Rig Veda 10.18.2: Mandala 10, Sukta 18, Mantra 2

Sukta 10.18

Rishi: Traditionally ascribed within RV 10.18 to a Vasiṣṭha-associated lineage (Anukramaṇī attribution varies in secondary traditions); the hymn functions as a funeral/ancestral rite text rather than a single-deity praise.

Devata: Primarily Mṛtyu (Death) is addressed/handled; secondarily the sacrificial community is instructed toward purification and life-increase.

Chandas: Triṣṭubh (predominant in this section of 10.18).

Samhita Patha (Devanagari)

मृत्योः पदं योपयन्तो यदैत द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः । आप्यायमानाः प्रजया धनेन शुद्धाः पूता भवत यज्ञियासः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 10.18.2

Transliteration

mṛtyóḥ padáṃ yópayantaḥ yádáita drā́ghīya ā́yuḥ prataráṃ dádhānāḥ | āpyā́yamānāḥ prajā́yā dhánena śuddhā́ḥ pūtā́ bhavata yajñiyā́saḥ ||

Translation

Khi các ngươi che giấu dấu chân của Tử thần (Mṛtyu) và đã vượt qua bước ấy—hãy mang lấy thọ mệnh dài hơn và đà tiến bước về phía trước; hãy trở nên sung mãn nhờ sức sống tăng trưởng, nhờ con cháu và nhờ của cải. Hãy được thanh tịnh và trong sáng, càng xứng hợp hơn cho tế lễ (yajña).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• मृत्योः: of death
• मृत्योः: सम्बन्ध (genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मृत्यु- (प्रातिपदिक) < √मृ (मरणे)

• पदम्: footstep; track; place
• पदम्: कर्म (object)
• Type: Noun
• Root: पद- (प्रातिपदिक) < √पद्/√पद् (गत्यर्थ)

• योपयन्तः: hiding; concealing
• योपयन्तः: कर्तृ (agent)
• Type: Verb (participle)
• Root: √युप्/√युप् (गोपने/निवारणे) → योपयति (णिच्)

• यत्: when; that
• यत्: सम्बन्ध (clausal link)
• Type: Indeclinable/Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एत: this
• एत: विशेषण/सम्बन्ध (deictic reference)
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• द्राघीयः: longer
• द्राघीयः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: द्राघीयस्- (तुलनात्मक-प्रातिपदिक) < द्राघ- ‘long’

• आयुः: life; lifespan
• आयुः: कर्म (object, ‘placing/establishing’)
• Type: Noun
• Root: आयुस्- (प्रातिपदिक)

• प्रतरम्: further; more forward; better
• प्रतरम्: क्रियाविशेषण (manner/degree)
• Type: Adverbial adjective
• Root: प्रतर- (तुलनात्मक-प्रातिपदिक) < प्र-तॄ/तर् (पूर्व/अधिक-भाव)

• दधानाः: placing; establishing
• दधानाः: कर्तृ (agent)
• Type: Verb (participle)
• Root: √धा (धारणे/स्थापने) → दधाति

• आप्यायमानाः: growing strong; thriving
• आप्यायमानाः: कर्तृ
• Type: Verb (participle)
• Root: √प्या/√प्याय् (वृद्धौ/पुष्टौ) → आप्यायते (आ-उपसर्ग)

• प्रजया: with offspring
• प्रजया: करण (means/with)
• Type: Noun
• Root: प्रजा- (प्रातिपदिक) < प्र-√जन् (जनने)

• धनेन: with wealth
• धनेन: करण (means/with)
• Type: Noun
• Root: धन- (प्रातिपदिक)

• शुद्धाः: purified
• शुद्धाः: विशेषण (of the addressed persons)
• Type: Adjective
• Root: शुद्ध- (कृदन्त/विशेषण) < √शुध् (शौचे) / √पू (शोधने) (परम्परया ‘purified’)

• पूताः: cleansed; purified
• पूताः: विशेषण
• Type: Adjective (past participle)
• Root: पूत- (भूतकृदन्त) < √पू (पवने/शोधने)

• भवत: be; become
• भवत: क्रिया (injunction to the addressees)
• Type: Verb
• Root: √भू (भवने) → भवति

• यज्ञियासः: more worthy of sacrifice; most fit for worship
• यज्ञियासः: सम्बोधन/विशेषण (addressed group)
• Type: Adjective (comparative/augmentative in Vedic usage)
• Root: यज्ञिय- (विशेषण-प्रातिपदिक) < यज्ञ-