Rig Veda 3.1.3: Mandala 3, Sukta 1, Mantra 3

Sukta 3.1

Rishi: Viśvāmitra

Devata: Agni

Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

मयो दधे मेधिरः पूतदक्षो दिवः सुबन्धुर्जनुषा पृथिव्याः । अविन्दन्नु दर्शतमप्स्वन्तर्देवासो अग्निमपसि स्वसॄणाम् ॥

Recitation with translationRig Veda 3.1.3

Transliteration

máyo dadhé médhiraḥ pūtádakṣo diváḥ subándhur jánuṣā pṛthivyā́ḥ | avíndann u darśatám apsv àntar devā́so agním apási svasṝ́ṇām ||

Translation

Ngài đặt niềm hoan hỷ vào trong chúng ta—bậc hiền trí, có sự phân biện đã được thanh lọc, là thân tộc chân thật của Trời do sinh từ Đất. Các thần đã tìm thấy Agni (Agní) hữu hình, ẩn kín bên trong giữa các dòng nước, trong công việc của những Nữ Tỷ Muội: ngọn lửa bí mật được lộ ra từ thẳm sâu.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मयः: joy, benefit, delight
• मयः: कर्म (दधे इति क्रियायाः)
• Type: Noun
• Root: मयस् (प्रातिपदिक) < √मि (मिनोति) / PIE *mei- (to change/soften; semantic: delight/benefit)

• दधे: he has placed/established
• दधे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (दधाति) धारणे/निधाने

• मेधिरः: wise, intelligent
• मेधिरः: कर्तृ (अग्निः—अध्याहृतः—विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: मेधिर (प्रातिपदिक) < मेधा

• पूतदक्षः: of purified power/skill
• पूतदक्षः: कर्तृ (अग्निः—अध्याहृतः—विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: पूत-दक्ष (समास) = पूत (√पू ‘to purify’, क्त) + दक्ष (दक्ष ‘skill/power’)

• दिवः: of heaven
• दिवः: सम्बन्ध (सु-बन्धुः इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक) ‘heaven’

• सुबंधुः: good kinsman/true ally
• सुबंधुः: कर्तृ (अग्निः—अध्याहृतः—विशेषणम्)
• Type: Noun/Adjective
• Root: सु-बन्धु (समास) = सु (उपसर्ग/अव्यय ‘good’) + बन्धु (प्रातिपदिक)

• जनुषा: by birth, by origin
• जनुषा: करण/हेतु (जात्या/जन्मना)
• Type: Noun
• Root: जनुष् (प्रातिपदिक) < √जन् (to be born)

• पृथिव्याः: of the earth
• पृथिव्याः: सम्बन्ध (जनुषा इत्यस्य: ‘of earth’)
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• अविन्दन्: they found
• अविन्दन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √विद् (विन्दति) ‘to find/obtain’

• नु: now, indeed
• नु: सम्बन्ध/प्रयोगसूचक
• Type: Indeclinable
• Root: नु (अव्यय)

• दर्शतम्: beautiful, worthy to be seen
• दर्शतम्: कर्म (अग्निम् इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: दर्शत (प्रातिपदिक) < √दृश् ‘to see’ (अर्हे/योग्ये: ‘worth seeing’)

• अप्सु: in the waters
• अप्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक) ‘waters’

• अन्तः: within, inside
• अन्तः: अधिकरण (अप्सु इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तः (अव्यय)

• देवासः: the gods
• देवासः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्निम्: Agni (fire)
• अग्निम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• अपसि: in the work/ritual act
• अपसि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: अप्/अपस् (प्रातिपदिक) ‘work, deed’ (RV usage)

• स्वसॄणाम्: of the sisters
• स्वसॄणाम्: सम्बन्ध (अपसि इत्यस्य: ‘of the sisters’)
• Type: Noun
• Root: स्वसृ (प्रातिपदिक) ‘sister’