Adhyaya 9

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डमहापुराणे उत्तरभागे हयग्रीवागस्त्यसंवादे ललितोपाख्याने ऽष्टमो ऽध्यायः इन्द्र उवाच भगवन्सर्व धर्मज्ञ त्रिकालज्ञानवित्तम / दुष्कृतं तत्प्रतीकारो भवता सम्यगीरितः

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần Uttara, cuộc đối thoại Hayagrīva–Agastya, trong Lalitopākhyāna, chương thứ tám. Indra thưa: “Bạch Bhagavan, Ngài thông suốt mọi dharma và biết ba thời; phương cách đối trị ác nghiệp, Ngài đã giảng đúng đắn.”

Verse 2

केन कर्मविपाकेन ममापदि यमागता / प्रायश्चित्तं च किं तस्य गदस्व वदतां वर

Do quả báo nghiệp nào mà tai ương này đến với ta? Và phép sám hối chuộc tội của nó là gì—hỡi bậc tối thượng trong lời nói, xin hãy nói rõ.

Verse 3

बृहस्पतिरुवाच काश्यपस्य ततो जज्ञे दित्यां दनुरिति स्मृतः / कन्या रूपवती नाम धात्रे तां प्रददौ पिता

Bṛhaspati nói: “Rồi từ Kaśyapa, trong thai của Diti, sinh ra (một người con trai) được gọi là Danu. Người cha đã gả con gái tên Rūpavatī cho thần Dhātṛ.”

Verse 4

तस्याः पुत्रस्ततो जातो विश्वरूपो महाद्युतिः / नारायणपरो नित्यं वेदवेदाङ्गपारगः

Từ nàng ấy, về sau sinh ra người con trai tên Viśvarūpa, rực rỡ đại quang; ông luôn quy hướng Nārāyaṇa và tinh thông Veda cùng Vedāṅga.

Verse 5

ततो दैत्येश्वरो वव्रे भृगुपुत्रं पुरोहितम् / भवानधिकृतो राज्ये देवानामिव वासवः

Bấy giờ chúa tể loài Daitya chọn con trai của Bhrigu làm vị tế sư (purohita) và nói: “Ngài được trao quyền trị quốc, như Vasava (Indra) giữa chư thiên.”

Verse 6

ततः पूर्वे च काले तु सुधर्मायां त्वयि स्थिते / त्वया कश्चित्कृतः प्रश्न ऋषीणां सन्निधौ तदा

Rồi vào thuở trước, khi ngài an tọa trong hội đường Sudharmā, bấy giờ trước mặt các hiền triết (ṛṣi), ngài đã nêu lên một câu hỏi.

Verse 7

संसारस्तीर्थयात्रा वा को ऽधिको ऽस्ति तयोर्गुमः / वदन्तु तद्विनिश्चित्य भवन्तो मदनुग्रहात्

Giữa vòng luân hồi (saṃsāra) và cuộc hành hương đến các thánh địa (tīrtha-yātrā), điều nào cao quý hơn? Xin chư vị, nhờ ân huệ của ta, hãy quyết định dứt khoát rồi nói ra.

Verse 8

तत्प्रश्नस्योत्तरं वक्तुं ते सर्व उपचक्रिरे / तत्पूर्वमेव कथितं मया विधिबलेन वै

Để đáp câu hỏi ấy, tất cả đều bắt đầu lên tiếng; nhưng trước đó ta đã nói rồi, do sức mạnh của Vidhi (định luật an bài).

Verse 9

तीर्थ यात्रा समधिका संसारादिति च द्रुतम् / तच्छ्रुत्वा ते प्रकुपिताः शेपुर्मामृषयो ऽखिलाः

Ta vội nói: “Hành hương đến các tīrtha cao quý hơn saṃsāra.” Nghe vậy, tất cả các ṛṣi nổi giận và nguyền rủa ta.

Verse 10

कर्मभूमिं व्रजेः शीघ्रं दारिर्द्येण मितैः सुतैः / एवं प्रकुपितैः शप्तः खिन्नः काञ्चीं समाविशम्

Vì nghèo khó và chỉ có ít con, ta vội đến miền đất của nghiệp. Bị những kẻ phẫn nộ nguyền rủa, lòng mỏi mệt, ta bước vào thành Kanchi.

Verse 11

पुरीं पुरोधसा हीनां वीक्ष्य चिन्ताकुलात्मना / भवता सह देवैस्तु पौरोहित्यार्थमादरात्

Thấy kinh thành ấy thiếu vắng vị tế sư, lòng ta rối bời lo nghĩ. Khi ấy, ngài cùng chư thiên kính cẩn thỉnh cầu vì việc tế sư.

Verse 12

प्रार्थितो विश्वरूपस्तु बभूव तपतां वरः / स्वस्रीयो दानवानां तु देवानां च पुरोहितः

Được thỉnh cầu, Viśvarūpa—bậc tối thắng trong hàng người tu khổ hạnh—liền xuất hiện. Vì là thân tộc (svasrīya), ngài làm tế sư cho cả dānava lẫn chư thiên.

Verse 13

नात्यर्थम करोद्वैरं दैत्येष्वपि महातपाः / बभूवतुस्तुल्यबलौ तदा देत्येन्द्रवासवौ

Bậc đại khổ hạnh ấy không nuôi thù hằn quá mức, ngay cả với loài daitya. Khi ấy, Daityendra và Vāsava trở nên ngang sức ngang tài.

Verse 14

ततस्त्वं कुपितो राजन्स्वक्लीयं दानवेशितुः / हन्तुमिच्छन्नगाश्चाशु तपसः साधनं वनम्

Rồi, hỡi quốc vương, ngài nổi giận, muốn giết kẻ thân thuộc của chúa loài dānava, liền mau chóng đi vào khu rừng—nơi làm phương tiện cho khổ hạnh.

Verse 15

तमासनस्थं मुनिभिस्त्रिशृङ्गमिव पर्वतम् / त्रयी मुखरदिग्भागं ब्रह्मानदैकनिष्ठितम्

Ngài an tọa giữa các bậc hiền nhân tựa như ngọn núi ba đỉnh uy nghi, tiếng tụng niệm Tam Veda vang vọng khắp mười phương, tâm trí hoàn toàn an trú trong niềm hỷ lạc của Phạm thiên.

Verse 16

सर्वभूतहितं तं तु मत्वा चेशानुकूलितः / शिरांसि यौगपद्येन छिन्नात्यासंस्त्वयैव तु

Nghĩ rằng điều đó mang lại lợi ích cho tất cả chúng sinh và thuận theo ý Chúa tể, những chiếc đầu đã bị chính ngươi chặt đứt cùng một lúc.

Verse 17

तेन पापेन संयुक्तः पीडितश्च मुहुर्मुहुः / ततो मेरुगुहां नीत्वा बहूनब्दान्हि संस्थितः

Bị tội lỗi ấy bủa vây và hành hạ liên hồi, ngài đã mang nó đến hang động núi Meru và trú ngụ tại đó trong nhiều năm trường.

Verse 18

ततस्तस्य वचः श्रुत्वा ज्ञात्वा तु मुनिवाक्यतः / पुत्र शोकेन संतप्तस्त्वां शशाप रुषान्वितः

Sau khi nghe những lời ấy và thấu hiểu qua lời của bậc hiền triết, người cha đau đớn tột cùng vì thương con đã giận dữ buông lời nguyền rủa ngươi.

Verse 19

निःश्रीको भवतु क्षिप्रं मम शापेन वासवः / अनाथकास्ततो देवा विषण्णा दैत्यपीडिताः

Nguyện cho Vasava (Indra) lập tức mất hết uy quyền và vinh quang bởi lời nguyền của ta. Do đó, các chư thiên trở nên bơ vơ, sầu não và bị loài quỷ dữ áp bức.

Verse 20

त्वया मया च रहिताः सर्वे देवाः पलायिताः / गत्वा तु ब्रह्मसदनं नत्वा तद्वृत्तमूचिरे

Vắng cả ngài và ta, chư thiên đều hoảng sợ mà chạy trốn. Họ đến cung điện của Phạm Thiên, đảnh lễ rồi tâu bày toàn bộ sự việc.

Verse 21

ततस्तु चिन्तया मास तदघस्य प्रतिक्रियाम् / तस्य प्रतिक्रियां वेत्तुं न शशाकात्मभूस्तदा

Bấy giờ Phạm Thiên suy tư về phương cách sám hối cho tội ấy; nhưng khi đó Ngài vẫn chưa thể biết được cách hóa giải.

Verse 22

ततो देवैः परिवृतो नारायणमुपागमत्

Sau đó, Phạm Thiên được chư thiên vây quanh đã đến yết kiến Narayana.

Verse 23

नत्वा स्तुत्वा चतुर्वक्रस्तद्वृत्तान्तं व्यजिज्ञपत् / विचिन्त्य सो ऽपि बहुधा कृपया लोकनायकः

Brahma bốn mặt đảnh lễ và tán tụng, rồi bạch rõ mọi sự. Narayana, bậc Chúa tể thế gian, cũng vì lòng từ mà suy xét nhiều bề.

Verse 24

तदघं तु त्रिधा भित्त्वा त्रिषु स्थानेष्वथार्पयत् / स्त्रीषु भूम्यां च वृक्षेषु तेषामपि वरं ददौ

Ngài chia tội ấy làm ba phần và đặt vào ba nơi—trong nữ giới, trong đất, và trong cây cối; rồi cũng ban phúc cho họ.

Verse 25

तदा भर्त्तृसमायोगं पुत्रावाप्तिमृतुष्वपि / छेदे पुनर्भवत्वं तु सर्वेषामपि शाखिनाम्

Khi ấy, ngay cả trong các mùa cũng được sum họp với phu quân và thọ nhận con trai; và dù bị chặt, mọi cây cối đều được tái sinh, mọc lại.

Verse 26

खातपूर्तिं धरण्यश्च प्रददौ मधुसूदनः / तेष्वघं प्रबभूवाशु रजोनिर्यासमूषरम्

Madhusūdana ban cho việc lấp các hố và cả đất đai; nhưng nơi họ, tội lỗi khô cằn như nhựa lẫn bụi đã mau chóng lan tràn.

Verse 27

निर्गतो गह्वरात्तस्मात्त्वमिन्द्रो देवनायकः / राज्यश्रियं च संप्राप्तः प्रसादात्परमेष्ठिनः

Ra khỏi vực sâu ấy, ngươi trở thành Indra, thủ lĩnh chư thiên; và nhờ ân sủng của Parameṣṭhin, ngươi đạt được vinh quang của vương quyền.

Verse 28

तेनैव सांत्वितो धाता जगाद च जनार्दनम् / मम शापो वृथा न स्यादस्तु कालान्तरे मुने

Được chính điều ấy an ủi, Dhātā nói với Janārdana: “Hỡi hiền triết, lời nguyền của ta chớ thành vô ích; xin cho nó ứng nghiệm vào một thời điểm về sau.”

Verse 29

भगवांस्तद्वचः श्रुत्वा मुनेरमिततेजसः / प्रहृष्टो भाविकार्यज्ञस्तूष्णीमेव तदा ययौ

Nghe lời của vị hiền triết rực sáng vô lượng, Bhagavān—đấng biết rõ việc sẽ đến—hoan hỷ, rồi khi ấy lặng lẽ ra đi.

Verse 30

एतावन्तमिमं कालं त्रिलोकीं पालयन्भवान् / एश्वर्यमदमत्तत्वात्कैलासाद्रिमपीडयत

Bấy lâu nay ngươi đã gìn giữ Tam giới; nhưng vì say men quyền uy, ngươi đã chèn ép cả núi Kailāsa.

Verse 31

सर्वज्ञेन शिवेनाथ प्रेषितो भगवान्मुनिः / दुर्वासास्त्वन्मदभ्रंशं कर्त्तुकामः शशाप ह

Hỡi Chúa tể! Theo lệnh Śiva toàn tri, thánh hiền Durvāsā đã giáng lời nguyền để phá tan cơn say kiêu mạn của ngươi.

Verse 32

एकमेव फलं जातमुभयोः शापयोरपि / अधुना पश्यनिः श्रीकन्त्रैलोक्यं समजायत

Kết quả của cả hai lời nguyền chỉ là một; nay hãy nhìn, Tam giới đã trở nên vô phúc, mất hết Śrī.

Verse 33

न यज्ञाः संप्रवर्त्तन्ते न दानानि च वासव / न यमा नापि नियमा न तपासि च कुत्रचित्

Hỡi Vāsava! Không còn tế lễ yajña, cũng chẳng còn bố thí; không yama, không niyama, và chẳng nơi nào có khổ hạnh.

Verse 34

विप्राः सर्वे ऽपि निःश्रीका लोभोपहतचेतसः / निःस्त्त्वा धैर्यहीनाश्च नास्तिकाः प्रायशो ऽभवन्

Các vipra đều mất Śrī, tâm trí bị lòng tham làm tổn thương; họ thiếu sattva, thiếu nghị lực, và phần nhiều trở thành kẻ vô thần.

Verse 35

निरौषधिरसा भूमिर्निवीर्य जायतेतराम् / भास्करो धूसराकारश्चन्द्रमाः कान्तिवर्जितः

Đất đai mất hết tinh nhựa dược thảo và trở nên suy kiệt; mặt trời hiện sắc xám mờ, còn mặt trăng thì mất hẳn ánh huyền diệu.

Verse 36

निस्तेजस्को हविर्भोक्ता मनुद्धूलिकृताकृतिः / न प्रसन्ना दिशां भागा नभो नैव च निर्मलम्

Agni, đấng thọ hưởng lễ vật, trở nên vô quang như bị bụi phủ; các phương chẳng còn tươi sáng, và bầu trời cũng không trong sạch.

Verse 37

दुर्बला देवताः सर्वा विभान्त्यन्यादृशा इव / विनष्टप्रयमेवास्ति त्रैलोक्यं सचराचरम्

Muôn vị thiên thần đều suy nhược, như hiện ra với hình dạng khác; cả Tam giới cùng loài động và bất động dường như đã gần như tiêu vong.

Verse 38

हयग्रीव उवाच इत्थं कथयतोरेव बृहस्पतिपहेन्द्रयोः / मलकाद्या महादैत्याः स्वर्गलोकं बबाधिरे

Hayagriva nói: Khi Brihaspati và Indra còn đang đối thoại như thế, các Đại A-tu-la như Malaka v.v. đã quấy nhiễu cõi Trời.

Verse 39

नन्दनोद्यान मखिलं चिच्छिदुर्बलगर्विताः / उद्यानपालकान्सर्वानायुधैः समताडयन्

Vì kiêu mạn bởi sức mạnh, chúng phá nát toàn bộ vườn Nandana và dùng vũ khí đánh đập hết thảy những người canh vườn.

Verse 40

प्राकारमवभिद्यैव प्रविश्य नगरान्तरम् / मन्दिरस्थान्सुरान्सर्वानत्यन्तं पर्यपीडयन्

Chúng phá vỡ tường thành rồi xông vào nội đô, áp bức dữ dội tất cả chư thiên đang ngự trong các đền miếu.

Verse 41

आजहुरप्सरोरत्नान्यशेषाणि विशेषतः / ततो देवाः समस्ताश्च चक्रुर्भृशमबाधिताः

Họ đặc biệt cướp sạch mọi châu báu của các Apsara; vì thế toàn thể chư thiên đều bị quấy nhiễu và khốn đốn vô cùng.

Verse 42

तादृशं घोषमाकर्म्य वासवः प्रोज्झितासनः / सर्वैरनुगतो देवैः पलायनपरो ऽभवत्

Nghe tiếng náo động như thế, Vasava (Indra) rời bỏ ngai tòa; được toàn thể chư thiên theo sau, ông chỉ còn hướng về việc tháo chạy.

Verse 43

ब्राह्मं धाम समभ्येत्य विषण्मवदनो वृषा / यथावत्कथयामास निखिलं दैत्यचेष्टितम्

Với gương mặt u sầu, Vṛṣā (Indra) đến cõi Brahmā và thuật lại đầy đủ, đúng mực mọi hành vi của bọn Daitya.

Verse 44

विधातापि तदाकर्ण्य सर्वदेवसमन्वितम् / हतश्रीकं हरिहयमालोक्येदमुवाच ह

Nghe vậy, Đấng Tạo Hóa (Brahmā), cùng với toàn thể chư thiên, nhìn Harihaya (Indra) đã mất vẻ huy hoàng rồi nói như sau.

Verse 45

इन्द्रत्वमखिलैर्द्देवैर्मुकुन्दं शरणं व्रज / दैत्यारातिर्जगत्कर्ता स ते श्रेयो विधास्यति

Hỡi Indra, cùng tất cả chư thiên hãy nương tựa Mukunda. Ngài là kẻ diệt Daitya, đấng tạo tác thế gian; Ngài sẽ ban điều lành cho ngươi.

Verse 46

इत्युक्त्वा तेन सहितः स्वयं ब्रह्मा पितामहः / समस्तदेवसहितः क्षीरोदधिमुपाययौ

Nói vậy xong, chính Brahmā, bậc Tổ Phụ, cùng với người ấy và toàn thể chư thiên, tiến đến Biển Sữa (Kṣīrodadhi).

Verse 47

अथ ब्रह्मादयो देवा भगवन्तं जनार्दनम् / तुष्टुवुर्वाग्वरिष्ठाभिः सर्वलोकमहेश्वरम्

Bấy giờ các vị thần như Brahmā đã dùng những lời tán tụng cao quý nhất để ca ngợi Bhagavān Janārdana, Đại Chúa Tể của mọi cõi.

Verse 48

अथ प्रसन्नो भगवान्वासुदेवः सनातनः / जगाद स कलान्देवाञ्जगद्रक्षणलंपटः

Bấy giờ Bhagavān Vāsudeva vĩnh hằng hoan hỷ; với lòng thiết tha hộ trì thế gian, Ngài liền phán bảo chư thiên.

Verse 49

श्रीभगवानुवाच भवतां सुविधास्यामि तेजसैवोपबृंहमम् / यदुच्यते मयेदानीं युष्माभिस्त द्विधीयताम्

Đức Thế Tôn phán: Ta sẽ nâng đỡ các ngươi, tăng trưởng sức mạnh bằng uy quang của Ta. Nay điều Ta nói, các ngươi hãy thực hành đúng như vậy.

Verse 50

ओषधिप्रवराः सर्वाः क्षिपत क्षीरसागरे / असुरैरपि संधाय सममेव च तैरिह

Hỡi chư thiên, hãy thả mọi dược thảo thượng hạng vào biển sữa; tại đây hãy kết minh ước cả với các A-tu-la và cùng họ thực hiện việc này một cách bình đẳng.

Verse 51

मन्थानं मन्दरं कृत्वा कृत्वा योक्त्रं च वासुकिम् / मयि स्थिते सहाये तु मथ्यताममृतं सुराः

Hãy lấy núi Mandara làm trục khuấy, lấy rắn Vasuki làm dây; khi Ta đứng đây làm trợ lực, hỡi chư thiên, hãy khuấy để đạt cam lộ bất tử.

Verse 52

समस्तदानवाश्चापि वक्तव्याः सांत्वपूर्वकम् / सामान्यमेव युष्माकमस्माकं च फलं त्विति

Cũng nên nói với toàn thể các Đa-na-va bằng lời an ủi: “Quả báo này là chung, phần của các ngươi và của chúng ta đều như nhau.”

Verse 53

मथ्यमाने तु दुग्धाब्धौ या समुत्पद्यते सुधा / तत्पानाद्बलिनो यूयममर्त्याश्च भविष्यथ

Khi biển sữa được khuấy, cam lộ sinh ra; uống cam lộ ấy, các ngươi sẽ trở nên cường tráng và bất tử.

Verse 54

यथा दैत्याश्च पीयूषं नैतत्प्राप्स्यन्ति किञ्चन / केवलं क्लेशवन्तश्च करिष्यामि तथा ह्यहम्

Ta sẽ làm như vậy: để bọn Đaitya không được chút nào cam lộ này, mà chỉ gánh lấy nhọc nhằn khổ lụy.

Verse 55

इति श्रीवासुदेवेन कथिता निखिलाः सुराः / संधानं त्वतुलैर्दैत्यैः कृतवन्तस्तदा सुराः / नानाविधौषधिगणं समानीय सुरासुराः

Như vậy, Śrī Vāsudeva đã nói với toàn thể chư thiên. Khi ấy các thần đã lập hòa ước với các Daitya vô song; chư thiên và asura cùng gom góp muôn loại dược thảo.

Verse 56

श्रीराब्धिपयसि क्षिप्त्वा चन्द्रमो ऽधिकनिर्मलम् / मन्थानं मन्दरं कृत्वा कृत्वा योक्त्रं तु वासुकिम् / प्रारेभिरे प्रयत्नेन मन्थितुं यादसां पतिम्

Họ thả vầng Trăng tinh khiết vào dòng sữa của biển thiêng; lấy núi Mandara làm trục khuấy, lấy rắn Vāsuki làm dây, rồi dốc sức bắt đầu khuấy biển—chúa tể của muôn loài thủy tộc.

Verse 57

वासुकेः पुच्छभागे तु सहिताः सर्वदेवताः / शिरोभागे तु दैतेया नियुक्तास्तत्र शौरिणा

Ở phía đuôi của Vāsuki, toàn thể chư thiên cùng đứng; còn phía đầu, Śauri (Kṛṣṇa) đã sắp đặt cho các Daitya đảm nhận.

Verse 58

बलवन्तो ऽपि ते दैत्यास्तन्मुखोच्छ्वासपावकैः / निर्दग्धवपुषः सर्वे निस्तेजस्कास्तदाभवन्

Dẫu các Daitya rất hùng mạnh, nhưng lửa từ hơi thở phun ra nơi miệng ấy đã thiêu đốt thân thể họ, khiến lúc bấy giờ họ trở nên mất hết uy quang.

Verse 59

पुच्छदेशे तु कर्षन्तो मुहुराप्यायिताः सुराः / अनुकूलेन वातेन विष्णुना प्रेरितेन तु

Khi kéo ở phía đuôi, chư thiên nhiều lần được bồi bổ sức lực, vì luồng gió thuận lợi do Viṣṇu thúc đẩy đã trợ giúp họ.

Verse 60

आदिकूर्माकृतिः श्रीमान्मध्ये क्षीरपयोनिधेः / भ्रमतो मन्दराद्रेस्तु तस्या धिष्टानतामगात्

Giữa biển sữa, Đấng Thế Tôn uy nghi hiện thân Quy‑mu nguyên thủy, trở thành bệ đỡ cho núi Mandara đang xoay vần.

Verse 61

मध्ये च सर्वदेवानां रूपेणान्येन माधवः / चकर्ष वासुकिं वेगाद्दैत्यमध्ये परेण च

Giữa chư thiên, Madhava trong một hình tướng kéo Vasuki thật mạnh; và trong hình tướng khác, Ngài cũng kéo giữa hàng daitya.

Verse 62

ब्रह्मरूपेण तं शैलं विधार्याक्रान्तवारिधिम् / अपरेण च देवर्षिर्महता तेजसा मुहुः

Trong hình tướng Phạm Thiên, Ngài nâng ngọn núi ấy và làm nó đứng vững trên biển; trong hình tướng khác là thiên hiền, Ngài nhiều lần tỏa rạng đại quang minh.

Verse 63

उपवृंहितवान्देवान्येन ते बलशालिनः / तेजसा पुनरन्येन बलात्कारसहेन सः

Trong một hình tướng, Ngài làm chư thiên hùng mạnh thêm phấn chấn và tăng lực; trong hình tướng khác, bằng oai quang rực rỡ, Ngài khiến họ chịu đựng được sự lao nhọc khắc nghiệt.

Verse 64

उपबृंहितवान्नागं सर्वशक्तिजनार्दनः / मथ्यमाने ततस्तस्मिन्क्षीरब्धौ देवदानवैः

Janardana, Đấng có mọi quyền năng, cũng gia tăng sức lực cho rồng Vasuki; rồi chư thiên và danava bắt đầu khuấy biển sữa để chưng luyện.

Verse 65

आविर्बभूव पुरतः सुरभिः सुरपूजिता / मुदं जग्मुस्तदा देवा दैतेयाश्च तपोधन

Bấy giờ Surabhi, được chư thiên tôn thờ, hiện ra trước mặt. Hỡi bậc giàu khổ hạnh, khi ấy chư thiên và các Daitya đều hoan hỷ.

Verse 66

मथ्यमाने पुनस्तस्मिन्क्षीराब्दौ देवदानवैः / किमेतदिति सिद्धानां दिवि चिन्तयतां तदा

Khi chư thiên và các Dānava lại khuấy biển Sữa, bấy giờ các bậc Siddha trên trời tự hỏi: “Đây là điều gì?”

Verse 67

उत्थिता वारुणी देवी मदाल्लोलविलोचना / असुराणां पुरस्तात्सा स्मयमाना व्यतिष्ठत

Bấy giờ nữ thần Vāruṇī trỗi dậy, đôi mắt lả lơi vì men say; nàng mỉm cười đứng trước mặt các asura.

Verse 68

जगृहुर्नैव तां दैत्या असुराश्चाभवंस्ततः / सुरा न विद्यते येषां तेनैवासुरशब्दिताः

Các Daitya và asura không nhận nàng; vì thế họ được gọi là “asura”. Ai không có “surā”, bởi vậy mang danh “asura”.

Verse 69

अथसा सर्वदेवानामग्रतः समतिष्ठत / जगृहुस्तां मुदा देवाः सूचिताः परमेष्ठिना / सुराग्रहणतो ऽप्येते सुरशब्देन कीर्तिताः

Rồi nàng đứng trước mặt tất cả chư thiên. Theo dấu hiệu của Parameṣṭhin (Phạm Thiên), chư thiên hoan hỷ tiếp nhận nàng; và vì nhận surā, họ được xưng tụng là “sura”.

Verse 70

मथ्यमाने ततो भूयः पारिजातो महाद्रुमः / आविरासीत्सुंगधेन परितो वासयञ्जगत्

Khi cuộc khuấy biển còn tiếp diễn, cây đại thụ Pārijāta lại hiện ra; hương thơm thiêng lan tỏa khắp nơi, ướp ngát cả thế gian.

Verse 71

अत्यर्थसुंदराकारा धीराश्चाप्सरसां गणाः / आविर्भूताश्च देवर्षे सर्वलोकमनोहराः

Hỡi Devarṣi! Những đoàn Apsarā dung nhan tuyệt mỹ, tâm tính điềm tĩnh đã hiện ra; họ làm say lòng muôn cõi.

Verse 72

ततः शीतांशुरुदभूत्तं जग्राह महेश्वरः / विषजातं तदुत्पन्नं जगृहुर्नागजातयः

Rồi Śītāṃśu (Mặt Trăng) hiện ra; Mahēśvara đón nhận. Còn chất độc phát sinh thì các dòng Nāga gánh chịu.

Verse 73

कौस्तुभाख्यं ततो रत्नमाददे तज्जनार्दनः / ततः स्वपत्रगन्धेन मदयन्ती महौषधीः / विजया नाम संजज्ञे भैरवस्तामुपाददे

Bấy giờ Janārdana nhận lấy bảo châu Kaustubha. Rồi ‘Vijayā’—dược thảo lớn, hương lá làm say mê muôn loài thảo dược—sinh ra; Bhairava tiếp nhận nàng.

Verse 74

ततो दिव्यांबरधरो देवो धन्वन्तरिः स्वयम् / उपस्थितः करे बिभ्रदमृताढ्यं कमण्डलुम्

Rồi Dhanvantari, vị thần khoác y phục thiên giới, tự thân hiện đến; tay Ngài nâng bình kamaṇḍalu đầy cam lộ amṛta.

Verse 75

ततः प्रहृष्टमनसो देवा दैत्याश्च सर्वतः / मुनयश्चाभवंस्तुष्टास्तदानीं तपसां निधे

Bấy giờ chư thiên và các daitya khắp mọi phương đều hoan hỷ; ôi kho tàng của khổ hạnh, khi ấy các bậc hiền triết cũng mãn nguyện.

Verse 76

ततो विकसितांभोजवासिनी वरदायिनी / उत्थिता पद्महस्ता श्रीस्तस्मात्क्षीरमहार्मवात्

Rồi Śrī, đấng ngự trong hoa sen nở, ban ân phúc, tay cầm sen, từ đại dương sữa mênh mông ấy hiện lên.

Verse 77

अथ तां मुनयः सर्वे श्रीसुक्तेन श्रियं पराम् / तुष्टुवुस्तुष्ट हृदया गन्धर्वाश्च जगुः परम्

Khi ấy, tất cả các hiền triết tán dương Śrī tối thượng bằng bài Śrīsūkta; và các gandharva lòng hân hoan cũng cất lên khúc ca thù thắng.

Verse 78

विश्वाजीप्रमुखाः सर्वे ननृतुश्चाप्सरोगणाः / गङ्गाद्याः पुण्यनद्यश्च स्नानार्थमुपतस्थिरे

Các apsara do Viśvājī đứng đầu đều múa hát; và các dòng sông thiêng như Gaṅgā cũng đến hiện diện để cử hành lễ tắm gội.

Verse 79

अष्टौ दिग्दन्तिनश्चैव मेध्यपात्रस्थितं जलम् / आदाय स्नापयाञ्चक्रुस्तां श्रियं पद्मवासिनीम्

Tám voi phương (digdantī) lấy nước đặt trong bình khí thanh tịnh, rồi cử hành lễ tắm (abhiṣeka) cho Śrī, đấng ngự nơi hoa sen.

Verse 80

तुलसीं च समुत्पन्नां परार्ध्या मैक्यजां हरेः / पद्ममालां ददौ तस्यै मूर्तिमान्क्षीरसागरः

Tulasi chí tôn phát sinh từ sự hợp nhất với Hari; Kṣīrasāgara hiện thân đã ban cho nàng tràng hoa sen.

Verse 81

भूषणानि च दिव्यानि विश्वकर्मा समर्पयत् / दिव्यमाल्यां बरधरा दिव्यभूषणभूषिता / ययौ वक्षस्थलं विष्णोः सर्वेषां पश्यतां रमा

Viśvakarmā dâng lên những trang sức thiên giới; Rama, mang tràng hoa thiêng và rực rỡ bảo sức, trước mắt muôn loài đã tiến đến nơi ngực của Viṣṇu.

Verse 82

तुलसी तु धृता तेन विष्णुना प्रभविष्णुना / पश्यति स्म च सा देवी विष्णुवक्षथलालया / देवान्दयार्द्रया दृष्ट्या सर्वलोकमहेश्वरी

Viṣṇu đầy uy lực đã nâng giữ Tulasi; vị Nữ thần ngự nơi ngực Viṣṇu, bậc Đại Chúa Tể của mọi cõi, nhìn các chư thiên bằng ánh mắt thấm đượm từ bi.