Adhyaya 68

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे सोमवंशे ययातिचरितं नाम सप्तषष्टितमो ऽध्यायः सूत उवाच यदोर्वंशं प्रवक्ष्यामि ज्येष्ठस्योत्तमतेजसः संक्षेपेणानुपूर्व्याच्च गदतो मे निबोधत

Như vậy, trong Śrī Liṅga Mahāpurāṇa, phần Pūrva-bhāga, thuộc dòng Soma, mở đầu chương mang tên “Hạnh nghiệp của Yayāti”. Sūta nói: “Nay ta sẽ thuật lại dòng dõi của Yadu, người con trưởng, rực sáng bởi quang huy tối thượng. Hãy lắng nghe ta khi ta kể—ngắn gọn và theo đúng thứ tự.”

Verse 2

यदोः पुत्रा बभूवुर् हि पञ्च देवसुतोपमाः सहस्रजित्सुतो ज्येष्ठः क्रोष्टुर् नीलो ऽजको लघुः

Quả thật, Yadu có năm người con, tựa như con của chư thiên. Người con trưởng là Sahasrajit; kế đó là Kroṣṭu, Nīla, Ajaka và Laghu.

Verse 3

सहस्रजित्सुतस्तद्वच् छतजिन्नाम पार्थिवः सुताः शतजितः ख्यातास् त्रयः परमकीर्तयः

Cũng vậy, Sahasrajit có một người con, vị vua tên Chatajit. Từ Śatajita sinh ra ba người con, lừng danh khắp nơi bởi uy danh tối thượng.

Verse 4

हैहयश् च हयश्चैव राजा वेणुहयश् च यः हैहयस्य तु दायादो धर्म इत्यभिविश्रुतः

Có các vị vua Haihaya, Haya và vua Veṇuhaya. Và người thừa tự của Haihaya được biết đến với danh xưng Dharma, lừng danh là bậc gìn giữ chính pháp.

Verse 5

तस्य पुत्रो ऽभवद्विप्रा धर्मनेत्र इति श्रुतः धर्मनेत्रस्य कीर्तिस् तु संजयस् तस्य चात्मजः

Hỡi các Bà-la-môn, con trai của vị ấy được biết đến với danh xưng Dharmanetra. Con của Dharmanetra là Kīrti; và con ruột của Kīrti là Saṃjaya.

Verse 6

संजयस्य तु दायादो महिष्मान्नाम धार्मिकः आसीन् महिष्मतः पुत्रो भद्रश्रेण्यः प्रतापवान्

Từ Sañjaya xuất hiện người thừa tự tên Mahiṣmān, bậc chính trực gìn giữ dharma. Từ Mahiṣmān sinh ra Bhadrashreṇya hùng dũng, oai lực rạng ngời.

Verse 7

भद्रश्रेण्यस्य दायादो दुर्दमो नाम पार्थिवः दुर्दमस्य सुतो धीमान् धनको नाम विश्रुतः

Từ Bhadrashreṇya xuất hiện người thừa tự, vị vua tên Durdama. Con của Durdama là Dhanaka—bậc trí tuệ, danh tiếng vang xa.

Verse 8

धनकस्य तु दायादाश् चत्वारो लोकसंमताः कृतवीर्यः कृताग्निश् च कृतवर्मा तथैव च

Dhanaka quả có bốn người thừa tự được đời kính trọng—Kṛtavīrya, Kṛtāgni, Kṛtavarmā, cùng người thứ tư—đều vang danh theo sự tán dương của thế gian.

Verse 9

कृतौजाश् च चतुर्थो ऽभूत् कार्तवीर्यस्ततो ऽर्जुनः जज्ञे बाहुसहस्रेण सप्तद्वीपेश्वरोत्तमः

Kṛtaujās trở thành vị thứ tư. Từ ngài sinh ra Kārtavīrya Arjuna, bậc tối thượng giữa các vương giả—chúa tể bảy châu, lừng danh với ngàn cánh tay.

Verse 10

तस्य रामस् तदा त्वासीन् मृत्युर्नारायणात्मकः तस्य पुत्रशतान्यासन् पञ्च तत्र महारथाः

Đối với ngài, khi ấy Rāma quả đã trở thành Thần Chết, mang quyền lực của Nārāyaṇa. Từ ngài sinh ra hàng trăm người con; trong đó có năm vị là đại chiến xa (mahāratha).

Verse 11

कृतास्त्रा बलिनः शूरा धर्मात्मानो मनस्विनः शूरश् च शूरसेनश् च धृष्टः कृष्णस्तथैव च

Họ tinh thông thiên binh, hùng mạnh và anh dũng—tâm hướng chánh pháp, ý chí kiên định: Śūra, Śūrasena, Dhṛṣṭa, và cả Kṛṣṇa nữa.

Verse 12

जयध्वजश् च राजासीद् आवन्तीनां विशां पतिः जयध्वजस्य पुत्रो ऽभूत् तालजङ्घो महाबलः

Jayadhvaja là vị vua—chúa tể dân chúng xứ Avanti. Từ Jayadhvaja sinh ra người con Tālajaṅgha, bậc quân vương có sức mạnh lớn lao.

Verse 13

शतं पुत्रास्तु तस्येह तालजङ्घाः प्रकीर्तिताः तेषां ज्येष्ठो महावीर्यो वीतिहोत्रो ऽभवन्नृपः

Tại đây nói rằng ông có một trăm người con, nổi danh là các Tālajaṅgha. Trong số ấy, người trưởng—dũng lực phi thường—là vua Vītihotra.

Verse 14

वृषप्रभृतयश्चान्ये तत्सुताः पुण्यकर्मणः वृषो वंशकरस्तेषां तस्य पुत्रो ऽभवन्मधुः

Và những người con khác, bắt đầu từ Vṛṣa, cũng được sinh ra—đều là bậc làm việc phước thiện. Trong số ấy, Vṛṣa trở thành người gây dựng dòng tộc; và ông sinh một người con tên Madhu.

Verse 15

मधोः पुत्रशतं चासीद् वृष्णिस्तस्य तु वंशभाक् वृष्णेस्तु वृष्णयः सर्वे मधोर्वै माधवाः स्मृताः यादवा यदुवंशेन निरुच्यन्ते तु हैहयाः

Madhu có một trăm người con, và Vṛṣṇi trở thành người thừa kế dòng dõi của ông. Tất cả những ai sinh từ Vṛṣṇi đều được gọi là Vṛṣṇi; còn những người xuất thân từ Madhu được ghi nhớ là Mādhava. Những ai được gọi là Yādava thuộc dòng Yadu; và các Haihaya cũng được kể trong chính dòng Yadu ấy.

Verse 16

तेषां पञ्च गणा ह्येते हैहयानां महात्मनाम्

Trong hàng các Haihaya đại tâm ấy, đây quả thật là năm bộ tộc (gaṇa).

Verse 17

वीतिहोत्राश् च हर्याता भोजाश्चावन्तयस् तथा शूरसेनास्तु विख्यातास् तालजङ्घास्तथैव च

Lại có các Vītihotra và Haryāta; cũng như các Bhoja và Avanti; các Śūrasena lừng danh nữa; và cả Tāla-jaṅgha—các dân tộc ấy được kể như vậy.

Verse 18

शूरश् च शूरसेनश् च वृषः कृष्णस्तथैव च जयध्वजः पञ्चमस्तु विख्याता हैहयोत्तमाः

Śūra, Śūrasena, Vṛṣa, Kṛṣṇa, và người thứ năm là Jayadhvaja lừng danh—đều được tôn xưng là bậc tối thượng trong hàng Haihaya.

Verse 19

शूरश् च शूरवीरश् च शूरसेनस्य चानघाः शूरसेना इति ख्याता देशास्तेषां महात्मनाम्

Và Śūra cùng Śūravīra, với các hậu duệ vô tì vết của Śūrasena—những xứ sở của các bậc đại tâm ấy được biết đến với danh xưng “Śūrasenā”.

Verse 20

वीतिहोत्रसुतश्चापि विश्रुतो नर्त इत्युत दुर्जयः कृष्णपुत्रस्तु बभूवामित्रकर्शनः

Con trai của Vītihotra cũng nổi danh với tên Narta. Từ Kṛṣṇa sinh ra Durjaya, bậc nghiền nát kẻ thù.

Verse 21

क्रोष्टुश् च शृणु राजर्षेर् वंशमुत्तमपौरुषम् यस्यान्वये तु सम्भूतो विष्णुर् वृष्णिकुलोद्वहः

Nay hãy nghe về Kroṣṭu nữa—dòng dõi ưu việt, cao quý của bậc vương tiên. Trong dòng ấy, Viṣṇu đã giáng sinh, là bậc tôn quý bậc nhất của tộc Vṛṣṇi.

Verse 22

क्रोष्टोरेको ऽभवत्पुत्रो वृजिनीवान्महायशाः तस्य पुत्रो ऽभवत् स्वाती कुशङ्कुस् तत्सुतो ऽभवत्

Kroṣṭu chỉ có một người con trai là Vṛjinīvān, lừng danh rạng rỡ. Con của ông là Svātī, và con của Svātī là Kuśaṅku.

Verse 23

अथ प्रसूतिमिच्छन्वै कुशङ्कुः सुमहाबलः महाक्रतुभिर् ईजे ऽसौ विविधैराप्तदक्षिणैः

Rồi, vì mong có con nối dõi, vua Kuśaṅku dũng lực phi thường đã cử hành những đại tế lễ Veda, nhiều loại khác nhau, và hoàn tất đúng pháp với dakṣiṇā (lễ vật) đầy đủ. Nhờ nghi lễ chánh hạnh ấy, ông hướng về Pati—Đấng Chủ Tể, Śiva—để paśu (linh hồn bị ràng buộc) được thọ quả của dòng dõi và trật tự.

Verse 24

जज्ञे चित्ररथस्तस्य पुत्रः कर्मभिर् अन्वितः अथ चैत्ररथो वीरो यज्वा विपुलदक्षिणः

Từ ông sinh ra Citraratha, người con đầy đủ công hạnh. Rồi tiếp đó là Caitraratha, bậc anh hùng, người hành tế lễ, ban bố dakṣiṇā dồi dào. Ông nêu gương dharma, rốt ráo dẫn paśu (linh hồn cá thể) hướng về ân sủng của Pati—Chúa tể Śiva.

Verse 25

शशबिन्दुस् तु वै राजा अन्वयाद् व्रतम् उत्तमम् चक्रवर्ती महासत्त्वो महावीर्यो बहुप्रजाः

Quả thật, vua Śaśabindu giữ gìn đại nguyện tối thượng, truyền nối không gián đoạn. Là bậc cakravartin, ông đại tâm, dũng lực phi thường, lại có con cháu đông đúc—một mẫu mực vương đạo kỷ luật, thuận theo dharma để phụng sự Pati (Śiva).

Verse 26

शशबिन्दोस्तु पुत्राणां सहस्राणामभूच्छतम् शंसन्ति तस्य पुत्राणाम् अनन्तकम् अनुत्तमम्

Của Śaśabindu có các con trai hàng ngàn, trong đó có đến hàng trăm bậc nổi bật. Người ta tán dương rằng Anantaka—vô song về đức hạnh—là bậc đứng đầu trong số các con ấy.

Verse 27

अनन्तकात् सुतो यज्ञो यज्ञस्य तनयो धृतिः उशनास्तस्य तनयः सम्प्राप्य तु महीमिमाम्

Từ Anantaka sinh ra Yajña; từ Yajña có con là Dhṛti. Con của Dhṛti là Uśanā; khi đến cõi đất này, ngài an lập mình trong trật tự của dharma, nâng đỡ muôn loài.

Verse 28

आजहाराश्वमेधानां शतमुत्तमधार्मिकः स्मृतश्चोशनसः पुत्रः सितेषुर् नाम पार्थिवः

Vị vua chí thiện, tên Siteṣu, được nhớ đến như con của Uśanas (Śukrācārya), đã cử hành một trăm lễ tế Aśvamedha.

Verse 29

मरुतस्तस्य तनयो राजर्षिर्वंशवर्धनः वीरः कम्बलबर्हिस्तु मरुस्तस्यात्मजः स्मृतः

Từ Maruta sinh ra người con là Vaṁśavardhana, bậc vương tiên, anh hùng làm hưng thịnh dòng tộc. Và Kambala-Barhiṣ—được nhớ như một dũng sĩ—được kể là con của Maru ấy.

Verse 30

पुत्रस्तु रुक्मकवचो विद्वान् कम्बलबर्हिषः निहत्य रुक्मकवचो वीरान् कवचिनो रणे

Rồi người con uyên bác của Kambalabarhiṣ—Rukmakavaca—đã giết trong chiến trận các dũng sĩ mặc giáp, những chiến binh can trường khoác áo sắt.

Verse 31

धन्विनो निशितैर् बाणैर् अवाप श्रियमुत्तमाम् अश्वमेधे तु धर्मात्मा ऋत्विग्भ्यः पृथिवीं ददौ

Vị vua cung thủ sống theo chánh pháp, nhờ những mũi tên sắc bén, đã đạt được phú quý tối thượng. Trong lễ tế Aśvamedha, bậc quân vương có tâm hồn dharma ấy đã ban hiến cả cõi đất cho các tư tế chủ lễ. Theo minh triết Shaiva, bố thí và tế tự chỉ kết quả viên mãn khi được dâng trong tinh thần quy phục Pati (Chúa Śiva), làm lỏng sợi pasha của sự chiếm hữu đang trói buộc pashu (linh hồn cá thể).

Verse 32

जज्ञे तु रुक्मकवचात् परावृत्परवीरहा जज्ञिरे पञ्च पुत्रास्तु महासत्त्वाः परावृतः

Từ Rukmakavaca sinh ra Parāvṛt, kẻ diệt trừ các dũng sĩ đối địch. Và từ Parāvṛt lại sinh năm người con, tất thảy đều đại hùng tâm, dũng lực phi thường.

Verse 33

रुक्मेषुः पृथुरुक्मश् च ज्यामघः परिघो हरिः परिघं च हरिं चैव विदेहेषु पिता न्यसत्

Trong dòng dõi ấy sinh ra Rukmeṣu, Pṛthurukma, Jyāmagha, Parigha và Hari. Người cha đã an lập Parigha và Hari giữa xứ Videha, đặt họ vào ngôi thứ và cõi trị vì chính đáng.

Verse 34

रुक्मेषुरभवद्राजा पृथुरुक्मस्तदाश्रयात् तैस्तु प्रव्राजितो राजा ज्यामघो ऽवसदाश्रमे

Trong hàng Rukmeṣu nổi lên vua Pṛthurukma, được an lập dưới sự che chở của họ. Nhưng vua Jyāmagha bị họ đày đi, bèn đến cư trú nơi đạo viện—rời quyền lực vương giả để nương tựa nơi dharma, nơi Pati (Śiva) được tiếp cận bằng tiết chế và hạnh tu thanh tịnh.

Verse 35

प्रशान्तः स वनस्थो ऽपि ब्राह्मणैरेव बोधितः जगाम धनुरादाय देशमन्यं ध्वजी रथी

Dẫu đã an tịnh và sống đời lâm cư, ông vẫn được các Bà-la-môn chỉ dạy. Cầm lấy cây cung, vị chiến xa mang cờ hiệu ấy lên đường sang xứ khác—trở lại hành động theo dharma, dưới ánh sáng của lời khuyên thiêng liêng.

Verse 36

नर्मदातीरमेकाकी केवलं भार्यया युतः ऋक्षवन्तं गिरिं गत्वा त्यक्तमन्यैरुवास सः

Một mình—chỉ có hiền thê làm bạn đường—ông đi đến bờ sông Narmadā. Tới núi Ṛkṣavat, nơi bị người khác bỏ mặc, ông cư ngụ tại đó.

Verse 37

ज्यामघस्याभवद्भार्या शैब्या शीलवती सती सा चैव तपसोग्रेण शैब्या वै सम्प्रसूयत

Vợ của Jyāmagha là Śaibyā—người phụ nữ đoan chính, giữ hạnh trinh bền vững. Nhờ uy lực của khổ hạnh nghiêm mật, chính Śaibyā ấy đã thụ thai và sinh con.

Verse 38

सुतं विदर्भं सुभगा वयःपरिणता सती राजा पुत्रसुतायां तु विद्वांसौ क्रथकैशिकौ

Hoàng hậu hiền đức và phúc hậu—nay đã đến tuổi trưởng thành—sinh cho nhà vua một hoàng tử tên Vidarbha. Từ dòng dõi của vị hoàng tử ấy, trong hoàng tộc nối tiếp, xuất hiện hai vương tử uyên bác: Kratha và Kaiśika.

Verse 39

पुत्रौ विदर्भराजस्य शूरौ रणविशारदौ रोमपादस्तृतीयश् च बभ्रुस्तस्यात्मजः स्मृतः

Vua Vidarbha có hai hoàng tử—những dũng sĩ anh hùng, tinh thông nghệ thuật chiến trận. Người thứ ba là Romapāda; và Babhrū được ghi nhớ là con của ông ấy.

Verse 40

सुधृतिस्तनयस्तस्य विद्वान्परमधार्मिकः कौशिकस्तनयस्तस्मात् तस्माच्चैद्यान्वयः स्मृतः

Từ ông ấy sinh ra Sudhṛti—bậc uyên bác, chí thiện và hết sức chính trực. Từ Sudhṛti sinh Kauśika; và từ Kauśika, dòng tộc được gọi là Caidyas được ghi nhớ.

Verse 41

क्रथो विदर्भस्य सुतः कुन्तिस्तस्यात्मजो ऽभवत् कुन्तेर् वृतस्ततो जज्ञे रणधृष्टः प्रतापवान्

Kratha là con của Vidarbha; con của ông là Kunti. Từ Kunti sinh ra Vṛta; và từ Vṛta sinh ra Raṇadhṛṣṭa lẫy lừng, dũng mãnh.

Verse 42

रणधृष्टस्य च सुतो निधृतिः परवीरहा दशार्हो नैधृतो नाम्ना महारिगणसूदनः

Và Raṇadhṛṣṭa có một người con tên Nidhṛti, kẻ diệt các dũng tướng của địch. Ông thuộc dòng Daśārha, được gọi là Naidhṛta, bậc đại phá tan đoàn quân thù nghịch.

Verse 43

दशार्हस्य सुतो व्याप्तो जीमूत इति तत्सुतः जीमूतपुत्रो विकृतिस् तस्य भीमरथः सुतः

Từ Daśārha sinh ra Vyāpta; con của ông tên là Jīmūta. Con của Jīmūta là Vikṛti, và con của Vikṛti là Bhīmaratha.

Verse 44

अथ भीमरथस्यासीत् पुत्रो नवरथः किल दानधर्मरतो नित्यं सत्यशीलपरायणः

Rồi quả thật, Bhīmaratha có một người con tên Navaratha—luôn chuyên tâm nơi pháp bố thí, kiên định nương tựa chân thật và hạnh đức chính trực.

Verse 45

तस्य चासीद्दृढरथः शकुनिस्तस्य चात्मजः तस्मात् करम्भः सम्भूतो देवरातो ऽभवत्ततः

Từ ông sinh ra Dṛḍharatha; con của ông là Śakuni. Từ Śakuni phát sinh Karambha, rồi tiếp đó Devarāta ra đời. Như vậy, dòng vương tộc vẫn tiếp nối dưới sự nhiếp trì vô hình của Pati (Śiva), còn các paśu (chúng sinh) trôi qua trong nối tiếp thân xác, bị ràng buộc bởi nghiệp (pāśa).

Verse 46

देवरातादभूद्राजा देवरातिर् महायशाः देवगर्भोपमो जज्ञे यो देवक्षत्रनामकः

Từ Devarāta xuất hiện vua Devarāti, lẫy lừng đại danh. Từ ngài sinh ra một người như thai bào thần thánh, được gọi bằng danh hiệu Devakṣatra.

Verse 47

देवक्षत्रसुतः श्रीमान् मधुर्नाम महायशाः मधूनां वंशकृद्राजा मधोस्तु कुरुवंशकः

Từ Devakṣatra sinh ra vị vua Madhu, rực rỡ vinh quang và lẫy lừng đại danh. Ngài lập nên dòng Madhu; và từ Madhu lại xuất hiện bậc khai tổ của vương tộc Kuru.

Verse 48

कुरुवंशाद् अनुस् तस्मात् पुरुत्वान् पुरुषोत्तमः अंशुर्जज्ञे च वैदर्भ्यां भद्रवत्यां पुरुत्वतः

Trong dòng Kuru, từ người ấy (Anu) sinh ra Purutvān, bậc nhân tối thượng. Và từ Purutvān, với phu nhân Vidarbhī tên Bhadravatī, Aṃśu được sinh ra.

Verse 49

ऐक्ष्वाकीम् अवहच्चांशुः सत्त्वस्तस्मादजायत सत्त्वात् सर्वगुणोपेतः सात्वतः कुलवर्धनः

Aṃśu kết hôn với một công chúa thuộc dòng Ikṣvāku. Từ ngài sinh ra Sattva; và từ Sattva sinh ra Sātvata, đầy đủ mọi đức hạnh cao quý, làm hưng thịnh tông tộc.

Verse 50

ज्यामघस्य मया प्रोक्ता सृष्टिर्वै विस्तरेण वः यः पठेच्छृणुयाद्वापि निसृष्टिं ज्यामघस्य तु

Ta đã trình bày cho các ngươi một cách tường tận về sự khai mở dòng dõi của Jyāmagha. Ai tụng đọc hoặc chỉ cần lắng nghe bản thuật về sự phát xuất của Jyāmagha đều được phước đức, tâm hướng về Đấng Pati—vị giải thoát paśu khỏi dây trói pāśa.

Verse 51

प्रजीवत्येति वै स्वर्गं राज्यं सौख्यं च विन्दति

Quả thật, người ấy vẫn tiếp tục sống—đạt được cõi trời, quyền vương và an lạc. Theo hiểu biết Śaiva, sự tiếp nối và thành tựu ấy phát sinh khi paśu (linh hồn bị ràng buộc) hòa hợp với dharma và công đức hướng về Śiva, khiến pāśa (xiềng xích) dần nới lỏng dưới ân sủng của Pati (Chúa tể Śiva).