Adhyaya 41

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे चत्वारिशो ऽध्यायः सूत उवाच एवमेष महादेवो देवदेवः पितामहः / करोति नियतं कालं कालात्मा ह्यैश्वरी तनुः

Như vậy, trong Śrī Kūrma Purāṇa, bộ Saṃhitā sáu nghìn kệ, phần Pūrva-bhāga, chương bốn mươi kết thúc. Sūta nói: “Chính như thế, Mahādeva—Thần của chư thần, Đấng Cha nguyên sơ—an bài Thời gian theo trật tự nhất định; vì Thời gian là chính Tự ngã của Ngài, là thân uy quyền (aiśvarī) của Ngài.”

Verse 2

तस्य ये रश्मयो विप्राः सर्वलोकप्रदीपकाः / तेषां श्रेष्ठाः पुनः सप्त रश्मयो ग्रहयोनयः

Hỡi các brāhmaṇa, những tia sáng của Ngài—của Mặt Trời—là ánh đèn soi khắp mọi thế giới. Trong số ấy, bảy tia tối thắng lại được nói là những “tử cung” phát sinh các hành tinh.

Verse 3

सुषुम्नो हरिकेशश्च विश्वकर्मा तथैव च / विश्वव्यचाः पुनश्चान्यः संयद्वसुरतः परः

“(Chúng được gọi là) Suṣumna, Harikeśa, và Viśvakarman; lại có một tia khác tên là Viśvavyacāḥ; và vượt trên những tia ấy là tia mang danh Saṃyadvasurataḥ.”

Verse 4

अर्वावसुरिति ख्यातः स्वराडन्यः प्रकीर्तितः / सुपुम्नः सूर्यरश्मिस्तु पुष्णाति शिशिरद्युतिम्

Một tia sáng của Mặt Trời được biết đến là Arvāvasu, và một tia khác được tôn xưng là Svarāṭ. Tia mang danh Supumna nuôi dưỡng và gìn giữ vẻ rực sáng mát lạnh của mùa Śiśira (mùa đông).

Verse 5

तिर्यगूर्ध्वप्रचारो ऽसौ सुषुम्नः परिपठ्यते / हरिकेशस्तु यः प्रोक्तो रश्मिर्नक्षत्रपोषकः

Kênh quang huy ấy, chuyển động vừa ngang vừa hướng thượng, được tụng đọc là “Suṣumnā”. Còn tia được gọi là “Harikeśa” chính là tia nuôi dưỡng các nakṣatra—những cung sao của Mặt Trăng.

Verse 6

विश्वकर्मा तथा रश्मिर्बुधं पुष्णाति सर्वदा / विश्वव्यचास्तु यो रश्मिः शुक्रं पुष्णाति नित्यदा

Tia Mặt Trời mang danh Viśvakarmā luôn nuôi dưỡng Budha (Thủy Tinh). Và tia được gọi là Viśvavyacās không ngừng nuôi dưỡng Śukra (Kim Tinh).

Verse 7

संयद्वसुरिति ख्यातः स पुष्णाति च लोहितम् / वृहस्पतिं प्रपुष्णाति रश्मिरर्वावसुः प्रभोः / शनैश्चरं प्रपुष्णाति सप्तमस्तु सुराट् तथा

Tia của Đấng Chúa (Prabhu) được biết là Saṃyadvasu nuôi dưỡng Lohita (Hỏa Tinh). Tia mang danh Arvāvasu đặc biệt nuôi dưỡng Bṛhaspati (Mộc Tinh). Cũng vậy, tia thứ bảy—Surāṭ—nuôi dưỡng Śanaiścara (Thổ Tinh).

Verse 8

एवं सूर्यप्रभावेन सर्वा नक्षत्रतारकाः / वर्धन्ते वर्धिता नित्यं नित्यमाप्याययन्ति च

Vì thế, nhờ uy lực của Mặt Trời, mọi chòm sao và tinh tú đều tăng trưởng; đã được gia cường không ngừng, chúng lại được nuôi dưỡng mãi mãi, hết lần này đến lần khác.

Verse 9

दिव्यानां पार्थिवानां च नैशानां चैव सर्वशः / आदानान्नित्यमादित्यस्तेजसां तमसां प्रभुः

Do luôn thu nhiếp (các năng lực) theo mọi cách—của cõi trời, cõi đất và cả ban đêm—Āditya (Mặt Trời) mãi là đấng Chúa Tể tối thượng, làm chủ cả quang minh lẫn u tối.

Verse 10

आदत्ते स तु नाडीनां सहस्त्रेण समन्ततः / नादेयांश्चैव सामुद्रान् कूप्यांश्चैव सहस्त्रदृक् / स्थावराञ्जङ्गमांश्चैव यच्च कुल्यादिकं पयः

Ngài quả thật thu nhiếp nước khắp bốn phương—từ hàng ngàn khe rạch và mạch dẫn, từ nước sông và cả nước biển, từ giếng và hồ chứa; lại còn lấy đi lượng nước dành cho cả loài bất động lẫn loài hữu động—mọi dòng nước chảy qua kênh mương và những lối tương tự.

Verse 11

तस्य रश्मिसहस्त्रं तच्छीतवर्षोष्णनिस्त्रवम् / तासां चतुः शतं नाड्यो वर्षन्ते चित्रमूर्तयः

Từ Ngài (Mặt Trời) phát ra một ngàn tia sáng, tuôn chảy thành lạnh, thành mưa và thành nóng. Trong số ấy có bốn trăm mạch (nāḍī) đổ xuống những trận mưa, mang hình tướng kỳ diệu muôn vẻ.

Verse 12

वन्दनाश्चैव याज्याश्च केतना भूतनास्तथा / अमृता नाम ताः सर्वा रश्मयो वृष्टिसर्जनाः

Và (các tia ấy) còn được gọi là Vandanā và Yājyā, Ketanā và Bhūtanā. Tất cả các tia này hợp lại mang danh “Amṛtā”, chính là quang huy tạo sinh mưa xuống.

Verse 13

हिमोद्वाहाश्च ता नाड्यो रश्मयस्त्रिशतं पुनः / रश्म्यो मेष्यश्च पौष्यश्च ह्लादिन्यो हिमसर्जनाः / चन्द्रास्ता नामतः सर्वाः पीताभाः स्युर्गभस्तयः

Những mạch (nāḍī) mang lạnh ấy lại được nói là ba trăm tia của Mặt Trăng. Trong các tia ấy có Meṣyā và Pauṣyā—tính chất làm mát và sinh ra sương giá. Tất cả đều được gọi theo danh xưng “Candrāḥ” (tia nguyệt), và ánh của chúng mang sắc vàng nhạt.

Verse 14

शुक्राश्च ककुभश्चैव गावो विश्वभृतस्तथा / शुक्रास्ता नामतः सर्वास्त्रिविधा घर्मसर्जनाः

Những hạng gọi là Śukrā và Kakubhā, cùng các bò mang danh Viśvabhṛt—xét theo tên gọi, tất cả đều được gọi là “Śukrā”; chúng có ba loại và là những kẻ phát ra nhiệt lực (gharman).

Verse 15

समं बिभर्ति ताभिः स मनुष्यपितृदेवताः / मनुष्यानौषधेनेह स्वधया च पितॄनपि / अमृतेन सुरान् सर्वांस्त्रिभिस्त्ररिंस्तर्पयत्यसौ

Nhờ ba lễ phẩm ấy, Ngài bình đẳng nâng đỡ loài người, các Pitṛ (tổ tiên) và chư Deva: ở đây Ngài nuôi dưỡng nhân gian bằng lương thực và thảo dược; nuôi các Pitṛ bằng lễ hiến svadhā; và làm thỏa mãn hết thảy chư thiên bằng amṛta. Như vậy, bằng hành trì ba phần, Ngài làm no đủ ba cõi.

Verse 16

वसन्ते ग्रैष्मिके चैव शतैः स तपति त्रिभिः / शरद्यपि च वर्षासु चतुर्भैः संप्रवर्षति / हेमन्ते शिशिरे चैव हिममुत्सृजति त्रिभिः

Vào mùa xuân và mùa hạ, Ngài (Mặt Trời) thiêu đốt bằng ba trăm tia; vào mùa thu và mùa mưa, Ngài tuôn mưa bằng bốn trăm; còn vào mùa đông và tiết lạnh, Ngài phóng ra tuyết bằng ba trăm.

Verse 17

वरुणो माघमासे तु सूर्यः पूषा तु फल्गुने / चैत्रे मासि भवेदंशो धाता वैशाखतापनः

Trong tháng Māgha, Varuṇa làm vị chủ trì; trong Phālguna, Sūrya với danh Pūṣan chủ trì. Sang tháng Caitra, Aṁśa trở thành vị chủ trì; và trong Vaiśākha, Dhātṛ—với danh Tāpana, “đấng ban nhiệt”—chủ trì.

Verse 18

ज्येष्ठामूले भवेदिन्द्रः आषाढे सविता रविः / विवस्वान् श्रावणे मासि प्रौष्ठपद्यां भगः स्मृतः

Trong tháng Jyeṣṭha (ở căn bản), Indra chủ trì; trong Āṣāḍha, Savitṛ—Mặt Trời—chủ trì. Tháng Śrāvaṇa, Vivasvān chủ trì; và đến Proṣṭhapadā, Bhaga được ghi nhớ là vị chủ trì.

Verse 19

पर्जन्यो ऽश्वयुजि त्वष्टाकार्तिके मासि भास्करः / मार्गशीर्ष भवेन्मित्रः पौषे विष्णुः सनातनः

Trong tháng Āśvayuja, Ngài được gọi là Parjanya; trong tháng Kārtika, là Tvaṣṭṛ; và ngay trong tháng ấy cũng là Bhāskara. Đến Mārgaśīrṣa, Ngài trở thành Mitra; và trong Pauṣa, Ngài là Viṣṇu—Đấng Hằng Hữu.

Verse 20

पञ्चरश्मिसहस्त्राणि वरुणस्यार्ककर्मणि / षड्भिः सहस्त्रैः पूषा तु देवोंशः सप्तभिस्तथा

Trong vận hành của Mặt Trời, năm nghìn tia được giao cho Varuṇa; Pūṣan vận hành với sáu nghìn; và phần thần tính (Deva-aṁśa) cũng vậy, với bảy nghìn.

Verse 21

धाताष्टभिः सहस्त्रैस्तु नवभिस्तु शतक्रतुः / विवस्वान् दशभिः पाति पात्येकादशभिर्भगः

Dhātṛ che chở bằng tám nghìn (tia). Śatakratu (Indra) che chở bằng chín nghìn. Vivasvān (Mặt Trời) che chở bằng mười nghìn, và Bhaga che chở bằng mười một nghìn.

Verse 22

सप्तभिस्तपते मित्रस्त्वष्टा चैवाष्टभिस्तपेत् / अर्यमा दशभैः पाति पर्जन्यो नवभिस्तपेत् / षड्भी रश्मिसहस्त्रैस्तु विष्णुस्तपति विश्वसृक्

Mitra rực sáng với bảy (nhóm tia); Tvaṣṭṛ quả thật rực sáng với tám. Aryaman che chở với mười; Parjanya tỏa nóng với chín. Còn Viṣṇu—Đấng tạo tác thế gian—sưởi ấm và chiếu soi bằng sáu nghìn tia sáng.

Verse 23

वसन्ते कपिलः सूर्यो ग्रीष्मे काञ्चनसप्रभः / श्वेतो वर्षासु वर्णेन पाण्डुरः शरदि प्रभुः / हेमन्ते ताम्रवर्णः स्याच्छिशिरे लोहितो रविः

Vào mùa xuân, Mặt Trời mang sắc vàng nâu; vào mùa hạ, Ngài rực ánh như vàng. Trong mùa mưa, Ngài hiện sắc trắng; sang mùa thu, Đấng Chúa tỏ vẻ nhợt. Đến đầu đông, Ngài hóa sắc đồng; và cuối đông, Ravi hiện sắc đỏ.

Verse 24

ओषधीषु बलं धत्ते स्वधामपि पितृष्वथ / सूर्यो ऽमरत्वममृते त्रयं त्रिषु नियच्छति

Ngài đặt sức mạnh vào các dược thảo, và cũng thiết lập lễ phẩm gọi là svadhā giữa các Pitṛ (Tổ linh). Mặt Trời, nhờ Amṛta, duy trì sự bất tử, và như thế điều hòa bộ ba ấy trong ba cõi.

Verse 25

अन्ये चाष्टौ ग्रहा ज्ञेयाः सूर्येणाधिष्ठिता द्विजाः / चन्द्रमाः सोमपुत्रश्च शुक्रश्चैव बृहस्पतिः / भौमो मन्दस्तथा राहुः केतुमानपि चाष्टमः

Hỡi các bậc nhị sinh, hãy biết thêm tám Graha (quyền lực tinh tú) do Mặt Trời chủ trì: Chandra (Mặt Trăng); Budha, con của Soma; Śukra; Bṛhaspati; Bhauma (Hỏa tinh); Manda (Thổ tinh); Rāhu; và Ketu là vị thứ tám.

Verse 26

सर्वे ध्रुवे निबद्धा वै ग्रहास्ते वातरश्मिभिः / भ्राम्यमाणा यथायोगं भ्रमन्त्यनुदिवाकरम्

Tất cả các hành tinh đều được buộc vào Dhruva (Sao Bắc Cực) bằng những sợi dây là các tia sáng như gió; được vận hành theo trật tự thích hợp, chúng quay vòng mỗi ngày, theo lộ trình của Mặt Trời.

Verse 27

अलातचक्रवद् यान्ति वातचक्रेरिता द्विजाः / यस्माद् वहति तान् वायुः प्रवहस्तेन स स्मृतः

Hỡi các bậc nhị sinh, muôn loài chuyển động như vòng lửa quay, bị bánh xe của gió thúc đẩy. Vì Vāyu mang chúng đi mãi về phía trước, nên Ngài được nhớ đến với danh xưng Pravaha, “Đấng đưa trôi onward”.

Verse 28

रथस्त्रिचक्रः सोमस्य कुन्दाभास्तस्य वाजिनः / वामदक्षिणतो युक्ता दश तेन निशाकरः

Cỗ xe của Soma có ba bánh, và những tuấn mã của Ngài trắng như hoa nhài. Mười ngựa được thắng ở bên trái và bên phải; nhờ chúng, Đấng Tạo Đêm (Mặt Trăng) tiến bước theo lộ trình của mình.

Verse 29

वीथ्याश्रयाणि चरति नक्षत्राणि रविर्यथा / ह्रासवृद्धी च विप्रेन्द्रा ध्रुवाधाराणि सर्वदा

Như Mặt Trời vận hành theo lộ trình thiên giới của mình, các tú (nakṣatra) cũng tiến hành theo đường riêng. Và sự khuyết–tròn của chúng, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, luôn được Dhruva (Sao Bắc Cực) làm nền tảng bất động nâng đỡ mãi mãi.

Verse 30

स सोमः शुक्लपक्षे तु भास्करे परतः स्थिते / आपूर्यते परस्यान्तः सततं दिवसक्रमात्

Soma (Mặt Trăng), trong nửa tháng sáng, khi Mặt Trời đứng ở phía bên kia, được làm đầy liên tục—từng ngày theo đúng thứ tự—ở phần xa hơn của mình.

Verse 31

क्षीणायितं सुरैः सोममाप्यायति नित्यदा / एकेन रश्मिना विप्राः सुषुम्नाख्येन भास्करः

Hỡi các Bà-la-môn, khi Soma (Mặt Trăng) đã khuyết—bị chư thiên ‘uống’ mất—thì Mặt Trời (Bhāskara) luôn bồi bổ cho ngài, bằng một tia duy nhất mang danh Suṣumnā.

Verse 32

एषा सूर्यस्य वीर्येण सोमस्याप्यायिता तनुः / पौर्णमास्यां स दृश्येत संपूर्णे दिवसक्रमात्

Thân thể (đĩa trăng) của Soma này, được nuôi dưỡng bởi uy lực của Sūrya, được thấy là viên mãn vào đêm Rằm, khi vòng tuần tự của các ngày đã hoàn tất.

Verse 33

संपूर्णमर्धमासेन तं सोमममृतात्मकम् / पिबन्ति देवता विप्रा यतस्ते ऽमृतभोजनाः

Trong vòng nửa tháng, hỡi các Bà-la-môn, chư thiên uống cạn Soma ấy, đấng có bản thể là cam lộ (amṛta). Vì thế, các thần và các hiền thánh Bà-la-môn được nói là được nuôi dưỡng bằng chính sự bất tử.

Verse 34

ततः पञ्चदशे भागे किञ्चिच्छिष्टे कलात्मके / अपराह्णे पितृगणा जघन्यं पर्युपासते

Rồi khi phần thứ mười lăm của ngày—được cấu thành bởi các kalā (đơn vị thời gian)—gần như đã trôi hết, vào buổi xế chiều, các chúng Pitṛ (Tổ linh) hướng về phần thấp nhất, tức thời khắc ngày tàn, để chờ đợi lễ vật cúng dường.

Verse 35

पिबन्ति द्विकलं कालं शिष्टा तस्य कला तुया / सुधामृतमयीं पुण्यां तामन्दोरमृतात्मिकाम्

Trong thời gian hai kalā, những bậc hiền thiện uống phần ấy của Nguyệt thần—do Ngài ban—một tinh túy thanh tịnh, như cam lộ; chính là bản tính bất tử của Mặt Trăng, kết thành từ amṛta.

Verse 36

निः सृतं तदमावास्यां गभस्तिभ्यः स्वधामृतम् / मासतृप्तिमपाप्यग्र्यां पितरः सन्ति निर्वृताः

Vào ngày Amāvāsyā (ngày sóc, trăng tối), cam lộ gọi là Svadhā tuôn ra từ các tia nắng Mặt Trời; nhờ đó đạt được sự thỏa mãn tối thượng hằng tháng, các Pitṛ (Tổ linh) an trú trong an lạc và tịch tĩnh.

Verse 37

न सोमस्य विनाशः स्यात् सुधा देवैस्तु पीयते / एवं सूर्यनिमित्तस्य क्षयो वृद्धिश्च सत्तमाः

Soma (Nguyệt thần) không hề bị tiêu diệt; chính chư thiên uống lấy tinh chất cam lộ của Ngài. Cũng vậy, hỡi bậc hiền đức tối thượng, sự tròn khuyết tăng giảm xảy ra do Mặt Trời làm nhân duyên chủ đạo.

Verse 38

सोमपुत्रस्य चाष्टाभिर्वाजिभिर्वायुवेगिभिः / वारिजैः स्यन्दनो युक्तस्तेनासौ याति सर्वतः

Và cỗ xe của con trai Soma được thắng bởi tám tuấn mã, nhanh như gió, sinh từ thủy giới; nhờ cỗ xe ấy, Ngài du hành khắp mọi phương.

Verse 39

शुक्रस्य भूमिजैरश्वैः स्यन्दनो दशभिर्वृतः / अष्टबिश्चाथ भौमस्य रथो हैमः सुशोभनः

Sao Kim (Śukra) ngự trên cỗ xe do mười ngựa sinh từ đất kéo; còn Sao Hỏa (Bhauma/Maṅgala) cũng có cỗ xe vàng rực rỡ, do tám ngựa kéo.

Verse 40

बृहस्पतेरथाष्टाश्वः स्यन्दनो हेमनिर्मितः / रथस्तमोमयो ऽष्टाश्वो मन्दस्यायसनिर्मितः / स्वर्भानोर्भास्करारेश्च तथा षड्भिर्हयैर्वृतः

Cỗ xe của Bṛhaspati được tám ngựa kéo, và xe ấy làm bằng vàng. Manda/Śani, kẻ vận hành chậm, có cỗ xe tám ngựa kéo, làm bằng sắt, mang sắc tướng của bóng tối. Svarbhānu (Rāhu), kẻ thù của Mặt Trời, cũng được sáu ngựa hộ tống.

Verse 41

एते महाग्रहाणां वै समाख्याता रथा नव / सर्वे ध्रुवे महाभागा निबद्धा वातरश्मिभिः

Như vậy, chín cỗ xe của các đại hành tinh đã được thuật rõ. Tất cả, hỡi bậc cao quý, đều được buộc vào Dhruva (Sao Bắc Cực) bằng những sợi dây kết từ dòng gió.

Verse 42

ग्रहर्क्षताराधिष्ण्यानि ध्रुवे बद्धान्येशेषतः / भ्रमन्ति भ्रामयन्त्येनं सर्वाण्यनिलरश्मिभिः

Tất cả các hành tinh, các tú (nakṣatra), các vì sao và những thiên vị của chúng, không trừ một ai, đều bị ràng buộc vào Dhruva. Vận hành theo quỹ đạo, chúng cũng làm cho bánh xe vũ trụ xoay chuyển—do các dòng và tia của gió (anila) thúc đẩy.