Adhyaya 24

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे त्रयोविंशो ऽध्यायः व्यास उवाच अग्निहोत्रं तु जुहुयादाद्यन्ते ऽहर्निशोः सदा / दर्शेन चैव पक्षान्ते पौर्णमासेन चैव हि

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa, bản Saṃhitā sáu nghìn câu, phần hậu, chương hai mươi ba kết thúc. Vyāsa nói: “Hãy luôn dâng lễ Agnihotra vào lúc bắt đầu và kết thúc của ngày và đêm; và vào cuối mỗi nửa tháng, hãy cử hành lễ Darśa, và cũng vậy lễ Paurṇamāsa.”

Verse 2

शस्यान्ते नवशस्येष्ट्या तथर्त्वन्ते द्विजो ऽध्वरैः / पशुना त्वयनस्यान्ते समान्ते सौमिकैर्मखैः

Vào cuối mùa gặt, hãy cử hành lễ dâng hạt mới (navaśasya-iṣṭi). Vào cuối mỗi mùa, bậc dvija (hai lần sinh) nên thực hiện các tế lễ Veda (adhvara). Vào cuối mỗi nửa năm (ayana) hãy dâng tế lễ bằng vật hiến sinh; và vào cuối năm hãy cử hành các Soma-yajña, tức các saumika makha.

Verse 3

नानिष्ट्वा नवशस्येष्ट्या पशुना वाग्निमान् द्विजः / नवान्नमद्यान्मांसं वा दीर्घमायुर्जिजीविषुः

Người gia chủ thuộc hàng nhị sinh, gìn giữ các hỏa tế thiêng, nếu cầu thọ mạng lâu dài thì chớ ăn lúa mới hay thịt, cho đến khi trước hết đã cử hành nghi lễ theo mùa với sản vật đầu mùa (nava-śasya) và, nơi kinh điển quy định, có cả lễ hiến sinh thú vật.

Verse 4

नवेनान्नेन चानिष्ट्वा पशुहव्येन चागन्यः / प्राणानेवात्तुमिच्छन्ति नवान्नामिषगृद्धिनः

Kẻ chưa dâng cúng đúng pháp bằng lúa mới mà lại đến trước Thần Lửa với lễ vật là thịt thú, những người tham lúa mới và thịt ấy, thật ra như muốn nuốt lấy chính sinh khí (prāṇa) của mình.

Verse 5

सावित्रान् शान्तिहोमांश्च कुर्यात् पर्वसु नित्यशः / पितॄंश्चैवाष्टकास्वर्चन् नित्यमन्वष्टकासु च

Vào các ngày lễ thiêng (parva), nên thường xuyên tụng niệm Sāvitrī và cử hành các hỏa tế an hòa (śānti-homa); lại nên thờ cúng tổ tiên vào các ngày Aṣṭakā, và cũng luôn thực hành như vậy trong các kỳ Anvaṣṭakā.

Verse 6

एष धर्मः परो नित्यमपधर्मो ऽन्य उच्यते / त्रयाणामिह वर्णानां गृहस्थाश्रमवासिनाम्

Đây là dharma tối thượng, phải luôn thực hành; điều trái lại được gọi là adharma. Lời dạy này dành cho ba varṇa ở đời này, những người an trú trong giai đoạn gia chủ (gṛhasthāśrama).

Verse 7

नास्तिक्यादथवालस्याद् यो ऽग्नीन् नाधातुमिच्छति / यजेत वा न यज्ञेन स याति नरकान् बहून्

Vì bất tín đối với Veda hoặc vì lười biếng, ai không muốn lập các hỏa tế thiêng—hoặc đã lập rồi mà không thờ phụng bằng tế lễ (yajña)—người ấy sẽ rơi vào nhiều địa ngục.

Verse 8

तामिस्त्रमन्धतामिस्त्रं महारौरवरौरवौ / कुम्भीपाकं वैतरणीमसिपत्रवनं तथा

Có các địa ngục: Tāmisra, Andhatāmisra, Mahāraurava và Raurava; lại có Kumbhīpāka, Vaitaraṇī, và cả rừng lá gươm Asipatravana.

Verse 9

अन्यांश्च नरकान् घोरान् संप्राप्यान्ते सुदुर्मतिः / अन्त्यजानां कुले विप्राः शूद्रयोनौ च जायते

Lại còn phải trải qua những địa ngục ghê rợn khác; kẻ tâm ác ấy, đến cuối cùng (sau các khổ hình), sẽ sinh vào các dòng họ tiện dân, và cũng sinh từ thai của giai cấp Śūdra—hỡi các bậc Bà-la-môn.

Verse 10

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन ब्राह्मणो हि विशेषतः / आधायाग्निं विशुद्धात्मा यजेत परमेश्वरम्

Vì thế, với mọi nỗ lực—đặc biệt là bậc Bà-la-môn—sau khi an lập các lửa tế theo nghi lễ và làm tâm mình thanh tịnh, nên cử hành tế tự để thờ phụng Đấng Tối Thượng, Parameśvara.

Verse 11

अग्निहोत्रात् परो धर्मो द्विजानां नेह विद्यते / तस्मादाराधयेन्नित्यमग्निहोत्रेण शाश्वतम्

Đối với hàng “hai lần sinh” (dvija), trong đời này không có bổn phận nào cao hơn Agnihotra. Vì thế, hãy luôn thờ phụng Đấng Vĩnh Cửu bằng tế lễ Agnihotra.

Verse 12

यश्चाधायाग्निमालस्यान्न यष्टुं देवमिच्छति / सो ऽसौ मूढो न संभाष्यः किं पुनर्नास्तिको जनः

Nhưng kẻ nào đã an lập thánh hỏa mà vì lười biếng không muốn tế tự để thờ Thần linh—kẻ mê muội ấy đến nói chuyện cũng không đáng; huống chi kẻ vô tín (nāstika) lại càng vậy.

Verse 13

यस्य त्रैवार्षिकं भक्तं पर्याप्तं भृत्यवृत्तये / अधिकं चापि विद्येत स सोमं पातुमर्हति

Người nào có lương thực đủ cho ba năm để nuôi dưỡng người nương tựa và gia nhân, lại còn dư dật nữa—người ấy xứng đáng được uống Soma.

Verse 14

एष वै सर्वयज्ञानां सोमः प्रथम इष्यते / सोमेनाराधयेद् देवं सोमलोकमहेश्वरम्

Quả thật, Soma được xem là tối thượng trong mọi tế lễ. Nhờ Soma, hãy phụng thờ Thần Linh—Maheshvara, Chúa tể của cõi Soma.

Verse 15

न सोमयागादधिको महेशाराधने क्रतुः / समो वा विद्यते तस्मात् सोमेनाभ्यर्चयेत् परम्

Trong sự phụng thờ Maheśa, không có nghi lễ tế tự nào cao hơn tế Soma—cũng không có nghi lễ nào sánh bằng. Vì vậy, hãy thờ lạy Đấng Tối Thượng qua Soma (lễ dâng Soma).

Verse 16

पितामहेन विप्राणामादावभिहितः शुभः / धर्मो विमुक्तये साक्षाच्छ्रौतः स्मार्तो द्विधा पुनः

Thuở ban đầu, Đấng Tổ Phụ (Brahmā) đã tuyên thuyết Dharma cát tường cho hàng Bà-la-môn—Dharma trực tiếp dẫn đến giải thoát; và lại nữa, Dharma ấy có hai loại: Śrauta (nghi lễ Veda) và Smārta (dựa theo Smṛti).

Verse 17

श्रौतस्त्रेताग्निसंबन्धात् स्मार्तः पूर्वं मयोदितः / श्रेयस्करतमः श्रौतस्तस्माच्छ्रौतं समाचरेत्

Giới luật śrauta gắn liền với ba ngọn lửa thiêng; còn giới luật smārta ta đã nói trước rồi. Con đường śrauta đem lại thiện ích tối thượng; vì thế, hãy hành trì đúng pháp các nghi lễ śrauta.

Verse 18

उभावभिहितौ धर्मौ वेदादेव विनिः सृतौ / शिष्टाचारस्तृतीयः स्याच्छ्रतिस्मृत्योरलाभतः

Cả hai pháp (dharma) ấy quả thật phát xuất từ Veda. Khi không có Śruti và Smṛti để nương tựa, thì hạnh kiểm của bậc hiền trí, người có văn hóa (śiṣṭa-ācāra) trở thành thẩm quyền thứ ba.

Verse 19

धर्मेणाभिगतो यैस्तु वेदः सपरिबृंहणः / ते शिष्टा ब्राह्मणाः प्रोक्ता नित्यमात्मगुणान्विताः

Những ai tiếp cận Veda—cùng các phần chú giải, bổ trợ—bằng con đường dharma, thì được gọi là các Brāhmaṇa mẫu mực (śiṣṭa), luôn đầy đủ các đức tính của Chân Ngã (Ātman).

Verse 20

तेषामभिमतो यः स्याच्चेतसा नित्यमेव हि / स धर्मः कथितः सद्भिर्नान्येषामिति धारणा

Điều mà họ—những bậc thiện lành, có kỷ luật—luôn chấp nhận trong lương tâm mình, chính điều ấy được người hiền gọi là “dharma”; và niềm xác tín là điều đó không đúng với kẻ khác, những người thiếu sự vững chãi và thanh tịnh của tâm.

Verse 21

पुराणं धर्मशास्त्रं च वेदानामुपबृंहणम् / एकस्माद् ब्रह्मविज्ञानं धर्मज्ञानं तथैकतः

Purāṇa và Dharmaśāstra là sự khai triển có thẩm quyền của các Veda. Từ một nguồn duy nhất, người ta đạt được cả tri kiến về Brahman và cũng vậy, tri kiến về Dharma—hợp nhất thành một giáo pháp toàn vẹn.

Verse 22

धर्मं जिज्ञासमानानां तत्प्रमाणतरं स्मृतम् / धर्मशास्त्रं पुराणं तद् ब्रह्मज्ञाने परा प्रमा

Đối với người muốn khảo cứu dharma, điều ấy được truyền nhớ là phương tiện tri thức có thẩm quyền hơn: các Dharmaśāstra và các Purāṇa. Trong tri kiến về Brahman, chính điều ấy trở thành pramāṇa tối thượng.

Verse 23

नान्यतो जायते धर्मो ब्रह्मविद्या च वैदिकी / तस्माद् धर्मं पुराणं च श्रद्धातव्यं द्विजातिभिः

Dharma và minh tri Brahman theo Veda không phát sinh từ nguồn nào khác. Vì thế, hàng lưỡng sinh hãy đặt niềm tin chí thành nơi Dharma và nơi Purāṇa.