Rig Veda 3.1.8: Mandala 3, Sukta 1, Mantra 8

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra Gāthina

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

बभ्राणः सूनो सहसो व्यद्यौद्दधानः शुक्रा रभसा वपूंषि । श्चोतन्ति धारा मधुनो घृतस्य वृषा यत्र वावृधे काव्येन ॥

Recitation with translationRig Veda 3.1.8

Transliteration

babhrāṇáḥ sū́no sahaso vy àdyaut dádhānaḥ śukrā́ rabhasā́ vapū́ṃṣi | ścótanti dhā́rā mádhuno ghṛtásya vṛ́ṣā yátra vāvṛdhé kā́vyena ||

Translation

Rực cháy, hỡi Con của Sức Mạnh, Người lóe rộng khắp, mang những hình thể sáng chói và mãnh liệt. Các dòng chảy nhỏ giọt mật và ghṛta (bơ tinh luyện, ánh sáng tinh khiết); nơi ấy, Con Bò Đực lớn lên nhờ nghệ thuật linh hứng của bậc thi kiến (kāvya).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• बभ्राणः: being tawny/brown(-hued)
• बभ्राणः: कर्तृ (अग्निः) विशेषणम्
• Type: Adjective/Participle
• Root: बभ्र (प्रातिपदिक; ‘भूरा/ताम्रवर्ण’) + क्त (कृदन्त) → बभ्राण

• सूनो: O son
• सूनो: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: सूनु (प्रातिपदिक)

• सहसः: of might/strength
• सहसः: सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘सहसः सूनो’
• Type: Noun
• Root: सहस् (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth
• वि: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• अद्यौत्: shone forth
• अद्यौत्: क्रिया (अग्निः कर्ता)
• Type: Verb
• Root: द्युत् (धातु)

• दधानः: bearing, holding
• दधानः: कर्तृ (अग्निः) विशेषणम्
• Type: Participle
• Root: धा (धातु) → शतृ (वर्तमान कृदन्त) दधान

• शुक्रा: bright, shining
• शुक्रा: कर्म (वपूंषि) विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक)

• रभसा: impetuous, vigorous
• रभसा: कर्म (वपूंषि) विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: रभस (प्रातिपदिक)

• वपूंषि: forms, bodies, appearances
• वपूंषि: कर्म
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)

• श्चोतन्ति: they drip, they trickle
• श्चोतन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्चुत्/च्युत् (धातु; ‘टपकना/स्रवणे’)

• धाराः: streams
• धाराः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धारा (प्रातिपदिक)

• मधुनः: of honey/sweetness
• मधुनः: सम्बन्ध (षष्ठी) — धाराः कस्य?
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• घृतस्य: of ghee (clarified butter)
• घृतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) — मधुनः घृतस्य
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक)

• वृषा: the bull (virile one)
• वृषा: कर्तृ (अग्निः) / विशेषणरूपेण
• Type: Noun
• Root: वृषन् (प्रातिपदिक) / वृषा (निपातित-प्रातिपदिक)

• यत्र: where
• यत्र: अधिकरण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• वावृधे: has grown, has become strong
• वावृधे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु)

• काव्येन: by poetic skill / by the seer’s art
• काव्येन: करण
• Type: Noun
• Root: काव्य (प्रातिपदिक)