Rig Veda 10.79.7: Mandala 10, Sukta 79, Mantra 7

Sukta 10.79

Devata: Mitra (with Vasus); also implicit harnessing power (Agni/inner yoker) in the background

Chandas: Triṣṭubh (probable; needs confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

विषूचो अश्वान्युयुजे वनेजा ऋजीतिभी रशनाभिर्गृभीतान् । चक्षदे मित्रो वसुभिः सुजातः समानृधे पर्वभिर्वावृधानः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.79.7

Transliteration

viṣū́co áśvān yuyuje vane-jā́ ṛ́jīti-bhī raśanā́bhir gṛbhītā́n | cakṣáde mitró vásubhiḥ su-jā́taḥ sám ānṛdhe párva-bhir vāvṛdhānáḥ ||

Translation

Đấng sinh từ rừng (vaneja) đã thắng ách những con ngựa chạy về các hướng khác nhau, bị giữ bằng dây cương thẳng tiến (ṛjīti) và dây buộc. Mitra, bậc thiện sinh cùng các Vasus, đã nhìn thấy; lớn lên theo từng khớp (parvan), ngài đạt đến một sự ngay chính chung.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विषूचः: crosswise, in divergent directions
• विषूचः: विशेषण (कर्म/कर्तृ-सम्बन्धेन)
• Type: Adjective
• Root: विषूचि- (प्रातिपदिक; < विष्वञ्च्/विषूच् ‘तिर्यक्/विपरीतदिश्’)

• अश्वान्: horses
• अश्वान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अश्व-

• युयुजे: (he) yoked / has yoked
• युयुजे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: युज् (योजने)

• वनेजा: forest-ranging
• वनेजा: विशेषण (कर्मणि)
• Type: Adjective
• Root: वनेज- (प्रातिपदिक; वन + एज ‘वन-गामी/वन-चर’)

• ऋजीतिभिः: with straight courses / with right-going tracks
• ऋजीतिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: ऋजीति-

• रशनाभिः: with reins
• रशनाभिः: करण
• Type: Noun
• Root: रशना-

• गृभीतान्: seized, held
• गृभीतान्: विशेषण (कर्मणि)
• Type: Participle (Past Passive) used adjectivally
• Root: ग्रह् (ग्रहणे) → गृभीत- (कृदन्त)

• चक्षदे: (he) appeared / shone forth / became visible
• चक्षदे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: चक्ष् (दर्शने/प्रख्याने)

• मित्रः: Mitra
• मित्रः: कर्तृ
• Type: Noun (proper/theonym)
• Root: मित्र-

• वसुभिः: with the Vasus
• वसुभिः: सह/करण (सहचर्ये)
• Type: Noun
• Root: वसु-

• सुजातः: well-born, of good birth
• सुजातः: विशेषण (कर्तरि)
• Type: Adjective (PPP)
• Root: सु- + जात- (√जन् ‘जन्मनि’)

• सम्: together, completely
• सम्: क्रियाविशेषण/उपसर्ग
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: सम् (उपसर्ग)

• आनृधे: (he) attained fullness / prospered
• आनृधे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: आ-√नृध्/नर्ध् (वृद्धौ/समृद्धौ; ‘आनृध्’ = समृद्धि/प्राप्ति)

• पर्वभिः: with joints, segments (stages)
• पर्वभिः: करण
• Type: Noun
• Root: पर्वन्-

• वावृधानः: growing, increasing, waxing
• वावृधानः: विशेषण (कर्तरि)
• Type: Participle (perfect/iterative sense) used adjectivally
• Root: √वृध् (वर्धने) → वावृधान- (कृदन्त; लिट्-प्रत्ययान्त वर्तमान-भावक/परफेक्ट-भाग)