Sarga 41

Verse 1

पुत्रांश्चिरगतान् ज्ञात्वा सगरो रघुनन्दन।नप्तारमब्रवीद्राजा दीप्यमानं स्वतेजसा।।।।

Hỡi Rāma, biết rằng các con mình đã biệt tăm đã lâu, vua Sagara liền ngỏ lời với cháu nội Anśumān, bậc rạng ngời bởi chính quang minh tự thân.

Verse 2

शूरश्च कृतविद्यश्च पूर्वैस्तुल्योऽसि तेजसा।पितृ़णां गतिमन्विच्छ येन चाश्वोऽपवाहित:।।।।

Ngươi dũng mãnh, lại tinh thông học nghệ; về oai quang chẳng kém các bậc tiền nhân. Hãy truy tìm con đường của tổ tiên—và của kẻ đã cướp đi con ngựa.

Verse 3

अन्तर्भौमानि सत्त्वानि वीर्यवन्ति महान्ति च।तेषां त्वं प्रतिघातार्थं सास्त्रं गृह्णीष्व कार्मुकम्।।।।

Trong lòng đất sâu thẳm có những hữu tình hùng mạnh, oai lực lớn lao. Để ngăn chặn và tiêu diệt chúng, con hãy cầm lấy vũ khí—nhất là cây cung.

Verse 4

अभिवाद्याभिवाद्यांस्त्वं हत्वा विघ्नकरानपि।सिद्धार्थस्सन्निवर्तस्व मम यज्ञस्य पारग:।।।।

Hãy cúi đầu đảnh lễ những bậc đáng tôn kính; còn kẻ gây chướng ngại cho nghi lễ, dù là ai, cũng hãy trừ diệt. Rồi con hãy trở về khi sở nguyện đã thành, khiến tế lễ của ta được viên mãn.

Verse 5

एवमुक्तोंऽशुमान्सम्यक् सगरेण महात्मना।धनुरादाय खड्गं च जगाम लघुविक्रम:।।।।

Được Đại hồn Sagara dạy bảo cặn kẽ như vậy, Anśumān—người có bước tiến mau lẹ—liền mang cung và kiếm mà lên đường.

Verse 6

स खातं पितृभिर्मार्गमन्तर्भौमं महात्मभि:।प्रापद्यत नरश्रेष्ठ तेन राज्ञाऽभिचोदित:।।।।

Được nhà vua thúc giục, bậc tối thượng trong loài người ấy đi theo con đường dưới lòng đất do các bậc đại hồn—những người chú của chàng—đã đào nên.

Verse 7

दैत्यदानवरक्षोभि: पिशाचपतगोरगै:।पूज्यमानं महातेजा दिशागजमपश्यत।।।।

Anśumān, rực rỡ hào quang, trông thấy voi hộ phương—voi trấn giữ một phương trời—đang được các daitya, dānava, rākṣasa, piśāca, cùng chim muông và loài rắn tôn thờ.

Verse 8

स तं प्रदक्षिणं कृत्वा पृष्ट्वा चापि निरामयम्।पितृ़न् स परिपप्रच्छ वाजिहर्तारमेव च।।।।

Ngài đi nhiễu quanh con voi ấy theo nghi lễ, rồi ân cần hỏi thăm sự an ổn; kế đó, Ngài hỏi về các bậc thúc phụ, và cũng hỏi về kẻ đã đoạt mất con ngựa tế lễ.

Verse 9

दिशागजस्तु तच्छ्रुत्वा प्रत्याहांशुमतो वच:।आसमञ्ज कृतार्थस्त्वं सहाश्वश्शीघ्रमेष्यसि।।।।

Nghe lời Anuśumān, vị Hộ Thần Voi của phương ấy liền đáp lời con của Asamañjasa: “Hỡi Anuśumān, nguyện sự của con đã viên thành; con sẽ sớm trở về cùng với ngựa.”

Verse 10

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वानेव दिशागजान्।यथाक्रमं यथान्यायं प्रष्टुं समुपचक्रमे।।।।

Nghe lời ấy, Anśumān bắt đầu lần lượt, đúng phép tắc và hợp đạo, thưa hỏi tất cả các voi hộ phương trấn giữ bốn hướng.

Verse 11

तैश्च सर्वैर्दिशापालैर्वाक्यज्ञैर्वाक्यकोविदै:।पूजितस्सहयश्चैव गन्ताऽसीत्यभिचोदित:।।।।

Được tất cả các Hộ Phương—những bậc thông đạt ý nghĩa, thiện xảo lời nói—tôn kính và trợ giúp, Anśumān được khích lệ: “Ngươi sẽ trở về, và cả con ngựa nữa.”

Verse 12

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा जगाम लघुविक्रम:।भस्मराशीकृता यत्र पितरस्तस्य सागरा:।।।।

Nghe lời họ, Anśumān, bậc nhanh nhẹn dũng mãnh, liền đi đến nơi các chú bác bên nội—những con trai của Sagara—đã bị thiêu thành từng đống tro tàn.

Verse 13

स दु:खवशमापन्नस्त्वसमञ्जसुतस्तदा।चुक्रोश परमार्तस्तु वधात्तेषां सुदु:खित:।।।।

Bấy giờ Anśumān, con của Asamañjasa, bị nỗi sầu khổ phủ lấp; vì họ bị sát hại mà đau đớn tột cùng, chàng bật tiếng kêu than trong bi thương sâu thẳm.

Verse 14

यज्ञीयं च हयं तत्र चरन्तमविदूरत:।ददर्श पुरुषव्याघ्रो दु:खशोकसमन्वित:।।।।

Bị nỗi sầu khổ và bi thương phủ lấp, Anśumān—bậc hổ trong loài người—trông thấy con ngựa tế lễ đang thong thả gặm cỏ ở gần đó.

Verse 15

स तेषां राजपुत्राणां कर्तुकामो जलक्रियाम् ।सलिलार्थी महातेजा न चापश्यज्जलाशयम् ।।।।

Muốn làm lễ dâng nước (tarpana) cho các vương tử ấy, Anśumān rực rỡ oai quang đi tìm nước, nhưng nơi ấy chẳng thấy một hồ ao nào.

Verse 16

विसार्य निपुणां दृष्टिं ततोऽपश्यत्खगाधिपम् ।पितृ़णां मातुलं राम सुपर्णमनिलोपमम्।।।।

Đưa ánh nhìn tinh tường quét khắp, chàng bỗng thấy Suparṇa—chúa tể loài chim, nhanh như gió—là cậu bên ngoại của các vong linh ấy, hỡi Rāma.

Verse 17

स चैवमब्रवीद्वाक्यं वैनतेयो महाबल :।मा शुच: पुरुषव्याघ्र वधोऽयं लोकसम्मत:।।।।

Bấy giờ Vainateya (Garuḍa), bậc đại lực, nói lời này: “Chớ sầu muộn, hỡi hổ trong loài người; sự diệt vong này là điều được thế gian thừa nhận là vì lợi ích các cõi.”

Verse 18

कपिलेनाप्रमेयेन दग्धा हीमे महाबला:।सलिलं नार्हसि प्राज्ञ दातुमेषां हि लौकिकम्।।।।

“Những bậc đại lực này quả đã bị Kapila—đấng uy lực vô lượng—thiêu đốt; vì thế, hỡi người trí, ngươi không nên dâng cho họ thứ nước tầm thường của thế gian.”

Verse 19

गङ्गा हिमवतो ज्येष्ठा दुहिता पुरुषर्षभ।तस्यां कुरु महाबाहो पितृ़णां तु जलक्रियाम्।।।।

Sông Hằng là trưởng nữ của núi Tuyết Himavat. Hỡi bậc trượng phu tối thượng, hỡi người tay mạnh—hãy dùng nước ấy mà cử hành thủy lễ dâng lên các bậc tổ tiên.

Verse 20

भस्मराशीकृतानेतान् प्लावयेल्लोकपावनी।तया क्लिन्नमिदं भस्म गङ्गया लोककान्तया।।।।षष्टिं पुत्रसहस्राणि स्वर्गलोकं च नेष्यति।

Sông Hằng, đấng tẩy tịnh các cõi, sẽ tràn nước rửa những người đã hóa thành đống tro. Khi tro này được sông Hằng—người được muôn đời yêu kính—làm ướt, nàng sẽ dẫn sáu vạn người con ấy lên cõi trời.

Verse 21

गच्छ चाश्वं महाभाग तं गृह्य पुरुषर्षभ।।।।यज्ञं पैतामहं वीर संवर्तयितुमर्हसि।

Nay hãy đi, hỡi người phúc đức lớn, bậc trượng phu tối thượng—bắt lấy con ngựa ấy mà đem về. Hỡi dũng sĩ, ngươi xứng đáng hoàn tất đại tế lễ của tổ phụ.

Verse 22

सुपर्णवचनं श्रुत्वा सोंऽशुमानतिवीर्यवान् ।।।।त्वरितं हयमादाय पुनरायान्महायशा:।

Nghe lời của Suparṇa, Anśumān—bậc đại lực lẫy lừng—liền vội vã dắt lấy con ngựa, rồi trở về.

Verse 23

ततो राजानमासाद्य दीक्षितं रघुनन्दन।।।।न्यवेदयद्यथावृत्तं सुपर्णवचनं तथा।

Bấy giờ, hỡi Raghunandana, Anśumān đến gần đức vua đang thọ lễ đẳng cấp để hành nghi tế, và tâu bày đúng như sự việc đã xảy ra, lại trung thực thuật lại cả lời của Suparṇa.

Verse 24

तच्छ्रुत्वा घोरसङ्काशं वाक्यमंशुमतो नृप:।।।।यज्ञं निवर्तयामास यथाकल्पं यथाविधि।

Nghe lời tâu của Anśumān đáng sợ như điềm dữ, nhà vua vẫn khiến lễ tế được viên mãn, đúng theo Kalpa và đúng theo mọi pháp thức đã định.

Verse 25

स्वपुरं चागमच्छ्रीमानिष्टयज्ञोमहीपति:।।।।गङ्गायाश्चागमे राजा निश्चयं नाध्यगच्छत।

Hoàn tất lễ tế, vị minh quân—chúa tể cõi đất—trở về kinh đô của mình; nhưng về việc thỉnh Gaṅgā giáng hạ, nhà vua vẫn chưa thể định được một quyết ý.

Verse 26

अकृत्वा निश्चयं राजा कालेन महता महान् ।त्रिंशद्वर्षसहस्राणि राज्यं कृत्वा दिवं गत:।।।।

Vị đại vương ấy, trải qua thời gian rất dài vẫn chưa lập được quyết định; Ngài trị vì ba vạn năm, rồi thăng lên cõi trời.