Shloka 15
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
तमासनस्थं मुनिभिस्त्रिशृङ्गमिव पर्वतम् / त्रयी मुखरदिग्भागं ब्रह्मानदैकनिष्ठितम्
Transliteration
tamāsanasthaṃ munibhistriśṛṅgamiva parvatam / trayī mukharadigbhāgaṃ brahmānadaikaniṣṭhitam
Translation
Ngài an tọa giữa các bậc hiền nhân tựa như ngọn núi ba đỉnh uy nghi, tiếng tụng niệm Tam Veda vang vọng khắp mười phương, tâm trí hoàn toàn an trú trong niềm hỷ lạc của Phạm thiên.
Word by Word
तम्him/that one
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
आसनस्थम्seated on a seat
आसनस्थम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआसन-स्थ (प्रातिपदिक; स्था-धातु से निष्पन्न)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः—आसने स्थितः (सप्तमी-तत्पुरुष)
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
त्रि-शृङ्गम्three-peaked
त्रि-शृङ्गम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + शृङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः—त्रीणि शृङ्गाणि यस्य/यत् (द्विगु)
इवlike/as
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय (particle of comparison)
पर्वतम्mountain
पर्वतम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उपमान (object of comparison)
त्रयीthe triad (of Vedas)
त्रयी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रयी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (वेदत्रयी)
मुखर-दिक्-भागम्having resounding quarters/directions
मुखर-दिक्-भागम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमुखर (प्रातिपदिक) + दिक् (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण; समासः—मुखराः दिग्भागाः यस्य/यत् (बहुपद-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय)
ब्रह्म-आनन्द-एक-निष्ठितम्fixed solely in the bliss of Brahman
ब्रह्म-आनन्द-एक-निष्ठितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootब्रह्म (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + निष्ठित (कृदन्त; नि-स्था धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त); विशेषण; समासः—ब्रह्मानन्दे एकनिष्ठितम् (सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुष-प्राय)