Prakarana 35
सोपान-प्रथम: ‘श्रद्धा का जन्म’ और ‘सम्बन्ध-स्थापन’ का द्वार। बालकाण्ड में भक्ति का अंकुर ‘सगुण-लीला’ के माध्यम से हृदय में उतरता है—गुरु, कुल, समाज, और विवाह-समारोह जैसे लोक-आधारों को ‘ईश्वर-सान्निध्य’ की सीढ़ी बनाकर। यहाँ जनक–दशरथ संवाद और अवध-प्रवेश का उत्सव साधक को यह सिखाता है कि विनय, प्रेम, मर्यादा और मंगल-आचार स्वयं मुक्ति-पथ के साधन हैं; ‘लोक’ (रीति) और ‘वेद’ (नीति) एक ही राम-तत्त्व में समाहित हैं।
Trong đoạn văn bản không đầy đủ này (khoảng Dohā 340, 349), sắc vị chủ đạo là Śṛṅgāra và Harṣa, nhưng nền tảng của chúng là Bhakti-rasa. Sự khiêm cung của Janaka, tình cảm của Daśaratha, lời đảnh lễ chúng hiền triết, và sự trang nghiêm tốt lành của Ayodhyā, tất cả không phải là lễ hội bề ngoài đơn thuần mà là nghi lễ thanh lọc nội tâm được dàn dựng. Tulasīdāsa biến phong tục xã hội (ārati, nghi thức chào đón, quà tặng, trang trí) thành hành động của dharma: niềm vui chung của cộng đồng trở thành sự mở rộng của satsanga, nơi darśana của Rāma được tuyên xưng là "quả của đôi mắt" và "nguồn gốc của mọi niềm vui". Ngay cả sự uy nghi khó nắm bắt của Nirguṇa Brahman (neti-neti) cũng được đặt trong chính bối cảnh này, để người tìm đạo hiểu rằng sự ngọt ngào của hình tướng Saguṇa chính là sự hiển lộ trọn vẹn của chính Nirguṇa. Như vậy, bước này của Bālakāṇḍa biến "sự khiêm cung đầy yêu thương" thành sādhana, làm mềm mại, cúi đầu và tập trung tâm hồn cho các giai đoạn tiếp theo.
Verses
Chaupai 340.1-4
नृप करि बिनय महाजन फेरे।सादर सकल मागने टेरे।।
भूषन बसन बाजि गज दीन्हे।प्रेम पोषि ठाढ़े सब कीन्हे।।
बार बार बिरिदावलि भाषी।फिरे सकल रामहि उर राखी।।
बहुरि बहुरि कोसलपति कहहीं।जनकु प्रेमबस फिरै न चहहीं।।
पुनि कह भूपति बचन सुहाए।फिरिअ महीस दूरि बड़ि आए।।
राउ बहोरि उतरि भए ठाढ़े।प्रेम प्रबाह बिलोचन बाढ़े।।
तब बिदेह बोले कर जोरी।बचन सनेह सुधाँ जनु बोरी।।
करौ कवन बिधि बिनय बनाई।महाराज मोहि दीन्हि बड़ाई।।
nṛpa kari binaya mahājana phere |sādara sakala māgane ṭere ||
bhūṣana basana bāji gaja dīnhe |prema poṣi ṭhāṛhe saba kīnhe ||
bāra bāra biridāvali bhāṣī |phire sakala rāmahi ura rākhī ||
bahuri bahuri kosalapati kahahīṁ |janaku premabasa phirai na cahahīṁ ||
puni kaha bhūpati bacana suhāe |phiria mahīsa dūri baṛi āe ||
rāu bahori utari bhae ṭhāṛhe |prema prabāha bilocana bāṛhe ||
taba bideha bole kara jorī |bacana saneha sudhā̃ janu borī ||
karau kavana bidhi binaya banāī |mahārāja mohi dīnhi baṛāī ||
Nhà vua, với lời khẩn thiết, đã nói với các bậc trưởng giả trong thành và cho họ quay lại; rồi với lòng kính trọng, ngài gọi tất cả những người ăn xin đến. Ngài ban cho họ trang sức, y phục, ngựa và voi; với tình yêu thương ngài chăm sóc họ và cho tất cả đứng yên thỏa mãn. Họ hết lần này đến lần khác ca ngợi ngài; tất cả đều quay về, giữ Rama trong lòng. Hết lần này đến lần khác, chúa tể xứ Kosala giục Janaka quay về, nhưng Janaka, bị tình yêu chi phối, không muốn quay lại. Rồi nhà vua nói những lời ân cần: "Hãy quay về đi, hỡi chúa tể của đất; ngài đã đi một quãng đường dài." Rồi Dasharatha bước xuống và đứng đó; dòng tình yêu trào dâng trong mắt ngài. Bấy giờ chúa tể xứ Videha lên tiếng với hai tay chắp lại; lời ngài như ngâm trong tiên lộ của tình thương. "Bằng cách nào tôi có thể soạn một lời khẩn cầu xứng đáng? Hỡi Maharaja, ngài đã ban cho tôi vinh dự lớn lao như vậy."
Doha 340
कोसलपति समधी सजन सनमाने सब भाँति।मिलनि परसपर बिनय अति प्रीति न हृदयँ समाति।।340।।
kosalapati samadhī sajana sanamāne saba bhā̃ti |milani parasapara binaya ati prīti na hṛdayã samāti ||340||
Đức Chúa tể xứ Kosala tôn vinh người thân và quy thuộc của mình theo mọi cách. Trong cuộc gặp gỡ, có sự van xin lẫn nhau và tình yêu thương đến nỗi không thể chứa đựng trong trái tim.
Chaupai 341.1-4
मुनि मंडलिहि जनक सिरु नावा।आसिरबादु सबहि सन पावा।।
सादर पुनि भेंटे जामाता।रूप सील गुन निधि सब भ्राता।।
जोरि पंकरुह पानि सुहाए।बोले बचन प्रेम जनु जाए।।
राम करौ केहि भाँति प्रसंसा।मुनि महेस मन मानस हंसा।।
करहिं जोग जोगी जेहि लागी।कोहु मोहु ममता मदु त्यागी।।
ब्यापकु ब्रह्मु अलखु अबिनासी।चिदानंदु निरगुन गुनरासी।।
मन समेत जेहि जान न बानी।तरकि न सकहिं सकल अनुमानी।।
महिमा निगमु नेति कहि कहई।जो तिहुँ काल एकरस रहई।।
muni maṁḍalihi janaka siru nāvā |āsirabādu sabahi sana pāvā ||
sādara puni bheṁṭe jāmātā |rūpa sīla guna nidhi saba bhrātā ||
jori paṁkaruha pāni suhāe |bole bacana prema janu jāe ||
rāma karau kehi bhā̃ti prasaṁsā |muni mahesa mana mānasa haṁsā ||
karahiṁ joga jogī jehi lāgī |kohu mohu mamatā madu tyāgī ||
byāpaku brahmu alakhu abināsī |cidānaṁdu niraguna gunarāsī ||
mana sameta jehi jāna na bānī |taraki na sakahiṁ sakala anumānī ||
mahimā nigamu neti kahi kahaī |jo tihũ kāla ekarasa rahaī ||
Janaka cúi đầu trước hội chúng các đạo sĩ và nhận được phước lành từ tất cả họ. Sau đó với lòng kính trọng, ngài gặp các con rể, là kho tàng của vẻ đẹp, phẩm hạnh và đức hạnh, và tất cả các anh em. Với đôi bàn tay chắp lại trong một cử chỉ đẹp đẽ, ngài nói những lời dường như là tình yêu thương chính mình. Con phải ngợi khen Rama thế nào? Ngài là thiên nga trong hồ của trái tim các đạo sĩ và Shiva. Các yogi thực hành yoga để đạt được ngài; ngài tự do khỏi giận dữ, luyến ái, sở hữu và kiêu ngạo. Ngài là Brahman bao trùm mọi thứ, không thể nhận biết, không thể hủy diệt, niềm hạnh phúc của ý thức, không có thuộc tính nhưng là nơi cư ngụ của mọi đức hạnh. Đấng mà tâm trí và lời nói không thể biết, đấng mà mọi lý trí không thể thấu hiểu. Vinh quang của ngài mà các Veda tuyên bố bằng cách nói 'không phải cái này, không phải cái này'; đấng vẫn là một và giống nhau qua cả ba thời.
Doha 341
नयन बिषय मो कहुँ भयउ सो समस्त सुख मूल।सबइ लाभु जग जीव कहँ भएँ ईसु अनुकुल।।341।।
nayana biṣaya mo kahũ bhayau so samasta sukha mūla |sabai lābhu jaga jīva kahã bhaẽ īsu anukula ||341||
Đấng là gốc rễ của mọi hạnh phúc đã trở thành đối tượng trước mắt tôi. Khi Đấng Tối Cao thuận theo, mọi lợi ích trên thế gian đều đến với mỗi chúng sinh.
Chaupai 342.1-4
सबहि भाँति मोहि दीन्हि बड़ाई।निज जन जानि लीन्ह अपनाई।।
होहिं सहस दस सारद सेषा।करहिं कलप कोटिक भरि लेखा।।
मोर भाग्य राउर गुन गाथा।कहि न सिराहिं सुनहु रघुनाथा।।
मै कछु कहउँ एक बल मोरें।तुम्ह रीझहु सनेह सुठि थोरें।।
बार बार मागउँ कर जोरें।मनु परिहरै चरन जनि भोरें।।
सुनि बर बचन प्रेम जनु पोषे।पूरनकाम रामु परितोषे।।
करि बर बिनय ससुर सनमाने।पितु कौसिक बसिष्ठ सम जाने।।
बिनती बहुरि भरत सन कीन्ही।मिलि सप्रेमु पुनि आसिष दीन्ही।।
sabahi bhā̃ti mohi dīnhi baṛāī |nija jana jāni līnha apanāī ||
hohiṁ sahasa dasa sārada seṣā |karahiṁ kalapa koṭika bhari lekhā ||
mora bhāgya rāura guna gāthā |kahi na sirāhiṁ sunahu raghunāthā ||
mai kachu kahaũ eka bala moreṁ |tumha rījhahu saneha suṭhi thoreṁ ||
bāra bāra māgaũ kara joreṁ |manu pariharai carana jani bhoreṁ ||
suni bara bacana prema janu poṣe |pūranakāma rāmu paritoṣe ||
kari bara binaya sasura sanamāne |pitu kausika basiṣṭha sama jāne ||
binatī bahuri bharata sana kīnhī |mili sapremu puni āsiṣa dīnhī ||
Bằng mọi cách Ngài đã ban cho con vinh dự; nhận con là tôi tớ của Ngài, Ngài đã nhận con làm người của Ngài. Dù có mười ngàn Saraswati và Shesha, và họ ghi chép tính toán trong hàng triệu kiếp, họ cũng không thể kể hết được vận may của con và câu chuyện về đức hạnh của Ngài; xin lắng nghe, hỡi Chúa tể dòng Raghu. Thế nhưng con có điều muốn nói, vì con có một sức mạnh: rằng Ngài hài lòng ngay cả với tình yêu thương rất ít ỏi. Lặp đi lặp lại, với hai tay chắp lại, con xin điều này: rằng tâm trí con không bao giờ, dù vì lầm lạc, lìa bỏ chân Ngài. Nghe những lời cao quý ấy, như được nuôi dưỡng bởi tình yêu, Rama, người mà mọi ước muốn đều được toại nguyện, cảm thấy mãn nguyện. Với sự nhã nhặn ân cần, Ngài đã tôn kính nhạc phụ, coi ngang hàng với cha mình, với Vishvamitra và Vasishtha. Rồi Ngài đã trình bày lời khẩn cầu với Bharata; và gặp gỡ với tình yêu thương, Janaka đã ban phúc cho người.
Doha 342
मिले लखन रिपुसूदनहि दीन्हि असीस महीस।भए परस्पर प्रेमबस फिरि फिरि नावहिं सीस।।342।।
mile lakhana ripusūdanahi dīnhi asīsa mahīsa |bhae paraspara premabasa phiri phiri nāvahiṁ sīsa ||342||
Ngài gặp Lakshmana và Kẻ tiêu diệt kẻ thù của ngài, và ban cho họ chúc phúc. Họ bị choáng ngợp bởi tình yêu thương lẫn nhau, cúi đầu lần lại lần nữa.
Chaupai 343.1-4
बार बार करि बिनय बड़ाई।रघुपति चले संग सब भाई।।
जनक गहे कौसिक पद जाई।चरन रेनु सिर नयनन्ह लाई।।
सुनु मुनीस बर दरसन तोरें।अगमु न कछु प्रतीति मन मोरें।।
जो सुखु सुजसु लोकपति चहहीं।करत मनोरथ सकुचत अहहीं।।
सो सुखु सुजसु सुलभ मोहि स्वामी।सब सिधि तव दरसन अनुगामी।।
कीन्हि बिनय पुनि पुनि सिरु नाई।फिरे महीसु आसिषा पाई।।
चली बरात निसान बजाई।मुदित छोट बड़ सब समुदाई।।
रामहि निरखि ग्राम नर नारी।पाइ नयन फलु होहिं सुखारी।।
bāra bāra kari binaya baṛāī |raghupati cale saṁga saba bhāī ||
janaka gahe kausika pada jāī |carana renu sira nayananha lāī ||
sunu munīsa bara darasana toreṁ |agamu na kachu pratīti mana moreṁ ||
jo sukhu sujasu lokapati cahahīṁ |karata manoratha sakucata ahahīṁ ||
so sukhu sujasu sulabha mohi svāmī |saba sidhi tava darasana anugāmī ||
kīnhi binaya puni puni siru nāī |phire mahīsu āsiṣā pāī ||
calī barāta nisāna bajāī |mudita choṭa baṛa saba samudāī ||
rāmahi nirakhi grāma nara nārī |pāi nayana phalu hohiṁ sukhārī ||
Sau khi dâng lên lời khẩn cầu khiêm nhường và lời ca ngợi hết lần này đến lần khác, Chúa tể Raghu lên đường cùng tất cả các anh em. Janaka đến và ôm lấy chân Kaushika, rồi áp bụi chân của ngài lên đầu và mắt mình. "Lắng nghe, bậc tối thượng trong các bậc hiền triết: nhờ được chiêm ngưỡng ngài, không có gì là ngoài tầm với của ta, về điều này ta tin chắc trong lòng." "Hạnh phúc và danh tiếng tốt đẹp mà các bậc hộ trì thế giới hằng khao khát, và ngần ngại không dám nói thành lời ước muốn," "hạnh phúc và danh tiếng tốt đẹp ấy dễ dàng nằm trong tầm tay ta, thưa đấng sư phụ; mọi sự thành tựu đều theo sau khi được chiêm ngưỡng ngài." Cúi đầu, ngài dâng lên lời khẩn cầu khiêm nhường hết lần này đến lần khác, và vị vua quay trở lại sau khi nhận được phước lành của bậc hiền triết. Đám rước dâu di chuyển theo tiếng trống, và cả đoàn tùy tùng, kẻ nhỏ người lớn, đều tràn ngập niềm vui. Chiêm ngưỡng Rama, những người đàn ông và đàn bà trong các làng mạc đạt được phần thưởng của việc có mắt, và được hạnh phúc.
Doha 343
बीच बीच बर बास करि मग लोगन्ह सुख देत।अवध समीप पुनीत दिन पहुँची आइ जनेत।।343।।
bīca bīca bara bāsa kari maga loganha sukha deta |avadha samīpa punīta dina pahũcī āi janeta ||343||
Dừng lại dọc đường tại những nơi nghỉ ngơi đẹp đẽ, họ mang niềm vui cho những người trên đường. Vào một ngày thiêng liêng, họ đến gần Ayodhya, thành phố nơi ngài sinh ra.
Chaupai 344.1-4
हने निसान पनव बर बाजे।भेरि संख धुनि हय गय गाजे।।
झाँझि बिरव डिंडमीं सुहाई।सरस राग बाजहिं सहनाई।।
पुर जन आवत अकनि बराता।मुदित सकल पुलकावलि गाता।।
निज निज सुंदर सदन सँवारे।हाट बाट चौहट पुर द्वारे।।
गलीं सकल अरगजाँ सिंचाई।जहँ तहँ चौकें चारु पुराई।।
बना बजारु न जाइ बखाना।तोरन केतु पताक बिताना।।
सफल पूगफल कदलि रसाला।रोपे बकुल कदंब तमाला।।
लगे सुभग तरु परसत धरनी।मनिमय आलबाल कल करनी।।
hane nisāna panava bara bāje |bheri saṁkha dhuni haya gaya gāje ||
jhā̃jhi birava ḍiṁḍamīṁ suhāī |sarasa rāga bājahiṁ sahanāī ||
pura jana āvata akani barātā |mudita sakala pulakāvali gātā ||
nija nija suṁdara sadana sãvāre |hāṭa bāṭa cauhaṭa pura dvāre ||
galīṁ sakala aragajā̃ siṁcāī |jahã tahã caukeṁ cāru purāī ||
banā bajāru na jāi bakhānā |torana ketu patāka bitānā ||
saphala pūgaphala kadali rasālā |rope bakula kadaṁba tamālā ||
lage subhaga taru parasata dharanī |manimaya ālabāla kala karanī ||
Trống được đánh và những chiếc trống tay tuyệt vời vang lên; trống chiến và tù và ốc vang dội, và ngựa cùng voi hí vang và rống. Chập chõa, tù và lớn và những chiếc trống đẹp vang lên, và kèn clarion ngân nga với những giai điệu du dương ngọt ngào. Khi người dân trong thành nghe tin đoàn rước dâu đang đến gần, tất cả đều hoan hỉ, và thân mình họ rần rần với lông dựng đứng. Mỗi người đều trang trí ngôi nhà đẹp của riêng mình, và cả các chợ, đường sá, ngã tư, và cổng thành. Tất cả các con hẻm đều được rắc nước thơm, và khắp nơi đều vẽ những họa tiết hình vuông đẹp đẽ. Khu chợ được trang trí đến mức không thể miêu tả được, với những cổng vòm, cờ hiệu, cờ phấp phới, và mái che. Những cây cau đầy trái, chuối và cây xoài được trồng, cùng với cây bakula, kadamba và tamala. Những cây đẹp đẽ ấy bén rễ ngay khi chạm đất, được đặt trong những chậu ngọc với tay nghề tinh xảo.
Doha 344
बिबिध भाँति मंगल कलस गृह गृह रचे सँवारि।सुर ब्रह्मादि सिहाहिं सब रघुबर पुरी निहारि।।344।।
bibidha bhā̃ti maṁgala kalasa gṛha gṛha race sãvāri |sura brahmādi sihāhiṁ saba raghubara purī nihāri ||344||
Các bình kalasha mang lại điềm lành được tạo tác và sắp xếp trong mỗi ngôi nhà theo nhiều cách đẹp đẽ. Các vị thần, bắt đầu từ Brahma, ngắm nhìn với kinh ngạc thành phố của Đức Chúa tể Raghu.
Chaupai 345.1-4
भूप भवन तेहि अवसर सोहा।रचना देखि मदन मनु मोहा।।
मंगल सगुन मनोहरताई।रिधि सिधि सुख संपदा सुहाई।।
जनु उछाह सब सहज सुहाए।तनु धरि धरि दसरथ दसरथ गृहँ छाए।।
देखन हेतु राम बैदेही।कहहु लालसा होहि न केही।।
जुथ जूथ मिलि चलीं सुआसिनि।निज छबि निदरहिं मदन बिलासनि।।
सकल सुमंगल सजें आरती।गावहिं जनु बहु बेष भारती।।
भूपति भवन कोलाहलु होई।जाइ न बरनि समउ सुखु सोई।।
कौसल्यादि राम महतारीं।प्रेम बिबस तन दसा बिसारीं।।
bhūpa bhavana tehi avasara sohā |racanā dekhi madana manu mohā ||
maṁgala saguna manoharatāī |ridhi sidhi sukha saṁpadā suhāī ||
janu uchāha saba sahaja suhāe |tanu dhari dhari dasaratha dasaratha gṛhã chāe ||
dekhana hetu rāma baidehī |kahahu lālasā hohi na kehī ||
jutha jūtha mili calīṁ suāsini |nija chabi nidarahiṁ madana bilāsani ||
sakala sumaṁgala sajeṁ āratī |gāvahiṁ janu bahu beṣa bhāratī ||
bhūpati bhavana kolāhalu hoī |jāi na barani samau sukhu soī ||
kausalyādi rāma mahatārīṁ |prema bibasa tana dasā bisārīṁ ||
Vào lúc đó, cung điện của nhà vua tỏa sáng rực rỡ; thấy sự trang hoàng, thần tình yêu đã bị mê hoặc trong tâm trí. Những điềm lành và dấu hiệu tốt đẹp, vẻ đẹp quyến rũ, sự thịnh vượng, thành công, hạnh phúc và tài sản đáng yêu. Như thể mọi niềm vui lễ hội vốn dĩ xinh đẹp, đã mang lấy hình hài và tràn ngập nhà của Dasharatha. Để nhìn thấy Rama và Vaidehi, hãy nói xem, ai mà không khao khát? Những người phụ nữ có chồng đi theo từng nhóm, làm cho vợ của thần tình yêu phải hổ thẹn vì vẻ đẹp của chính họ. Họ được trang bị mọi vật cát tường và đèn arati, và họ hát như thể Saraswati đã hóa thân thành nhiều hình dạng. Trong cung điện của nhà vua có sự náo động vui mừng, và hạnh phúc của khoảnh khắc ấy không thể diễn tả. Kausalya và các bà mẹ khác của Rama, bị tình yêu chi phối, đã quên cả tình trạng thân thể của mình.
Doha 345
दिए दान बिप्रन्ह बिपुल पूजि गनेस पुरारी।प्रमुदित परम दरिद्र जनु पाइ पदारथ चारि।।345।।
die dāna bipranha bipula pūji ganesa purārī |pramudita parama daridra janu pāi padāratha cāri ||345||
Sau khi thờ phụng Ganesha và Shiva, vị hủy diệt Tripura, các hoàng hậu đã ban tặng vật phẩm dồi dào cho các vị Bà-la-môn. Họ vô cùng hoan hỉ, như một người rất nghèo khó đã nhận được bốn báu vật lớn.
Chaupai 346.1-4
मोद प्रमोद बिबस सब माता।चलहिं न चरन सिथिल भए गाता।।
राम दरस हित अति अनुरागीं।परिछनि साजु सजन सब लागीं।।
बिबिध बिधान बाजने बाजे।मंगल मुदित सुमित्राँ साजे।।
हरद दूब दधि पल्लव फूला।पान पूगफल मंगल मूला।।
अच्छत अंकुर लोचन लाजा।मंजुल मंजरि तुलसि बिराजा।।
छुहे पुरट घट सहज सुहाए।मदन सकुन जनु नीड़ बनाए।।
सगुन सुंगध न जाहिं बखानी।मंगल सकल सजहिं सब रानी।।
रचीं आरतीं बहुत बिधाना।मुदित करहिं कल मंगल गाना।।
moda pramoda bibasa saba mātā |calahiṁ na carana sithila bhae gātā ||
rāma darasa hita ati anurāgīṁ |parichani sāju sajana saba lāgīṁ ||
bibidha bidhāna bājane bāje |maṁgala mudita sumitrā̃ sāje ||
harada dūba dadhi pallava phūlā |pāna pūgaphala maṁgala mūlā ||
acchata aṁkura locana lājā |maṁjula maṁjari tulasi birājā ||
chuhe puraṭa ghaṭa sahaja suhāe |madana sakuna janu nīṛa banāe ||
saguna suṁgadha na jāhiṁ bakhānī |maṁgala sakala sajahiṁ saba rānī ||
racīṁ āratīṁ bahuta bidhānā |mudita karahiṁ kala maṁgala gānā ||
Tất cả các bà mẹ đều tràn ngập niềm vui và hân hoan tột độ; đôi chân không bước nổi, và thân thể trở nên yếu mềm rã rời. Tràn đầy tình yêu thương và khát khao mãnh liệt được ngắm nhìn Rama, tất cả đều bắt đầu chuẩn bị mọi vật dụng cho nghi lễ chào đón. Nhạc cụ đủ mọi loại được tấu lên, và Sumitra, trong niềm hoan hỉ, đã sắp xếp các lễ vật cát tường. Có nghệ, cỏ durva, sữa chua, cành non và hoa, lá trầu và quả cau, cùng các loại rễ cát tường. Có hạt lúa nguyên, chồi non tươi tốt, hoàng tường, và hạt rang, cùng những chùm hoa tulsi duyên dáng rực rỡ giữa bầy. Những bình vàng được trát màu trông tự nhiên xinh đẹp, như thể chim chóc của thần tình yêu đã làm tổ trên đó. Những điềm lành và hương thơm không thể diễn tả bằng lời; tất cả các bà hoàng hậu đều chuẩn bị mọi loại vật phẩm cát tường. Họ sắp xếp đèn thắp arati theo nhiều cách, và trong niềm hoan hỉ họ hát những bài ca chúc phúc êm ái.
Doha 346
कनक थार भरि मंगलन्हि कमल करन्हि लिएँ मात।चलीं मुदित परिछनि करन पुलक पल्लवित गात।।346।।
kanaka thāra bhari maṁgalanhi kamala karanhi liẽ māta |calīṁ mudita parichani karana pulaka pallavita gāta ||346||
Chứa đầy các khay vàng bằng những vật cát tường và cầm chúng trên những bàn tay sen của mình, các bà mẹ vui vẻ lên đường để thực hiện nghi lễ chào đón, thân hình họ rùng mình và run rẩy vì hân hoan như những cây trổ chồi non mới.
Chaupai 347.1-4
धूप धूम नभु मेचक भयऊ।सावन घन घमंडु जनु ठयऊ।।
सुरतरु सुमन माल सुर बरषहिं।मनहुँ बलाक अवलि मनु करषहिं।।
मंजुल मनिमय बंदनिवारे।मनहुँ पाकरिपु चाप सँवारे।।
प्रगटहिं दुरहिं अटन्ह पर भामिनि।चारु चपल जनु दमकहिं दामिनि।।
दुंदुभि धुनि घन गरजनि घोरा।जाचक चातक दादुर मोरा।।
सुर सुगन्ध सुचि बरषहिं बारी।सुखी सकल ससि पुर नर नारी।।
समउ जानी गुर आयसु दीन्हा।पुर प्रबेसु रघुकुलमनि कीन्हा।।
सुमिरि संभु गिरजा गनराजा।मुदित महीपति सहित समाजा।।
dhūpa dhūma nabhu mecaka bhayaū |sāvana ghana ghamaṁḍu janu ṭhayaū ||
surataru sumana māla sura baraṣahiṁ |manahũ balāka avali manu karaṣahiṁ ||
maṁjula manimaya baṁdanivāre |manahũ pākaripu cāpa sãvāre ||
pragaṭahiṁ durahiṁ aṭanha para bhāmini |cāru capala janu damakahiṁ dāmini ||
duṁdubhi dhuni ghana garajani ghorā |jācaka cātaka dādura morā ||
sura sugandha suci baraṣahiṁ bārī |sukhī sakala sasi pura nara nārī ||
samau jānī gura āyasu dīnhā |pura prabesu raghukulamani kīnhā ||
sumiri saṁbhu girajā ganarājā |mudita mahīpati sahita samājā ||
Khói trầm hương làm tối bầu trời, như thể tháng Savan đã tụ tập những đám mây dày đặc và phồng lên. Các vị thần trút xuống những tràng hoa từ những cây thiên đường, như thể những hàng sếu đang kéo tâm trí ra xa. Những vòng trang trí cửa đẹp đẽ đính ngọc, như thể cây cung của Indra đã được bày trí. Những người phụ nữ đẹp trên các mái nhà xuất hiện rồi biến mất, như những vệt chớp duyên dáng chập chờn. Tiếng trống là sấm sét đáng sợ của mây, và những người ăn xin là chim cuốc, ếch, và công. Hương thơm là mưa trong sạch rơi xuống, và tất cả nam nữ trong thành đều như mùa màng vui sướng vì nó. Biết rằng thời điểm đã đến, vị đạo sư truyền lệnh, và viên ngọc của dòng họ Raghu bước vào thành. Nhớ đến Shambhu, Girija, và Ganesha, vị vua với lòng vui mừng bước vào cùng toàn thể đoàn tùy tùng.
Doha 347
होहिं सगुन बरषहिं सुमन सुर दुंदुभीं बजाइ।बिबुध बधू नाचहिं मुदित मंजुल मंगल गाइ।।347।।
hohiṁ saguna baraṣahiṁ sumana sura duṁdubhīṁ bajāi |bibudha badhū nācahiṁ mudita maṁjula maṁgala gāi ||347||
Những điềm lành xuất hiện, các vị thần trút xuống hoa, và trống đồng được đánh lên. Các tiên nữ múa vui vẻ, hát những bài ca ngọt ngào và may mắn.
Chaupai 348.1-4
मागध सूत बंदि नट नागर।गावहिं जसु तिहु लोक उजागर।।
जय धुनि बिमल बेद बर बानी।दस दिसि सुनिअ सुमंगल सानी।।
बिपुल बाजने बाजन लागे।नभ सुर नगर लोग अनुरागे।।
बने बराती बरनि न जाहीं।महा मुदित मन सुख न समाहीं।।
पुरबासिन्ह तब राय जोहारे।देखत रामहि भए सुखारे।।
करहिं निछावरि मनिगन चीरा।बारि बिलोचन पुलक सरीरा।।
आरति करहिं मुदित पुर नारी।हरषहिं निरखि कुँअर बर चारी।।
सिबिका सुभग ओहार उघारी।देखि दुलहिनिन्ह होहिं सुखारी।।
māgadha sūta baṁdi naṭa nāgara |gāvahiṁ jasu tihu loka ujāgara ||
jaya dhuni bimala beda bara bānī |dasa disi sunia sumaṁgala sānī ||
bipula bājane bājana lāge |nabha sura nagara loga anurāge ||
bane barātī barani na jāhīṁ |mahā mudita mana sukha na samāhīṁ ||
purabāsinha taba rāya johāre |dekhata rāmahi bhae sukhāre ||
karahiṁ nichāvari manigana cīrā |bāri bilocana pulaka sarīrā ||
ārati karahiṁ mudita pura nārī |haraṣahiṁ nirakhi kũara bara cārī ||
sibikā subhaga ohāra ughārī |dekhi dulahininha hohiṁ sukhārī ||
Các thi sĩ Magadha, nhạc công, người tán dương, diễn viên và nghệ sĩ tài hoa hát vang vinh quang của Ngài, rực rỡ khắp ba cõi. Tiếng reo chiến thắng và lời trong trẻo cao quý của Veda, tràn đầy điềm lành, vang vọng khắp mười phương. Muôn loại nhạc cụ bắt đầu tấu lên, và chư thiên trên trời cùng dân trong thành đều tràn đầy yêu thương. Sự lộng lẫy của các khách dự tiệc cưới không thể miêu tả; họ vô cùng hoan hỉ trong tâm, và niềm vui không thể kìm nén. Bấy giờ dân chúng trong thành chào bái nhà vua, và khi thấy Rama họ được hân hoan. Họ rải xuống những lễ vật bằng ngọc và y phục, với nước mắt trong mắt và rùng mình khắp thân. Các phụ nữ trong thành vui vẻ thực hiện nghi lễ arati, và hoan hỉ ngắm nhìn bốn vị hoàng tử cao quý. Họ nâng mở tấm che của những kiệu đẹp, và khi thấy các tân nương họ càng thêm hân hoan.
Doha 348
एहि बिधि सबही देत सुखु आए राजदुआर।मुदित मातु परुछनि करहिं बधुन्ह समेत कुमार।।348।।
ehi bidhi sabahī deta sukhu āe rājaduāra |mudita mātu paruchani karahiṁ badhunha sameta kumāra ||348||
Theo cách này, mang lại niềm vui cho tất cả mọi người, họ đến cung điện hoàng gia. Các bà mẹ hân hoan thực hiện nghi lễ chào đón các cô dâu cùng với các hoàng tử.
Chaupai 349.1-4
करहिं आरती बारहिं बारा।प्रेमु प्रमोदु कहै को पारा।।
भूषन मनि पट नाना जाती।करही निछावरि अगनित भाँती।।
बधुन्ह समेत देखि सुत चारी।परमानंद मगन महतारी।।
पुनि पुनि सीय राम छबि देखी।मुदित सफल जग जीवन लेखी।।
सखीं सीय मुख पुनि पुनि चाही।गान करहिं निज सुकृत सराही।।
बरषहिं सुमन छनहिं छन देवा।नाचहिं गावहिं लावहिं सेवा।।
देखि मनोहर चारिउ जोरीं।सारद उपमा सकल ढँढोरीं।।
देत न बनहिं निपट लघु लागी।एकटक रहीं रूप अनुरागीं।।
karahiṁ āratī bārahiṁ bārā |premu pramodu kahai ko pārā ||
bhūṣana mani paṭa nānā jātī |karahī nichāvari aganita bhā̃tī ||
badhunha sameta dekhi suta cārī |paramānaṁda magana mahatārī ||
puni puni sīya rāma chabi dekhī |mudita saphala jaga jīvana lekhī ||
sakhīṁ sīya mukha puni puni cāhī |gāna karahiṁ nija sukṛta sarāhī ||
baraṣahiṁ sumana chanahiṁ chana devā |nācahiṁ gāvahiṁ lāvahiṁ sevā ||
dekhi manohara cāriu jorīṁ |sārada upamā sakala ḍhãḍhorīṁ ||
deta na banahiṁ nipaṭa laghu lāgī |ekaṭaka rahīṁ rūpa anurāgīṁ ||
Các bà mẹ thực hiện arati hết lần này đến lần khác; ai có thể miêu tả tình yêu và niềm vui của họ? Họ rắc trang sức, ngọc quý và y phục nhiều loại làm lễ vật, theo vô số cách. Thấy bốn người con cùng các nàng dâu, các bà mẹ chìm đắm trong hạnh phúc tột bậc. Ngắm nhìn vẻ đẹp của Sita và Rama hết lần này đến lần khác, họ hoan hỉ và coi cuộc đời mình trên cõi đời đã được viên mãn. Các bạn nữ của Sita hết lần này đến lần khác ngắm nhìn mặt nàng, và hát ca, ngợi ca phước báu của chính mình. Các vị thần đổ hoa xuống từng khoảnh khắc; họ múa, hát và dâng lên sự phụng sự. Nhìn bốn cặp đôi duyên dáng, Sarada lục tìm tất cả những ví dụ so sánh của mình. Không tìm được ví dụ nào để đưa ra, vì tất cả đều tỏ ra quá nhỏ bé; nàng đứng ngắm nhìn không chớp mắt, say mê vẻ đẹp của họ.
Doha 349
निगम नीति कुल रीति करि अरघ पाँवड़े देत।बधुन्ह सहित सुत परिछि सब चलीं लवाइ निकेत।।349।।
nigama nīti kula rīti kari aragha pā̃vaṛe deta |badhunha sahita suta parichi saba calīṁ lavāi niketa ||349||
Sau khi thực hiện các nghi lễ Veda và phong tục gia đình, dâng nước cúng kính và trải vải để họ bước lên, tất cả các bà mẹ đã đón các con trai cùng các nàng dâu mới bằng cách vẫy đèn quanh họ, và dẫn họ vào cung điện.
Frequently Asked Questions
परम्परा में इसे ‘राम-दर्शन-मंगल’ का पाठ माना जाता है: नगर-प्रवेश, आरती-परिछन और जनक-विनय के श्रवण/पाठ से गृहस्थ-धर्म में मंगल, दाम्पत्य-सौख्य, कुल-कीर्ति और ‘दर्शन-भक्ति’ की वृद्धि होती है; विशेषतः ‘नयन-फल’ (सत्संग में राम-रूप का भाव-दर्शन) को समस्त सुख-मूल कहा गया है।
सामान्यतः मंगल-समारोह/विवाह-प्रसंग में ‘श्रीराम जय राम जय जय राम’ या ‘सीताराम’ नाम-संपुट प्रचलित है; आरती/परिछन के साथ ‘जय जय रघुवीर समर्थ’ भी कई परम्पराओं में जोड़ा जाता है।
Ask anything about Prakarana 35 of the Ramcharitmanas
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Ramcharitmanas in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Awadhi recitation where available, and more.
