Rig Veda 1.33.6: Mandala 1, Sukta 33, Mantra 6

Sukta 1.33

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa

Devata: Indra (with allied powers: Navagvas/peoples)

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

अयुयुत्सन्ननवद्यस्य सेनामयातयन्त क्षितयो नवग्वाः । वृषायुधो न वध्रयो निरष्टाः प्रवद्भिरिन्द्राच्चितयन्त आयन् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.33.6

Transliteration

áyuyutsan anavadyásya sénām áyātayanta kṣitáyo návagvāḥ | vṛṣāyúdho ná vádhrayo nír aṣṭāḥ pravádbhir índrāc citáyanta ā́yan ||

Translation

Họ không thể đứng vững trước đạo quân của Đấng vô tỳ vết; các dân cư định cư—những Navagva—đã xua họ khỏi chỗ của mình. Như những chiến binh tay lực sĩ như bò đực, như kẻ bị hoạn rồi bị tống xuất, họ bỏ đi—trôi tuột xuống theo sườn dốc—khiếp sợ cả sự hiện diện và uy lực của Indra.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयुयुत्सन्: he wished to fight / he sought to battle
• अयुयुत्सन्: (क्रिया) मुख्यक्रिया
• Type: Verb
• Root: युध् (युयुत्स्- desiderative stem)

• अनवद्यस्य: of the blameless
• अनवद्यस्य: सम्बन्ध (genitive qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अनवद्य (a- + अवद्य)

• सेनाम्: the army
• सेनाम्: कर्म (object of the verbal action)
• Type: Noun
• Root: सेना

• अयातयन्त: they set in motion / they urged on
• अयातयन्त: (क्रिया) सहक्रिया
• Type: Verb
• Root: यत् (causative: यातय-)

• क्षितयः: the peoples / settlements
• क्षितयः: कर्तृ (subject of अयातयन्त)
• Type: Noun
• Root: क्षिति

• नवग्वाः: the Navagvas
• नवग्वाः: कर्तृ (apposition to क्षितयः)
• Type: Noun (tribal/epithet) / Adjective
• Root: नवग्व

• वृषायुधः: bull-weaponed / having mighty weapons
• वृषायुधः: कर्तृ (apposition; subject of understood/continued action)
• Type: Adjective
• Root: वृषायुध (वृषा + आयुध)

• न: like
• न: सम्बन्ध (upamā-marker)
• Type: Indeclinable
• Root: न

• वध्रयः: (like) the vadhryas / the maimed (men)
• वध्रयः: उपमान (standard of comparison)
• Type: Noun
• Root: वध्रि / वध्र (lexeme: ‘gelded/maimed’; here as a people/men metaphor)

• निरष्टाः: cast out / driven forth
• निरष्टाः: कर्तृ-विशेषण (predicate/qualifier of the subject group)
• Type: Participle
• Root: अश्/अस् (as in निर्-अष्ट ‘thrown out/expelled’; kṛdanta from √अश्/√अस् with preverb निर्)

• प्रवद्भिः: with the advancing (ones/streams)
• प्रवद्भिः: करण (instrument/means: ‘with/by …’)
• Type: Participle (adjectival) / Noun
• Root: प्रवद् (प्र + वद्; ‘forward-moving/streaming’)

• इन्द्रात्: from Indra
• इन्द्रात्: अपादान (source: ‘from Indra’)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र

• चितयन्त: they noticed / they took heed
• चितयन्त: (क्रिया) सहक्रिया
• Type: Verb
• Root: चित् (denominative/causative-like: चितय- ‘to perceive/notice/mark’)

• आयन्: they came / they approached
• आयन्: (क्रिया) मुख्यक्रिया
• Type: Verb
• Root: इ (with preverb आ-)