Rig Veda 10.74.4: Mandala 10, Sukta 74, Mantra 4

Sukta 10.74

Devata: Indra

Samhita Patha (Devanagari)

आ तत्त इन्द्रायवः पनन्ताभि य ऊर्वं गोमन्तं तितृत्सान् । सकृत्स्वं ये पुरुपुत्रां महीं सहस्रधारां बृहतीं दुदुक्षन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.74.4

Transliteration

ā tát ta indrā́yávaḥ panantā́bhi yá ū́rvaṃ gómantaṃ títṛtsān | sakṛ́t-sváṃ yé puru-putrā́m mahī́ṃ sahásra-dhārāṃ bṛhatī́ṃ dudúkṣan ||

Translation

Hướng về điều ấy, hỡi Indra, những kẻ tìm cầu Ngài thúc bước—những người muốn vượt qua đến kho đầy tràn, giàu “bò” tức các tia sáng của tri thức. Những ai một lần đánh thức chính Đất rộng lớn của mình—đa sinh, nghìn dòng, vĩ đại—khiến nàng tuôn trào sự sung túc.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• आ: towards; forth
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (upasarga) / ā (nipāta)

• तत्: that
• तत्: Karma (object, with implied verb ‘bring/offer/lead’)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (sarvanāma-prātipadika)

• ते: to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (sarvanāma-prātipadika)

• इन्द्राय: to Indra
• इन्द्राय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (prātipadika)

• अयवः: the Āyavas (a clan/people)
• अयवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: अयु/अयव (prātipadika; Vedic ‘Āyu/Āyava’ people/descendants)

• पनन्त: praise; extol
• पनन्त: Kriyā (finite verb)
• Type: Verb
• Root: पन् (धातु; ‘to praise/admire’, Vedic)

• अभि: towards; upon
• अभि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अभि (upasarga/avyaya)

• ये: who
• ये: Kartā (of the relative clause)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (relative pronoun)

• ऊर्वम्: enclosure; pen; fold
• ऊर्वम्: Karma
• Type: Noun
• Root: ऊर्व (prātipadika)

• गोमन्तम्: rich in cattle
• गोमन्तम्: Karma (qualifier of ऊर्वम्)
• Type: Adjective
• Root: गोमन्त् (adjectival prātipadika)

• तितृत्सान्: those desiring to cross/overcome
• तितृत्सान्: Karma (object: ‘those wishing to cross/overcome’)
• Type: Participle
• Root: तितृत्सु (desiderative present participle from √तॄ/√तॢ ‘to cross, overcome’)

• सकृत्स्वम्: once (their) own
• सकृत्स्वम्: Karma/Adverbial (once; one’s own)
• Type: Compound (indeclinable + adjective)
• Root: सकृत् (avyaya ‘once’) + स्व (prātipadika ‘own’)

• ये: who
• ये: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (relative pronoun)

• पुरुपुत्राम्: having many sons
• पुरुपुत्राम्: Karma (qualifier of महीम्)
• Type: Adjective
• Root: पुरु-पुत्र (bahuvrīhi/tatpuruṣa adjectival prātipadika)

• महीम्: the great (one); the earth/Great Lady
• महीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: मही (prātipadika)

• सहस्रधाराम्: having a thousand streams
• सहस्रधाराम्: Karma (qualifier of महीम्)
• Type: Adjective
• Root: सहस्र-धारा (compound prātipadika)

• बृहतीम्: lofty; vast; ‘Bṛhatī’ (great)
• बृहतीम्: Karma (qualifier of महीम्)
• Type: Adjective/Noun
• Root: बृहती (prātipadika)

• दुदुक्षन्: they milked; drew forth (abundance)
• दुदुक्षन्: Kriyā (finite verb)
• Type: Verb
• Root: दुह् (धातु ‘to milk’) with reduplication (intensive/iterative aorist-like injunctive in Vedic usage)