Adhyaya 7

Verse 1

नाम षष्ठो ऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / पार्वत्यानन्तरोत्पन्न इन्द्रो वचनमब्रवीत् / इन्द्र उवाच / तव स्वरूपं हृदि संविजानन् समुत्सुकः स्यात्स्तवने यस्तु मूढः / अजानतः स्तवनं देवदेव तदेवाहुर्हेलनं चक्रपाणे

Śrī Kṛṣṇa phán: Sau việc xảy ra liên quan đến Pārvatī, Indra nói những lời này. Indra nói: “Ai thật sự nhận biết bản thể chân thật của Ngài trong tim thì sẽ nôn nao muốn tán thán; còn kẻ mê muội tán thán mà không hiểu biết. Ôi Đấng của chư thiên, sự ‘tán thán’ không hiểu biết ấy chính là bất kính, hỡi Cakrapāṇi—Đấng cầm đĩa thần.”

Verse 2

तथापि तद्वै तव नाम पूर्वं भवेत्तदा पुण्यकरं भवेदिति / रुद्रादि कानां स्तवने नास्ति शक्तिस्तदा वक्तव्यं मम नास्तीति किं वा

Dẫu vậy, nếu danh hiệu của Ngài được xưng lên trước tiên, thì điều ấy trở thành nhân duyên tạo phước. Nếu không có khả năng dâng lời tán tụng Rudra và các thần linh khác, thì nên nói gì—có nên thưa rằng: “Con không đủ năng lực,” hay còn cách nào khác?

Verse 3

गुणांशतो दशभी रुद्रतो वै सदा न्यूनो मत्समः कामदेवः / ज्ञाने बले समता सर्वदास्ति तथाः कामः किं च दूतः सदैव

Xét theo phần phẩm tính, Kāmadeva luôn kém Rudra mười phần; thế nhưng lại được xem là ngang với Ta. Về tri thức và sức mạnh, luôn có sự tương đồng; vì vậy Kāma quả thật cũng mãi là một sứ giả.

Verse 4

एवं स्तुत्वा देवदेवो हरिं च तूष्णीं स्थितः प्राञ्जलिर्नम्रभूर्धा / तदनन्तरजो ब्रह्मा अहङ्कारिक ऊचिवान्

Như vậy, sau khi tán thán Hari, vị “Thần của chư thần” đứng lặng, chắp tay, cúi đầu khiêm cung. Kế đó, Brahmā—đấng sinh ra tiếp theo, nguyên lý của ngã chấp (ahaṅkāra)—lên tiếng.

Verse 5

अहङ्कारिक उवाच / नमस्ते गणपूर्णाय नमस्ते ज्ञानमूर्तये / नमो ऽज्ञानविदूराय ब्रह्मणेनं तमूर्तये

Ahaṅkārika nói: “Đảnh lễ Ngài, Đấng viên mãn cùng mọi hội chúng (các năng lực và chúng hữu tình); đảnh lễ Ngài, hiện thân của tri thức. Đảnh lễ Ngài, Đấng xa lìa vô minh; đảnh lễ Brahman—hiện thân của sự tôn kính.”

Verse 6

इन्द्रादहं दशगुणैः सर्वदा न्यून उक्तो न जनि त्वां सर्वदा ह्यप्रमेय / तथापि मां पाहि जगद्गुरो त्वं दत्त्वा दिव्यं ह्यायतनं च विष्णो

So với Đế Thích (Indra), con luôn bị nói là kém mười phần; và con thật chẳng thể biết Ngài, vì Ngài hằng vô lượng, bất khả lường. Dẫu vậy, xin che chở con, ô Bậc Thầy của muôn loài—ô Viṣṇu—và ban cho con một cõi trú xứ thiêng liêng.

Verse 7

आहङ्कारिक एवं तु स्तुत्वा तूष्णींबभूव ह / तदनन्तरजा स्तोतुं शची वचनमब्रवीत्

Thế rồi kẻ đầy ngã mạn, sau khi dâng lời tán tụng, liền im lặng. Kế đó, Śacī cất lời, bắt đầu dâng lên bài ca ngợi của chính mình.

Verse 8

शच्युवाच / संचिन्तयामि अनिशं तव पादपद्मं वज्राङ्कुशध्वजसरोरुहलाञ्छनाढ्यम् / वागीश्वरैरपि सदा मनसापि धर्तुं नो शक्यमीश तव पादरजः स्मरामि

Śacī thưa rằng: Con không ngừng quán niệm đôi chân sen của Ngài, được trang nghiêm bởi những tướng lành: kim cang, móc câu, cờ thắng và hoa sen. Ngay cả các bậc chủ tể ngôn từ cũng chẳng thể luôn giữ trọn trong tâm; ô Đấng Tự Tại, vì thế con chỉ nhớ đến bụi chân Ngài.

Verse 9

आहङ्कारिकप्राणाच्च गुणैश्च दशभिः सदा / न्यूनभूतां च मां पाहि कृपालो भक्तवत्सल

Bởi sinh lực phát sinh từ ngã chấp và bởi mười guṇa luôn chi phối con—xin Ngài che chở con, kẻ thiếu kém và sa ngã; ô Đấng từ bi, ô Đấng yêu thương người sùng kính.

Verse 10

एवं स्तुत्वा शची देवी तूष्णीं भगवती ह्यभूत् / तदनन्तरजा स्तोतुं रतिः समुपचक्रमे

Như vậy, sau khi dâng lời tán tụng, nữ thần Śacī liền lặng thinh. Ngay sau đó, Rati bắt đầu cất lên bài ca ngợi của mình.

Verse 11

रतिरुवाच / संचिन्तयामि नृहरेर्वदनारविन्दं भृत्यानुकंपितधिया हि गृहीतमूर्तिम् / यच्छ्रीनिकेतमजरुद्ररमादिकैश्च संलालितं कुटिलङ्कुन्तलवृन्दजुष्टम्

Rati thưa: Con quán niệm dung nhan như hoa sen của Narahari—Đấng vì lòng thương xót các tôi tớ mà thị hiện thân tướng. Ngài là nơi cư ngụ của Śrī (Lakṣmī), được Brahmā, Rudra, Ramā (Lakṣmī) và chư vị khác âu yếm tôn kính, và được điểm trang bởi những lọn tóc xoăn mềm mại, duyên dáng.

Verse 12

एतादृशं तव मुखं नुवितुं न शक्तिः शच्या समापि भगवन्परिपाहि नित्यम् / कृत्वा स्तुतिं रतिरियं परमादरेण तूष्णीं स्थिता भगवतश्च समीप एव

Dung nhan như thế của Ngài không thể ca ngợi cho trọn vẹn—dẫu chính Śacī cũng không đủ lời. Ôi Bhagavān, xin hằng hộ trì. Dâng bài tán tụng với lòng kính ngưỡng tối thượng xong, Rati liền đứng lặng, ngay bên cạnh Đấng Thế Tôn.

Verse 13

रत्यनन्तरजो दक्षः स्तोतुं समुपचक्रमे

Bấy giờ, Dakṣa—vừa đứng dậy ngay sau cuộc ái ân—liền bắt đầu dâng lời tán tụng.

Verse 14

दक्ष उवाच / संचिन्तये भगवतश्चरणोदतीर्थं भक्त्या ह्यजेन परिषिक्तमजादिवन्द्यम् / यच्छौचनिः सृतमजप्रवरावतारं गङ्गाख्यतीर्थमभवत्सरितां वरिष्ठम्

Dakṣa thưa: Với lòng sùng kính, con quán niệm bến thánh phát sinh từ bàn chân của Bhagavān—được Brahmā làm lễ tẩy rưới, và được tôn kính bởi cả các bậc vô sinh và những hữu thể đầu tiên. Từ đó tuôn chảy dòng nước thanh tịnh, giáng xuống qua những hiển lộ tối thượng, trở thành thánh địa mang danh Gaṅgā, bậc tối thắng trong các dòng sông.

Verse 15

रुद्रोपि तेनव विधृतेन जटाकलापपूतेन पादरजसा ह्यशिवः शिवोभूत् / एतादृशं ते चरणं करुणेश विष्णो स्तोतुं शक्तिर्मम नास्ति कृपावतार / रत्या समः श्रुतिगतो न गतोस्मि मोक्षमेतादृशं च परिपाहि निदानमूर्ते

Ngay cả Rudra, nhờ mang bụi thánh từ bàn chân Ngài—được tịnh hóa bởi búi tóc bện (jaṭā)—đã chuyển từ bất tường thành cát tường và trở nên thật sự là Śiva. Bàn chân Ngài nhiệm mầu như thế, ôi Viṣṇu, Chúa của lòng bi mẫn; con không đủ sức tán dương, ôi hiện thân của ân điển. Dẫu con đã nghe giáo pháp Veda và hưởng lạc như Rati, con vẫn chưa đạt giải thoát—xin hộ trì con trong chính cảnh trạng này, ôi Đấng mang thân của Nguyên Nhân tối sơ.

Verse 16

एवं स्तुत्वा स दक्षस्तु तूष्णी मेव बभूव ह / तदनन्तरजः स्तोतुं बृहस्पतिरुपाक्रमीत्

Sau khi dâng lời tán thán như vậy, Dakṣa liền im lặng. Ngay sau đó, Bṛhaspati bắt đầu cất lên bài tụng ca tán dương.

Verse 17

बृहस्पतिरुवाच / संचिन्तयामि सततं तव चाननाब्जं त्वं देहि दुष्टविषयेषु विरक्तिमीश

Bṛhaspati thưa: Con hằng quán niệm dung nhan như hoa sen của Ngài; ôi Đấng Tối Thượng, xin ban cho con tâm ly tham đối với những cảnh trần xấu ác, hại người.

Verse 18

एतेषु शक्तिर्यदि वै स जीवो कर्ता च भोक्ता च सदा च दाता / योषां च पुत्रसुहृदौ च पशूंश्च सर्वमेवं विनश्यति यतो हि तदाशु छिन्धि

Nếu sức lực của chúng sinh thật sự đặt cả vào những ràng buộc ấy, và nhờ đó mà mãi là kẻ làm, kẻ hưởng, kẻ ban phát—thì vợ, con, bạn hữu, cho đến gia súc cũng đều tiêu hoại như thế. Vì vậy, hãy mau chặt đứt sự chấp trước ấy.

Verse 19

संसारचक्रभ्रमणेनैव देव संसारदुः खमनुभूयेहागतोस्मि / शक्तिर्न चास्ति नवने मम देवदेव सत्या समं च सततं परिपाहि नित्यम्

Ôi Thiên Chủ, do lang thang trong bánh xe luân hồi, con đã nếm trọn nỗi khổ của saṃsāra và nay đến đây cầu nương tựa. Con không có sức riêng để tự giải thoát, ôi Thượng Đế của chư thiên; vì vậy, xin cùng với Chân Thật (satya) mà hộ trì con mãi mãi, không ngừng nghỉ.

Verse 20

एवं श्रुत्वा च परमं तूष्णीमेव स्थितो मुनिः / तदनन्तरजस्तोतुं ह्यनिरुद्धोपचक्रमे

Nghe lời dạy tối thượng ấy, vị hiền triết hoàn toàn lặng thinh. Sau đó, Aniruddha bắt đầu dâng bài tụng tán dương.

Verse 21

अनिरुद्ध उवाच / एवं हरेस्तव कथां रसिकां विहाय स्त्रीणां भगे च वदने परिमुह्य नित्यम् / विष्ठान्त्रपूरितबिले रसिको हि नित्यं स्थायी च सूकरवदेव विमूढबुद्धिः

Aniruddha nói: Do đó, từ bỏ những lời giáo huấn đầy hương vị về Ngài, hỡi Hari, một người vẫn mãi mê muội—luôn say đắm với sắc dục. Quả thực, kẻ ấy trở thành người thường xuyên thưởng thức cái hố đầy phân và ruột gan; và giống như một con lợn, hắn cứ bám chặt lấy nơi đó—trí tuệ hoàn toàn bị che lấp.

Verse 22

मज्जास्थिपित्तकफरफलादिपूर्णे चर्मान्त्रवेष्टितमुखे पतितं ह पीतम् / आस्वादने मम च पापगतेर्मुरारे मायाबलं तव विभो परमं निमित्तम्

Hỡi Murari—Chúa tể toàn năng—thân xác này chứa đầy tủy, xương, mật và đờm, với miệng được bao bọc bởi da và ruột, thực sự là một thứ sa đọa; tuy nhiên nó lại được 'uống lấy' và thưởng thức. Việc con, kẻ bị ràng buộc bởi những định mệnh tội lỗi, vẫn tìm thấy niềm vui trong đó—điều này, lạy Chúa, là do sức mạnh áp đảo của Maya (ảo ảnh) của Ngài.

Verse 23

संसारचक्रे भ्रमतश्च नित्यं सुदुः खरूपे सुखलेशवर्जिते / मलं वमन्तं नवभिश्च द्वारैः शरीरमारुह्य सुमूढबुद्धिः

Với tâm trí hoàn toàn mê muội, chúng sinh gá vào một thân xác lang thang không ngừng trong bánh xe luân hồi—một hình hài chứa đầy đau khổ tột cùng và không có lấy một chút hạnh phúc chân thật—luôn thải ra những thứ ô uế qua chín cửa của nó.

Verse 24

नमामि नित्यं तव तत्कथामृतं विहायदेव श्रुतिमूलनाशनम् / कुटुंबपोषं च सदा च कुर्वन्दानाद्यकुर्वन्निवसन् गृहे च

Lạy Chúa, con luôn cúi đầu trước mật ngọt của những lời giáo huấn thiêng liêng của Ngài—từ bỏ những gì hủy hoại cội rễ của sự học hỏi Vệ Đà. Ngay cả khi sống tại gia và thường xuyên nuôi dưỡng gia đình, người ta cũng không nên lơ là việc bố thí và các bổn phận thiêng liêng.

Verse 25

दूरे च संसारमलं त्विदं कुरु देहि ह्यदो दिव्यकथामृतं सदा / एतादृशोहं तव सद्गुणौघं स्तोतुं समर्थो नास्मि शचीसमश्च

Xin hãy xua đuổi sự ô trược của kiếp sống trần tục này ra xa con, và luôn ban cho con mật ngọt của những lời giáo huấn thiêng liêng. Con là kẻ hèn mọn, không đủ khả năng ca ngợi vô vàn phẩm hạnh cao quý của Ngài—ngay cả một người ngang hàng với nàng Sachi cũng không thể làm được.

Verse 26

एवं स्तुत्वानिरुद्धस्तु तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजः स्तोत्रं मनः स्वायंभुवोब्रवीत्

Như vậy, sau khi tán dương, Aniruddha liền lặng thinh, hỡi Chúa tể loài chim. Ngay sau đó, Svāyambhuva (Phạm Thiên Brahmā) cất lên một bài thánh tụng phát sinh từ chính tâm ý của Ngài.

Verse 27

स्वायंभुव उवाच / स्तोतुं ह्यनुप्रविशतोपि न गर्भदुः खं तस्मादहं परमपूज्यपदं गतस्ते

Svāyambhuva nói: Dẫu khi đi vào bào thai, ta cũng không hề chịu nỗi khổ của thai tạng; vì thế, đối với Ngài, ta đã đạt đến địa vị tối thượng đáng tôn kính.

Verse 28

मनोर्भार्या मानवी च यमः संयमिनीपतिः / दिशाभिमानी चन्द्रस्तु सूर्यश्चक्षुर्नियामकः / परस्परसमा ह्येते मुक्त्वा संसारमेव च

Vợ của Manu là Mānavī; Yama là chúa tể của Saṃyaminī; Mặt Trăng chủ trì các phương hướng, còn Mặt Trời điều ngự con mắt và thị giác. Tất cả đều tương xứng trong chức phận của mình—nhưng vẫn ở trong cõi luân hồi (saṃsāra).

Verse 29

प्रवाहाद्विगुणोनश्चेत्येवं जानीहि चाण्डज / सूर्यानन्तरजः स्तोतुं वरुणः संप्रचक्रमे

“Hãy biết như vậy, hỡi Đấng sinh từ trứng (Garuḍa): nó kém dòng chảy đến hai lần theo lượng đo.” Sau đó, Varuṇa—đấng sinh sau Sūrya—bắt đầu cất lời tán tụng.

Verse 30

वरुण उवाच / त्वद्विच्छया रचिते देहगेहे पुत्त्रे कलत्रेपि धने द्रव्यजातौ / ममाहमित्यल्पधिया च मूढा संसारदुः खे विनिमज्जन्ति सर्वे

Varuṇa nói: Do ý chí của Ngài, “ngôi nhà” thân xác này được tạo dựng—cùng con cái, phối ngẫu, của cải và mọi thứ tài vật. Thế nhưng, vì trí hiểu nhỏ hẹp và mê muội, bám chấp vào ý niệm “của tôi” và “tôi,” muôn loài đều chìm trong khổ đau của luân hồi.

Verse 31

अतो हरे तादृशीं मे कुबुद्धिं विनाश्य मे देहि ते पाददास्यम् / अहं मनोः पादपादार्धभूतगुणेन हीनः सर्वदा वै मुरारे

Vì vậy, ôi Hari, xin phá tan sự ngu muội lầm lạc của con và ban cho con được làm kẻ nô bộc nơi đôi chân Ngài. Bởi con luôn thiếu đức hạnh, dù chỉ đến một phần nhỏ nhất—ôi Murāri.

Verse 32

एवं स्तुत्वा तु वरुणः प्राञ्जलिः समुपस्थितः / वरुणानन्तरोत्पन्नो नारदो ह्यस्तुवद्धरिम्

Như vậy, sau khi dâng lời tán tụng, Varuṇa chắp tay cung kính đứng trước Ngài; và ngay sau Varuṇa, Nārada đứng dậy và cũng tán dương Hari (Chúa Viṣṇu).

Verse 33

नारद उवाच / यन्नामधेयश्रवणानुकीर्तनात्स्वाद्वन्यतत्त्वं मम नास्ति विष्णो / पुनीह्यतश्चैव परोवरायान्यज्जिह्वाग्रे वर्तते नाम तस्य

Nārada thưa: Ôi Viṣṇu, nhờ được nghe và không ngừng xưng tụng Danh Ngài, đối với con không còn chân lý nào ngọt lành hơn thế. Vậy xin thanh tẩy con trọn vẹn, để Danh của Đấng Tối Thượng—vượt trên cả cao và thấp—được an trú nơi đầu lưỡi con.

Verse 34

यज्जिह्वाग्रे हरिनामैव नास्ति स ब्राह्मणो नैव स एव गोखरः / अहं न जाने च तव स्वरूपं न्यूनो ह्यहं वरुणात्सर्वदैव

Kẻ mà trên đầu lưỡi không có Danh Hari thì chẳng phải Brāhmaṇa chân thật—chỉ như bò hay lừa. Còn con, con chẳng biết chân tướng của Ngài; con luôn thấp kém, thậm chí so với Varuṇa cũng vậy.

Verse 35

एवं स्तुत्वा नारदो वै खगेन्द्रस्तूष्णीमभूद्देवदेवस्य चाग्रे / यो नारदानन्तरं संबभूव भृगुर्महात्मा स्तोतुमुपप्रचक्रमे

Dâng lời tán tụng xong, Nārada—hỡi vua loài chim—lặng im trước Đấng Thần của các thần. Rồi bậc đại hồn Bhṛgu, đứng lên sau Nārada, bắt đầu cất lời tụng ca.

Verse 36

भृगुरुवाच / किमासनं ते गरुडासनाय किं भूषणं कौस्तुभभूषणाय / लक्ष्मीकलत्राय किमस्ति देयं वागीश किं ते वचनीयमस्ति / अतो न जाने तव सद्गुणांश्च ह्यहं सदा वरुणा त्पादहीनः

Bhṛgu thưa: “Dâng tòa ngồi nào cho Ngài, Đấng ngự trên Garuḍa? Trang sức nào có thể điểm tô Ngài, Đấng đã rực rỡ với bảo châu Kaustubha? Lễ vật nào có thể hiến dâng Ngài, Đấng có chính Lakṣmī làm hiền phối? Ôi Chúa tể của lời nói, còn lời nào có thể thốt lên trước Ngài? Vì thế con thật chẳng biết lấy gì ca ngợi những đức hạnh cao quý của Ngài—bởi con mãi là kẻ thiếu sót dưới chân Ngài.”

Verse 37

एवं स्तुत्वा हरिं देवं भृगुस्तूष्णीं बभूव ह / तदनन्तरजो ह्यग्निरस्तावीत्पुरुषोत्तमम्

Sau khi ca tụng Hari, Đấng Thần linh tối thượng, Bhṛgu liền im lặng. Ngay sau đó, Agni (Thần Lửa), sinh ra kế tiếp theo thứ tự, dâng lời tán thán Puruṣottama, Đấng Tối Thượng Nhân.

Verse 38

अग्निरुवाच / यत्तेजसाहं सुसमिद्धतेजा हव्यं वहाम्यध्वरे आज्यसिक्तम्

Agni thưa: “Nhờ chính hào quang của Đấng ấy mà ta bừng cháy rực rỡ hơn; ta mang lễ vật trong tế đàn—cúng phẩm được xức bơ ghee—vào nghi lễ thánh thiêng.”

Verse 39

यत्तेजसाहं जठरे संप्रविश्य पचन्नन्नं सर्वदा पूर्णशक्तिः / अतो न जाने तव सद्गुणांश्च भृगोरहं सर्वदैवं समोस्मि

Cũng nhờ hào quang ấy, ta đi vào trong bụng và, luôn đầy đủ năng lực, tiêu hóa thức ăn. Vì thế ta chẳng thể biết trọn vẹn những đức hạnh cao quý của Ngài, hỡi hậu duệ của Bhṛgu; xét về mọi phương diện, ta vẫn là đồng nhất với Ngài như cùng một nguyên lý thần linh.

Verse 40

तदनन्तरजा स्तोतुं प्रसूतिरुपचक्रमे

Sau đó, Prasūti bắt đầu cất lời tán tụng, khởi lên bài thánh ca.

Verse 41

प्रसूतिरुवाच / यन्नामार्थविचारणेपिमुनयो मुह्यति वै सर्वदा त्वद्भीता अपि देवता ह्यविरतं स्त्रीभिः सहैव स्थिताः / मान्धातृध्रुवनारदाश्च भृगवो वैवस्वताद्याखिलाः प्रेम्णा वै प्रणमाम्यहं हितकृते तस्मै नमो विष्णवे

Prasūti thưa rằng: Ngay cả các bậc hiền triết cũng luôn bối rối khi khảo xét ý nghĩa chân thật của Thánh Danh Ngài. Ngay cả chư thiên—dẫu kính sợ Ngài—vẫn thường hằng ở cùng các phối ngẫu của mình. Mānadhātṛ, Dhruva, Nārada, các Bhṛgu, Vaivasvata và hết thảy những vị khác—vì lòng mến kính, con cúi đầu đảnh lễ vì lợi ích muôn loài. Kính lễ Đức Viṣṇu, Đấng từ bi ban phúc.

Verse 42

अतो न जाने तव सद्गुणान्सदा एवं विधा का मम शक्तिरस्ति / स्तुत्वा ह्येवं प्रसूतिस्तु तूष्णीमासीत्खगेश्वर

Vì thế, con thật chẳng biết trọn vẹn những đức tính cao quý của Ngài, vốn luôn tuyệt hảo; con có năng lực gì mà ca tụng Ngài như vậy? Nói lời tán thán xong, mẫu thân Prasūti liền lặng thinh—hỡi Chúa tể loài chim (Garuda).

Verse 43

अग्निर्वागात्मको ब्रह्मपुत्रो भृगु ऋषिस्तथा / तद्भार्या वै प्रसूतिस्तु त्रय एते समाः स्मृताः

Agni, đấng có bản tính là Thánh Ngôn (Vāc), được nói là con của Brahmā; cũng vậy, hiền thánh Bhṛgu. Và vợ của ngài chính là Prasūti—ba vị ấy được ghi nhớ là ngang hàng (về phẩm trật).

Verse 44

वरुणात्पादहीनाश्च प्रवहाद्विगुणाधमाः / दक्षाच्छतावरा ज्ञेया मित्रात्तु द्विगुणाधिकाः

So với những kẻ thuộc về Varuṇa, có hạng được nói là bị mất chân; so với những kẻ ở dòng/cõi gọi là Pravaha, họ lại khốn hèn gấp đôi. Từ Dakṣa, nên hiểu là tệ hại gấp trăm lần; còn so với Mitra, mức nghiêm khắc ấy lại tăng gấp đôi nữa.

Verse 45

प्रसूत्यनन्तरं जातो वसिष्ठो ब्रह्मनन्दनः / विनयावनतो भूत्वा स्तोतुं समुपचक्रमे

Ngay sau khi chào đời, Vasiṣṭha—người con yêu dấu của Brahmā—khiêm cung cúi mình, rồi bắt đầu dâng lời tán tụng.

Verse 46

वसिष्ठ उवाच / नमोस्तु तस्मै पुरुषाय वेधसे नमोनमो ऽसद्वृजिनच्छिदे नमः / नमोनमो स्वाङ्गभवाय नित्यं नतोस्मि हेनाथ तवाङ्घ्रिपङ्कजम्

Vasiṣṭha thưa: Kính lễ Đấng Tối Thượng, Purusha, Đấng Sáng Tạo (Vedhas). Kính lễ, kính lễ Đấng đoạn trừ điều ác và tội lỗi. Kính lễ mãi mãi Đấng tự sinh từ chính bản thể của Ngài. Ôi Chúa Tể, con cúi đầu đảnh lễ dưới đôi chân sen của Ngài.

Verse 47

मां पाहि नित्यं भगवन्वासुदेव ह्यग्नेरहं सर्वदा न्यून एव / मित्रादहं सर्वदा किञ्चिदूनः स्तुत्वा देव सोभवत्तत्र तूष्णीम्

Xin Ngài luôn che chở con, lạy Đấng Thế Tôn Vāsudeva. Thật vậy, con luôn kém cỏi trước Agni, và cũng luôn kém Mitra đôi phần. Tán dương Chúa Tể như thế xong, ông liền lặng thinh tại đó.

Verse 48

यो वसिष्ठानन्तरजो मरीचिर्ब्रह्मनन्दनः / हरिन्तुष्टाव परया भक्त्या नारायणं गुरुम्

Marīci—sinh sau Vasiṣṭha và là con của Phạm Thiên—đã làm đẹp lòng Hari khi tán dương Ngài bằng lòng sùng kính tối thượng, tôn thờ Nārāyaṇa như bậc Guru chân thật.

Verse 49

मरीचिरुवाच / देवेन चाहं हतधीर्भवनप्रसङ्गात्सर्वाशुभोपगमनाद्विमुखेद्रियश्च / कुर्वे च नित्यं सुखलेशलवादिना त्वद्दरं मनस्त्वशुभकर्म समाचरीष्ये

Marīci thưa: “Do ảnh hưởng của thần lực, sự phân biệt của con bị đánh gục; vì vướng vào đời sống thế tục, con đã ngả về mọi điều bất tường, và các căn của con đã quay lưng khỏi con đường đúng. Thế nhưng, bị mê hoặc bởi những mảnh vụn khoái lạc nhỏ nhoi, mỗi ngày con lại đặt tâm vào ‘ân ban’ của Ngài, và vì thế con cứ tiến hành những nghiệp bất thiện.”

Verse 50

एतादृशोहं भगवाननन्तः सदा वसिष्ठस्य समान एव

“Quả thật ta là như vậy—Ananta, Đấng Thế Tôn—luôn ngang bằng với Vasiṣṭha (về sự kiên định và phẩm vị tâm linh).”

Verse 51

एवं स्तुत्वा मरीचिस्तु तूष्णीमास तदा खग / तदतन्तरजोह्यत्रिरस्तावीत्प्राञ्जलिर्हरिम्

Sau khi tán dương Hari như vậy, Marīci liền lặng thinh, hỡi chim (Garuda). Ngay sau đó, Atri chắp tay cung kính và bắt đầu ca tụng Đức Hari.

Verse 52

आविर्भवज्जगत्प्रभवायावतीर्णं तद्रक्षणार्थमनवद्यञ्च तथाव्ययाय / तत्त्वार्थमूलमविकारि तव स्वरूपं ह्यानन्दसारमत एव विकारशून्यम्

Ngài hiển lộ và giáng thế vì sự phát sinh của vũ trụ và để hộ trì—thanh tịnh không tì vết, bất hoại bất diệt. Tự tánh chân thật của Ngài là cội nguồn của mọi chân lý và ý nghĩa, bất biến, là tinh túy của an lạc; vì thế hoàn toàn không có biến đổi.

Verse 53

त्रैगुण्यशून्यमखिलेषु च संविभक्तं तत्र प्रविश्य भगवन्न हि पश्यतीव / अतो मरारेस्तव सद्गुणांश्च स्तोतुं न शक्रोमि मरीचेतुल्यः

Ôi Bhagavān—đấng diệt Mura, Murāri—Ngài vượt ngoài ba guṇa, thế mà vẫn phân bố trong muôn loài. Khi bước vào huyền nhiệm về sự thấm khắp của Ngài, người ta dường như chẳng thể thật sự thấy hay nắm bắt Ngài. Vì vậy, ô Murāri, con không đủ sức ca ngợi dù chỉ một phần nhỏ các đức hạnh chân thật của Ngài—con nhỏ bé như một tia sáng mỏng manh.

Verse 54

एवं स्तुत्वा ह्यत्रिरपितूष्णीमास तदा खग / तदनन्तरजः स्तोतुमङ्गिरा वाक्यमब्रवीत्

Tán dương xong, Atri cũng lặng thinh khi ấy, hỡi Chim. Sau ông, Aṅgiras—người sinh tiếp theo theo thứ tự—cất lời để dâng bài tán tụng.

Verse 55

अङ्गिरा उवाच / द्रष्टुं न शक्रोमि तव स्वरूपं ह्यनन्तबाहूदरमस्तकं च / अनन्तसाहस्रकिरीटजुष्टं महार्हनानाभरणैश्च शोभितम् / एतादृशं रूपमनन्तपारं स्तोतुं ह्यशक्तस्तु समोस्मि चात्रेः

Aṅgirā thưa: Con không thể chiêm ngưỡng chân tướng của Ngài—vô lượng tay, vô lượng bụng, vô lượng đầu—được điểm trang bởi vô số ngàn vạn vương miện và rực rỡ với bao bảo sức vô giá. Hình tướng ấy không bờ không bến, con bất lực chẳng thể tán dương; trong điều này, con cũng chỉ ngang với Atri.

Verse 56

एवं स्तुत्वा ह्यङ्गिराश्च तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजः स्तोतुं पुलस्त्यो वाक्यमव्रवीत्

Như vậy, sau khi dâng lời tán thán, Aṅgirā cũng lặng yên, ô Chúa tể loài chim. Kế đó, Pulastya—người tiếp theo theo thứ tự—cất lời, định khởi lên bài tụng ca.

Verse 57

पुलस्त्य उवाच / यो वा हरिस्तु भगवान्स (स्व) उपासकानां संदर्शयेद्भुवनमङ्गलमङ्गलं च / (लश्च) यस्मै नमो भगवते पुरुपाय तुभ्यं यो वाविता निरयभागगमप्रसङ्गे

Pulastya nói: Chính Thánh Hari, Đấng Bhagavān, Đấng khiến các tín đồ của Ngài được thấy những cõi giới cát tường, cát tường bậc nhất—con xin đảnh lễ Ngài, bậc Chí Tôn muôn hình, Đấng bao trùm khắp. Ngài quả là Đấng hộ trì khi đến lúc phải đi nhận phần nghiệp báo nơi cảnh giới địa ngục.

Verse 58

एतादृशांस्तव गुणान्नवितुं न शक्तं मां पाहि भगवन्सदृशो ह्यङ्गिरसा च

Con không đủ khả năng để thuật tả những phẩm tính cao cả như thế của Ngài. Xin Bhagavān che chở con; bởi ngay cả Aṅgirasa cũng chỉ có thể sánh ví trong chừng mực hạn hẹp.

Verse 59

एवं स्तुत्वा पुलस्त्योपि स्तूष्णीमेव वभूव ह / तदनन्तरजः स्तोतुं पुलहो वाक्यमब्रवीत्

Tán thán như vậy xong, Pulastya cũng lặng yên. Kế đó, Pulaha—người sinh ngay sau ông—cất lời để bắt đầu bài tụng ca.

Verse 60

पुलह उवाच / निष्कामरूपरिहितस्य समर्पितं च स्नानावरोत्तमपयः फलपुष्पभोज्यम् / आराधनं भगवतस्तव सत्क्रियाश्च व्यर्थं भवेदिति वदन्ति महानुभावाः

Pulaha nói: Các bậc hiền triết đại tâm tuyên rằng, sự thờ phụng Đức Chúa—và ngay cả những nghi lễ thiện lành của ngươi—sẽ trở nên vô ích nếu các lễ vật như nước tắm thanh tịnh, sữa thượng hảo, trái cây, hoa và thức ăn được dâng bởi người thiếu lòng sùng kính vô dục, không có đúng nội tâm và thái độ thích đáng.

Verse 61

तस्मै सदा भगवते प्रणमामि नित्यं निष्कामया तव समर्पणमात्रवुद्ध्या / वैकुण्ठनाथ भगवन्स्तवने न शक्तिः सोहं पुलसत्यसदृशोस्मि न संशयोत्र

Vì thế, con luôn luôn và mãi mãi đảnh lễ Đức Bhagavān ấy, với tâm vô dục, chỉ nghĩ đến việc hiến dâng chính mình lên Ngài. Ôi Chúa tể Vaikuṇṭha—hỡi Bhagavān—con không đủ năng lực để tán thán Ngài; tuy vậy, con giống như Pulastya, điều ấy không hề nghi ngờ.

Verse 62

एवं स्तुत्वा तु पुलहस्तूष्णीमास तदा खग / तदनन्तरजः स्तोतुं क्रतुः समुपचक्रमे

Tán thán như vậy xong, Pulaha liền im lặng, hỡi loài chim. Sau đó, Kratu—người sinh kế tiếp—bắt đầu cất lên bài tụng ca tán dương.

Verse 63

क्रतुरुवाच / प्राणप्रयाणसमये भगवंस्तवैव नामानि संसृतिजदुः खविनाशकानि / येनैकजन्मशमलं सहसैव हित्वा संयाति मुक्तिममलां तमहं प्रपद्ये

Kratu thưa rằng: Vào lúc sinh khí lìa thân, chính danh hiệu của Ngài, hỡi Đức Bhagavān, là điều diệt trừ mọi khổ đau do luân hồi sinh ra. Nhờ những danh hiệu ấy, người ta lập tức gột bỏ vết nhơ của dù chỉ một đời, và đạt đến giải thoát thanh tịnh không cấu nhiễm. Con xin quy y nơi Đấng ấy.

Verse 64

ये भक्त्या विवशा विष्णो नाममात्रैकदजल्पकाः / तेपि मुक्तिं प्रयान्त्याशु किमुत ध्यायिनः सदा

Hỡi Viṣṇu, ngay cả những ai bị lòng sùng kính cuốn tràn, chỉ xưng danh Ngài một lần thôi cũng mau chóng đạt giải thoát; huống chi những người luôn luôn thiền niệm về Ngài.

Verse 65

एवं स्तुत्वा क्रतुरपि तूष्णीमास खगेश्वर / तदनन्तरजः स्तोतुं मनुर्वैवस्वतोब्रवीत्

Tán thán như vậy xong, Kratu cũng im lặng, hỡi chúa tể loài chim. Sau đó, Vaivasvata Manu—người sinh sau ông—lên tiếng, với ý định dâng bài tụng ca của mình.

Verse 66

वैवलस्वत उवाच / सोहं हि कर्मकरणे निरतः सदैव स्त्रीणां भोगे च निरतश्च गुदे प्रमत्तः / जिह्वेन्द्रिये च निरतस्तव दर्शने च सम्यग्विरागसहितः परमो दरेण

Vaivasvata (Diêm Vương) thưa rằng: “Quả thật ta luôn đắm trong việc làm nghiệp thế gian; ta dính mắc nơi hưởng lạc với nữ sắc, lại buông lung đối với dục vọng hạ liệt (đường hậu). Ta cũng nghiện nơi lưỡi và các căn; nhưng khi được thấy Ngài, ly tham chân thật liền khởi lên, cùng nỗi kinh sợ vô cùng lớn.”

Verse 67

मांसास्थिमज्जरुधिरैः सहिते च देहे भक्तिं सदैव भगवन्नपि तस्करे च / गुर्वग्निबाडबगवादिषु सत्सु दुः खात्सम्यग्विरक्तिमुपयामि सहस्व नित्यम्

Lạy Chúa tể! Dẫu đang ở trong thân này kết bởi thịt, xương, tủy và huyết, dẫu giữa bọn trộm cướp và bao hiểm nạn, con vẫn cầu giữ lòng bhakti đối với Ngài không gián đoạn. Từ những khổ não do sự nghiêm khắc của thầy, do lửa, do ngọn lửa dưới biển, do bò và các thứ ấy gây nên, xin cho con đạt ly tham chân thật—xin Ngài nhẫn nại và che chở con luôn luôn.

Verse 68

लोकानुवादश्रवणे परमा च शक्तिर्नारायणस्य नमने न च मेस्ति शक्तिः / लोकानुयानकरणे परमा च शक्तिः क्षेत्रादिमार्गगमने परमा ह्यशक्तिः

Con có sức mạnh lớn để nghe chuyện đời và lời đàm tiếu, nhưng lại không có sức để cúi lạy Nārāyaṇa. Con có sức mạnh lớn để chạy theo người đời, nhưng lại bất lực nhất trong việc bước đi trên con đường thánh thiện—hướng về các thánh địa và những điều tương tự.

Verse 69

वैश्यादिकेषु धनिकेषु परा च शक्तिः सद्ब्राह्मणेष्वपि न शक्तिरहो मुरारे

Giữa những kẻ giàu có như giai cấp Vaiśya, quả thật có quyền lực lớn; nhưng ngay giữa các Brāhmaṇa hiền thiện cũng không có quyền lực ấy—than ôi, hỡi Murāri (Viṣṇu)!

Verse 70

वैवस्वतमनुर्देवं स्तुत्वा तूष्णीं बभूव ह / तदनन्तरजः स्तोतुं विश्वामित्रोपचक्रमे

Sau khi tán thán đấng thần linh Vaivasvata Manu, ông liền im lặng. Tiếp theo đó, Viśvāmitra—người sinh ra sau—bắt đầu dâng lên bài tụng ca của mình.

Verse 71

विश्वामित्र उवाच / न ध्याते चरणांबुजे भगवतो संध्यापि नानुष्ठिता ज्ञानद्वारकपाटपाटनपटुर्धर्मोपिनोपार्जितः / अन्तर्व्याफमलाभिघातकरणे पट्वी श्रुता ते कथा नो देव श्रवणेन पाहि भगवन्मामत्रितुल्यं सदा

Viśvāmitra thưa rằng: Con chưa từng quán niệm nơi đôi chân sen của Đức Thế Tôn; ngay cả lễ Sandhyā hằng ngày con cũng chưa thực hành. Con cũng chưa tích lũy được Chánh pháp khéo phá tung cánh cửa then cài của tri kiến chân thật. Thế nhưng con đã được nghe lời pháp thoại thánh thiện của Ngài, có năng lực đánh tan mọi cấu uế lan tràn trong nội tâm. Ôi Deva—chỉ nhờ sự lắng nghe này, xin Bhagavān hộ trì con và khiến con luôn được như bậc đại hiền Atri.

Verse 72

विश्वामित्रऋषिस्त्वेवं स्तुत्वा तूष्णीं बभूव ह / भृगुनारदक्षांश्च विहाय ब्रह्मपुत्रकाः

Như vậy, hiền thánh Viśvāmitra sau khi tán thán theo cách ấy thì lặng im. Ngoại trừ Bhṛgu, Nārada và Dakṣa, các vị con của Brahmā (những bậc sinh từ ý niệm) cũng đều ở trong sự tĩnh lặng.

Verse 73

सप्तसंख्या वसिष्ठाद्या विश्वामित्रस्तथैव च / वैवस्वतमनुस्त्वेते परस्परसमाः स्मृताः

Các vị ấy được kể là bảy vị—khởi đầu từ Vasiṣṭha, cùng với Viśvāmitra; và cả Vaivasvata Manu nữa. Các ngài được ghi nhớ là ngang hàng nhau về địa vị.

Verse 74

वह्नेरप्यवरा नित्यं किञ्चिन्मित्राद्गुणाधिकाः / तदनन्तजस्तोत्रं वक्ष्ये शृणु खगेश्वर

Ngay cả những kẻ thấp hơn Thần Lửa (Agni) cũng vẫn, ở một mức nào đó, luôn giàu đức hạnh hơn Mitra. Nay ta sẽ tuyên thuyết bài thánh tụng phát sinh từ Ananta—hãy lắng nghe, hỡi chúa tể loài chim.