Shloka 31
Indra’s Query on Karma-vipāka and the Viśvarūpa Episode
Lalitopākhyāna Context
Devanagari script
सर्वज्ञेन शिवेनाथ प्रेषितो भगवान्मुनिः / दुर्वासास्त्वन्मदभ्रंशं कर्त्तुकामः शशाप ह
Transliteration
sarvajñena śivenātha preṣito bhagavānmuniḥ / durvāsāstvanmadabhraṃśaṃ karttukāmaḥ śaśāpa ha
Translation
Hỡi Chúa tể! Theo lệnh Śiva toàn tri, thánh hiền Durvāsā đã giáng lời nguyền để phá tan cơn say kiêu mạn của ngươi.
Word by Word
सर्वज्ञेनby the omniscient
सर्वज्ञेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसर्वज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; विशेषण
शिवेनby Śiva
शिवेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
प्रेषितःsent, dispatched
प्रेषितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रेषित (कृदन्त; √प्रेष् (धातु))
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
भगवान्venerable, divine
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दुर्वासाःDurvāsā
दुर्वासाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर्वासस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्वत्your
त्वत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-सम्बन्धे (genitive sense), एकवचन; अव्यक्त-रूप (enclitic stem)
मद-भ्रंशम्the fall of pride
मद-भ्रंशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक) + भ्रंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कर्तुम्to do, to cause
कर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थ (purpose)
कामःdesirous
कामः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (desiderative sense: wishing)
शशापcursed
शशाप:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√शप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
हindeed
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात; खलु/एव-प्राय (emphatic particle)