Rig Veda 10.39.8: Mandala 10, Sukta 39, Mantra 8

Sukta 10.39

Devata: Aśvins (Nāsatyā)

Chandas: Trishtubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

युवं विप्रस्य जरणामुपेयुषः पुनः कलेरकृणुतं युवद्वयः । युवं वन्दनमृश्यदादुदूपथुर्युवं सद्यो विश्पलामेतवे कृथः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.39.8

Transliteration

yuváṃ víprasya jaraṇā́m upa-īyúṣaḥ púnar ití kaléḥ akṛṇutaṃ yuvád váyaḥ | yuváṃ vándanam ṛśya-dā́d úd ūpathur yuváṃ sadyó viśpálām étave kṛ́thaḥ ||

Translation

Hai vị Aśvin đã trả lại tuổi trẻ cho vị ca sĩ thánh (vipra) đã đến tuổi già, khiến ông lại trẻ trung. Hai vị đã nhấc Vandana lên khỏi miệng sói—khỏi số phận nuốt chửng; hai vị đã làm cho Viśpalā lập tức có thể đi, có thể tiến bước. — Như thế, hai vị phục hồi năng lực tiến về phía trước.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवाम्: you two
• युवाम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विप्रस्य: of the seer/poet
• विप्रस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)

• जराम्: old age
• जराम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: जरा (प्रातिपदिक)

• उपेयुषः: having come upon (him), having approached
• उपेयुषः: विशेषण (विप्रस्य) / कर्तृ-सम्बन्ध
• Type: Participle (Perfect/Resultative) used adjectivally
• Root: उप-इ (धातु √इ ‘to go’) → उपेयिवस्/उपेयुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• पुनः: again
• पुनः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)

• कलेः: of Kali (a proper name; here a person)
• कलेः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: कलि (प्रातिपदिक)

• अकृणुतम्: you two made
• अकृणुतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति)

• युवद्वयः: (into) your pair; as one of you two
• युवद्वयः: कर्म/फल (what he became) अथवा विधेय
• Type: Noun
• Root: युवद्वय (प्रातिपदिक; ‘your pair’, from युवत्/युष्मद् + द्वय)

• युवाम्: you two
• युवाम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• वन्दनम्: Vandana
• वन्दनम्: कर्म
• Type: Noun (Proper)
• Root: वन्दन (प्रातिपदिक; proper name ‘Vandana’)

• ऋश्यत्: perishing/afflicted
• ऋश्यत्: विशेषण (कर्म)
• Type: Participle (present) used adjectivally
• Root: √ऋष्/ऋष्य (Vedic: ‘to be harmed/afflicted, to perish’)

• आत्: from (there); then
• आत्: अपादान/क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: आत् (अव्यय; Vedic particle ‘from, then, thereupon’)

• उद्: up, out
• उद्: क्रियाविशेषण
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: उद् (उपसर्ग/अव्यय)

• ऊपथुः: you two raised/saved (him)
• ऊपथुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √पाथ/√पा? (Vedic: ‘to protect, help, bring across’; here with ud-: ‘raise up, rescue’)

• युवाम्: you two
• युवाम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• सद्यः: immediately
• सद्यः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)

• विश्पलाम्: Viśpalā
• विश्पलाम्: कर्म
• Type: Noun (Proper)
• Root: विश्पला (प्रातिपदिक; proper name ‘Viśpalā’)

• एतवे: to go
• एतवे: प्रयोजन (purpose)
• Type: Infinitive
• Root: √इ (to go) → एतुम्/एतवे (infinitive)

• कृथः: you two made (her able) / you two fashioned
• कृथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति)