Shloka 18
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
ततस्तस्य वचः श्रुत्वा ज्ञात्वा तु मुनिवाक्यतः / पुत्र शोकेन संतप्तस्त्वां शशाप रुषान्वितः
Transliteration
tatastasya vacaḥ śrutvā jñātvā tu munivākyataḥ / putra śokena saṃtaptastvāṃ śaśāpa ruṣānvitaḥ
Translation
Sau khi nghe những lời ấy và thấu hiểu qua lời của bậc hiền triết, người cha đau đớn tột cùng vì thương con đã giận dữ buông lời nguyền rủa ngươi.
Word by Word
ततःthen
ततः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
वचःspeech/words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having heard’
ज्ञात्वाhaving understood
ज्ञात्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having known/understood’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
मुनि-वाक्यतःfrom the sage’s statement
मुनि-वाक्यतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootमुनि (प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक) + तः (तसिल्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; समासः—मुनिवाक्यात् (ablatival adverb)
पुत्रO son
पुत्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (vocative), एकवचन
शोकेनwith grief
शोकेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
संतप्तःburning/afflicted
संतप्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-तप् (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; मध्यम-पुरुष सर्वनाम
शशाप(he) cursed
शशाप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
रुषा-अन्वितःaccompanied by anger
रुषा-अन्वितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरुषा (प्रातिपदिक) + अन्वित (कृदन्त; अन्वि-इ धातु-प्राय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); समासः—रुषया अन्वितः (तृतीया-तत्पुरुष)