Sarga 97

Verse 1

तथातैःकृत्तगात्रैस्तुदशग्रीवेणमार्गणैः ।बभूववसुधातत्रप्रकीर्णाहरिभिस्तदा ।।।।

Như vậy, bởi những mũi tên của Daśagrīva chém đứt tay chân các dũng sĩ vānara, mặt đất nơi ấy bấy giờ rải đầy những Hari ngã xuống.

Verse 2

रावणस्याप्रसह्यंतंशरसम्पातमेकतः ।न शेकुस्सहितुंदीप्तंपतङ्गाज्वलनंयथा ।।।।

Như bướm đêm không thể chịu nổi ngọn lửa rực cháy, đạo quân Vānara cũng không sao kham nổi, dù chỉ trong khoảnh khắc, trận mưa tên rực sáng, không thể chống đỡ, do Rāvaṇa bắn ra.

Verse 3

तेऽर्दितानिशितैर्बाणैःक्रोशन्तोविप्रदुद्रुवुः ।पावकार्चिस्समाविष्टादह्यमानायथागजाः ।।।।

Bị những mũi tên sắc nhọn đâm đau, chúng kêu gào rồi hoảng hốt tháo chạy—như voi bị lưỡi lửa bao trùm, vừa cháy vừa lao đi.

Verse 4

प्लवङ्गनामनीकानिमहाभ्राणीवमारुतः ।सययौसमरेतस्मिन्विधमन्रावणश्शरैः ।।।।

Trong trận chiến ấy, các đội ngũ vānaras bị mũi tên của Rāvaṇa đánh tan, như những khối mây lớn bị gió mạnh xua tản.

Verse 5

कदनंतरसाकृत्वाराक्षसेन्ध्रोवनौकसाम् ।आससादततोत्वरितंयुद्धेराघवंस्तदा ।।।।

Sau khi mau lẹ gây nên cuộc tàn sát giữa bầy vānaras cư ngụ rừng sâu, chúa tể rākṣasas liền vội vã xông tới Rāghava trong chiến trận.

Verse 6

सुग्रीवस्तान्कपीन्दृष्टवाभग्नान्विद्रावितान्रणे ।गुल्मेसुषेणंनिक्षिप्यचक्रेयुद्धेऽद्भुतंमनः ।।।।

Thấy các vānaras ấy bị đánh vỡ đội hình và bị xua chạy trong chiến địa, Sugrīva đặt Suṣeṇa trấn giữ đội quân để che chở, rồi trong lòng quyết định một mưu lược phi thường cho trận chiến.

Verse 7

आत्मनस्सदृशंवीरस्सतंनिक्षिप्यवानरम् ।सुग्रीवोऽऽभिमुखश्शत्रुंप्रतस्थेपादपायुधः ।।।।

Dũng tướng Sugrīva, sau khi giao cho đội quân vānara xứng tầm để hộ vệ, liền cầm cây làm vũ khí, tiến thẳng đối diện quân thù.

Verse 8

पार्श्वतःपृष्ठतश्चास्यसर्वेयूथाधिपास्स्वयम् ।अनुजह्रुर्महाशैलान् विविधांश्चमहाद्रुमान् ।।।।

Ở hai bên sườn và phía sau, tất cả các thủ lĩnh bầy đàn tự nguyện theo sát, vác những tảng đá khổng lồ và nhiều loại cây đại thụ.

Verse 9

सनदन्युधिसुग्रीवस्स्वरेणमहतामहान् ।पातयन्विविधांश्चान्यान्ञ्जगामोत्तमराक्षसान् ।।।।

Giữa chiến trận, Sugrīva vĩ đại gầm vang bằng giọng lớn; đánh quật nhiều kẻ thù khác rồi tiến về phía những rākṣasa hàng đầu.

Verse 10

ममन्थ च महाकायान्राक्षसान्वानरेश्वरः ।युगान्तसमयेवायुःप्रवृद्धानगमानिव ।।।।

Và chúa tể của đạo quân vānara đã nghiền nát những La-sát thân hình khổng lồ, như cơn gió vào thời mạt kiếp quật dồn những khối lớn.

Verse 11

राक्षसानामनीकेषुशैलवर्षंववर्ष ह ।अश्मवर्षंयथामेघःपक्षिसङ्घेषुकानने ।।।।

Vào giữa các chiến trận của La-sát, ngài trút xuống một cơn mưa đá núi; như mây đổ mưa đá lên đàn chim giữa rừng sâu.

Verse 12

कपिराजविमुक्तैस्तैश्शैलवर्षैस्तुराक्षसाः ।विकीर्णशिरसःपेतुर्निकृत्ताइवपर्वताः ।।।।

Bị những trận mưa đá núi do vua khỉ phóng ra đánh trúng, các La-sát ngã xuống, đầu vỡ tan, như những ngọn núi bị đẽo chặt mà sụp đổ.

Verse 13

अथसंक्षीयमाणेषुराक्षसेषुसमन्ततः ।सुग्रीवेणप्रभग्नेषुपतत्सुनिनदत्सु च ।।।।विरूपाक्षस्स्वकंनामधन्वीविश्राव्यराक्षसः ।रथादाप्लुत्यदुर्धर्षोगजस्कन्धमुपारुहत् ।।।।

Bấy giờ, khi bọn La-sát khắp bốn phía dần kiệt quệ—bị Sugrīva đánh tan, ngã gục và kêu la—Virūpākṣa, tên La-sát cung thủ khó bề khuất phục, tự xưng danh hiệu mình, nhảy khỏi chiến xa và trèo lên bờ vai con voi đang vào kỳ động dục.

Verse 14

अथसंक्षीयमाणेषुराक्षसेषुसमन्ततः ।सुग्रीवेणप्रभग्नेषुपतत्सुनिनदत्सु च ।।6.97.13।।विरूपाक्षस्स्वकंनामधन्वीविश्राव्यराक्षसः ।रथादाप्लुत्यदुर्धर्षोगजस्कन्धमुपारुहत् ।।6.97.14।।

Bấy giờ, khi bọn La-sát khắp bốn phía dần kiệt quệ—bị Sugrīva đánh tan, ngã gục và kêu la—Virūpākṣa, tên La-sát cung thủ khó bề khuất phục, tự xưng danh hiệu mình, nhảy khỏi chiến xa và trèo lên bờ vai con voi đang vào kỳ động dục.

Verse 15

स तंद्विरदमारुह्यविरूपाक्षोमहारथः ।वनर्दभनीमनिर्ह्रादंवानरानभ्यधावत ।।।।

Virūpākṣa, vị đại chiến xa thủ, liền cưỡi lên con voi, gầm thét tiếng rống kinh hồn, rồi xông thẳng vào đoàn quân Vānara.

Verse 16

सुग्रीवे स शरान्घोरान्विससर्जचमूमुखे ।स्थापयामासचोद्विग्नान्राक्षसान् सम्प्रहर्षयन् ।।।।

Hắn phóng những mũi tên ghê gớm về phía Sugrīva ở tiền tuyến, khiến bọn La-sát đang hoảng động được vững lòng và hân hoan trở lại.

Verse 17

सतुविद्धश्शितैर्बाणैःकपीन्द्रस्तेनरक्षसा ।चुक्रोध स महाक्रोधोवधेचास्यमनोदधे ।।।।

Bị tên nhọn của tên La-sát ấy bắn trúng, chúa loài khỉ bừng bừng phẫn nộ; cơn giận lớn dậy lên, và trong tâm liền quyết giết hắn.

Verse 18

ततःपादपमुद्धृत्यशूरस्सम्प्रधनोहरिः ।अभिपत्यजघानास्यप्रमुखेतुमहागजम् ।।।।

Bấy giờ dũng sĩ Vānara xông thẳng vào chiến trận, nhổ bật một cây lớn, rồi lao tới đánh con voi lớn ở tuyến đầu.

Verse 19

स तुप्रहाराभिहतस्सुग्रीवेणमहागजः ।अपासर्पद्धनुर्मात्रंनिषसादननाद च ।।।।

Bị Sugrīva đánh mạnh, con voi lớn lùi lại chừng một tầm cung, rồi quỵ xuống trong đau đớn và rống vang.

Verse 20

गजात्तुमथितात्तूर्णमपक्रम्य स वीर्यवान् ।राक्षसोऽऽभिमुखश्शत्रुंप्रत्युद्गम्यततःकपिम् ।।।।आर्षभंचर्मखडगं च प्रगृह्यलघुविक्रमः ।भर्त्सयन्निवसुग्रीवमाससादव्यवस्थितम् ।।।।

Rồi tên La-sát dũng mãnh ấy mau chóng rời khỏi con voi đã bị thương, quay mặt đối địch và tiến thẳng về phía thủ lĩnh loài khỉ. Hắn cầm lấy tấm khiên da bò và thanh gươm, nhanh như chớp trong thế công, tiến đến Sugrīva đang đứng vững—tựa như đang đe dọa.

Verse 21

गजात्तुमथितात्तूर्णमपक्रम्य स वीर्यवान् ।राक्षसोऽऽभिमुखश्शत्रुंप्रत्युद्गम्यततःकपिम् ।।6.97.20।।आर्षभंचर्मखडगं च प्रगृह्यलघुविक्रमः ।भर्त्सयन्निवसुग्रीवमाससादव्यवस्थितम् ।।6.97.21।।

Vì nghĩa của đồng minh mà phẫn nộ bừng lên, Sugrīva nắm lấy một tảng đá lớn—tựa mây dày—rồi ném thẳng vào Virūpākṣa.

Verse 22

स हितस्याभिसङ्कृद्धःप्रगृह्यविपुलांशिलाम् ।विरूपाक्षायचिक्षेपसुग्रीवोजलदोपमाम् ।।।।

Vì nghĩa của đồng minh mà phẫn nộ bừng lên, Sugrīva nắm lấy một tảng đá lớn—tựa mây dày—rồi ném thẳng vào Virūpākṣa.

Verse 23

स तांशिलामापतन्तींदृष्टवाराक्षसपुङ्गवः ।अपक्रम्यसुविक्रान्तःखडगेनप्राहरत्तदा ।।।।

Thấy tảng đá lao xuống, vị dũng tướng La-sát liền nhảy lùi tránh né; rồi vung kiếm với thế lực mạnh mẽ, chém thẳng vào tảng đá ấy.

Verse 24

तेनखडगप्रहारेणरक्षसाबलिनाहतः ।मुहूर्तमभवद्वीरोविसंज्ञइववानरः ।।।।

Bị nhát kiếm của La-sát lực lưỡng ấy chém trúng, vị dũng sĩ Vānara bị thương; trong chốc lát, chàng như kẻ mất tri giác.

Verse 25

स तदा स हसोत्पत्यराक्षसस्यमहाहवे ।मुष्टिंसन्वर्त्यवेगेनपातयामासवक्षसि ।।।।

Rồi ngay trong trận đại chiến ấy, chàng lập tức bật dậy, nắm chặt tay, dồn sức lao nhanh và giáng một cú đấm vào ngực La-sát.

Verse 26

मुष्टिप्रहाराभिहतोविरूपाक्षोनिशाचरः ।तेनखडगेनसङ्कृद्दस्सुग्रीवस्यचमूमुखे ।।।।कवचंपातयामासपद्भ्यामभिहतोऽऽपतत् ।

Bị cú đấm của Sugrīva đánh trúng, Virūpākṣa—kẻ dạ hành—bừng giận; liền cầm kiếm, ngay trước mũi quân của Sugrīva, chém rơi áo giáp của ngài. Rồi Sugrīva bị đánh vào chân, ngã xuống.

Verse 27

स समुत्थायपतितःकपिस्तस्यव्यसर्जयत् ।तलप्रहारमशनेस्समानंभीमनिस्स्वनम् ।।।।

Dẫu đã ngã xuống, khỉ vương vẫn vùng dậy, giáng vào hắn một chưởng như sét đánh, vang rền tiếng nổ kinh hồn.

Verse 28

तलप्रहारंतद्रक्षस्सुग्रीवेणसमुद्यतम् ।नैपुण्यान्मोचयित्वैनंमुष्टिनोरस्यताडयत् ।।।।

Tên La-sát ấy thấy Sugrīva giơ chưởng liền khéo léo tránh thoát, rồi nắm tay đấm thẳng vào ngực ngài.

Verse 29

तस्सुसङ्कृद्धतरःसुग्रीवोवानरेश्वरः ।।।।मोक्षितंचात्मनोदृष्टवाप्रहारंतेनरक्षसा ।

Bấy giờ Sugrīva, chúa tể loài Vānara, càng thêm phẫn nộ khi thấy đòn đánh của mình bị La-sát kia né tránh.

Verse 30

ददर्शान्तरंतस्यविरूपाक्षस्यवानरः ।।।।ततोन्यपातयत्क्रोधाच्छङ्खदेशेमहात्तलम् ।

Vị Vānara thấy Virūpākṣa lộ sơ hở; liền vì giận dữ, ngài giáng một chưởng lớn xuống vùng thái dương của hắn.

Verse 31

महेन्द्राशनिकल्पेनतलेनाभिहतःक्षितौ ।।।।पपातरुधिरक्लिन्नश्शोणितंसमुद्यमन् ।स्रोतोभ्यस्तुविरूपाक्षोजलंप्रस्रवणादिव ।।।।

Bị giáng xuống đất bởi cú tát như lôi đình của Đế Thích, Virūpākṣa ngã quỵ—thân đẫm máu, miệng phun máu; từ các lỗ trên thân hắn, máu tuôn ra như nước đổ từ thác nguồn.

Verse 32

महेन्द्राशनिकल्पेनतलेनाभिहतःक्षितौ ।।6.97.31।।पपातरुधिरक्लिन्नश्शोणितंसमुद्यमन् ।स्रोतोभ्यस्तुविरूपाक्षोजलंप्रस्रवणादिव ।।6.97.32।।

Bị giáng xuống đất bởi cú tát như lôi đình của Đế Thích, Virūpākṣa ngã quỵ—thân đẫm máu, miệng phun máu; từ các lỗ trên thân hắn, máu tuôn ra như nước đổ từ thác nguồn.

Verse 33

विवृत्तनयनंक्रोधात्सफेनंरुधिराप्लुतम् ।ददृशुस्तेविरूपाक्षंविरूपाक्षतरंकृतम् ।।।।

Họ thấy Virūpākṣa—đôi mắt đảo cuồng vì giận dữ, mặt và hơi thở vấy bọt, đẫm máu—bị cú ngã dữ dội làm cho càng thêm ghê rợn.

Verse 34

स्फुरन्तंपरिवर्तन्तंपार्श्वेनरुधिरोक्षितम् ।करुणं च विनर्दन्तंददृशुःकपयोरिपुम् ।।।।

Các vānara thấy kẻ thù ấy—giật giũ và lăn qua lăn lại, sườn đẫm máu, kêu gào thảm thiết—khiến người chứng kiến dấy lên vừa đau xót vừa thương hại nghiệt ngã.

Verse 35

तथातुतौसंम्यतिसम्प्रयुक्तौ ।तरस्विनौवानरराक्षसानाम् ।।।।

Thế rồi, trong cuộc giao tranh giáp mặt, những dũng lực của loài Vānara và bọn Rākṣasa đã xông vào nhau, va chạm dữ dội.

Verse 36

विनाशितंप्रेक्ष्यविरूपनेत्रंमहाबलंतंहरिपार्थिवेन ।बलंसमस्तंकपिराक्षसानामुन्मत्तगङ्गाप्रतिमंबभूव ।।।।

Thấy Virūpanetra đại lực đã bị vua Vānara diệt trừ, toàn bộ quân Vānara và Rākṣasa bỗng cuồng nộ dâng trào, như sông Hằng lũ dữ.