Adhyaya 20

Verse 1

भीष्म उवाच । अत्याश्चर्यवती रम्या कथेयं पापनाशिनी । विस्तरेण च मे ब्रूहि याथातथ्येन पृच्छतः

Bhīṣma nói: Câu chuyện này vô cùng kỳ diệu, êm đẹp và có năng lực diệt trừ tội lỗi. Vì ta đang thỉnh hỏi, xin hãy kể cho ta tường tận, đúng như sự thật vốn có.

Verse 2

माहात्म्यं मध्यमस्यापि ऋषिभिः परिकीर्तितम् । फलं चान्नस्य कथितं माहात्म्यं च दमस्य तु

Các bậc ṛṣi cũng đã tán dương đại lực của con đường ‘trung đạo’. Các ngài nói về quả báo của anna—sự nuôi dưỡng đúng mực—và cũng nói về đại lực của dama, tức sự tự chế.

Verse 3

विष्णुना च पदन्यासः कृतो यत्र महामुने । कनीयसस्तथोत्पत्तिर्यथाभूता वदस्व मे

Hỡi bậc đại thánh, xin kể cho ta về nơi mà Viṣṇu đã đặt bước chân của Ngài; và cũng xin thuật lại, đúng như đã xảy ra, nguồn gốc của người em út ấy.

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । पुरा रथंतरे कल्पे राजासीत्पुष्पवाहनः । नाम्ना लोकेषु विख्यातस्तेजसा सूर्यसन्निभः

Pulastya nói: Thuở xưa, trong kiếp Rathaṃtara, có một vị vua tên Puṣpavāhana, danh tiếng vang khắp các cõi và oai quang rực rỡ như mặt trời.

Verse 5

तपसा तस्य तुष्टेन चतुर्वक्त्रेण भारत । कमलं कांचनं दत्तं यथाकामगमं नृप

Hỡi Bhārata, hài lòng trước khổ hạnh của ông, Đấng Bốn Mặt (Phạm Thiên Brahmā) đã ban cho ông, hỡi bậc quân vương, một đóa sen vàng, nhờ đó ông có thể đi đến bất cứ nơi nào theo ý muốn.

Verse 6

सप्तद्वीपानि लोकं च यथेष्टं विचरत्सदा । कल्पादौ तु समं द्वीपं तस्य पुष्करवासिना

Ông luôn du hành tùy ý qua bảy châu (dvīpa) và các cõi; nhưng vào lúc khởi đầu của kiếp, vị ngự tại Puṣkara đã làm cho châu ấy trở nên bằng phẳng, đồng đều.

Verse 7

वत्सरं त्वेकभक्ताशी सभक्ष्यजलकुंभदः । शिवलोके वसेत्कल्पं प्राप्तिव्रतमिदं स्मृतम्

Nhưng ai trong một năm chỉ ăn một bữa mỗi ngày và bố thí một bình nước cùng vật thực, người ấy được nói là an trú nơi Śivaloka suốt một kiếp; đó được ghi nhớ là ‘Prāpti-vrata’, lời nguyện đưa đến thành tựu.

Verse 8

नक्ताशी त्वष्टमीषु स्याद्वत्सरांते तु धेनुदः । पौरंदरं पुरं याति सुगतिव्रतमुच्यते

Hãy chỉ thọ thực vào ban đêm trong các ngày tithi Aṣṭamī; và đến cuối năm thì bố thí một con bò. Nhờ vậy người ấy đến được thành Paurandara (cõi trời của Indra). Pháp hành này gọi là ‘Sugati-vrata’, lời nguyện đưa đến thiện thú.

Verse 9

तपोनुभावादथ तस्य राज्ञी नारी सहस्रैरभिवंद्यमाना । नाम्ना च लावण्यवती बभूव या पार्वतीवेष्टतमा भवस्य

Rồi nhờ uy lực khổ hạnh của nàng, hoàng hậu của vị vua ấy—được hàng ngàn phụ nữ kính lễ—được biết đến với danh hiệu Lāvaṇyavatī; nàng là người được Bhava (Śiva) yêu quý nhất, như chính Pārvatī vậy.

Verse 10

तस्यात्मजानामयुतं बभूव धर्मात्मनामग्र्यधनुर्धराणाम् । तदात्मजांस्तानभिवीक्ष्य राजा मुहुर्मुहुर्विस्मयमाससाद

Ngài có mười ngàn người con—tâm tính chính trực theo dharma và đứng đầu hàng dũng sĩ cung thủ. Thấy các con mình như thế, nhà vua hết lần này đến lần khác kinh ngạc.

Verse 11

सोभ्यागतं पूज्य मुनिप्रवीरं प्रचेतसं वाक्यमिदं बभाषे । कस्माद्विभूतिरचलामरमर्त्यपूजा जाता कथं कमलजा सदृशी सुराज्ञी

Sau khi nghênh đón và tôn kính bậc thánh hiền Pracetas, nhà vua thưa rằng: “Do nhân duyên nào mà vinh quang bất động này—được chư thiên và người đời tôn thờ—lại phát sinh? Và vì sao hoàng hậu thiêng liêng này lại giống Kamalajā (Lakṣmī)?”

Verse 12

भार्या मयाल्पतपसा परितोषितेन दत्तं ममांबुजगृहं च मुनींद्र धात्रा । यस्मिन्प्रविष्टमपि कोटिशतं नृपाणां सामात्यकुंजररथौघजनावृतानां

Bạch bậc chúa tể các hiền triết, Đấng Dhātā (Hóa Công) dù ta chỉ khổ hạnh ít ỏi vẫn hoan hỷ, ban cho ta hiền thê và cả tòa cư xá như hoa sen này. Vào đó, dẫu trăm koṭi vua—cùng quần thần, đoàn voi xe và vô số dân chúng vây quanh—cũng có thể bước vào.

Verse 13

नालक्ष्यते क्वगतमम्बरगामिभिश्च तारागणेंदुरविरश्मिभिरप्यगम्यम् । तस्मात्किमन्यजननीजठरोद्भवेन धर्मादिकं कृतमशेषजनातिगं यत्

Không thể nhận ra nó đã đi về đâu; vượt ngoài tầm với cả những kẻ du hành trên không trung, và ngay cả tia sáng của muôn sao, của trăng và của mặt trời cũng không thể chạm tới. Vậy thì kẻ sinh từ lòng một người mẹ khác có thể làm được gì—như dharma và các điều khác—mà vượt hơn hết thảy chúng sinh?

Verse 14

सर्वैर्मयाथ तनयैरथ वानयापि सद्भार्यया तदखिलं कथय प्रचेतः । सोप्यभ्यधादथ भवांतरितं निरीक्ष्य पृथ्वीपते शृणु तदद्भुतहेतुवृत्तम्

“Cùng với ta, cùng các con trai của ngài và cùng hiền thê—người phối ngẫu cao quý—hỡi Pracetas, xin hãy thuật lại trọn vẹn mọi điều.” Bấy giờ, người ấy như nhìn vào nội tâm, nhớ lại những đời trước, rồi đáp: “Hỡi bậc chúa tể cõi đất, xin lắng nghe chuyện về nguyên nhân kỳ diệu ấy.”

Verse 15

जन्माभवत्तव तु लुब्धकुलेपि घोरं जातस्त्वमप्यनुदिनं किल पापकारी । वपुरप्यभूत्तव पुनः पुरुषांगसंधिदुर्गंधिसत्त्वकुनखाभरणं समंतात्

Ngươi sinh ra trong dòng dõi thợ săn hung bạo, và ngày qua ngày lại quen làm điều tội lỗi. Thân thể ngươi cũng bị miêu tả mang những dấu hiệu bên ngoài—như các khớp nối thô kệch, mùi hôi lan tỏa, móng tay nhơ bẩn như đồ trang sức—để làm biểu tượng răn dạy về uế trược nội tâm và quả báo nghiệp xấu do ác hạnh kéo dài.

Verse 16

न च ते सुहृन्न सुतबंधुजनो न तादृक्नैवस्वसा न जननी च तदाभिशस्ता । अतिसंमता परमभीष्टतमाभिमुखी जाता मही शतवयोषिदियं सुरूपा

Ngươi chẳng có bạn hiền, chẳng có con hay thân quyến như thế; khi ấy, không chị em gái, cũng không cả mẹ, đứng ra nói đỡ cho ngươi. Thế mà Địa Cầu này—được tôn kính bậc nhất, đáng ước vọng nhất—lại hướng về ngươi mà đến, dung nhan tươi đẹp như trăm thiếu nữ.

Verse 17

अभूदनावृष्टिरतीव रौद्रा कदाचनाहारनिमित्तमस्यां । क्षुत्पीडितेन भवता तु यदा न किंचिदासादितं वन्यफलादि भक्ष्यं

Có một lần hạn hán dữ dội xảy ra; trong thời ấy, miếng ăn trở thành nguyên cớ của khổ não lớn. Khi ngươi bị cơn đói giày vò mà chẳng kiếm được gì để ăn—dẫu là trái rừng và những thứ tương tự—

Verse 18

अथाभिदृष्टं महदंबुजाढ्यं सरोवरं पंकपरीतरोधः । पद्मान्यथादाय ततो बहूनि गतः पुरं वैदिश नामधेयं

Rồi người ấy trông thấy một hồ lớn đầy hoa sen, bờ hồ bị bùn lầy bao phủ. Hái lấy nhiều đóa sen từ đó, người ấy đi đến thành mang tên Vaidisha.

Verse 19

तन्मूल्यलाभाय पुरं समस्तं भ्रांतं त्वयाशेषमहस्तदासीत् । क्रेता न कश्चित्कमलेषु जातः क्लांतः परं क्षुत्परिपीडितश्च

Để lấy được giá của chúng, ngươi đã lang thang khắp cả thành suốt trọn một ngày; nhưng chẳng có ai mua những đóa sen ấy. Ngươi kiệt sức và bị cơn đói hành hạ dữ dội.

Verse 20

उपविष्टस्त्वमेकस्मिन्सभार्यो भवनांगणे । ततो रात्रौ भवांस्तत्र अश्रौषीन्मंगलध्वनिं

Ngươi ngồi trong một sân nhà nào đó, cùng với vợ mình. Rồi trong đêm, ngay tại đó, ngươi nghe vang lên một âm thanh cát tường.

Verse 21

सभार्यस्तत्र गतवान्यत्रासौ मंगलध्वनिः । तत्र मंडलमध्यस्था विष्णोरर्चाविलोकिता

Cùng với vợ, ông đi đến nơi vang lên âm thanh cát tường ấy; và tại đó, giữa vòng đàn đã được thánh hóa, ông chiêm bái tôn tượng Viṣṇu đáng tôn kính.

Verse 22

वेश्यानंगवती नाम बिभ्रती द्वादशीव्रतं । समाप्य माघमासस्य द्वादश्यां लवणाचलं

Một kỹ nữ tên Anaṅgavatī đã thọ trì trai giới Dvādaśī; và vào ngày Dvādaśī của tháng Māgha, tại Lavaṇācala, nàng đã viên mãn lời nguyện ấy.

Verse 23

न्यवेदयत्तु गुरवे शय्यां चोपस्करान्विताम् । अलंकृत्य हृषीकेशं सौवर्णं सममादरात्

Rồi với lòng cung kính, ông dâng lên vị guru một chiếc giường đầy đủ mọi vật dụng. Sau khi trang nghiêm Hṛṣīkeśa, ông lại kính cẩn hiến cúng vàng.

Verse 24

सा तु दृष्टा ततस्ताभ्यामिदं च परिचिंतितं । किमेभिः कमलैः कार्यं वरं विष्णुरलंकृतः

Khi nàng hiện ra trước mắt, hai người liền suy niệm: “Những đóa sen này có ích gì? Thà rằng chính Đức Viṣṇu được trang nghiêm bằng chúng.”

Verse 25

इति भक्तिस्तदा जाता दंपत्योस्तु नरेश्वर । तत्प्रसंगात्समभ्यर्च्य केशवं लवणाचलं

Muôn tâu đấng vương giả của loài người, bấy giờ lòng sùng kính khởi lên nơi đôi vợ chồng ấy; và ngay trong duyên cớ ấy, họ đã cung kính phụng thờ Keśava tại Lavaṇācala đúng theo nghi lễ.

Verse 26

शय्या च पुष्पप्रकरैः पूजिताभूच्च सर्वशः । अथानंगवती तुष्टा तयोर्धान्यशतत्रयम्

Và chiếc giường cũng được cúng kính khắp bốn phía bằng những đống hoa. Bấy giờ Anaṅgavatī hoan hỷ, ban cho hai người ba trăm đấu lương thực.

Verse 27

दीयतामादिदेशाथ कलधौतपलत्रयं । न गृहीतं ततस्ताभ्यां महासत्वावलंबनात्

Rồi ông truyền: “Hãy ban ba bát vàng.” Nhưng hai người ấy, nương nơi khí tiết lớn lao, đã không nhận lấy.

Verse 28

अनंगवत्या च पुनस्तयोरन्नं चतुर्विधं । आनीय व्याहृतं चान्नं भुज्यतामिति भूपते

Rồi Anaṅgavatī lại đem đến cho hai người bốn món ẩm thực; sau khi dọn bữa, nàng thưa: “Muôn tâu Đại vương, xin ngài hoan hỷ thọ thực.”

Verse 29

ताभ्यां च तदपि त्यक्तं भोक्ष्यावः श्वो वरानने । प्रसंगादुपवासो नौ तवाद्यास्तु शुभावहः

Vì hai người ấy, điều kia cũng đã được để riêng. Ôi người có dung nhan đoan mỹ, chúng ta sẽ dùng bữa vào ngày mai. Do duyên cớ, hôm nay chúng ta giữ trai giới; nguyện ngày của nàng được cát tường và đem lại điều lành.

Verse 30

जन्मप्रभृति पापिष्ठावावां देवि दृढव्रते । त्वत्प्रसंगाद्भवद्गेहे धर्मलेशोस्तु नाविह

Từ thuở sinh ra, chúng ta cả hai vốn là kẻ tội lỗi nặng nề, ôi Nữ Thần kiên định trong giới nguyện. Nhưng nhờ được gần gũi với nàng, trong ngôi nhà này của nàng, ít ra cũng có một chút dấu vết của dharma dành cho chúng ta.

Verse 31

इति जागरणं ताभ्यां तत्प्रसंगादनुष्ठितं । प्रभाते च तया दत्ता शय्या सलवणाचला

Vì chính nhân duyên ấy, cả hai đã đúng pháp thực hành thức canh suốt đêm. Và lúc rạng đông, nàng ban tặng cho họ một giường nằm, cùng với Lavaṇācala (Núi Muối).

Verse 32

ग्रामश्च गुरवे भक्त्या विप्रेभ्यो द्वादशैव तु । वस्त्रालंकारसंयुक्ता गावश्च कनकान्विताः

Với lòng sùng kính, một ngôi làng được hiến cúng cho bậc thầy; và dâng cho các vị brāhmaṇa mười hai con bò—được trang sức bằng y phục và đồ trang sức, lại kèm theo vàng.

Verse 33

भोजनं च सुहृन्मित्रदीनांधकृपणैः सह । तच्च लुब्धकदांपत्यं पूजयित्वा विसर्जितम्

Cơm thực cũng được ban phát cho bạn hữu và người thân thiện, lại giúp đỡ kẻ nghèo, người mù và kẻ khốn cùng. Rồi đôi vợ chồng thợ săn ấy được tôn kính cúng dường và tiễn đi một cách cung kính.

Verse 34

स भवान्लुब्धको जातः सपत्नीको नृपेश्वरः । पुष्करप्रकरात्तस्मात्केशवस्य तु पूजनात्

Hỡi bậc chúa tể các vua, ngay tại thánh địa Puṣkara ấy, nhờ thờ phụng Keśava, ngài lại tái sinh làm người thợ săn, cùng với hoàng hậu.

Verse 35

विनष्टाशेषपापस्य तव पुष्करमंदिरं । तस्य सत्यस्य माहात्म्यादलोभतपसा नृप

Hỡi đức vua, ngôi đền Puṣkara của ngài sẽ diệt trừ mọi tội lỗi còn sót lại, nhờ uy lực của chân lý ấy và nhờ khổ hạnh không vướng lòng tham.

Verse 36

प्रादात्कामगमं यानं लोकनाथश्चतुर्मुखः । संतुष्टस्तव राजेंद्र पुष्करं त्वं समाश्रय

Đấng Chúa tể thế gian bốn mặt, Phạm Thiên (Brahmā), đã ban cho ngài cỗ xe đi theo ý muốn. Hài lòng với ngài, hỡi vua của các vua, Ngài phán: “Hãy nương tựa nơi Puṣkara.”

Verse 37

कल्पं सत्वं समासाद्य विभूतिद्वादशीव्रतं । कुरु राजेंद्र निर्वाणमवश्यं समवाप्स्यसि

Hỡi bậc vua của các vua, sau khi thọ trì kỷ luật thanh tịnh theo nếp sāttvika đúng pháp, hãy giữ lời nguyện Vibhūti-Dvādaśī; ngài nhất định sẽ chứng đạt Niết-bàn (giải thoát).

Verse 38

एतदुक्त्वा तु स मुनिस्तत्रैवांतरधीयत । राजा यथोक्तं च पुनरकरोत्पुष्पवाहनः

Nói xong, vị hiền triết ấy liền ẩn mất ngay tại chỗ. Và vua Puṣpavāhana lại làm đúng y như lời đã được chỉ dạy.

Verse 39

इदमाचरतो राजन्नखंडव्रतता भवेत् । यथाकथंचित्कालेन द्वादशद्वादशीर्नृप

Tâu Đại vương, ai thực hành điều này sẽ đạt sự giữ giới nguyện không gián đoạn; và theo thời gian, dù bằng cách nào, cũng hoàn mãn mười hai kỳ Dvādaśī, hỡi bậc quân vương.

Verse 40

कर्तव्या शक्तितो देव विप्रेभ्यो दक्षिणा नृप । ज्येष्ठे गावः प्रदातव्या मध्यमे भूमिरुत्तमा

Tâu Đại vương, bậc đáng tôn kính: hãy bố thí dakṣiṇā cho các Bà-la-môn tùy theo khả năng. Bậc thượng là dâng bò; bậc trung là dâng đất đai tốt lành, thù thắng.

Verse 41

कनिष्ठे कांचनं देयमित्येषा दक्षिणा स्मृता । प्रथमं ब्रह्मदैवत्यं द्वितीयं वैष्णवं तथा

Với bậc kém hơn (kaniṣṭha), nên dâng vàng—đó được ghi nhớ là dakṣiṇā đúng pháp. Phần thứ nhất do Phạm Thiên (Brahmā) chủ trì; phần thứ hai cũng vậy, thuộc về Vaiṣṇava, do Viṣṇu chủ trì.

Verse 42

तृतीयं रुद्रदैवत्यं त्रयो देवास्त्रिषु स्थिताः । इति कलुषविदारणं जनानां पठति च यस्तु शृणोति चापि भक्त्या

Phần thứ ba do Rudra chủ trì; ba vị Thần ngự trong ba cõi (ba phần) ấy. Ai với lòng bhakti tụng đọc—hoặc chỉ lắng nghe—lời dạy xé tan cấu uế của chúng sinh này, người ấy được thanh tịnh.

Verse 43

मतिमपि च स याति देवलोके वसति च रोमसमानि वत्सराणि । अथातः संप्रवक्ष्यामि व्रतानामुत्तमं व्रतं

Người ấy đạt chánh trí và đi đến cõi trời (devaloka), an trú nơi đó số năm nhiều như số lông trên thân. Nay ta sẽ giảng về giới nguyện tối thượng (sarvottama) trong các giới nguyện.

Verse 44

कथितं तेन रुद्रेण महापातकनाशनम् । नक्तमब्दं चरित्वा तु गवासार्धं कुटुंबिने

Như vậy, chính Rudra đã tuyên thuyết pháp môn diệt trừ đại tội. Ai hành trì hạnh ‘naktam’ suốt một năm thì nên bố thí một con bò, kèm thêm nửa phần lễ vật, cho người gia chủ.

Verse 45

हैमं चक्रं त्रिशूलं च दद्याद्विप्राय वाससी । एवं यः कुरुते पुण्यं शिवलोके स मोदते

Nên cúng dường cho vị Bà-la-môn một bánh xe vàng, một cây tam xoa và y phục. Ai thực hành sự bố thí công đức ấy sẽ hoan hỷ trong cõi Śiva.

Verse 46

एतदेव व्रतं नाम महापातकनाशनम् । यस्वेकभक्तेन क्षिपेद्धेनुं वृषसमन्विताम्

Chính điều này được gọi là lời nguyện diệt trừ đại tội: khi người ấy, với lòng sùng kính nhất tâm, bố thí một con bò kèm theo một con bò đực.

Verse 47

धेनुं तिलमयीं दद्यात्स पदं याति शांकरम् । एतद्रुद्रव्रतं नाम भयशोकविनाशनम्

Nên bố thí một con bò được tạo tác bằng mè; nhờ vậy người ấy đạt đến cảnh giới của Śaṅkara. Pháp hành này gọi là Rudra-vrata, diệt trừ sợ hãi và ưu sầu.

Verse 48

यश्च नीलोत्पलं हैमं शर्करापात्रसंयुतम् । एकांतरितनक्ताशी समांते वृषसंयुतम्

Và ai dâng một đóa sen xanh bằng vàng, kèm một bình đựng đường, giữ phép chỉ thọ thực ban đêm theo kỳ cách nhật, và đến cuối năm lại bố thí một con bò đực—người ấy được công đức như đã nêu.

Verse 49

वैष्णवं स पदं याति नीलव्रतमिदं स्मृतम् । आषाढादिचतुर्मासमभ्यंगं वर्जयेन्नरः

Người ấy đạt đến cõi cư ngụ của Vaishnava; đó được gọi là Nīla-vrata. Từ tháng Āṣāḍha trở đi, trong bốn tháng Cāturmāsya, người nam nên kiêng việc tắm xoa dầu (abhyaṅga).

Verse 50

भोजनोपस्करं दद्यात्स याति भवनं हरेः । जनप्रीतिकरं नॄणां प्रीतिव्रतमिहोच्यते

Ai bố thí dụng cụ và vật dụng cho bữa ăn thì được đến ngôi nhà của Hari. Vì đem niềm vui cho mọi người, nên ở đây gọi là “Priti-vrata” — hạnh nguyện làm đẹp lòng người.

Verse 51

वर्जयित्वा मधौ यस्तु दधिक्षीरघृतैक्षवम् । दद्याद्वस्त्राणि सूक्ष्माणि रसपात्रेण संयुतम्

Người tránh rượu men say, dâng sữa chua, sữa, bơ ghee và nước mía, lại bố thí y phục mịn cùng với bình chén uống, thì được công đức.

Verse 52

संपूज्य विप्रमिथुनं गौरी मे प्रीयतामिति । एतद्गौरीव्रतं नाम भवानीलोकदायकम्

Sau khi cung kính thờ phụng đôi vợ chồng Bà-la-môn, hãy khấn: “Nguyện Gaurī hoan hỷ với con.” Hạnh nguyện ấy gọi là Gaurī-vrata, ban cho cõi giới của Bhavānī.

Verse 53

पुष्यादौ यस्त्रयोदश्यां कृत्वा नक्तमथो पुनः । अशोकं कांचनं दद्यादिक्षुयुक्तं दशांगुलम्

Ai bắt đầu từ sao Puṣya, đến ngày Trayodaśī giữ hạnh nakta—chỉ dùng bữa ban đêm—rồi đúng kỳ hạn bố thí lễ vật aśoka bằng vàng cùng cây mía dài mười ngón tay, người ấy được phước đức.

Verse 54

विप्राय वस्त्रसंयुक्तं प्रद्युम्नः प्रीयतामिति । कल्पं विष्णुपुरे स्थित्वा विशोकस्स्यात्पुनर्नृप

“Nguyện Pradyumna hoan hỷ với y phục này được dâng cúng cho một bà-la-môn.” Sau khi an trú tại thành của Viṣṇu suốt một kiếp, tâu đại vương, người ấy lại được lìa mọi sầu não.

Verse 55

एतत्कामव्रतं नाम सदा शोकविनाशनम् । आषाढादि व्रते यस्तु वर्जयेद्यः फलाशनम्

Pháp trì giới này gọi là Kāma-vrata; luôn tiêu trừ sầu khổ. Trong chu kỳ thệ nguyện khởi từ tháng Āṣāḍha, người nào kiêng không dùng trái cây làm thức ăn…

Verse 56

चातुर्मास्ये निवृत्ते तु घटं सर्पिर्गुडान्वितम् । कार्तिक्यां तत्पुनर्हैमं ब्राह्मणाय निवेदयेत्

Khi pháp Cāturmāsya đã mãn, nên dâng cho bà-la-môn một vò đầy bơ sữa (ghee) hòa với đường thốt nốt. Rồi đến tháng Kārtika, lại nên dâng cho bà-la-môn một khí cụ bằng vàng.

Verse 57

स रुद्रलोकमाप्नोति शिवव्रतमिदं स्मृतम् । वर्जयेद्यस्तु पुष्पाणि हेमंते शिशिरावृते

Người ấy đạt đến cõi Rudra—điều này được ghi nhớ là Śiva-vrata. Nhưng ai vào mùa Hemanta, khi giá lạnh bao trùm, lại tránh việc dâng hoa (thì bị khiếm khuyết trong pháp này).

Verse 58

पुष्पत्रयं च फाल्गुन्यां कृत्वा शक्त्या च कांचनम् । दद्याद्द्विकालवेलायां प्रीयेतां शिवकेशवौ

Vào tháng Phālguna, sau khi sắm lễ ba đóa hoa và tùy sức thêm chút vàng, nên dâng vào thời điểm của hai nghi lễ hằng ngày; khi ấy Śiva và Keśava (Viṣṇu) hoan hỷ.

Verse 59

दत्वा परं पदं याति सौम्यव्रतमिदं स्मृतम् । फाल्गुनादि तृतीयायां लवणं यस्तु वर्जयेत्

Ai thực hành pháp này sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng; đó được ghi nhớ là Saumya-vrata, lời nguyện hiền hòa. Vào ngày tithi thứ ba bắt đầu từ tháng Phālguna, người nào kiêng muối thì chính là đang giữ lời nguyện ấy.

Verse 60

समांते शयनं दद्याद्गृहं चोपस्करान्वितम् । संपूज्य विप्रमिथुनं भवानी प्रीयतामिति

Vào cuối năm, người ấy nên bố thí một giường nằm, và cả một ngôi nhà đầy đủ đồ dùng gia thất. Sau khi cung kính cúng dường đôi vợ chồng Bà-la-môn đúng nghi lễ, hãy thưa: “Nguyện Bhavānī hoan hỷ.”

Verse 61

गौरीलोके वसेत्कल्पं सौभाग्यव्रतमुच्यते । संध्यामौनं नरः कृत्वा समांते घृतकुंभकम्

Ở trong cõi của Gaurī suốt một kiếp (kalpa) được gọi là Saubhāgya-vrata, lời nguyện đem phúc lộc. Sau khi giữ im lặng trong nghi lễ sandhyā, đến cuối năm người nam nên dâng cúng một bình đầy bơ tinh khiết (ghee).

Verse 62

वस्त्रयुग्मं तिलान्घंटां ब्राह्मणाय निवेदयेत् । लोकं सारस्वतं याति पुनरावृत्तिदुर्लभम्

Ai dâng cúng cho một vị Bà-la-môn một đôi y phục và một chiếc chuông liên hệ với mè (til), người ấy sẽ đạt đến cõi Sārasvata—cảnh giới mà từ đó việc trở lại luân hồi là khó có thể xảy ra.

Verse 63

एतत्सारस्वतं नाम रूपविद्याप्रदायकम् । लक्ष्मीमभ्यर्च्य पंचम्यामुपवासी भवेन्नरः

Pháp này gọi là Sārasvata, ban cho rūpa-vidyā—tri thức về hình tướng, nghệ thuật và vẻ đẹp. Sau khi thờ phụng Lakṣmī, người ấy nên giữ chay (upavāsa) vào ngày tithi thứ năm (pañcamī).

Verse 64

समांते हेमकमलं दद्याद्धेनुसमन्वितम् । स वै विष्णुपदं याति लक्ष्मीः स्याज्जन्मजन्मनि

Vào cuối năm, nên cúng thí một đóa sen vàng cùng với một con bò. Người ấy quả thật đạt đến cảnh giới của Viṣṇu, và Lakṣmī (phúc lộc) theo cùng qua đời này sang đời khác.

Verse 65

एतल्लक्ष्मीव्रतं नाम दुःखशोकविनाशनम् । कृत्वोपलेपनं शंभोरग्रतः केशवस्य च

Đây được gọi là Lakṣmī-vrata, pháp nguyện diệt trừ khổ đau và sầu muộn. Sau khi thực hiện nghi thức xoa bôi (bột/nhựa thiêng) trước mặt Śambhu (Śiva) và cả trước mặt Keśava (Viṣṇu)…

Verse 66

यावदब्दं पुनर्देया धेनुर्जलघटस्तथा । जन्मायुतं स राजा स्यात्ततः शिवपुरं व्रजेत्

Trong suốt một năm, nên nhiều lần bố thí một con bò và một bình nước. Nhờ vậy, người ấy làm vua suốt mười nghìn đời; rồi sau đó đi đến thành của Śiva, tức Śivapura.

Verse 67

एतदायुर्व्रतं नाम सर्वकामप्रदायकम् । अश्वत्थं भास्करं गंगां प्रणम्यैकाग्रमानसः

Đây gọi là Āyur-vrata, lời nguyện ban cho sự viên mãn mọi ước nguyện. Với tâm nhất điểm, hãy đảnh lễ cây aśvattha, đảnh lễ Bhāskara (Mặt Trời) và đảnh lễ sông Gaṅgā.

Verse 68

एकभक्तं नरः कुर्यादब्दमेकं विमत्सरः । व्रतांते विप्रमिथुनं पूज्यं धेनुत्रयान्वितम्

Không ganh ghét, người ấy nên giữ hạnh ekabhakta trọn một năm. Khi mãn nguyện, hãy tôn kính và cúng dường một đôi Bà-la-môn đáng thờ phụng, cùng với ba con bò.

Verse 69

वृक्षं हिरण्मयं दद्यात्सोश्वमेधफलं लभेत् । एतत्कीर्तिव्रतं नाम भूतिकीर्तिफलप्रदम्

Ai cúng dường một cây bằng vàng sẽ được quả phúc như lễ tế Aśvamedha. Đây gọi là Kīrti-vrata, ban cho quả báo phú túc và danh tiếng.

Verse 70

घृतेन स्नपनं कृत्वा शंभोर्वा केशवस्य वा । अक्षताभिः सपुष्पाभिः कृत्वा गोमयमंडलम्

Sau khi tắm rửa (tượng thờ) bằng bơ sữa tinh khiết—dù là của Śambhu (Śiva) hay Keśava (Viṣṇu)—hãy lập một maṇḍala bằng phân bò, rồi cúng bái với akṣata (gạo nguyên hạt) và hoa.

Verse 71

समांते हेमकमलं तिलधेनुसमन्वितम् । शूलमष्टांगुलं दद्याच्छिवलोके महीयते

Cuối năm, hãy bố thí một đóa sen vàng cùng tiladhenu (bò bằng mè); lại dâng tặng một cây tam xoa dài tám aṅgula—nhờ vậy được tôn vinh nơi Śivaloka.

Verse 72

सामगायनकं चैव सामव्रतमिहोच्यते । नवम्यामेकभक्तं तु कृत्वा कन्याश्च शक्तितः

Việc tụng ca Sāma chính là điều ở đây gọi là Sāma-vrata. Vào ngày thứ chín, sau khi giữ ekabhakta (chỉ dùng một bữa), hãy bố thí cho các thiếu nữ tùy theo khả năng.

Verse 73

भोजयित्वा समं दद्याद्धेमकंचुकवाससी । हैमं सिंहं च विप्रा यदद्याच्छिवपदं व्रजेत्

Sau khi thọ thực cúng dường các brāhmaṇa, hãy tặng thêm cho họ áo kancuka bằng vàng và y phục. Hỡi các vipra, ai bố thí một sư tử vàng sẽ đạt đến cảnh giới của Śiva.

Verse 74

जन्मार्बुदं सुरूपः स्याच्छत्रुभिश्चापराजितः । एतद्वीरव्रतं नाम नराणां च सुखप्रदम्

Trong vô lượng kiếp sinh, người ấy trở nên tuấn mỹ và không bị kẻ thù khuất phục. Đây gọi là “Vīra-vrata” (Hùng nguyện), ban phúc lạc cho loài người.

Verse 75

चैत्रादि चतुरोमासाञ्जलं दद्याद्दयान्वितः । व्रतांते मणिकं दद्यादन्नं वस्त्रसमन्वितम्

Với lòng từ mẫn, nên bố thí nước suốt bốn tháng bắt đầu từ tháng Caitra. Khi mãn nguyện, nên cúng dường một viên ngọc nhỏ, cùng thực phẩm và y phục.

Verse 76

तिलपात्रं हिरण्यं च ब्रह्मलोके महीयते । कल्पांते भूतिजननमानंदव्रतमुच्यते

Bình đựng vừng và vàng được tôn vinh nơi Brahmaloka. Đến cuối kiếp, điều này được gọi là “Ānandavrata”, lời nguyện sinh ra phú quý và an lạc.

Verse 77

पंचामृतेन स्नपनं कृत्वा संवत्सरं विभोः । वत्सरांते पुनर्दद्याद्धेनुं पंचामृतान्वितां

Sau khi cử hành lễ tắm gội Đức Chúa bằng pañcāmṛta trọn một năm, đến cuối năm lại nên bố thí một con bò, kèm theo pañcāmṛta.

Verse 78

विप्राय दद्याच्छंखं च सपदं याति शांकरम् । राजा भवति कल्पांते धृतिव्रतमिदं स्मृतम्

Ai đem dâng một chiếc tù và ốc (śaṅkha) cho vị brāhmaṇa thì lập tức đạt đến cõi của Śaṅkara; và đến cuối kiếp sẽ trở thành bậc vương giả—đó được ghi nhớ là “Dhṛti-vrata”.

Verse 79

वर्जयित्वा पुमान्मांसं व्रतांते गोप्रदो भवेत् । तद्वद्धेममृगं दद्यात्सोश्वमेधफलं लभेत्

Người nam lìa bỏ việc ăn thịt, đến cuối kỳ trì giới mà bố thí một con bò, thì trở thành bậc thí chủ dâng bò. Cũng vậy, nếu dâng một con nai bằng vàng, người ấy được công đức ngang với lễ tế Aśvamedha.

Verse 80

अहिंसाव्रतमित्युक्तं कल्पांते भूपतिर्भवेत् । कल्यमुत्थाय वै स्नानं कृत्वा दांपत्यमर्चयेत्

Đây được gọi là hạnh nguyện Ahiṃsā; đến cuối kiếp (kalpa) người ấy sẽ thành bậc vương giả. Khi rạng đông, hãy thức dậy tắm gội, rồi lễ bái nguyên lý thiêng liêng của đời sống phu thê—sự hợp nhất thanh tịnh của chồng và vợ.

Verse 81

भोजयित्वा यथाशक्ति माल्यवस्त्रविभूषणैः । सूर्यलोके वसेत्कल्पं सूर्यव्रतमिदं स्मृतम्

Sau khi thí thực cho người khác tùy theo khả năng, và dâng vòng hoa, y phục cùng đồ trang sức, người ấy an trú nơi cõi Mặt Trời (Sūrya-loka) trọn một kalpa—điều này được ghi nhớ là Sūrya-vrata.

Verse 82

आषाढादि चतुर्मासं प्रातःस्नायी भवेन्नरः । विप्राय भोजनं दत्वा कार्तिक्यां गोप्रदो भवेत्

Từ tháng Āṣāḍha trở đi, suốt bốn tháng thiêng, người nam nên tắm gội vào buổi sớm. Sau khi bố thí thức ăn cho một vị brāhmaṇa, đến tháng Kārttika hãy thực hành go-dāna (bố thí bò).

Verse 83

स वैष्णवपदं याति विष्णुव्रतमिदं स्मृतम् । अयनादयनं यावद्वर्जयेत्पुष्पसर्पिषी

Người ấy đạt đến cảnh giới Vaiṣṇava, tức nơi ngự của Viṣṇu; điều này được tuyên là Viṣṇu-vrata. Từ một ayana (chí) đến ayana kế tiếp, hãy kiêng việc dâng hoa và bơ tinh khiết (ghṛta).

Verse 84

तदंते पुष्पमन्नानि घृतधेन्वा सहैव तु । दत्वा शिवपदं याति विप्राय घृतपायसम्

Sau đó, dâng cúng thức ăn hoa cùng một con bò cho ra bơ ghee, và bố thí cho vị Bà-la-môn món payasa (cơm sữa ngọt) hòa ghee; người ấy đạt đến Śiva-pada, tức cõi ngự của Thần Śiva.

Verse 85

एतच्छीलव्रतं नाम शीलारोग्यफलप्रदम् । यावत्समं भवेद्यस्तु पंचदश्यां पयोव्रतः

Đây gọi là Śīla-vrata; nó ban quả báo của hạnh lành và sức khỏe. Ai vào ngày rằm (tithi thứ mười lăm) thọ trì payo-vrata, tức lời nguyện chỉ dùng sữa, và giữ cho đến khi mãn kỳ nguyện—

Verse 86

समांते श्राद्धकृद्दद्याद्गाश्च पंच पयस्विनीः । वासांसि च पिशंगानि जलकुंभयुतानि च

Khi mãn kỳ (cuối năm), người cử hành śrāddha nên bố thí năm con bò cho sữa; lại dâng thêm y phục màu vàng nâu (pishaṅga) cùng các bình nước.

Verse 87

स याति वैष्णवं लोकं पितॄणां तारयेच्छतम्

Người ấy đạt đến cõi Vaiṣṇava, và cứu độ được một trăm vị tổ tiên (Pitṛ) của mình.

Verse 88

कल्पांते राजराजेंद्र पितृव्रतमिदं स्मृतम् । संध्यादीप प्रदो यस्तु घृतैस्तैलं विवर्जयेत्

Hỡi bậc vua của các vua, vào cuối một kiếp (kalpa) điều này được ghi nhớ là Pitṛ-vrata: ai dâng đèn vào lúc sandhyā (hoàng hôn) thì nên tránh dùng ghee và dầu.

Verse 89

समांते दीपकं दद्याच्चक्रं शूलं च कांचनम् । वस्त्रयुग्मं च विप्राय स तेजस्वी भवेन्नरः

Vào cuối năm, nên cúng dường đèn, bánh xe (cakra), đinh ba (triśūla) và vàng, cùng một đôi y phục cho vị Bà-la-môn; người ấy sẽ trở nên rạng ngời và hiển vinh.

Verse 90

रुद्रलोकमवाप्नोति दीप्तिव्रतमिदं स्मृतम् । कार्तिकादि तृतीयायां प्राश्य गोमूत्र यावकम्

Người ấy đạt đến cõi của Rudra; điều này được ghi nhớ là ‘Dīpti-vrata’. Vào ngày tithi thứ ba bắt đầu từ tháng Kārtika, nên dùng lúa mạch (yava) được chuẩn bị với nước tiểu bò.

Verse 91

नक्तं चरेदब्दमेकमब्दान्ते गोप्रदो भवेत् । गौरीलोके वसेत्कल्पं ततो राजा भवेदिह

Nếu ai thực hành nakta-vrata (giữ giới ban đêm) trọn một năm, thì đến cuối năm ấy sẽ trở thành người bố thí bò. Người ấy cư ngụ một kiếp (kalpa) trong cõi của Gaurī, rồi sau đó trở thành vua ở cõi đời này.

Verse 92

एतद्रुद्रव्रतं नाम सदा कल्याणकारकम् । वर्जयेच्चतुरो मासान्यस्तु गन्धानुलेपनम्

Điều này gọi là ‘Rudra-vrata’, luôn là nhân duyên của cát tường. Người thọ trì nên kiêng trong bốn tháng việc xức hương thơm và các loại dầu thơm.

Verse 93

शुक्तिगन्धाक्षतान्दद्याद्विप्राय सितवाससी । वारुणं पदमाप्नोति दृढव्रतमिदं स्मृतम्

Người nữ mặc y phục trắng nên dâng cúng akṣata (hạt gạo thanh tịnh) thơm ngát cho vị Bà-la-môn; nhờ vậy nàng đạt đến cõi của Varuṇa. Đây được ghi nhớ là một pháp trì giới kiên cố.

Verse 94

वैशाखे पुष्पलवणं वर्जयेदथ गोप्रदः । भूत्वा विष्णुपदे कल्पं स्थित्वा राजा भवेदिह

Trong tháng Vaiśākha, nên kiêng “muối hoa”; rồi trở thành người bố thí bò, an trú nơi chân của đức Viṣṇu suốt một kiếp, và sau đó lại làm vua ở cõi đời này.

Verse 95

एतच्छान्तिव्रतं नाम कीर्तिकामफलप्रदम् । ब्रह्माण्डं काञ्चनं कृत्वा तिलराशि समन्वितम्

Đây gọi là Śānti-vrata, ban danh tiếng và thành tựu điều mong cầu. Hãy tạo một “brahmāṇḍa” bằng vàng và bố thí cùng một đống mè.

Verse 96

घृतेनान्यप्रदो भूत्वा वह्निं संतर्प्य सद्विजम् । संपूज्य विप्रदांपत्यं माल्यवस्त्रविभूषणैः

Trở thành người bố thí bơ ghee và các lễ vật khác, hãy làm cho lửa tế thiêng liêng được thỏa mãn và khiến vị Bà-la-môn hiền đức hoan hỷ; rồi kính trọng đôi vợ chồng Bà-la-môn đúng pháp, và cúng dường họ bằng vòng hoa, y phục và trang sức.

Verse 97

शक्तितस्त्रिपलादूर्ध्वं विश्वात्मा प्रीयतामिति । पुण्येऽह्नि दद्यादपरे ब्रह्म यात्यपुनर्भवम्

Tùy theo khả năng, hãy bố thí ít nhất từ ba pala trở lên, và khấn nguyện: “Nguyện Đấng Linh Hồn của vũ trụ hoan hỷ.” Bố thí vào ngày lành sẽ đạt đến Brahman và không còn trở lại luân hồi.

Verse 98

एतद्ब्रह्मव्रतं नाम निर्वाणफलदं नृणाम् । यश्चोभयमुखीं दद्यात्प्रभूतसकलान्विताम्

Đây gọi là Brahma-vrata, đối với loài người ban quả giải thoát (nirvāṇa). Và ai bố thí bình “obhayamukhī” (bình hai miệng/hai vòi), được chuẩn bị đầy đủ mọi vật dụng cần thiết, người ấy cũng đạt công đức ấy.

Verse 99

दिनं पयोव्रतं तिष्ठेत्स याति परमं पदम् । एतद्वै सुव्रतं नाम पुनरावृत्तिदुर्लभम्

Ai giữ trọn payovrata (hạnh nguyện chỉ dùng sữa) trong một ngày sẽ đạt đến Paramapada, cảnh giới tối thượng. Đó chính là “Suvrata” — đại nguyện thanh tịnh khiến sự trở lại vòng tái sinh trở nên khó xảy ra.

Verse 100

त्र्यहं पयोव्रतः स्थित्वा काञ्चनं कल्पपादपम् । पलादूर्ध्वं यथाशक्ति तण्डुलप्रस्थसंयुतम्

Sau khi giữ payovrata trong ba ngày, nên dâng cúng một cây Kalpavṛkṣa bằng vàng—cây như ý. Tùy theo khả năng, hãy kèm theo một prastha gạo, với lượng từ một pala trở lên.

Verse 101

दत्त्वा ब्रह्मपदं याति भीमव्रतमिदं स्मृतम् । मासोपवासी यो दद्याद्धेनुं विप्राय शोभनाम्

Dâng cúng như vậy thì người ấy đạt đến Brahma-pada, địa vị của Phạm Thiên; điều này được truyền dạy là Bhīma-vrata. Ai trai giới suốt một tháng rồi hiến tặng một con bò đẹp cho vị brāhmaṇa, cũng đạt được mục tiêu cao cả ấy.

Verse 102

स वैष्णवपदं याति भीमव्रतमिदं स्मृतम् । दद्याद्विंशत्पलादूर्ध्वं महीं कृत्वा तु काञ्चनीम्

Người ấy đạt đến Vaiṣṇava-pada, tức cảnh giới của đức Viṣṇu—đó được gọi là Bhīma-vrata. Kế đó, nên bố thí hình tượng Địa Cầu (Mahī) bằng vàng, nặng không dưới hai mươi pala.

Verse 103

दिनं पयोव्रतस्तिष्ठेद्रुद्रलोके महीयते । धनप्रदमिदं प्रोक्तं सप्तकल्पशतानुगम्

Ai giữ payovrata dù chỉ một ngày cũng được tôn vinh nơi Rudra-loka. Hạnh nguyện này được nói là ban tài lộc, và công đức của nó theo mãi suốt bảy trăm kalpa.

Verse 104

माघेमास्यथ चैत्रे वा गुडधेनुप्रदो भवेत् । गुडव्रतं तृतीयायां गौरीलोके महीयते

Dù vào tháng Māgha hay tháng Caitra, người ta nên dâng thí “bò đường thốt nốt/đường mía” (guḍa-dhenu, lễ vật đường nặn hình bò). Guḍa-vrata được hành trì vào ngày tṛtīyā (mồng ba âm lịch) được tôn vinh lớn lao nơi cõi của Thánh Mẫu Gaurī.

Verse 105

महाव्रतमिदं नाम परमानन्दकारकम् । पक्षोपवासी यो दद्याद्विप्राय कपिलाद्वयम्

Đây được gọi là Mahā-vrata, đem lại niềm an lạc tối thượng. Ai giữ chay tịnh suốt nửa tháng và dâng tặng cho một brāhmaṇa một đôi bò kapilā (màu nâu vàng), người ấy thọ nhận công đức của pháp nguyện này.

Verse 106

स ब्रह्मलोकमाप्नोति देवासुरसुपूजितः । कल्पान्ते सर्वराजा स्यात्प्रभाव्रतमिदं स्मृतम्

Người ấy đạt đến Brahma-loka, được chư thiên và cả asura đồng tôn kính. Đến cuối kiếp (kalpa) người ấy trở thành bậc vua chuyển luân; điều này được ghi nhớ là Prabhā-vrata.

Verse 109

इंधनं यो ददेद्विप्रे वर्षादींश्चतुरस्त्वृतून् । घृतधेनुप्रदोंते च स परं ब्रह्म गच्छति

Ai dâng thí củi lửa cho một brāhmaṇa suốt bốn mùa, bắt đầu từ mùa mưa, và đến lúc lâm chung lại dâng thêm “bò bơ ghee” (ghṛta-dhenu), người ấy đạt đến Phạm Thể Tối Thượng (Param Brahman).

Verse 110

वैश्वानरव्रतं नाम सर्वपापप्रणाशनम् । एकादश्यां तु नक्ताशी यश्चक्रं विनिवेदयेत्

Pháp nguyện mang tên Vaiśvānara được nói là diệt trừ mọi tội lỗi. Vào ngày ekādaśī, ai chỉ thọ thực ban đêm và dâng cúng cakra (đĩa tròn/luân) làm lễ vật, người ấy hành trì pháp nguyện này.

Verse 111

कृत्वा समांते सौवर्णं विष्णोः पदमवाप्नुयात् । एतत्कृष्णव्रतं नाम कल्पांते राज्यलाभकृत्

Khi đã hoàn mãn pháp hành, đến lúc kết thúc nên cúng thí vàng; nhờ vậy đạt đến cảnh giới nơi bàn chân của Viṣṇu. Đây gọi là Kṛṣṇa-vrata; vào lúc tận cùng của một kalpa, nó trở thành nhân duyên đưa đến quyền uy và phúc phần vương giả.

Verse 112

पायसाशी समांते तु दद्याद्विप्राय गोयुगम् । लक्ष्मीलोके वसेत्कल्पमेतद्देवीव्रतं स्मृतं

Khi mãn kỳ trai hạnh—sống bằng payasa (cơm sữa)—nên bố thí cho một brāhmaṇa một đôi bò. Nhờ vậy được an trú trong thế giới của Lakṣmī trọn một kalpa. Điều này được ghi nhớ là Devī-vrata.

Verse 113

सप्तम्यां नक्तभुग्दद्यात्समाप्ते गां पयस्विनीं । सूर्यलोकमवाप्नोति भानुव्रतमिदं स्मृतम्

Vào ngày saptamī, nên giữ naktabhuk—chỉ dùng bữa ban đêm; và khi mãn hạnh, nên bố thí một con bò cho nhiều sữa. Nhờ vậy đạt đến thế giới của Sūrya. Đây được gọi là Bhānu-vrata.

Verse 114

चतुर्थ्यां नक्तभुग्दद्याद्धेमंते गोयुगं तथा । एतद्वैनायकं नाम शिवलोकफलप्रदम्

Vào ngày caturthī, nên giữ naktabhuk—chỉ ăn ban đêm; và trong mùa hemanta (mùa lạnh) nên bố thí một đôi bò. Nghi thức này gọi là Vaināyaka, ban quả là được đến thế giới của Śiva.

Verse 115

महाफलानि यस्त्यक्त्वा चातुर्मास्ये द्विजातये । हैमानि कार्तिकेदद्याद्धोमान्ते गोयुगं तथा

Người nào gác bỏ cho mình những quả trái thượng hảo, trong thời Cāturmāsya nên dâng cúng cho một dvija (brāhmaṇa) lễ vật bằng vàng vào tháng Kārtika; và khi kết thúc nghi lễ homa cũng nên bố thí một đôi bò như vậy.

Verse 116

एतत्सौरव्रतं नाम सूर्यलोकफलप्रदम् । द्वादशाद्वादशीर्यस्तु समाप्योपोषणे नृप

Đây được gọi là Saura-vrata, ban cho quả phúc đạt đến cõi của Thần Mặt Trời (Sūrya-loka). Tâu Đại vương, ai hoàn thành từ một ngày Dvādaśī đến Dvādaśī kế tiếp, và kết thúc bằng việc trai giới nhịn ăn…

Verse 117

गोवस्त्रकांचनैर्विप्रान्पूजयेच्छक्तितो नरः । परं पदमवाप्नोति विष्णुव्रतमिदं स्मृतम्

Một người nên kính lễ các vị Bà-la-môn tùy theo khả năng, bằng bò, y phục và vàng; người ấy đạt đến cảnh giới tối thượng—điều này được ghi nhớ là lời nguyện (vrata) dâng lên Viṣṇu.

Verse 118

चतुर्दश्यां तु नक्ताशी समान्ते गोयुगप्रदः । शैवं पदमवाप्नोति त्रैयंबकमिदं स्मृतम्

Vào ngày Caturdaśī (ngày mười bốn), chỉ nên dùng bữa vào ban đêm; và khi mãn nguyện, nên bố thí một đôi bò. Nhờ vậy đạt đến cảnh giới của Śiva—điều này được ghi nhớ là (lời nguyện) mang tên Traiyambaka.

Verse 119

सप्तरात्रोषितो दद्याद्घृतकुंभं द्विजातये । वरव्रतमिदं प्राहुर्ब्रह्मलोकफलप्रदम्

Sau khi giữ (lời nguyện) suốt bảy đêm, nên dâng một bình bơ sữa tinh luyện (ghee) cho vị dvija (Bà-la-môn). Đây được tuyên xưng là một lời nguyện thù thắng, ban quả phúc đạt đến Brahmā-loka.

Verse 120

असौ काशीं समासाद्य धेनुं दत्ते पयस्विनीम् । शक्रलोके वसेत्कल्पमिदं मंत्रव्रतं स्मृतम्

Đến Kāśī, người ấy bố thí một con bò sữa dồi dào sữa; người ấy an trú trọn một kalpa nơi Śakra-loka, cõi của Indra—điều này được ghi nhớ là mantra-vrata, pháp nguyện dựa trên thần chú.

Verse 121

मुखवासं परित्यज्य समांते गोप्रदो भवेत् । वारुणं लोकमाप्नोति वारुणव्रतमुच्यते

Từ bỏ việc dùng hương thơm miệng, đến cuối năm hãy bố thí một con bò. Người ấy đạt đến cõi của thần Varuṇa—đó gọi là Vāruṇa-vrata (hạnh nguyện dâng Varuṇa).

Verse 122

चांद्रायणं च यः कुर्याद्धैमं चंद्रं निवेदयेत् । चंद्रव्रतमिदं प्रोक्तं चंद्रलोकफलप्रदम्

Ai thực hành hạnh Cāndrāyaṇa và dâng cúng hình tượng Mặt Trăng bằng vàng—được gọi là Candra-vrata, ban quả là đạt đến Candra-loka (cõi Mặt Trăng).

Verse 123

ज्येष्ठे पंचतपा योंते हेमधेनुप्रदो दिवम् । यात्यष्टमीचतुर्दश्यो रुद्रव्रतमिदं स्मृतम्

Trong tháng Jyeṣṭha, ai đến lúc kết thúc hành trì mà thực hiện pañca-tapā (năm phép khổ hạnh) và bố thí bò bằng vàng thì được lên cõi trời. Đây được ghi nhớ là Rudra-vrata, hành trì vào ngày mồng tám và ngày mười bốn âm lịch.

Verse 124

सकृद्विधानकं कुर्यात्तृतीयायां शिवालये । समाप्ते धेनुदो याति भवानीव्रतमुच्यते

Vào ngày tithi thứ ba, hãy một lần cử hành nghi thức đúng pháp tại đền thờ Śiva. Khi hoàn mãn, hãy bố thí một con bò—đó gọi là Bhavānī-vrata.

Verse 125

माघे निश्यार्द्रवासाः स्यात्सप्तम्यां गोप्रदो भवेत् । दिविकल्पं वसित्वेह राजा स्यात्पवनव्रतम्

Trong tháng Māgha, ban đêm hãy mặc y phục còn ẩm; đến ngày tithi thứ bảy hãy bố thí một con bò. Sống ở đây như chư thiên, người ấy trở thành bậc vương giả nơi cõi này—đó là Pavana-vrata.

Verse 126

त्रिरात्रोपोषितो दद्यात्फाल्गुन्यां भवनं शुभम् । आदित्यलोकमाप्नोति धामव्रतमिदं स्मृतम्

Sau khi trai giới ba đêm, vào tháng Phālguna nên bố thí một ngôi nhà cát tường; đó gọi là Dhāma-vrata, nhờ vậy đạt đến cõi Āditya (Thần Mặt Trời).

Verse 127

त्रिसंध्यं पूज्य दांपत्यमुपवासी विभूषणैः । ददन्मोक्षमवाप्नोति मोक्षव्रतमिदं स्मृतम्

Ai thờ phụng đôi thần thánh vào ba thời giao (sandhyā) trong ngày, giữ trai giới và dâng đồ trang sức, người ấy chứng đắc mokṣa; đó được ghi nhớ là mokṣa-vrata.

Verse 128

दत्त्वासितद्वितीयायामिंदौ लवणभाजनम् । समाप्ते गोप्रदो याति विप्राय शिवमंदिरम्

Khi đã bố thí một bình muối vào ngày nhị tithi của nửa tháng sáng, lúc Chandra ở sao Indu, đến khi nghi lễ viên mãn nên dâng một con bò, rồi đến bậc brāhmaṇa và đến đền thờ Śiva.

Verse 129

कांस्यं सवस्त्रं राजेन्द्र दक्षिणासहितं तथा । समाप्ते गां च यो दद्यात्स याति शिवमंदिरम्

Hỡi bậc vương giả tối thượng, ai bố thí một bình đồng (kāṃsya) kèm y phục, cùng dakṣiṇā theo lệ, và khi mãn lễ lại dâng thêm một con bò—người ấy đạt đến thánh cư của Śiva.

Verse 130

कल्पांते राजराजस्स्यात्सोमव्रतमिदं स्मृतम् । प्रतिपत्स्वेकभक्ताशी समाप्ते च फलप्रदः

Đến cuối kiếp (kalpa), người ấy trở thành vua giữa các vua—đó là Soma-vrata. Thực hành bằng cách chỉ thọ một bữa vào các ngày pratipadā; khi viên mãn, nghi lễ ban trao quả phúc.

Verse 131

वैश्वानरपदं याति शिखिव्रतमिदं स्मृतम् । हैमं पलद्वयादूर्द्ध्वं रथमश्वयुगान्वितम्

Pháp tu này được ghi nhớ là Śikhī-vrata; nhờ đó hành giả đạt địa vị Vaiśvānara. Quả báo là được cỗ xe bằng vàng, giá trị/trọng lượng vượt quá hai pala, có ngựa kéo hộ tống.

Verse 132

दद्यात्कृतोपवासः स दिवि कल्पशतं वसेत् । तदंते राजराजस्स्यादश्वव्रतमिदं स्मृतम्

Sau khi giữ trai giới, nếu lại bố thí, người ấy an trú cõi trời suốt một trăm kalpa; và khi mãn hạn ấy sẽ trở thành vua của các vua—điều này được ghi nhớ là Aśva-vrata (Thệ nguyện Ngựa).

Verse 133

तद्वद्धेमरथं दद्यात्करिभ्यां संयुतं पुनः । सत्यलोके वसेत्कल्पं सहस्रमपि भूमिपः

Cũng vậy, nếu một vị vua lại bố thí cỗ xe vàng được thắng bởi đôi voi, thì vị ấy an trú tại Satyaloka suốt một nghìn kalpa.

Verse 134

भवेदिहागतो भूम्यां करिव्रतमिदं स्मृतम् । दशम्यामेकभक्ताशी समाप्ते दशधेनुदः

Như vậy, đối với người đến cõi đất này, pháp tu ấy được ghi nhớ là Kari-vrata (Thệ nguyện Voi). Vào ngày mồng mười, chỉ nên dùng một bữa; và khi viên mãn, hãy bố thí mười con bò.

Verse 135

दीपं च कांचनं दद्याद्ब्रह्माण्डाधिपतिर्भवेत् । एतद्विश्वव्रतं नाम महापातकनाशनम्

Ai bố thí đèn và vàng sẽ trở thành bậc chủ tể của cõi vũ trụ. Đây gọi là Viśvavrata, thệ nguyện có năng lực tiêu trừ cả những trọng tội nặng nề nhất.

Verse 136

कन्यादानं तु कार्तिक्यां पुष्करे यः करिष्यति । एकविंशद्गुणोपेतो ब्रह्मलोकं गमिष्यति

Ai thực hành lễ kanyādāna tại Puṣkara trong tháng Kārtika thì phước đức tăng gấp hai mươi mốt lần và sẽ được đến Brahmaloka.

Verse 137

कन्यादानात्परं दानं नैव चास्त्यधिकं क्वचित् । पुष्करे तु विशेषेण कार्तिक्यां तु विशेषतः

Không có bố thí nào vượt hơn kanyādāna; quả thật, chẳng nơi đâu có sự cúng dường nào lớn hơn. Điều ấy đặc biệt đúng tại Puṣkara, và càng tối thượng trong tháng Kārttika.

Verse 138

विप्राय विधिवद्देयं तेषां लोकोक्षयो भवेत् । तिलपिष्टमयं कृत्वा गजं रत्नसमन्वितम्

Nên cúng dường cho vị brāhmaṇa đúng theo nghi lễ; nhờ vậy cõi trời của họ trở nên bất hoại. Hãy nặn một con voi bằng bột mè và trang sức bằng châu báu rồi đem bố thí.

Verse 139

विप्राय ये प्रयच्छंति जलमध्ये स्थिता नराः । तेषां चैवाक्षयो लोको भविता भूतसंप्लवम्

Những người đứng giữa dòng nước mà bố thí cho vị brāhmaṇa—quả thật cõi trú xứ bất hoại sẽ thuộc về họ, ngay cả vào thời đại hồng thủy của vũ trụ.

Verse 140

यः पठेच्छृणुयाद्वापि व्रतषष्ठिमनुत्तमाम् । मन्वंतरशतं सोपि गंधर्वाधिपतिर्भवेत्

Ai đọc, hoặc dù chỉ nghe, pháp hành vô thượng mang tên Vrata-ṣaṣṭhī này, người ấy cũng sẽ trở thành chúa tể các Gandharva trong một trăm Manvantara.

Verse 141

षष्ठिव्रतं भारत पुण्यमेतत्तवोदितं विश्वजनीनमद्य । श्रोतुं यदीच्छा तवराजराज शृणु द्विजातेः करणीयमेतत्

Hỡi Bhārata, pháp nguyện Śaṣṭhī-vrata thanh tịnh mà ngài đã nói quả thật sinh công đức và lợi ích cho muôn người. Hỡi bậc vua của các vua, nếu ngài muốn nghe, xin hãy lắng nghe—đây là điều mà hàng dvija (người “sinh hai lần”) cần thực hành.

Verse 142

नैर्मल्यं भावशुद्धिश्चविनास्नानं न विद्यते । तस्मान्मनोविशुद्ध्यर्थं स्नानमादौ विधीयते

Không tắm gội thì chẳng đạt được sự thanh tịnh, cũng chẳng có sự trong sạch của tâm tính. Vì vậy, để thanh lọc tâm ý, việc tắm gội được quy định ngay từ ban đầu.

Verse 143

अनुद्धृतैरुद्धृतैर्वा जलैः स्नानं समाचरेत् । तीर्थं प्रकल्पयेद्विद्वान्मूलमंत्रेण मंत्रवित्

Dù dùng nước tự nhiên sẵn có hay nước đã múc lên, người ấy cũng nên tắm theo đúng nghi thức. Bậc học giả thông thạo thần chú hãy dùng mūla-mantra để lập tirtha thiêng theo nghi lễ.

Verse 144

नमो नारायणायेति मूलमंत्र उदाहृतः । सदर्भपाणिर्विधिना आचांतः प्रयतः शुचिः

“Namô Nārāyaṇāya”—đó là mūla-mantra được tuyên xưng. Rồi tay cầm cỏ kuśa, sau khi làm ācaman theo đúng phép, người ấy giữ mình tinh cần, nghiêm cẩn và thanh tịnh.

Verse 145

चतुर्हस्तसमायुक्तं चतुरश्रं समंततः । प्रकल्प्यावाहयेद्गंगामेभिर्मंत्रैर्विचक्षणः

Sau khi chuẩn bị một không gian/đàn tràng hình vuông, bốn hasta mỗi bề, bậc minh triết hãy dùng các thần chú này để thỉnh mời Nữ thần Gaṅgā giáng lâm tại đó.

Verse 146

विष्णोः पादप्रसूतासि वैष्णवी विष्णुदेवता । त्राहि नस्त्वेनसस्तस्मादाजन्ममरणांतिकात्

Ôi Vaiṣṇavī, Đấng sinh từ bàn chân của Viṣṇu; ôi Nữ Thần mà thần tính chính là Viṣṇu—xin cứu chúng con khỏi tội ấy, từ khi sinh ra cho đến tận cùng đời sống (lúc tử vong).

Verse 147

तिस्रः कोट्योर्धकोटी च तीर्थानां वायुरब्रवीत् । दिवि भुव्यंतरिक्षे च तानि ते संति जाह्नवि

Vāyu tuyên bố rằng các tīrtha linh thiêng có ba crore và thêm nửa crore; và hỡi Jāhnavī (Gaṅgā), những thánh địa ấy hiện hữu nơi thiên giới, trên địa giới, và cả cõi trung gian (không trung).

Verse 148

नंदिनीत्येव ते नाम देवेषु नलिनीति च । दक्षा पृथ्वी च सुभगा विश्वकाया शिवासिता

“Trong loài người, danh xưng của Ngài quả thật là Nandinī; còn giữa chư thiên, Ngài được gọi là Nalinī. Ngài cũng được biết đến với các danh: Dakṣā, Pṛthvī, Subhagā, Viśvakāyā và Śivāsitā.”

Verse 149

विद्याधरी सुप्रसन्ना तथा लोकप्रसादिनी । क्षेमा च जाह्नवी चैव शांता शांतिप्रदायिनी

Ngài là Vidyādharī, luôn hoan hỷ từ bi, và ban ân phúc cho muôn thế giới; Ngài cũng là Kṣemā và Jāhnavī, và là Śāntā—Đấng ban bố an hòa.

Verse 150

एतानि पुण्यनामानि स्नानकाले प्रकीर्त्तयेत् । भवेत्सन्निहिता तत्र गंगा त्रिपथगामिनी

Vào lúc tắm gội, nên xưng tụng những thánh danh công đức này; khi ấy Gaṅgā—Tripathagāminī, dòng chảy qua ba cõi—sẽ hiện diện ngay tại đó.

Verse 151

सप्तवाराभिजप्तेन करसंपुटयोजितम् । मूर्ध्नि कुर्याज्जलं भूयस्त्रिचतुःपंचसप्तधा

Sau khi trì tụng thần chú bảy lần để gia trì nước, rồi hứng nước trong hai lòng bàn tay chụm lại, hãy lại rưới nước ấy lên đỉnh đầu—ba, bốn, năm hoặc bảy lần.

Verse 152

स्नानं कुर्यान्मृदातद्वदामंत्र्य तु विधानतः । अश्वक्रांते रथक्रांते विष्णुक्रांते वसुंधरे

Người ấy nên tắm bằng thứ đất sét ấy; lại theo đúng nghi thức mà thỉnh gọi và tụng rằng: “Ôi Đất Mẹ, bị ngựa giẫm, bị xe giẫm, bị Viṣṇu giẫm—hỡi Vasundharā, Đấng nâng đỡ thế gian.”

Verse 153

मृत्तिके हर मे पापं यन्मया दुष्कृतं कृतम् । उद्धृतासि वराहेण कृष्णेन शतबाहुना

Ôi đất sét linh thiêng, xin hãy trừ diệt tội lỗi của con—mọi điều ác mà con đã làm. Ngươi đã được Varāha nâng lên, được Kṛṣṇa trăm tay nhấc bổng.

Verse 154

नमस्ते सर्वलोकानां प्रभवोरणि सुव्रते । एवं स्नात्वा ततः पश्चादाचम्य तु विधानतः

Kính lễ Ngài, hỡi Nữ Thần giữ giới hạnh thanh tịnh, nguồn phát sinh của mọi thế giới. Tắm như vậy xong, rồi hãy làm ācamana đúng theo pháp tắc.

Verse 155

उत्थाय वाससी शुभ्रे शुद्धे तु परिधाय वै । ततस्तु तर्पणं कुर्यात्त्रैलोक्याप्यायनाय वै

Đứng dậy, hãy mặc y phục sạch sẽ, thanh tịnh và cát tường; rồi làm tarpaṇa—nghi thức dâng nước—để nuôi dưỡng và đem an lành cho ba cõi.

Verse 156

ब्रह्माणं तर्पयेत्पूर्वं विष्णुं रुद्रं प्रजापतीन् । देवायक्षास्तथा नागा गंधर्वाप्सरसां गणाः

Trước hết hãy dâng lễ tarpaṇa (rưới nước cúng) lên Phạm Thiên (Brahmā), rồi đến Viṣṇu, Rudra và các Prajāpati; cũng vậy dâng lên chư thiên, Yakṣa, Nāga, cùng các đoàn Gandharva và Apsaras.

Verse 157

क्रूरास्सर्पाः सुपर्णाश्च तरवो जंभकादयः । विद्याधरा जलधरास्तथैवाकाशगामिनः

Có những loài rắn dữ, chim như Suparṇa (tựa Garuḍa), cây cối và các loài như Jambhaka; lại có Vidyādhara, những kẻ mang mây (jaladhara) và các bậc du hành giữa hư không (cũng hiện hữu/sinh ra).

Verse 158

निराधाराश्च ये जीवा पापधर्मरताश्च ये । तेषामाप्यायनायैतद्दीयते सलिलं मया

Vì những chúng sinh không nơi nương tựa, và vì những kẻ đắm trong nẻo tội lỗi—nước này do ta dâng hiến để họ được mát lành, bồi dưỡng và nâng đỡ.

Verse 159

कृतोपवीतो देवेभ्यो निवीती च भवेत्ततः । मनुष्यांस्तर्पयेद्भक्त्या ऋषिपुत्रानृषींस्तथा

Sau khi đeo yajñopavīta (dây thiêng) đúng phép để cúng chư thiên, rồi chuyển sang cách đeo nivītī. Kế đó, với lòng sùng kính, hãy dâng tarpaṇa cho loài người, cũng như cho các con của ṛṣi và chính các ṛṣi.

Verse 160

सनकश्च सनंदश्च तृतीयश्च सनातनः । कपिलश्चासुरिश्चैव वोढुः पंचशिखस्तथा

Sanaka, Sananda và vị thứ ba là Sanātana; lại có Kapila và Āsuri; cùng Voḍhu, và Pañcaśikha nữa.

Verse 161

सर्वे ते तृप्तिमायांतु मद्दत्तेनांबुना सदा । मरीचिमत्र्यंगिरसौ पुलस्त्यं पुलहं क्रतुम्

Nguyện cho tất cả các Ngài luôn được thỏa mãn bởi nước do ta dâng—Marīci, Atri, Aṅgiras, Pulastya, Pulaha và Kratu.

Verse 162

प्रचेतसं वसिष्ठं च भृगुं नारदमेव च । देवब्रह्मऋषीन्सर्वांस्तर्पयेत्साक्षतोदकैः

Với nước được lấy trực tiếp trong lòng bàn tay, nên dâng lễ tarpaṇa cho Pracetas, Vasiṣṭha, Bhṛgu và Nārada, và quả thật cho hết thảy các bậc thánh hiền—các ṛṣi thiên giới và các ṛṣi do Phạm Thiên sinh ra.

Verse 163

अपसव्यं ततः कृत्वा सव्यं जानु च भूतले । अग्निष्वात्तांस्तथा सौम्यान्हविष्मंतस्तथोष्मपान्

Rồi sau đó, xoay về bên trái theo nghi lễ và đặt gối trái xuống đất, hãy cung kính thỉnh mời các Agniṣvātta hiền hòa, các Haviṣmant và các Uṣmapa.

Verse 164

सुकालिनो बर्हिषदस्तथा चैवाज्यपान्पुनः । संतर्पयेत्पितॄन्भक्त्या सतिलोदकचंदनैः

Với lòng sùng kính, hãy lại làm thỏa mãn các Pitṛ—những vị đúng thời, các Barhiṣad và các vị uống bơ tinh khiết—bằng nước hòa mè và bằng hương đàn.

Verse 165

सदर्भपाणिर्विधिना पितॄंन्स्वांस्तर्पयेतत्तः । पित्रादीन्नामगोत्रेण तथा मातामहानपि

Tay cầm cỏ kuśa và theo đúng nghi thức, rồi hãy dâng lễ tarpaṇa cho tổ tiên của mình; cũng dâng cho cha và các bậc tiền nhân, xưng rõ danh và gotra, và cho các ngoại tổ (ông ngoại) nữa.

Verse 166

संतर्प्य विधिवद्भक्त्या इमं मंत्रमुदीरयेत् । यो बांधवा बांधवा ये येन्यजन्मनि बांधवाः

Sau khi theo đúng nghi thức mà thành tâm làm cho (các vị thọ nhận) được thỏa mãn, hãy tụng niệm thần chú này—cho những quyến thuộc đời này, và cho cả những người từng là quyến thuộc ở đời khác.

Verse 167

ते तृप्तिमखिलायां तु येप्यस्मत्तोयकांक्षिणः । आचम्य विधिना सम्यगालिखेत्पद्ममग्रतः

Và cả những ai mong cầu nước từ nơi ta để được thỏa mãn—sau khi thực hiện ācamanā (súc miệng, nhấp nước thanh tịnh) đúng pháp, hãy vẽ một đóa sen ngay trước mặt cho đúng nghi thức.

Verse 168

साक्षताद्भिस्सपुष्पाभिः सतिलारुणचंदनैः । अर्घ्यं दद्यात्प्रयत्नेन सूर्यनामानुकीर्तनैः

Với gạo akṣata (hạt nguyên), hoa, mè và đàn hương đỏ—hãy cẩn trọng dâng arghya (nước cúng kính) trong khi xưng tụng các danh hiệu của Thái Dương.

Verse 169

नमस्ते विश्वरूपाय नमस्ते विष्णुरूपिणे । सर्वदेवनमस्तेस्तु प्रसीद मम भास्कर

Kính lễ Ngài, bậc mang hình tướng vũ trụ; kính lễ Ngài, bậc mang hình tướng Viṣṇu. Lời kính lễ của hết thảy chư thiên đều dâng về Ngài—xin đoái thương, ôi Bhāskara của con (Đức Mặt Trời).

Verse 170

दिवाकर नमस्तेस्तु प्रभाकर नमोस्तु ते । एवं सूर्यं नमस्कृत्य त्रिः कृत्वा च प्रदक्षिणम्

“Ôi Divākara, con kính lễ Ngài; ôi Prabhākara, con kính lễ Ngài.” Kính lễ Thái Dương như vậy rồi, hãy đi nhiễu pradakṣiṇā ba vòng.

Verse 171

द्विजं गां कांचनं चैव दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा गृहं व्रजेत् । स्वगेहस्थां ततः पुण्यां प्रतिमां चापि पूजयेत्

Sau khi thấy và kính cẩn chạm vào một vị Bà-la-môn, con bò và vàng, người ấy nên trở về nhà; rồi tại tư gia, hãy thờ phụng pho thánh tượng cát tường, đầy phước đức (thần tượng).

Verse 172

भोजनं च ततः पश्चाद्द्विजपूर्वं च कारयेत् । अनेन विधिना सर्वॠषयः सिद्धिमागताः

Sau đó hãy sắp đặt bữa ăn, trước hết dâng phần cho các dvija (Bà-la-môn). Chính theo nghi thức này mà mọi bậc ṛṣi đều đạt siddhi (thành tựu tâm linh).