Rig Veda 1.92.4: Mandala 1, Sukta 92, Mantra 4

Sukta 1.92

Rishi: Gautama (Gotamas)

Devata: Uṣas

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अधि पेशांसि वपते नृतूरिवापोर्णुते वक्ष उस्रेव बर्जहम् । ज्योतिर्विश्वस्मै भुवनाय कृण्वती गावो न व्रजं व्युषा आवर्तमः ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.92.4

Transliteration

ádhi péśāṃsi vapate nṛtū́r ivā́pa ūrṇute vákṣa usrā́ iva bárjaham | jyótir víśvasmai bhúvanāya kṛṇvatī gā́vo ná vrājáṃ ví uṣā́ ā́vartamás tamaḥ ||

Translation

Nàng khoác lên những dáng vẻ mỹ lệ như vũ nữ; nàng mở bày ngực mình như kẻ rạng ngời phô lộ huy hoàng. Tạo nên ánh sáng cho mọi thế giới, Uṣās (Bình minh) mở tung vòng vây của bóng tối như đàn bò mở chuồng, giải phóng những năng lực bị giam kín vào sự vận hành tự do.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अधि: upon, over
• अधि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/निपात)

• पेशांसि: forms, ornaments, adornments
• पेशांसि: Karma
• Type: Noun
• Root: पेशस् (प्रातिपदिक)

• वपते: she puts on, arrays
• वपते: —
• Type: Verb
• Root: √वप् (वप्)

• नृतूः: a dancer
• नृतूः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नृतु (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• अपः: waters
• अपः: Karma
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• उर्णुते: she spreads out, unfolds
• उर्णुते: —
• Type: Verb
• Root: √उर्णु (उर्णु/उर्णो)

• वक्षः: breast, chest
• वक्षः: Karma
• Type: Noun
• Root: वक्षस् (प्रातिपदिक)

• उस्रा: the ruddy (cow), the dawn-cow
• उस्रा: Kartā
• Type: Noun
• Root: उस्रा (प्रातिपदिक)

• इव: like, as
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• बर्जहम्: covering, garment (cloak)
• बर्जहम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बर्जह (प्रातिपदिक)

• ज्योतिः: light
• ज्योतिः: Karma
• Type: Noun
• Root: ज्योतिस् (प्रातिपदिक)

• विश्वस्मै: to all, for the whole
• विश्वस्मै: Sampradāna
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• भुवनाय: for the world, for existence
• भुवनाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• कृण्वती: making, producing
• कृण्वती: Kartā
• Type: Verb
• Root: √कृ (करोति) → कृण्वत् (वर्तमान कृदन्त)

• गावः: cows
• गावः: Kartā
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• न: like
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न

• व्रजम्: enclosure, pen, fold
• व्रजम्: Karma
• Type: Noun
• Root: व्रज (प्रातिपदिक)

• वि: apart, forth
• वि: —
• Type: Indeclinable
• Root: वि (उपसर्ग)

• उषाः: Dawn (Uṣas)
• उषाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उषस् (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग)

• वर्तमः: the turning/returning (course), circuit
• वर्तमः: Karma
• Type: Noun
• Root: √वृत् (वर्तते) + आ- (उपसर्ग) → आवर्त (प्रातिपदिक)