Adhyaya 79

Verse 1

विशालोवाच । शर्मिष्ठा यस्य वै भार्या देवयानी वरानना । सौभाग्यं तत्र वै दृष्टमन्यथा नास्ति भूपते

Viśāla nói: “Người nào có Śarmiṣṭhā làm hiền thê, lại có Devayānī dung nhan mỹ lệ (cũng làm thê)—tâu Đại vương, chỉ nơi ấy mới thấy phúc lành; ngoài ra thì không.”

Verse 2

तत्कथं त्वं महाभाग अस्याः कार्यवशो भवेः । सपत्नजेन भावेन भवान्भर्ता प्रतिष्ठितः

Vậy thì, hỡi bậc cao quý, sao ngài có thể rơi vào sự chi phối của nàng và hành động theo ý nàng, khi ngài đã vững lập là phu quân với uy quyền và địa vị của người chồng trong cảnh có ‘sapatnī’ (vợ chung)?

Verse 3

ससर्पोसि महाराज भूतले चंदनं यथा । सर्पैश्च वेष्टितो राजन्महाचंदन एव हि

Muôn tâu đại vương, ngài như gỗ chiên-đàn trên mặt đất; dẫu bị rắn quấn vây, hỡi bậc quân vương, ngài vẫn thật là chiên-đàn thượng hạng.

Verse 4

तथा त्वं वेष्टितः सर्पैः सपत्नीनामसंज्ञकैः । वरमग्निप्रवेशश्च शिखाग्रात्पतनं वरम्

Cũng vậy, ngài bị quấn vây bởi những ‘con rắn’ mang danh sapatnī—những người vợ đối địch. Thà bước vào lửa; thà còn hơn nữa là rơi từ đỉnh núi.

Verse 5

रूपतेजः समायुक्तं सपत्नीसहितं प्रियम् । न वरं तादृशं कांतं सपत्नीविषसंयुतम्

Dẫu phu quân yêu dấu đầy sắc đẹp và quang huy, nếu đi kèm một sapatnī (vợ chung) thì cũng chẳng phải ân phúc; người tình bị hòa lẫn ‘độc’ của sự kình địch từ vợ chung ấy không phải phước lành chân thật.

Verse 6

तस्मान्न मन्यते कांतं भवंतं गुणसागरम् । राजोवाच । देवयान्या न मे कार्यं शर्मिष्ठया वरानने

Vì thế nàng không chấp nhận ngài, hỡi người yêu—dẫu ngài là biển cả công đức. Nhà vua nói: “Hỡi người mặt đẹp, trẫm không cần Devayānī; việc của trẫm là với Śarmiṣṭhā.”

Verse 7

इत्यर्थं पश्य मे कोशं सत्वधर्मसमन्वितम् । अश्रुबिंदुमत्युवाच । अहं राज्यस्य भोक्त्री च तव कायस्य भूपते

Aśrubindumatī nói: “Vì vậy, xin hãy nhìn kho tàng của thiếp, vốn đầy đủ sattva và dharma. Ôi bậc quân vương, thiếp vừa là người thọ hưởng vương quốc, vừa là người nắm giữ chính thân thể của ngài.”

Verse 8

यद्यद्वदाम्यहं भूप तत्तत्कार्यं त्वया ध्रुवम् । इत्यर्थे मम देहि स्वं करं त्वं धर्मवत्सल

Hỡi đức vua, bất cứ điều gì thiếp nói, những việc ấy ngài nhất định phải thực hiện. Vì thế, để làm chứng cho ý ấy, hỡi người yêu mến dharma, xin trao cho thiếp chính bàn tay của ngài (làm dấu thuận tình).

Verse 9

बहुधर्मसमोपेतं चारुलक्षणसंयुतम् । राजोवाच । अन्य भार्यां न विंदामि त्वां विना वरवर्णिनि

Nhà vua nói: “Hỡi giai nhân da sắc thanh nhã, đầy đủ nhiều đức hạnh và tướng mạo cát tường; ngoài nàng ra, ta chẳng mong cầu người vợ nào khác.”

Verse 10

राज्यं च सकलामुर्वीं मम कायं वरानने । सकोशं भुंक्ष्व चार्वंगि एष दत्तः करस्तव

Hỡi người mặt ngọc, hãy thọ hưởng vương quốc và toàn cõi địa cầu—cùng với chính thân ta—kèm theo cả kho tàng. Hỡi người tay chân thon đẹp, bàn tay này của ta xin trao cho nàng (trong lễ thành hôn).

Verse 11

यदेव भाषसे भद्रे तदेवं तु करोम्यहम् । अश्रुबिंदुमत्युवाच । अनेनापि महाभाग तव भार्या भवाम्यहम्

“Hỡi bậc hiền thiện, nàng nói điều gì, ta sẽ làm đúng như vậy.” Aśrubindumatī liền thưa: “Hỡi người đại phúc, chỉ với điều này thôi, thiếp cũng sẽ trở thành hiền thê của ngài.”

Verse 12

एवमाकर्ण्य राजेंद्रो हर्षव्याकुललोचनः । गांधर्वेण विवाहेन ययातिः पृथिवीपतिः

Nghe vậy, vị vua tối thượng—đôi mắt rung động vì hoan hỷ—đã chấp thuận Yayāti, bậc chúa tể cõi đất, theo nghi lễ hôn phối kiểu Gandharva.

Verse 13

उपयेमे सुतां पुण्यां मन्मथस्य नरोत्तम । तया सार्द्धं महात्मा वै रमते नृपनंदनः

Bậc nam nhân tối thượng ấy đã kết duyên cùng ái nữ thanh thiện của Manmatha; ở bên nàng, vị vương tử cao cả quả thật vui hưởng hoan lạc.

Verse 14

सागरस्य च तीरेषु वनेषूपवनेषु च । पर्वतेषु च रम्येषु सरित्सु च तया सह

Nơi bờ biển, trong rừng và vườn thẳm, trên non cao mỹ lệ, và bên bờ sông nữa—ngài đều ở cùng nàng.

Verse 15

रमते राजराजेंद्रस्तारुण्येन महीपतिः । एवं विंशत्सहस्राणि गतानि निरतस्य च

Bậc đế vương giữa các vua, chúa tể cõi đất, vui hưởng sức lực tuổi xuân; và cứ thế, khi ngài đắm chìm trong khoái lạc, hai vạn (năm) đã trôi qua.

Verse 16

भूपस्य तस्य राजेंद्र ययातेस्तु महात्मनः । विष्णुरुवाच । एवं तया महाराजो ययातिर्मोहितस्तदा

Hỡi bậc vua của các vua, về vị quân vương đại hồn Yayāti ấy—Đức Viṣṇu phán: khi ấy, Hoàng đế Yayāti đã bị nàng làm cho mê lầm.

Verse 17

कंदर्पस्य प्रपंचेन इंद्रस्यार्थे महामते । सुकर्मोवाच । एवं पिप्पल राजासौ ययातिः पृथिवीपतिः

Hỡi bậc đại trí, do mưu kế của Kandarpa (Thần Ái Dục) vì mục đích của Indra—Sukarmā nói—nên như vậy, vua Pippala, Yayāti, chúa tể cõi đất, được thuật lại.

Verse 18

तस्या मोहनकामेन रतेन ललितेन च । न जानाति दिनं रात्रिं मुग्धः कामस्य कन्यया

Bị mê hoặc bởi dục vọng quyến rũ của nàng—bởi khoái lạc của Rati và cuộc đùa vui dịu dàng—chàng, kẻ bị con gái của Thần Kāma làm cho mờ trí, chẳng còn biết là ngày hay đêm.

Verse 19

एकदा मोहितं भूपं ययातिं कामनंदिनी । उवाच प्रणतं नम्रं वशगं चारुलोचना

Một lần, Kāmanandinī, người có đôi mắt mỹ lệ, cất lời với vua Yayāti đang bị mê hoặc; nhà vua đứng cúi mình, khiêm cung, hoàn toàn ở trong quyền lực của nàng.

Verse 20

अश्रुबिंदुमत्युवाच । संजातं दोहदं कांत तन्मे कुरु मनोरथम् । अश्वमेधमखश्रेष्ठं यजस्व पृथिवीपते

Aśrubindumatī nói: “Hỡi người yêu dấu, trong thiếp đã khởi lên dohada (khát vọng của thai nghén)—xin hãy thành tựu điều ước này. Hỡi chúa tể cõi đất, hãy cử hành Aśvamedha, đại tế yajña tối thượng.”

Verse 21

राजोवाच । एवमस्तु महाभागे करोमि तव सुप्रियम् । समाहूय सुतश्रेष्ठं राज्यभोगे विनिःस्पृहम्

Nhà vua nói: “Được như vậy, hỡi bậc phúc đức; trẫm sẽ làm điều khiến nàng vui lòng nhất. Trẫm sẽ triệu gọi người con ưu tú của trẫm, kẻ không ham muốn hưởng thụ vương quyền.”

Verse 22

समाहूतः समायातो भक्त्यानमितकंधरः । बद्धांजलिपुटो भूत्वा प्रणाममकरोत्तदा

Khi được triệu gọi, Amitakaṃdhara liền đến ngay với lòng sùng kính; chắp tay kết ấn añjali, rồi bấy giờ cúi mình đảnh lễ.

Verse 23

तस्याः पादौ ननामाथ भक्त्या नमितकंधरः । आदेशो दीयतां राजन्येनाहूतः समागतः

Rồi, với cổ cúi xuống trong lòng sùng kính, Amitakaṃdhara phủ phục dưới chân bà và thưa: “Ôi hoàng hậu, xin ban mệnh lệnh—con đã đến đây theo lời triệu gọi của người.”

Verse 24

किं करोमि महाभाग दासस्ते प्रणतोस्मि च । राजोवाच । अश्वमेधस्य यज्ञस्य संभारं कुरु पुत्रक

“Con phải làm gì, bậc đại phúc? Con là kẻ tôi tớ của người và xin cúi lạy.” Nhà vua nói: “Hỡi con, hãy chuẩn bị mọi vật dụng cho lễ tế Aśvamedha.”

Verse 25

समाहूय द्विजान्पुण्यानृत्विजो भूमिपालकान् । एवमुक्तो महातेजाः पूरुः परमधार्मिकः

Sau khi triệu thỉnh các vị dvija hiền đức, các ṛtvij chủ tế và các bậc chúa đất trong cõi, Pūru—người rực rỡ đại quang và chí tôn theo Dharma—được nói với như vậy.

Verse 26

सर्वं चकार संपूर्णं यथोक्तं तु महात्मना । तया सार्धं स जग्राह सुदीक्षां कामकन्यया

Ngài đã làm trọn vẹn mọi việc đúng như lời bậc đại tâm đã dạy; và cùng với nàng Kāma-kanyā, ngài thọ nhận sudīkṣā thù thắng.

Verse 27

अश्वमेधयज्ञवाटे दत्वा दानान्यनेकधा । ब्राह्मणेभ्यो महाराज भूरिदानमनंतकम्

Tâu Đại vương, trong khuôn viên lễ tế Aśvamedha, sau khi ban bố muôn thứ bố thí cho các Bà-la-môn, ngài đã thực hành đại thí dồi dào, vô tận.

Verse 28

दीनेषु च विशेषेण ययातिः पृथिवीपतिः । यज्ञांते च महाराजस्तामुवाच वराननाम्

Và đặc biệt giữa những kẻ nghèo khổ, vua Yayāti, chúa tể cõi đất, là bậc đứng đầu. Khi lễ tế kết thúc, Đại vương cất lời với nàng dung nhan mỹ lệ ấy.

Verse 29

अन्यत्ते सुप्रियं बाले किं करोमि वदस्व मे । तत्सर्वं देवि कर्तास्मि साध्यासाध्यं वरानने

Hỡi thiếu nữ yêu dấu, hãy nói cho ta: điều gì nữa làm nàng hoan hỷ nhất—ta phải làm gì? Ôi Nữ thần, ôi người mặt ngọc, dẫu dễ hay khó thành, ta nguyện làm trọn tất cả.

Verse 30

सुकर्मोवाच । इत्युक्ता तेन सा राज्ञा भूपालं प्रत्युवाच ह । जातो मे दोहदो राजंस्तत्कुरुष्व ममानघ

Sukarmā nói: Được nhà vua hỏi như vậy, nàng thưa với bậc quân vương: “Muôn tâu Đại vương, trong thiếp đã khởi lên một niềm khao khát—xin hãy làm cho thành tựu, hỡi đấng vô tội.”

Verse 31

इंद्रलोकं ब्रह्मलोकं शिवलोकं तथैव च । विष्णुलोकं महाराज द्रष्टुमिच्छामि सुप्रियम्

Muôn tâu Đại vương, thiếp ước được chiêm bái cõi Indra, cõi Brahmā, cõi Śiva, và cũng vậy cõi Viṣṇu nữa—hỡi người thương của thiếp.

Verse 32

दर्शयस्व महाभाग यदहं सुप्रिया तव । एवमुक्तस्तयाराजातामुवाचससुप्रियाम्

Hỡi bậc đại phúc, xin hãy chỉ bày cho thiếp, vì thiếp là người rất được chàng yêu quý. Được nàng thưa như vậy, nhà vua liền nói với người ái thê của mình.

Verse 33

साधुसाधुवरारोहेपुण्यमेवप्रभाषसे । स्त्रीस्वभावाच्चचापल्यात्कौतुकाच्चवरानने

Hay lắm, hay lắm! Hỡi phu nhân cao quý bước đi duyên dáng, nàng chỉ thốt lời thiện lành, đầy công đức. Nhưng hỡi người mặt ngọc, do bản tính nữ nhi—bởi sự chòng chành và chỉ vì hiếu kỳ—(nên mới như vậy).

Verse 34

यत्तवोक्तं महाभागे तदसाध्यं विभाति मे । तत्साध्यं पुण्यदानेन यज्ञेन तपसापि च

Hỡi bậc đại phúc, điều nàng nói đối với ta dường như bất khả. Nhưng điều ấy có thể thành tựu nhờ bố thí công đức, nhờ tế lễ (yajña), và nhờ khổ hạnh (tapas) nữa.

Verse 35

अन्यथा न भवेत्साध्यं यत्त्वयोक्तं वरानने । असाध्यं तु भवत्या वै भाषितं पुण्यमिश्रितम्

Hỡi người mặt ngọc, điều nàng nói không thể thành tựu bằng cách nào khác. Dẫu vậy, lời nàng thốt ra—tuy tưởng như bất khả—quả thật hòa lẫn công đức, nên mang điềm lành.

Verse 36

मर्त्यलोकाच्छरीरेण अनेनापि च मानवः । श्रुतो दृष्टो न मेद्यापि गतः स्वर्गं सुपुण्यकृत्

Ngay cả với thân người này thuộc cõi phàm tục, cho đến hôm nay ta chưa từng nghe hay thấy một ai—dẫu công đức lớn lao—đã đi lên cõi trời.

Verse 37

ततोऽसाध्यं वरारोहे यत्त्वया भाषितं मम । अन्यदेव करिष्यामि प्रियं ते तद्वद प्रिये

Bấy giờ, hỡi người yêu có vòng hông mỹ lệ, điều nàng nói với ta thật khó thể thành tựu. Ta sẽ làm việc khác để làm nàng hoan hỷ—hỡi ái thê, hãy nói đó là điều gì.

Verse 38

देव्युवाच । अन्यैश्च मानुषै राजन्न साध्यं स्यान्न संशयः । त्वयि साध्यं महाराज सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

Nữ Thần phán: “Hỡi Đại vương, với những người khác thì điều ấy không thể thành—không chút nghi ngờ. Nhưng nhờ nơi ngài, điều ấy có thể thành tựu, hỡi bậc Đại vương; thật vậy, thật vậy, ta nói.”

Verse 39

तपसा यशसा क्षात्रै र्दानैर्यज्ञैश्च भूपते । नास्ति भवादृशश्चान्यो मर्त्यलोके च मानवः

Hỡi bậc quân vương, nhờ khổ hạnh, danh tiếng, dũng lực Kṣatriya, bố thí và các lễ tế yajña—trong cõi phàm trần không có người nào khác như ngài.

Verse 40

क्षात्रं बलं सुतेजश्च त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम् । तस्मादेवं प्रकर्तव्यं मत्प्रियं नहुषात्मज

Uy lực Kṣatriya, sức mạnh và quang huy cao quý—tất cả đều an lập nơi ngài. Vì vậy, hỡi con của Nahuṣa, xin hãy hành động đúng như thế; ấy là điều ta yêu quý.

Verse 79

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे एकोनाशीतितमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ bảy mươi chín của Śrī Padma Purāṇa, thuộc Bhūmi-khaṇḍa—trong tích truyện Vena, phần mô tả thánh địa tīrtha của Mẹ và Cha, và truyện ký về Yayāti.