Rig Veda 10.49.10: Mandala 10, Sukta 49, Mantra 10

Sukta 10.49

Rishi: As RV 10.49

Devata: Indra (with Soma motif; Tvaṣṭṛ mentioned as contrast)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अहं तदासु धारयं यदासु न देवश्चन त्वष्टाधारयद्रुशत् । स्पार्हं गवामूधस्सु वक्षणास्वा मधोर्मधु श्वात्र्यं सोममाशिरम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.49.10

Transliteration

ahaṃ tád ā́su dhā́rayaṃ yád ā́su ná deváś caná tváṣṭā́dhārayad rúśat | spārháṃ gávām ū́dhaḥ-su vakṣáṇāsv ā́ mádhor mádhu śvā́tryaṃ sómam āśíram ||

Translation

Ta đã nâng đỡ điều ấy trong họ—điều mà không một vị thần nào, ngay cả Tvaṣṭṛ, có thể nâng đỡ—sự ngọt lành rực sáng, đáng khát khao. Ta đem “mật của mật”, thứ Soma (Soma) đã được hòa phối, đặt vào bầu vú và ngực của đàn bò, vào những nguồn sáng chói, để dưỡng chất của hoan lạc được vắt rút ra.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• तदासु: then, at that time
• तदासु: अधिकरण
• Type: Pronoun + Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आसु (अव्यय)

• धारयम्: I held / I sustained
• धारयम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धृ (धारणे)

• यदासु: when, at that time
• यदासु: अधिकरण
• Type: Pronoun + Indeclinable
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आसु (अव्यय)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• देवः: a god
• देवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• चन: even
• चन: —
• Type: Indeclinable
• Root: चन (अव्यय)

• त्वष्टा: Tvaṣṭṛ
• त्वष्टा: कर्तृ
• Type: Noun (proper)
• Root: त्वष्टृ (प्रातिपदिक; देवता-नाम)

• अधारयत्: held / sustained
• अधारयत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: धृ (धारणे)

• रुशत्: shining, radiant
• रुशत्: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: रुशत् (प्रातिपदिक; √रुश्/रुच् ‘to shine, be bright’ से वर्तमान-कृदन्त)

• स्पार्हम्: desirable, coveted
• स्पार्हम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: स्पार्ह (प्रातिपदिक)

• गवाम्: of cows
• गवाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• ऊधस्सु: in the udders
• ऊधस्सु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: ऊधस् (प्रातिपदिक)

• वक्षणासु: in the flanks/sides
• वक्षणासु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वक्षणा (प्रातिपदिक; ‘flanks/sides’)

• आ: towards, into; forth
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• मधोः: of honey / of sweetness
• मधोः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• मधु: honey, sweet drink
• मधु: कर्म
• Type: Noun
• Root: मधु (प्रातिपदिक)

• श्वात्र्यम्: invigorating, strengthening
• श्वात्र्यम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: श्वात्र्य (प्रातिपदिक; ‘strengthening/refreshing’)

• सोमम्: Soma
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• आशिरम्: a mixed offering / libation
• आशिरम्: कर्म (सोमस्य विशेष्य/अपादान-रूपेण द्रव्य-निर्देशः)
• Type: Noun
• Root: आशिर् (प्रातिपदिक; ‘mixture, libation, offering’)