Adhyaya 36

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुष्गपादे वेदव्यसनाख्यानं स्वायंभुवमन्वन्तरवर्णनं च नाम पञ्चत्रिंशत्तमो ऽध्यायः शांशपायन उवाच मन्वन्तराणि शेषाणि श्रोतुमिच्छाम्यनुक्रमात् / मन्वन्तराधिपांश्चैव शक्रदेवपुरोगमान्

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa do Vāyu thuyết, phần trước, đoạn thứ hai (thể anuṣṭubh), chương thứ ba mươi lăm mang tên “Chuyện tai biến của Veda và sự mô tả Manvantara Svāyambhuva”. Śāṃśapāyana nói: Tôi muốn nghe các manvantara còn lại theo thứ tự, cùng các vị chủ tể của manvantara, với Śakra (Indra) và chư thiên dẫn đầu.

Verse 2

सूत उवाच मन्वन्तराणि यानि स्युरतीतानागतानि ह / समासा द्विस्तराच्चैव ब्रुवतो मे निबोधत

Sūta nói: Những manvantara đã qua và sẽ đến, ta sẽ thuật cả vắn tắt lẫn tường tận; hãy lắng nghe lời ta một cách chăm chú.

Verse 3

स्वायंभुवो मनुः पूर्वं मनुः स्वारोचिषस्तथा / उत्तमस्तामसश्चैव रैवतश्चाक्षुषस्तथा

Trước hết là Manu Svayambhuva, rồi Manu Svarocisa. Kế đó là Manu Uttama, Tamasa, Raivata và Caksusa.

Verse 4

षडेते मनवो ऽतीता वक्ष्याम्यष्टावनागतान् / सावर्णिश्चैव रौच्यश्च भौत्यो वैवस्वतस्तथा

Sáu vị Manu ấy đã thuộc về quá khứ; nay ta sẽ nói về tám vị Manu sẽ đến—Savarni, Raucya, Bhautya, Vaivasvata, v.v.

Verse 5

वक्ष्याम्येतान्पुरस्तात्तु मनोर्वेवस्वतस्य च / मनवः पञ्च ये ऽतीता मानसांस्तान्निबोधत

Trước hết ta sẽ nói về các Manu trước Manu Vaivasvata; hãy ghi nhận trong tâm năm vị Manu đã qua.

Verse 6

मन्वन्तरं मया वो ऽध्य क्रान्तं स्वायंभुवस्य ह / अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि मनाः स्वारोचिषस्य ह

Hôm nay ta đã thuật cho các ngươi Manvantara của Svayambhuva; từ đây trở lên, ta sẽ nói Manvantara của Svarocisa.

Verse 7

प्रजासर्गं समासेन द्वितीयस्य महात्मनः / आसन्वै तुषिता देवा मनोः स्वारोचिषे ऽन्तरे

Đây là tóm lược về sự tạo lập muôn loài trong thời Manu vĩ đại thứ hai; trong Manvantara của Svarocisa, các thần Tusita hiện hữu.

Verse 8

पारावताश्च विद्वांसो द्वावेव तु गणौ स्मृतौ / तुषितायां समुत्पन्नाः क्रतोः पुत्राः स्वरोचिषः

Parāvata và các bậc hiền trí—chỉ hai đoàn chúng ấy được ghi trong Smṛti. Sinh tại Tuṣitā, họ là con của hiền sĩ Kratu, mang danh Svarociṣa.

Verse 9

पारावताश्च वासिष्ठा द्वादश द्वौ गणौ स्मृतौ / छन्दजाश्च चतुर्विंशद्देवास्ते वै तदा स्मृताः

Parāvata và Vāsiṣṭha—hai đoàn chúng, mỗi đoàn mười hai, được Smṛti ghi nhớ. Các thần ‘Chandaja’ gồm hai mươi bốn vị, cũng được nhắc đến khi ấy.

Verse 10

दिवस्पर्शो ऽथ जामित्रो गोपदो भासुरस्तथा / अजश्च भगवाश्चैव द्रविणश्य महा बलः

Divasparśa, Jāmitra, Gopada và Bhāsura; cùng Aja, Bhagavān và Draviṇaśya, bậc đại lực.

Verse 11

आयश्चापि महाबाहुर्महौजाश्चापि वीर्यवान् / चिकित्वान्विश्रुतो यस्तु चांशो यश्चैव पठ्यते

Āya, bậc đại bàng tay; Mahaujā, người hùng dũng mãnh; cùng Cikitvān lừng danh và Cāṃśa, danh được tụng đọc.

Verse 12

ऋतश्चद्वादशस्तेषां तुषिताः परिकीर्त्तिताः / इत्येते क्रतुपुत्रास्तु तदासन्सोमपायिनः

Trong số họ, mười hai vị mang danh Ṛta được tán dương là Tuṣita. Như vậy, các con của hiền sĩ Kratu khi ấy là những vị uống Soma.

Verse 13

प्रचेताश्चैव यो देवो विश्वदेवस्तथैव च / समञ्जो विश्रुतो यस्तु ह्यजिह्मश्चारिमर्द्दनः

Pracetā chính là vị thần ấy, cũng là Viśvadeva; Samañja lừng danh, ngay thẳng không quanh co, kẻ nghiền nát quân thù.

Verse 14

आयुर्दानो महामानो दिव्यमानस्तथैव च / अजेयश्च महाभागो यवीयांश्च महाबलः

Āyurdāna, Mahāmāna, Divyamāna; Ajeya bất khả chiến bại, Mahābhāga phúc đức, trẻ tuổi mà đại lực.

Verse 15

होता यज्वा तथा ह्येते परिक्रान्ताः परावताः / इत्येता देवता ह्यासन्मनोः स्वारोचिषान्तरे

Hotā và Yajvā—họ đã du hành đến tận phương xa; trong Svārociṣa-manvantara, thời Manu, chính họ là các thần linh ấy.

Verse 16

सोमपास्तु तदा ह्येताश्चतुर्विशति देवताः / तेषामिन्द्रस्तदा ह्यासीद्विपश्चिल्लोकविश्रुतः

Khi ấy, hai mươi bốn vị thần này đều là những bậc uống Soma; trong số họ, Indra lúc bấy giờ là Vipaścit, lừng danh khắp thế gian.

Verse 17

ऊर्जा वसिष्ठपुत्रश्च स्तंबः काश्यप एव च / भार्गवश्च तधा प्राम ऋषभोंऽङ्गिरसस्तथा

Ūrjā, Vasiṣṭhaputra, Staṃbha và Kāśyapa; lại có Bhārgava, Prāma, và Ṛṣabha—cũng thuộc dòng Aṅgiras.

Verse 18

पौलस्त्यश्चैव दत्तो ऽत्रिरात्रेयो निश्चलस्तथा / पौलहो ऽथार्वरीवांश्च एते सप्तर्षयस्तथा

Paulastya, Datta, Atriratreya và Nishcala; lại có Paulaha và Atharvariva—đó chính là bảy Thánh hiền (Saptarṣi).

Verse 19

चैत्रः किंपुरुष श्चैव कृतान्तो विभृतो रविः / बृहदुक्थो नवः सेतुः श्रुतश्चेति नव स्मृताः

Caitra, Kimpuruṣa, Kṛtānta, Vibhṛta, Ravi, Bṛhaduktha, Nava, Setu và Śruta—chín vị ấy được ghi nhớ trong truyền thống.

Verse 20

मनोः स्वारोचिषस्यैते पुत्रा वंशकराः प्रभो / पुराणे परिसंख्याता द्वितीयं वै तदन्तरम्

Bạch Chúa tể, đây là các con của Manu Svārociṣa, những vị gây dựng dòng tộc; trong Purāṇa đã được liệt kê—đó là Manvantara thứ hai.

Verse 21

सप्तर्षयो मनुर्देवाः पितरश्च चतुष्टयम् / मूलं मन्वन्तरस्यैते तेषां चैवान्वयाः प्रजाः

Bảy Thánh hiền, Manu, chư Thiên và bốn hạng Tổ tiên (Pitṛ)—đó là gốc của Manvantara; từ dòng nối của họ mà muôn loài sinh khởi.

Verse 22

ऋषीणां देवताः पुत्राः पितरो देवसूनवः / ऋषयो देवपुत्राश्च इति शास्त्रे विनिश्चयः

Theo quyết định của śāstra: chư Thiên là con của các ṛṣi; các Pitṛ là con của chư Thiên; và các ṛṣi cũng được gọi là con của chư Thiên.

Verse 23

मनोः क्षत्रं विशश्चैव सप्तर्षिभ्यो द्विजा तयः / एतन्मन्वन्तरं प्रोक्तं समासाच्च न विस्तरात्

Từ Manu sinh ra giai cấp Sát-đế-lợi và Phệ-xá; từ bảy vị Thất Tiên sinh ra các bậc Nhị sinh. Manvantara này được nói vắn tắt, không nói rộng dài.

Verse 24

स्वायंभुवे न विस्तारो ज्ञेयः स्वारोचिषस्य च / न शक्यो विस्तरस्तस्य वक्तुं वर्षशतैरपि

Sự rộng dài của Manvantara Svāyambhuva và Svārociṣa khó mà biết hết; dù nói suốt trăm năm cũng không thể kể trọn vẹn.

Verse 25

पुनरुक्तबहुत्वात्तु प्रजानां वै कुलेकुले / तृतीये त्वथ पर्याये उत्तमस्यान्तरे मनोः

Vì việc nhắc lại quá nhiều về các loài theo từng dòng tộc, nay đến lượt thứ ba—trong thời kỳ của Manu Uttama—mà thuật lại.

Verse 26

पञ्च देवगणा प्रोक्तास्तान्वक्ष्यामि निबोधत / सुधामानश्च ये देवा ये चान्ये वशवर्त्तिनः

Năm nhóm chư thiên đã được nêu; ta sẽ nói rõ, hãy lắng nghe: các thần mang danh Sudhāmāna và những vị thần khác thuộc quyền sai khiến.

Verse 27

प्रतर्दनाः शिवाः सत्यागणा द्वादशकाः स्मृताः / सत्यो धृतिर्दमो दान्तः क्षमः क्षामो ध्वनिः शुचिः

Pratardana, Śiva và nhóm Satya-gaṇa được ghi nhớ là mười hai: Satya, Dhṛti, Dama, Dānta, Kṣama, Kṣāma, Dhvani và Śuci.

Verse 28

इषोर्ज्जश्च तथा श्रेष्ठः सुपर्णो द्वादशस्तथा / इत्येते द्वादश प्रोक्ताः सुधामानस्तु नामभिः

Iṣorjja, Śreṣṭha và Suparṇa—cùng vị thứ mười hai nữa; như vậy mười hai vị này được xưng bằng các danh hiệu “Sudhāmān”.

Verse 29

सहस्रधारो विश्वायुः समितारो वृहद्वसुः / विश्वधा विश्वकर्मा च मानसस्तु विराजसः

Sahasradhāra, Viśvāyu, Samitāra và Vṛhadvasu; lại có Viśvadhā, Viśvakarmā, cùng Mānas—hậu duệ của Virāja.

Verse 30

ज्योतिश्चैव विभासश्च कीर्त्तिता वंशवर्तिनः / अवध्यो ऽवरतिर्देवो वसुर्धिष्ण्यो विभावसुः

Jyoti và Vibhāsa được tán dương là thuộc dòng truyền thừa; lại có Avadhya, Avarati-deva, Vasu, Dhiṣṇya và Vibhāvasu.

Verse 31

वित्तः क्रतुः सुधर्मा च धृतधर्मा यशस्विजः / रथोर्मिः केतुमाञ्छ्चैव कीर्त्तितास्तु प्रतर्दनाः

Vitta, Kratu, Sudharmā, Dhṛtadharmā và Yaśasvij; lại có Rathormi và Ketumān—được tán dương trong dòng Pratardana.

Verse 32

हंसस्वारौ वदान्यौ च प्रतर्दनयशस्करौ / सुदानो वसुदानश्च सुमञ्जसविषावुभौ

Haṃsasvāra và Vadānya—hai vị làm tăng danh tiếng của Pratardana. Sudāna và Vasudāna; cùng Sumañjasa và Viṣāva—cả hai nữa.

Verse 33

यमो वह्निर् यतिश्चैव सुचित्रः सुतपास्तथा / शिवा ह्येते तु विज्ञेया यज्ञिया द्वादशापराः

Yama, Vahni (Agni), Yati, Suchitra và Sutapa—đều nên biết là mang bản tính của Śiva; đó là mười hai vị thần tế tự khác.

Verse 34

सत्यानामपि नामानि निबोधत यथातथम् / दिक्पतिर्वाक्पतिश्चैव विश्वः शंभुस्तथैव च

Hãy hiểu đúng như thật các danh xưng của các Satya: Dikpati, Vakpati, Viśva và Śambhu.

Verse 35

स्वमृडीको दिविश्चैव वर्चोधामा बृहद्वपुः / अश्वश्चैव सदश्वश्च क्षेमानन्दौ तथैव च

Svamṛḍīka, Divi, Varcodhāmā, Bṛhadvapu, Aśva, Sadaśva, cùng Kṣema và Ānanda.

Verse 36

सत्या ह्येते परिक्रान्ता यज्ञिया द्वादशापराः / इत्येता देवता ह्यासन्नौत्तमस्यान्तरे मनोः

Chính họ là các Satya, mười hai vị thần tế tự khác; như vậy các thần linh ấy hiện hữu trong Manvantara của Uttama Manu.

Verse 37

तेषामिन्द्रस्तु देवानां सुशान्तिर्नाम विश्रुतः / पुत्रास्त्तवङ्गिरसस्ते वै उत्तमस्य प्रजापतेः

Trong số các thần ấy, Indra của chư thiên nổi danh với tên Suśānti; và họ là các con thuộc dòng Aṅgiras, con của Uttama Prajāpati.

Verse 38

वशिष्ठपुत्राः सप्तासन्वाशिष्ठा इति विश्रुताः / सप्तर्षयस्तु ते सर्व उत्तमस्यान्तरे मनोः

Bảy người con của Vasiṣṭha, nổi danh là ‘Vāśiṣṭha’. Tất cả đều là Thất Tiên (Saptarṣi) trong thời Manvantara của Manu Uttama.

Verse 39

आचश्च परशुश्चैव दिव्यो दिव्यौषधिर्नयः / देवाम्वुजश्चाप्रतिमौ महोत्साहो गजस्तथा

Āca, Paraśu, Divya, Divyauṣadhi, Naya, Devāmbuja, Apratima, Mahotsāha và Gaja—đó là những danh xưng của họ.

Verse 40

विनीतश्च सुकेतुश्च सुमित्रः सुमतिः श्रुतिः / उत्तमस्य मनोः पुत्रास्त्रयोदश महात्मनः

Vinīta, Suketu, Sumitra, Sumati và Śruti—những bậc đại hồn này thuộc mười ba người con của Manu Uttama.

Verse 41

एते क्षत्रप्रणेतारस्तृतीयं चैतदन्तरम् / औत्तमः परिसंख्यातः सर्गः स्वारोचिषेण तु

Họ là những người đặt nền cho hàng Kṣatriya; đây là Manvantara thứ ba. Theo Svārociṣa Manu, cuộc sáng tạo này được kể là ‘Auttama-sarga’.

Verse 42

विस्तरेणानुपूर्व्या च तामसस्य निबोधत / चतुर्थे त्वथ पर्याये तामसस्यातरे मनोः

Giờ hãy hiểu về Tāmasa (Manu) theo thứ tự và một cách rộng rãi. Ở vòng thứ tư sẽ đến Manvantara của Manu Tāmasa.

Verse 43

सत्याः सुरूपाः सुधियो हरयश्च गणाः स्मृताः / पुलस्त्यपुत्रास्ते देवास्तामसस्यान्तरे मनोः

Satya, Surūpa, Sudhi và Hari được ghi nhớ là các gaṇa. Những vị ấy là chư thiên con của Pulastya, hiện hữu trong thời kỳ trung gian của Manu Tāmāsa.

Verse 44

गणस्तु तेषां देवानामेकैकः पञ्चविंशकः / इन्द्रियाणां प्रतीयेत ऋषयः प्रतिजानते

Mỗi gaṇa của các vị thần ấy gồm hai mươi lăm vị. Các ngài được nhận biết như những căn (indriya); các ṛṣi xác quyết như vậy.

Verse 45

सप्रमाणास्तु शीर्षण्यं मनश्चैवाष्टमं तथा / इन्द्रियाणि तथा देवा मनोस्तस्यान्तरे स्मृताः

Bảy pramāṇa cùng yếu tố tối thượng (śīrṣaṇya), và thứ tám là manas (tâm). Cũng vậy, các căn và chư thiên được ghi nhớ trong thời kỳ trung gian của Manu ấy.

Verse 46

तेषां बभूव देवानां शिबिरिन्द्रः प्रतापवान् / सप्तर्षयोंऽतरे ये च तान्निबोधत सत्तमाः

Trong số các vị thần ấy, Śibirindra oai lực đã làm chủ. Và các bậc Saptarṣi thuộc thời kỳ trung gian ấy, xin hãy lắng biết, hỡi những bậc tối thượng.

Verse 47

काव्य आङ्गिरसश्चैव काश्यपः पृथुरेव च / अत्रेयस्त्वग्निरित्येव ज्योतिर्धामा च भार्गवः

Kāvya, Āṅgirasa, Kāśyapa và Pṛthu; cùng Ātreya, Agni, Jyotirdhāmā và Bhārgava—đó là các vị (Saptarṣi).

Verse 48

पौलहश्चरकश्चात्र वाशिष्ठः पीवरस्तथा / चैत्रस्तथैव पौलस्त्य ऋषयस्तामसेंऽतरे

Trong Manvantara Tāmāsa, tại đây được nêu danh các hiền triết: Paulaha, Caraka, Vāśiṣṭha, Pīvara, Caitra và Paulastya.

Verse 49

जानुजङ्घस्तथा शान्तिर्नरः ख्यातिः शुभस्तथा / प्रियभृत्यो परीक्षिच्च प्रस्थलो ऽथ दृढेषुधिः

Jānujanggha, Śānti, Nara, Khyāti và Śubha; cùng Priyabhṛtya, Parīkṣi, Prasthala và Dṛḍheṣudhi—đều là những danh xưng được nêu.

Verse 50

कृशाश्वः कृतबन्धुश्च तामसस्य मनोः सुताः / पञ्चमेत्वथ पर्याये मनोः स्वारोचिषेंऽतरे

Kṛśāśva và Kṛtabandhu là các con trai của Manu Tāmāsa; và trong thứ tự của Manvantara Svārociṣa, đây là phần thứ năm.

Verse 51

गुणास्तु ये समाख्याता देवानां तान्निबोधत / अमिताभा भूतरयो वैकुण्ठाः ससुमेधसः

Hãy biết các phẩm tính của chư thiên đã được nêu: Amitābha, Bhūtaraya, Vaikuṇṭha và Sasumedhasa.

Verse 52

वरिष्ठाश्च शुभाः पुत्रा वसिष्ठस्य प्रजापतेः / चतुर्दश तु चत्वारो गणास्तेषां सुभास्वराः

Các con trai của Prajāpati Vasiṣṭha đều tối thắng và cát tường; có bốn gaṇa, mỗi gaṇa mười bốn vị, âm thanh trong sáng tốt lành.

Verse 53

उग्रः प्रज्ञो ऽग्निभावश्च प्रज्योतिश्चामृतस्तथा / सुमतिर्वा विरावश्च धामा नादः श्रवास्तथा

Ugra, bậc trí tuệ, mang bản tính lửa, ánh quang rực rỡ, và Amṛta; lại có Sumati, Virāva, Dhāma, Nāda và Śravā.

Verse 54

वृत्तिराशी च वादश्च शबरश्च चतुर्दश / अमिताभाः स्मृता ह्येते देवाः स्वारोचिषेंऽतरे

Vṛtti, Rāśi, Vāda và Śabara—hợp thành mười bốn vị; trong Manvantara Svārociṣa, các vị thần này được ghi nhớ là ‘Amitābha’.

Verse 55

मतिश्च सुमतिश्चैव ऋतसत्यौ तथैधनः / अधृतिर्विधृतिश्चैव दमो नियम एव च

Mati và Sumati, Ṛta và Satya, cùng Aidhana; lại có Adhṛti và Vidhṛti, Dama và Niyama.

Verse 56

व्रतो विष्णुः सहश्चैव द्युतिमान्सुश्रवास्तथा / इत्येतानीह नामानि आभूतयसां विदुः

Vrata, Viṣṇu, Saha, Dyutimān và Suśravā—đó chính là những danh xưng của chư thiên Ābhūtaya được biết ở đây.

Verse 57

वृषो भेत्ता जयो भीमः शुचिर्दान्तो यशो दमः / नाथो विद्वानजेयश्च कृशो गौरो ध्रुवस्तथा

Vṛṣa, Bhettā, Jaya, Bhīma, Śuci, Dānta, Yaśas, Dama; lại có Nātha, Vidvān, Ajeya, Kṛśa, Gaura và Dhruva.

Verse 58

कीर्त्तितास्तु विकुण्ठा वै सुमेधांस्तु निबोधत / मेधा मेधा तिथिश्चैव सत्यमेधास्तथैव च

Các Vaikuntha đã được ca tụng; hỡi những bậc Sumedha, hãy biết: Medhā, Medhā, Tithi và Satyamedhā.

Verse 59

पृश्निमेधाल्पमेधाश्च भूयोमेधाश्च यः प्रभुः / दीप्तिमेधा यशोमेधा स्थिरमेधास्तथैव च

Có vị Prabhu mang danh Pṛśnimedhā, Alpamedhā và Bhūyomedhā; lại có Dīptimedhā, Yaśomedhā và Sthiramedhā.

Verse 60

सर्वमेधा सुमेधाश्च प्रतिमेधाश्च यः स्मृतः / मेधजा मेधहन्ता च कीर्त्तितास्ते सुमेधसः

Người được nhớ đến là Sarvamedhā, Sumedhā và Pratimedhā; lại là Medhajā và Medhahantā—họ được ca tụng là các Sumedhasa.

Verse 61

विभुरिन्द्रस्तथा तेषामासीद्वि क्रान्तपौरुषः / पौलस्त्यो दवबाहुश्च सुधामा नाम काश्यपः

Trong số họ có Vibhū Indra, bậc anh dũng phi thường; lại có Paulastya, Davabāhu và Kāśyapa mang danh Sudhāmā.

Verse 62

हिरण्यरोमाङ्गिरसो वेदश्रीश्चैव भार्गवः / ऊर्ध्वबाहुश्च वाशिष्ठः पर्जन्यः पौलहस्तथा

Hiraṇyaromā thuộc dòng Aṅgirasa, Vedaśrī là bậc Bhārgava; Ūrdhvabāhu thuộc Vāsiṣṭha, cùng Parjanya và Paulaha.

Verse 63

सत्यनेत्रस्तथात्रेय ऋषयो रैवतेंऽतरे / महावीर्यः सुसंभाव्यः सत्यको हरहा शुचिः

Trong Manvantara Raivata, Satyanetra, hiền triết Atreya, cùng Mahāvīrya, Susambhāvya, Satyaka, Harahā và Śuci đều được xưng danh.

Verse 64

बलबन्धुर्निरामित्रः कंबुः शृगो धृतव्रतः / रैवतस्य च पुत्रास्ते पञ्चमं वै तदन्तरम्

Balabandhu, Nirāmitra, Kambu, Śṛga và Dhṛtavrata là các con của Raivata; đó chính là Manvantara thứ năm.

Verse 65

स्वारोचिषश्चोत्तमो ऽपि तामसो रैवतस्तथा / प्रियव्रतान्वया ह्येते चत्वारो मनवः स्मृताः

Svārociṣa, Uttama, Tāmasa và Raivata—bốn vị Manu này được ghi nhớ thuộc dòng dõi Priyavrata.

Verse 66

षष्ठे खल्वपि पर्याये देवा ये चाक्षुषेंऽतरे / आद्याः प्रसूता भाव्यश्च पृथुकाश्च दिवौकसः

Ở vòng thứ sáu, trong Manvantara Cākṣuṣa, các thiên chúng—Ādya, Prasūta, Bhāvya và Pṛthuka—được gọi là divaukasa, cư dân cõi trời.

Verse 67

महानुभावा लेखास्छ पञ्च देवगणाः स्मृताः / दिवौकसः सर्व एव प्रोच्यन्ते मातृनामभिः

Mahānubhāva và Lekhā—được ghi nhớ là năm nhóm thiên thần; tất cả các divaukasa ấy đều được xưng gọi bằng các danh hiệu của Mātṛ (Thánh Mẫu).

Verse 68

अत्रेः पुत्रस्य नप्तारो ह्यारण्यस्य प्रजापतेः / गणस्तु तेषां देवानामेकैको ह्यष्टकः स्मृतः

Họ là các cháu của con trai hiền thánh Atri, thuộc dòng dõi Prajāpati Āraṇya; trong hội chúng chư thiên ấy, mỗi vị đều được ghi nhớ như một ‘Aṣṭaka’.

Verse 69

अन्तरिक्षो वसुर्हव्यो ह्यतिथिश्च प्रियव्रतः / श्रोता मन्तानुमन्ता च त्वाद्या ह्येते प्रकीर्त्तिताः

Antarikṣa, Vasu, Havya, Atithi và Priyavrata; cùng với Śrotā, Mantā (bậc tư duy) và Anumantā—đó là những vị được tán dương như các thần linh thuở đầu.

Verse 70

श्येनभद्रस्तथा चैव श्वेतचक्षुर्महायशाः / सुमनाश्च प्रचेताश्च वनेनः सुप्रचेत्सौ

Lại có Śyenabhadra, Śvetacakṣu lừng danh, Sumanā, Pracetas, Vanena và Supracetas—họ cũng thuộc về hội chúng ấy.

Verse 71

मुनिश्चैव महासत्त्वः प्रसूताः परिकीर्त्तिताः / विजयः सुजयश्चैव मनस्योदौ तथैव च

Muni và Mahāsattva được kể là những vị thần đã sinh khởi; và còn có Vijaya, Sujaya, cùng Manasyu và Uda nữa.

Verse 72

मतिः परिमतिश्चैव विचेताः प्रियनिश्चयः / भव्या ह्येते स्मृता देवाः पृथुकांश्च निबोधत

Mati, Parimati, Vicetā và Priyaniścaya—những vị thần này được ghi nhớ là ‘cát tường, cao quý’; và hãy hiểu thêm về Pṛthukāṃśa nữa.

Verse 73

ओजिष्ठः शकुनो देवो वानत्दृष्टस्तथैव च / सत्कृतः सत्यदृष्टिश्च जिगीषुर्विजयस्तथा

Ojistha, Sakuna, Deva và Vanatdrishta; lại có Satkṛta, Satyadrishti, Jigishu và Vijaya—đều là danh xưng của chư thiên.

Verse 74

अजितश्च महाभागः पृथुकास्ते दिवौकसः / लेशास्तथा प्रवक्ष्यामि नामतस्तान्निबोधत

Ajita cũng là bậc đại phúc; họ là các divaukasa, cư dân cõi trời, mang danh Prithuka. Nay ta sẽ nói lược một phần theo tên—hãy chú tâm ghi nhận.

Verse 75

मनोजवः प्रघासश्च प्रचेताश्च महायशाः / ध्रुवो ध्रुवक्षितिश्चैव अत्युतश्चैव वीर्यवान्

Manojava, Praghāsa và Praceta lừng danh; lại có Dhruva, Dhruvakṣiti và Atyuta dũng mãnh—đều hiện hữu như vậy.

Verse 76

युवना बृहस्पतिश्चैव लेखाः संपरिकीर्त्तिताः / मनोजवो महावीर्यस्तेषामिन्द्रस्तदाभवत्

Yuvanā và Bṛhaspati—những danh xưng ‘Lekhā’ ấy cũng được tán dương. Trong số họ, Manojava đại dũng lực khi ấy đã trở thành Indra.

Verse 77

उत्तमो भार्गवश्चैव हविष्मानङ्गिरःसुतः / सुधामा काश्यपश्चैव वशिष्ठो विरजास्तथा

Uttama, Bhārgava và Havishmān—con của Angiras; lại có Sudhāmā, Kāśyapa, Vaśiṣṭha và Viraja—đều là các bậc hiền thánh.

Verse 78

अतिनामा च पौलस्त्यः सहिष्णुः पौलहस्तथा / मधुरात्रेय इत्येते सप्त वै चाक्षुषेंऽतरे

Atināmā, Paulastya, Sahiṣṇu, cùng Paulaha và Madhurātreya—đó là bảy vị (hiền thánh) trong Manvantara Cākṣuṣa.

Verse 79

ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक्कृतिः / अग्निष्टुदतिरात्रश्च सुद्युम्नशचेति ते नव

Ūru, Puru, Śatadyumna, Tapasvī, Satyavākkṛti, Agniṣṭut, Atirātra và Sudyumna—được nói là chín vị ấy.

Verse 80

अभिमन्युश्च दशमो नाड्वलेया मनोः सुताः / चाक्षुषस्य सुताः ह्येते षष्ठं चैव तदन्तरम्

Vị thứ mười là Abhimanyu; họ là các con của Manu Nāḍvaleya. Tất cả đều là con của Cākṣuṣa; và đây chính là Manvantara thứ sáu.

Verse 81

वैवस्वतेन संख्यातस्तत्सर्गः सांप्रतेन तु / विस्तरेणानुपूर्व्या च चाक्षुषस्यान्तरे मनोः

Sự tạo lập ấy đã được Vaivasvata (Manu) kể đếm vắn tắt; còn nay người thuật sẽ trình bày Manvantara của Manu Cākṣuṣa theo thứ tự, rộng rãi.

Verse 82

ऋषय ऊचुः चाक्षुषः कस्य दायादः संभूतः सक्य वान्वये / तस्यान्ववाये ये ऽप्यन्येतान्नो ब्रूहि यथातथम्

Các ṛṣi thưa rằng: “Cākṣuṣa là người thừa tự của ai, và thuộc dòng dõi nào? Xin hãy nói cho chúng tôi đúng như thật về những người khác trong hệ phả của ngài.”

Verse 83

सूत उवाच चाक्षुषस्य विसर्गं तु समासाच्छृणुत द्विजाः / यस्यान्ववाये संभूतः पृथुर्वैन्यः प्रतापवान्

Suta nói: Hỡi các bậc dvija, hãy nghe tóm lược về sự phát sinh (visarga) của Manu Cākṣuṣa; trong dòng dõi ấy đã sinh ra Pṛthu Vainya đầy uy lực.

Verse 84

प्रजानां पतयश्चान्ये दक्षः प्राचेतसस्तथा / उत्तानपादं जग्राह पुत्रमत्रिप्रजापतिः

Cũng có những vị chủ của muôn loài khác: Dakṣa, con của Prācetas; và Prajāpati Atri đã nhận Uttānapāda làm con trai.

Verse 85

दत्तकः स तु पुत्रो ऽस्य राजा ह्यासीत्प्रजापतिः / स्वायंभुवेन मनुना दत्तो ऽत्रेः कारणं प्रति

Người ấy là con nuôi của ông; và vị vua ấy quả thật trở thành Prajāpati. Manu Svāyambhuva, vì một duyên cớ, đã trao người ấy cho Atri.

Verse 86

मन्वन्तरमथासाद्य भविष्यच्चाक्षुषस्य ह / षष्ठं तदनु वक्ष्यामि उपोद्धातेन वै द्विजाः

Nay, khi đề cập đến manvantara sẽ đến sau Cākṣuṣa, hỡi các dvija, ta sẽ thuật manvantara thứ sáu cùng lời dẫn nhập.

Verse 87

उत्तानपादाच्चतुरः सूनृतासूत भामिनी / धर्मस्य कन्या सुश्रोणी सूनृता नाम विश्रुता

Từ Uttānapāda, người mỹ nữ Sūnṛtā sinh ra bốn người con trai; nàng là ái nữ của Dharma, dáng thắt lưng thon, nổi danh với tên Sūnṛtā.

Verse 88

उत्पन्ना जापि धर्मेम ध्रुवस्य जननी शुभा / धर्मस्य पत्न्यां लक्ष्मयां वै उत्पन्ना सा शुचिस्मिता

Dẫu sinh trong Dharma, nàng Śubhā vẫn trở thành mẹ của Dhruva; chính từ Lakṣmī, hiền thê của Dharma, nàng Śucismitā ấy được sinh ra.

Verse 89

ध्रुवं च कीर्त्तिमन्तं च त्वायुष्मन्तं वसुं तथा / उत्तानपादो ऽजनयत्कन्ये द्वे च शुचिस्मिते

Uttānapāda sinh ra Dhruva, Kīrtimān, Āyuṣmān và Vasu; và hỡi Śucismite, còn có hai ái nữ nữa.

Verse 90

स्वरामनस्विनी चैव तयोः पुत्राः प्रकीर्त्तिताः / ध्रुवो वर्षसहस्राणि दश दिव्यानि वीर्यवान्

Svarā và Manasvinī được xưng tụng là các con trai của họ; còn Dhruva dũng mãnh đã tu khổ hạnh suốt mười nghìn năm thiêng.

Verse 91

तपस्तेपे निराहारः प्रार्थयन्विपुलं यशः / त्रेतायुगे तु प्रथमे पौत्रः स्वायंभुवस्य तु

Ngài nhịn ăn mà tu khổ hạnh, cầu xin danh tiếng rộng lớn; là cháu của Svāyambhuva Manu, vào buổi đầu của Tretāyuga, ngài như thế.

Verse 92

आत्मानं धारयन्योगान्प्रार्थयन्सुमहद्यशः / तस्मै ब्रह्मा ददौ प्रीतो ज्योतिषां स्थानमुत्तमम्

Giữ thân tâm vững trong yoga, ngài cầu xin danh vọng vô cùng lớn; Brahmā hoan hỷ ban cho ngài địa vị tối thượng giữa các vì tinh tú.

Verse 93

आभूतसंप्लवाद्दिव्यमस्तोदयविवार्जितम् / तस्यातिमात्रामृद्धिं च महिमानं निरीक्ष्य तु

Chiêm ngưỡng cảnh giới thiêng liêng sau thời đại Pralaya, nơi không còn phân biệt lặn và mọc, và thấy rõ sự phú thịnh cùng uy quang vượt bậc của cảnh giới ấy.

Verse 94

दैत्या सुराणामाचार्यः श्लोकमप्युशाना जगौ / अहो ऽस्य तपसो वीर्यमहो श्रुतमहो व्रतम्

Uśanā, bậc đạo sư của cả Daitya lẫn chư Thiên, cũng ngâm một bài kệ: “Ôi! sức mạnh của khổ hạnh ấy; ôi! sự thọ trì Śruti ấy; ôi! hạnh nguyện (vrata) ấy!”

Verse 95

कृत्वा यदेनमुपरि ध्रुवं सप्तर्षयः स्थिताः / द्रुवे त्रिदिवमासक्तमीश्वरः स दिवस्पतिः

Người được lập làm Dhruva, trên đó bảy Hiền giả (Saptarṣi) an trụ; nơi Dhruva, cõi trời (Tridiva) cũng gắn bó—chính Đấng Tự Tại ấy là Divaspati.

Verse 96

ध्रुवात्सृष्टिं च भव्यं च भूमिस्तौ सुषुवे नृपौ / स्वां छायामाह वै सृष्टिर्भवनारीति तां प्रभुः

Từ Dhruva, Mẹ Đất (Bhūmi) sinh ra hai vị vua tên Sṛṣṭi và Bhavya. Đấng Chủ Tể bảo Sṛṣṭi: “Ngươi là bóng của Ta; hãy mang danh Bhavanārī.”

Verse 97

सत्याभिव्यहृतेस्तस्य सद्यः स्त्री साभवत्तदा / दिव्यसंहनना छाया दिव्याभरणभूषिता

Vừa khi lời chân thật của Ngài được thốt ra, bóng ấy lập tức hóa thành một người nữ, thân tướng nhiệm mầu và trang sức bằng bảo vật cõi trời.

Verse 98

छायायां सृष्टिराधत्त पञ्च पुत्रानकल्मषान् / प्राजीनगर्भं वृषभं वृकञ्च वृकलं धृतिम्

Từ Chāyā phát sinh năm người con trai thanh tịnh: Prājīnagarbha, Vṛṣabha, Vṛka, Vṛkala và Dhṛti.

Verse 99

पत्नी प्राचीनगर्भस्य सुवर्चा सुषुवे नुपम् / नाम्नोदारधियं पुत्रमिन्द्रो यः पूर्वजन्मनि

Vợ của Prājīnagarbha là Suvarcā sinh một người con ưu tú tên Udāradhī, vốn ở tiền kiếp chính là Indra.

Verse 100

संवत्सरसहस्रान्ते सकृदाहारमाहरन् / एवं मन्वन्तरं युक्त इन्द्रत्वं प्राप्तवान्प्रभुः

Hết một ngàn năm, ông chỉ thọ thực một lần; nhờ giữ kỷ luật như vậy suốt manvantara, bậc Chúa tể đã đạt ngôi vị Indra.

Verse 101

उदारधेः सुतं भद्राजनयत्सा दिवञ्जयम् / रिपुं रिपुञ्जयाज्जज्ञे वराङ्गी तु दिवञ्जयात्

Từ Udāradhī, Bhadrā sinh người con tên Divañjaya; từ Divañjaya, Varāṅgī sinh Ripuñjaya, và từ Ripuñjaya sinh ra Ripu.

Verse 102

रिपोराधत्त बृहती वक्षुषं सर्वतेजसम् / तस्य पुत्रो मनुर्विद्वान् ब्रह्मक्षत्त्रप्रवत्तकः / व्यजीजनत्पुष्करिणी वारुणी चाक्षुषं मनुम्

Từ Ripu, Bṛhatī sinh Vakṣuṣa rực rỡ mọi uy quang. Con của ông là Manu bậc trí, người khai mở pháp đạo của Bà-la-môn và Sát-đế-lỵ. Puṣkariṇī và Vāruṇī sinh Cākṣuṣa Manu.

Verse 103

ऋषय ऊचुः प्रजापतेः सुता कस्माद्वारुणी प्रोच्यते ऽनघ / एतदाचक्ष्व तत्वेन कुशलो ह्यसि विस्तरे

Các hiền triết thưa rằng—Hỡi bậc vô nhiễm, vì sao ái nữ của Prajāpati được gọi là ‘Vāruṇī’? Xin hãy thuật lại đúng chân lý một cách tường tận, vì ngài tinh thông việc diễn giải.

Verse 104

सूत उवाच अरण्यस्योदकः पुत्रो वरुणत्वमुपागतः / तेन सा वारुणी ज्ञेया भ्रात्रा ख्यातिमुपागता

Sūta đáp: “Udaka, con của Araṇya, đã đạt địa vị Varuṇa; vì thế nàng được biết là ‘Vāruṇī’, và nhờ người anh mà danh tiếng lan truyền.”

Verse 105

मनोरजायन्त दश नड्वलायां सुताः शुभाः / कन्यायां सुमहावीर्या विरजस्य प्रजापतेः

Từ Naḍvalā, Manu sinh ra mười người con trai cát tường; còn từ Kanyā, Prajāpati Viraja sinh ra những người con trai đại hùng lực.

Verse 106

ऊरुः पुरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक्कृतिः / अग्निष्टुदतिरात्रश्च सुद्युम्नश्चेति वै नव

Ūru, Puru, Śatadyumna, Tapasvī, Satyavākkṛti, Agniṣṭut, Atirātra và Sudyumna—đó là chín người con được kể tên.

Verse 107

अभिमन्युश्च दशमो नड्वलायां मनोः सुताः / ऊरोरजनयत्पुत्रान्षडाग्नेयी महाप्रभान्

Abhimanyu là người con trai thứ mười của Manu do Naḍvalā sinh; và nhờ Ūru, Āgneyī sinh ra sáu người con trai rực rỡ đại quang.

Verse 108

अङ्गं सुमनसं ख्यातिङ्गयं शुक्रं व्रजाजिनौ / अङ्गात्सुनीथापत्यंवै वेनमेकं व्यजायत

Giữa Anga, Sumanasa, Khyātiṅgaya, Śukra, Vraja và Ajina; từ Anga, qua thai của Sunīthā, đã sinh ra một người con duy nhất tên là Vena.

Verse 109

तस्यापराधाद्वेनस्य प्रकोपस्तु महानभूत् / प्रजार्थमृषयो यस्यममन्थुर्दक्षिणां करम्

Do tội lỗi của Vena, cơn thịnh nộ lớn bùng lên; vì lợi ích muôn dân, các ṛṣi đã khuấy (mạnthana) bàn tay phải của ông.

Verse 110

जनितस्तस्य पाणौ तु मथिते रूपवान्पृथुः / जनयित्वा सुतं तस्य पृथुं प्रथितपौरुषम्

Khi bàn tay ấy bị khuấy, Pṛthu dung mạo tuấn tú liền sinh ra; và từ đó hiện lộ người con Pṛthu, nổi danh bởi dũng lực.

Verse 111

अब्रु वंस्त्वेष वो राजा ऋषयो मुदिताः प्रजाः / स धन्वी कवची जज्ञे तेजसा निर्दहन्निव

Họ nói: “Đây là vua của các ngươi”; các ṛṣi và dân chúng đều hoan hỷ. Ngài sinh ra mang cung và giáp, như thể thiêu đốt bằng uy quang.

Verse 112

वृत्तीनामेष वो दाता भविष्यति नराधिपः / पृथुर्वैन्यस्तदा लोकान्ररक्ष क्षत्रपूर्वजः

Vị nara-đế này sẽ là người ban cho các ngươi kế sinh nhai; khi ấy Pṛthu Vainya, tổ tiên của hàng kṣatriya, đã hộ trì các thế giới.

Verse 113

राजसूयाभिषिक्तानामाद्यस्स वसुधाधिपः / तस्य स्तवार्थमुत्पन्नौ निपुणौ सूतमागधौ

Trong các vị vua được tắm phong bằng lễ Rajasuya, ngài là bậc đế vương đầu tiên của cõi đất. Để ca tụng ngài, hai bậc Suta và Magadha tinh thông đã xuất hiện.

Verse 114

तेनेयं गौर्महाराज्ञा दुग्धा सस्यानि धीमता / प्रजानां वृत्तिकामानां देवैश्चर्षिगणैः सह

Vị đại vương trí tuệ ấy đã “vắt sữa” trái đất như bò mẹ; lúa thóc tuôn ra để nuôi dân, cùng với chư thiên và các bậc hiền rishi.

Verse 115

पितृभिर् दानवैश्चैव गन्धर्वैश्चाप्सरोगणैः / सर्पैः पुण्यजनैश्चैव पर्वतैर्वृक्षवीरुधैः

Bởi các bậc Tổ linh (Pitri), các Danava, các Gandharva và đoàn Apsara, các loài rắn thần, các Punyajana, cùng núi non, cây cối và dây leo.

Verse 116

तेषु तेषु तु पात्रेषु दुह्यमाना वसुंधरा / प्रादाद्यथेप्सि तं क्षीरं तेन प्राणानधारयन्

Khi Vasundharā được “vắt” vào từng chiếc bình, nàng ban thứ sữa đúng như điều mong cầu; nhờ đó họ duy trì sinh mệnh.

Verse 117

शांशपायन उवाच विस्तरेण पृथोर्जन्म कीर्त्तयस्व महाव्रत / यथा महात्मना तेन पूर्वं दुग्धा वसुंधरा

Śāṃśapāyana nói: Hỡi bậc giữ đại nguyện, hãy thuật tường tận sự ra đời của Prithu, như cách vị đại hồn ấy xưa kia đã “vắt sữa” Vasundharā.

Verse 118

यथा देवैश्च नागैश्च यथा ब्रह्मर्षिभिः सह / यक्षै राक्षसगन्धर्वैरप्सरोभिर्यथा पुरा

Như xưa đã từng cùng chư Thiên và các Nāga, cũng như cùng các Brahmarṣi; lại như cùng Yakṣa, Rākṣasa, Gandharva và Apsarā trong thời cổ.

Verse 119

यथा यथा च वै सूत विधिना येन येन च / तेषां पात्रविशेषांश्च दोग्धारं क्षीरमेव च

Hỡi Sūta, theo cách thức nào và bằng nghi lễ nào đã diễn ra, xin hãy nói rõ: các loại bình chứa đặc biệt của họ, người vắt sữa, và chính dòng sữa (kṣīra) ấy.

Verse 120

तथा वत्सविशेषांश्च त्वंनः प्रब्रूहि पृच्छताम् / यथा क्षीरविशेषांश्च सर्वानेवानुपूर्वशः

Cũng vậy, chúng tôi thỉnh cầu: xin hãy nói cho chúng tôi về các loại bê con (vatsa) khác nhau; và hãy lần lượt thuật rõ mọi sai biệt của sữa (kṣīra).

Verse 121

यस्मिंश्च कारणे पाणिर्वनस्य मथितः पुरा / कुद्धैर्महर्षिभिः पूर्वैः कारणं ब्रूहि तद्धि नः

Và vì duyên cớ nào mà thuở trước các bậc Mahārṣi phẫn nộ đã ‘khuấy mthā’ khu rừng để rút lấy tinh túy? Xin hãy nói rõ nguyên do ấy cho chúng tôi.

Verse 122

सूत उवाच कथयिष्यामि वो विप्राः पृथोर्वैन्यस्य संभवम् / एकाग्राः प्रयताश्चैव शुश्रूषध्वं द्विजोत्तमाः

Sūta nói: Hỡi các bậc vipra, ta sẽ kể cho các vị về sự xuất hiện của Pṛthu Vainya. Hỡi các dvija tối thượng, hãy nhất tâm và thanh tịnh mà lắng nghe.

Verse 123

नाशुद्धाय न पापाय नाशिष्यायाहिताय च / वर्त्तनीयमिदं ब्रह्म नाव्रताय कथञ्चन

Lời Brahma này không nên truyền cho kẻ bất tịnh, kẻ có tội, kẻ không phải đệ tử hay kẻ gây hại; với người không giữ vrata thì tuyệt đối không.

Verse 124

धन्यं यशस्यमायुष्यं पुण्यं वेदैश्च संमितम् / रहस्यमृषिभिः प्रोक्तं शृणुयाद्यो ऽनसूयकः

Câu chuyện này đem phúc lành, danh tiếng, tăng thọ, đầy công đức và phù hợp với Veda; bí mật do các hiền triết nói ra ấy, người không ganh ghét hãy lắng nghe.

Verse 125

यश्चैवं श्रावयेन्मर्त्यः पृथोर्वैन्यस्य संभवम् / ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य न स शोचेत्कृताकृतम्

Ai đảnh lễ các Bà-la-môn rồi truyền tụng như vậy chuyện xuất hiện của Prithu Vainya, người ấy không sầu muộn vì điều đã làm hay chưa làm.

Verse 126

गोप्ता धर्मस्य राजासौ बभूवात्रिसमः प्रभुः / अत्रिवंशसमुत्पन्नो ह्यङ्गो नाम प्रजापतिः

Vị vua ấy là người hộ trì Dharma, bậc chủ tể như hiền triết Atri; từ dòng Atri xuất hiện Prajapati mang danh Anga.

Verse 127

तस्य पुत्रो ऽभवद्वेनो नात्यर्थं धार्मिकस्तथा / जातो मृत्युसुतायां वै सुनीथायां प्रजापतिः

Con trai của ngài là Vena, không mấy mực đạo hạnh; vị Prajapati ấy sinh từ Sunitha, ái nữ của Thần Chết (Mrityu).

Verse 128

स मातामहदोषेण वेनः कालात्म जात्मजः / स धर्मं वृष्ठतः कृत्वा कामाल्लोकेष्वर्तत

Do lỗi của ngoại tổ, Vena—con của Kālātmaja—đã gạt bỏ Dharma ra sau lưng và, bị dục vọng chi phối, lang thang trong các cõi.

Verse 129

स्थापनां स्थापयामास धर्मायेतां स पार्थिवः / वेदशास्त्राण्यतिक्रम्य सो ऽधर्मे निरतो ऽभवत्

Vị vua ấy lập ra một thiết chế nhân danh Dharma; nhưng vượt bỏ Veda và śāstra, ông ta lại chìm đắm trong Adharma.

Verse 130

निःस्वाध्यायवष्ट्कारे तस्मिन्राज्यं प्रशासति / न पिबन्ति तदा सोमं महायज्ञेषु देवताः

Khi ông ta cai trị, không còn svādhyāya và tiếng vaṣaṭ; vì thế chư thiên không uống soma trong các đại tế lễ.

Verse 131

न यष्टव्यं न दातव्यमिति तस्य प्रजापतेः / आसीत्प्रतिज्ञा क्रूरेयं विनाशे प्रत्युपस्थिते

Lời thề tàn nhẫn của vị Prajāpati ấy là: “không được tế lễ, không được bố thí”; và sự diệt vong đã kề cận.

Verse 132

अहमीज्यश्च पूज्यश्च यज्ञे देवद्विजातिभिः / मयि यज्ञा विधातव्या मयि होतव्यमित्यपि

Hắn nói: “Trong tế lễ, chư thiên và hàng dvija phải tôn thờ và cúng tế chính ta; mọi yajña phải lập vì ta, và lễ vật hiến dâng cũng phải dâng cho ta.”

Verse 133

तमतिक्रान्तमर्यादमवदानसुसंवृतम् / ऊचुर्महर्षयः सर्वे मरीचिप्रमुखास्तदा

Bấy giờ các đại hiền thánh, đứng đầu là Marīci, thấy kẻ vượt quá khuôn phép, bị tội lỗi che phủ, liền cất lời nói.

Verse 134

वयं दीक्षां प्रवेक्ष्यामः संवत्सरशतं नृप / त्वं मा कार्षीरधर्मं वै नैष धर्मः सनातनः

Hỡi quốc vương, chúng ta sẽ nhập dīkṣā suốt một trăm năm; ngài chớ làm điều phi pháp, vì đó chẳng phải là Chánh pháp vĩnh cửu.

Verse 135

निधने संप्रसूतस्त्वं प्रजापतिरसंशयः / पालयिष्ये प्रजाश्चेति पूर्वं ते समयः कृतः

Ngài sinh ra trong thời suy vong; không nghi ngờ gì, ngài là Prajāpati. Trước kia ngài đã lập lời ước: ‘Ta sẽ hộ trì muôn dân.’

Verse 136

तां स्तथा वादिनः सर्वान्ब्रह्मर्षीनब्रवीत्तदा / वेनः प्रहस्य दुर्बुद्धिर्विदितेन च कोविदः

Trước các Brahmarṣi đang nói như vậy, khi ấy Vena kẻ ngu muội bật cười, tỏ ra mình thông hiểu, rồi đáp lời.

Verse 137

स्रष्टा धर्मस्य कश्चान्यः श्रोतव्यं कस्य वा मया / वीर्यण तपसा सत्यैर्मया वा कः समो भुवि

Ai khác là đấng tạo lập Dharma ngoài ta? Ta phải nghe ai? Về dũng lực, khổ hạnh và chân thật, trên cõi đất này ai sánh bằng ta?

Verse 138

मन्दात्मानो न नूनं मां यूयं जानीत तत्त्वतः / प्रभवं सर्वलोकानां धर्माणां च विशेषतः

Hỡi những kẻ tâm trí u mê! Các ngươi hẳn chưa biết Ta đúng theo chân lý; Ta là nguồn gốc của mọi thế giới và đặc biệt là cội nguồn của các pháp (dharma).

Verse 139

इच्छन्दहेयं पृथिवीं प्लावयेयं जलेन वा / सृजेयं वा ग्रसेयं वा नात्र कार्या विचारणा

Nếu Ta muốn, Ta có thể thiêu đốt địa cầu hoặc làm ngập bằng nước; có thể tạo dựng hoặc nuốt chửng—chẳng cần do dự suy xét.

Verse 140

यदा न शक्यते स्तंभादानार्य्यभृशसंहितः / अनुनेतुं तदा वेनस्ततः क्रुद्धा महर्षयः

Khi không thể khuyên nhủ Vena—kẻ cứng như cột, phi đạo lý và cực kỳ hung bạo—thì các đại hiền triết nổi giận.

Verse 141

निगृह्य तं च बाहुभ्यां विस्फुरन्तं महा बलम् / ततो ऽस्य वामहस्तं ते ममन्थुर्भृशकोपिताः

Họ dùng hai cánh tay khống chế kẻ lực lưỡng đang vùng vẫy ấy; rồi trong cơn thịnh nộ, họ mài giũa (máth) bàn tay trái của hắn.

Verse 142

तस्मात्प्रमथ्यमानाद्वै जज्ञ पूर्वमिति श्रुतिः / ह्रस्वो ऽतिमात्रं पुरुषः कृष्णश्चापि बभूव ह

Theo lời truyền của śruti, từ sự mài giũa ấy trước hết sinh ra một người đàn ông; hắn thấp, thân thể quá khổ và cũng mang sắc đen.

Verse 143

स भीतः प्राञ्जलिश्चैव तस्थिवानाकुलेन्द्रियः / तमार्त्तं विह्वलं दृष्ट्वा निषीदेत्यब्रुवन्किल

Ông run sợ, chắp tay đứng đó, các căn rối loạn. Thấy ông khổ sở và bàng hoàng, họ bảo: “Hãy ngồi xuống.”

Verse 144

निषादवंशकर्तासौ बभूवानन्तविक्रमः / धीवरानसृजच्चापि वेनकल्मषसंभवान्

Ông trở thành người khai lập dòng Niṣāda, dũng lực vô biên; và cũng tạo ra những dhīvara (ngư phủ) sinh từ ô uế của Vena.

Verse 145

ये चान्ये विन्ध्यनिलयास्तंबुरास्तुबुराः खशाः / अधर्मरुचयश्चापि विद्धि तान्वेनकल्मषान्

Còn những kẻ khác cư trú nơi Vindhya—Tambura, Tubura, Khaśa—và những người ưa thích phi pháp; hãy biết họ đều do ô uế của Vena mà sinh.

Verse 146

पुनर्महर्षयस्तस्य पाणिं वेनस्य दक्षिणम् / अरणीमिव संरब्धा ममन्थुर्जातमन्यवः

Rồi các đại hiền triết, lòng bừng giận, đã khuấy động bàn tay phải của Vena như cọ araṇi để phát lửa.

Verse 147

पृथुस्तस्मात्समुत्पन्नः कराज्जलजसन्निभात् / पृथोः करतलाद्वापि यस्माज्जातः पृषुस्ततः

Từ bàn tay tựa hoa sen ấy, Pṛthu xuất hiện; và vì Pṛṣu sinh từ lòng bàn tay của Pṛthu, nên được gọi là Pṛṣu.

Verse 148

दीप्यमानश्च वपुषा साक्षादग्निरिव ज्वलन् / आद्यमाजगवं नाम धनुर्गृह्य महारवम्

Ngài rực sáng với thân thể như chính lửa thiêng đang bừng cháy; rồi cầm lấy cây cung nguyên thủy tên Ājagava và cất tiếng gầm vang lớn.

Verse 149

शारांश्च बिभ्रद्रक्षार्थ कवचं च महाप्रभम् / तस्मिञ्जा ते ऽथ भूतानि संप्रहृष्टानि सर्वशः

Để hộ vệ, Ngài mang các mũi tên và khoác áo giáp rực rỡ; khi Ngài xuất hiện, muôn loài khắp nơi đều hân hoan.

Verse 150

समापेतुर्महाराजं वेनश्च त्रिदिवं गतः / समुत्पन्नेन राजर्षिः सत्पुत्रेण महात्मना

Mọi người đều tụ hội bên đức đại vương; còn Vena thì đi lên Tridiva (cõi trời). Nhờ sự xuất hiện của người con hiền đức, bậc đại hồn ấy, chí nguyện của vị rajarṣi được viên mãn.

Verse 151

त्रातः स पुरुषव्याघ्रः पुन्नाम्नो नरकात्तदा / तं नद्यश्च समुद्राश्च रत्नान्यादाय सर्वशः

Khi ấy, bậc trượng phu như hổ giữa loài người được cứu khỏi địa ngục mang tên Punnāma. Các dòng sông và biển cả từ khắp nơi mang châu báu đến với Ngài.

Verse 152

अभिषेकाय तोयं च सर्व एवोपत स्थिरे / पितामहश्च भगवानङ्गिरोभिः सहामरैः

Để làm lễ abhiṣeka, mọi người đều đứng sẵn với nước thanh tịnh. Và đức Bhagavān Pitāmaha (Phạm Thiên) cũng đến cùng các vị Aṅgiras và chư thiên.

Verse 153

स्थावराणि च भूतानि जङ्गमानि च सर्वशः / समागम्य तदा वैन्यमभ्य षिञ्चन्नराधिपम्

Bấy giờ mọi loài hữu tình, cả bất động lẫn động vật, đều tụ hội và cử hành lễ quán đảnh cho vua Vainya.

Verse 154

महता राजराजेन प्रजापालं महाद्युतिम् / सो ऽभिषिक्तो महाराजो देवैरङ्गिरसः सुतैः

Vị đế vương tối thượng đã khiến các chư thiên, con của Aṅgirasa, cử hành lễ quán đảnh cho bậc Đại vương rực rỡ, người hộ trì muôn dân.

Verse 155

आदि राजो महाभागः पृथुर्वैन्यः प्रतापवान् / पित्रापरञ्जितास्तस्य प्रजास्तेनानुरञ्जिताः

Pṛthu Vainya là vị vua đầu tiên, phúc đức lớn và uy lực mạnh; dân chúng của ngài được người cha làm hài lòng, và ngài cũng khiến muôn dân hoan hỷ.

Verse 156

ततो राजेति नामास्य ह्यनुरागादजायत / आपस्तस्तंभिरे तस्य समुद्रमभियास्यतः

Từ đó, do lòng mến kính, ngài được gọi là “Rāja”; và khi ngài tiến về phía đại dương, nước liền dừng lại như bị trấn giữ vì ngài.

Verse 157

पर्वताश्चावदीर्यन्त ध्वजभङ्गश्च नाभवत् / अकृष्टपच्या पृथिवी सिद्ध्यन्त्यन्नानि चिन्तया

Núi non nứt vỡ, nhưng cờ hiệu không hề gãy; đất đai trổ quả không cần cày, và chỉ cần khởi niệm thì lương thực liền thành tựu.

Verse 158

सर्वकामदुघा गावः पृटके पुटके मधु / एतस्मिन्नेव काले तु यजतस्तस्य वै मखे

Những con bò ấy ban mọi ước nguyện; trong các giỏ, các bình đều đầy mật. Ngay lúc ấy, vị chủ tế đang cúng tế trong lễ tế của mình.

Verse 159

सोमे सुते समु त्पन्नः सूतः सौत्ये तदाहनि / तस्मिन्नेवं समुत्पन्ने पुनर्जज्ञे ऽथ मागधः

Vào ngày ép Soma, trong nghi lễ sautya, Sūta được sinh ra; và khi Sūta vừa xuất hiện như thế, rồi Māgadha lại sinh ra tiếp.

Verse 160

सामगेषु च गायत्सु शुभाण्डे वैश्वदेविके / समागते समुत्पन्नस्तस्मान्मागध उच्यते

Khi các ca sĩ Sāma đang hát, và trong nghi lễ Vaiśvadevika cát tường mọi người tụ hội, lúc ấy người ấy xuất hiện; vì thế được gọi là Māgadha.

Verse 161

ऐन्द्रेण हविषा चापि हविः पृक्तं बृहस्पतेः / जुहावेन्द्राय दैवेन ततः सूतो व्यजायत

Cùng với lễ vật dâng Indra, lễ vật của Bṛhaspati cũng bị trộn lẫn; do ý trời, lễ hiến ấy được rót cho Indra, rồi Sūta ra đời.

Verse 162

प्रमादस्तत्र संजज्ञ प्रायश्चित्तं च कर्मसु / शिष्यहव्येन यत्पृक्तमभिभूतं गुरोर्हविः

Tại đó đã xảy ra sơ suất, nên trong nghi lễ cần có prāyaścitta (sám hối chuộc lỗi); vì lễ vật của thầy bị lấn át do trộn lẫn với lễ vật của trò.

Verse 163

अधरोत्तरचारेण जज्ञे तद्वर्णवैकृतम् / यच्च क्षत्रात्समभवद्ब्राह्मण्यां हीनयोनितः

Do lối hành xử thấp cao lẫn lộn, sự biến dạng của giai cấp ấy đã sinh ra; và kẻ từ dòng Sát-đế-lợi với một Bà-la-môn nữ mà sinh bởi nguồn gốc thấp kém cũng vậy.

Verse 164

सूतः पूर्वेण साधर्म्यात्तुल्यधर्मः प्रकीर्त्तितः / मध्यमो ह्येष सूतस्य धर्मः क्षेत्रोपजीवनम्

Sūta được tán dương là có pháp tương đồng vì giống với varna trước; pháp bậc trung của sūta là mưu sinh bằng ruộng đất, tức nghề nông.

Verse 165

रथनागाश्वचरितं जघन्यं च चिकित्सितम् / पृथुस्तवार्थं तौ तत्र समाहूतौ महर्षिभिः

Việc điều khiển chiến xa, voi và ngựa, cùng nghề bị xem là hạ—y thuật—đã được nói đến; để tán tụng Prithu, hai người ấy được các đại hiền triệu đến nơi đó.

Verse 166

तावूचुर्मुनयः सर्वे स्तूयतामेष पार्थिवः / कर्मैतदनुरूपं च पात्रं चायं नराधिपः

Bấy giờ các hiền triết đều nói: “Hãy tán tụng vị quốc vương này; việc ấy hợp với bổn phận, và bậc chúa loài người này cũng là người xứng đáng.”

Verse 167

तावूचतुस्ततः सर्वांस्तानृषीन्सूतमागधौ / आवां देवानृषींश्चैव प्रीणयावः स्वकर्मतः

Rồi sūta và māgadha thưa với tất cả các rishi ấy: “Bằng chính bổn phận của mình, chúng tôi sẽ làm hài lòng chư thiên và các rishi.”

Verse 168

न चास्य विद्वो वै कर्म न तथा लक्षणं यशः / स्तोत्रं येनास्य कुर्याव प्रोचुस्तेजस्विनो द्विजाः

Các bậc hiền triết chưa biết rõ công hạnh, tướng tốt và danh tiếng của ngài; bấy giờ các Bà-la-môn rực sáng nói: chúng ta sẽ tán dương ngài bằng bài tụng nào?

Verse 169

एष कर्मरतो नित्यं सत्यवाक्संयतेन्द्रियः / ज्ञानशीलो वदान्यश्च संग्रामेष्वपरजितः

Ngài luôn chuyên cần trong bổn phận, nói lời chân thật, chế ngự các căn; giàu trí tuệ, rộng lòng bố thí, và bất bại nơi chiến trận.

Verse 170

ऋषिभिस्तौ नियुक्तौ तु भविष्यैः स्तूयतामिति / यानि कर्माणि कृतवान् पृथुः पश्चान्महाबलः

Các hiền thánh đã giao phó cho hai người: “Hãy để hậu thế tán dương ngài”; rồi mọi công hạnh mà về sau đấng Prithu đại lực đã thực hiện.

Verse 171

तानि गीतनिबद्धानि ह्यस्तुतां सूतमागधौ / ततस्तवान्ते सुप्रीतः पृथुः प्रादात्प्रजेश्वरः

Những công hạnh ấy được kết thành khúc ca, và Suta cùng Magadha đã tán tụng; khi lời tụng dứt, đấng Prithu—chúa tể muôn dân—vô cùng hoan hỷ và ban tặng ân huệ.

Verse 172

अनूपदेशं सूताय मगधं मागधाय च / तदादि पृथिवीपालाः स्तूयन्ते सूतमागधैः

Prithu ban xứ Anupadesha cho Suta và xứ Magadha cho Magadha; từ đó các bậc quân vương trên cõi đất được Suta và Magadha ca tụng.

Verse 173

आशीर्वादैः प्रबोध्यन्ते सूतमागधबन्दिभिः / तं दृष्ट्वा परमप्रीताः प्रजा ऊचुर्महर्षयः

Các suta, magadha và banđi dùng lời chúc phúc thiêng liêng để đánh thức ngài. Thấy ngài, dân chúng và các đại hiền giả vô cùng hoan hỷ liền thưa rằng.

Verse 174

एष वृत्तिप्रदो वैन्यो भविष्यति नराधिपः / ततो वैन्यं महाभागं प्रजाः समभिदुद्रुवुः

Vainya này sẽ là bậc quân vương ban cho dân chúng kế sinh nhai. Vì thế, dân chúng liền ùa chạy đến với Vainya, bậc đại phúc ấy.

Verse 175

त्वं नो वृत्तिं विधत्स्वेति महार्षिवच नात्तदा / सो ऽभिद्रुतः प्रजाभिस्तु प्रजाहितचिकीर्षया

“Xin hãy định liệu kế sinh nhai cho chúng tôi,” lời các đại hiền giả, nhưng lúc ấy ngài chưa chấp thuận. Dẫu vậy, vì muốn mưu lợi cho dân, dân chúng đã ùa đến vây quanh ngài.

Verse 176

धनुर्गृहीत्वा बाणांश्च वसुधामाद्रवद्बली / ततो वैन्यभयत्रस्ता गौर्भूत्वा प्राद्रवन्मही

Bậc dũng mãnh cầm cung và tên lao theo mặt đất. Khi ấy, trái đất kinh hãi trước Vainya liền hóa thành bò cái và chạy trốn.

Verse 177

तां पृथुर्धनुरादाय द्रवन्तीमन्वधावत / सा लोकान्ब्रह्मलोकादीन्गत्वा वैन्यभयात्तदा

Pṛthu cầm cung đuổi theo trái đất đang chạy. Khi ấy, vì sợ Vainya, trái đất đã đi đến các cõi, начиная từ Brahmaloka và các cõi khác.

Verse 178

संददर्शाग्रतो वैन्यं कार्मुकोद्यतपाणिकम् / ज्वलद्भिर्निशितैर्बाणैर्दीप्ततेजसमच्युतम्

Nàng thấy Vainya ở ngay trước mặt—tay giương cung, sẵn sàng, với những mũi tên sắc bén rực cháy, tỏa hào quang như tejas của Acyuta.

Verse 179

महायोगं महात्मानं दुर्द्धर्षममरैरपि / अलबन्ती तु सा त्राणं वैन्यमेवान्वपद्यत

Ngài là bậc đại du-già, đại hồn, đến chư thiên cũng khó khuất phục; không tìm được nơi nương tựa, nàng chỉ còn quy y nơi Vainya.

Verse 180

कृताञ्जलिपुटा देवी पूज्या लोकैस्त्रिभिः सादा / उवाच वैनं नाधर्मः स्त्रीवधे परिपश्यति

Chắp tay, Nữ Thần được tôn kính khắp ba cõi nói với Vainya: “Trong việc sát hại phụ nữ, không thấy có dharma.”

Verse 181

कथं धारयिता चासि प्रजा या वर्द्धिता मया / मयि लोकाः स्थिता राजन्मयेदं धार्यते जगत्

Tâu Đại vương, dân chúng mà ta đã nuôi lớn, ngài sẽ nâng đỡ thế nào? Các cõi đều nương nơi ta; chính ta đang nâng giữ thế gian này.

Verse 182

मत्कृते न विनश्येयुः प्रजाः पार्थिव वर्द्धिताः / स मां नर्हसि वै हन्तुं श्रेयस्त्वं च चिकीर्षसि

Hỡi bậc quân vương, xin đừng để dân chúng đã lớn mạnh nhờ ta bị diệt vong; vì thế, nếu ngài cầu điều thiện lành, ngài không nên giết ta.

Verse 183

प्रजानां पृथिवीपाल शृणु चेदं वचो मम / उपायतः समारब्धा सर्वे सिद्ध्यन्त्युपक्रमाः

Hỡi bậc hộ trì cõi đất, xin nghe lời ta vì muôn dân; mọi việc khởi sự bằng phương tiện khéo léo đều được thành tựu.

Verse 184

हत्वापि मां न शक्तस्त्वं प्रजानां पालने नृप / अन्तर्भूता भविष्यामि जहि कोपं महाद्युते

Hỡi bậc quân vương, dù ngươi giết ta cũng chẳng thể hộ trì dân chúng; ta sẽ ẩn mất—hỡi đấng rực sáng, hãy dứt cơn giận.

Verse 185

अवध्यश्च स्त्रियः प्राहुस्तिर्यग्योनिगतेष्वपि / सत्त्वषु पृथिवीपाल धम न त्यक्तुमर्हसि

Người ta nói rằng phụ nữ là bất khả sát, dẫu ở trong loài súc sinh; hỡi bậc hộ trì cõi đất, chớ bỏ dharma đối với mọi sinh linh.

Verse 186

एवं बहुविधं वाक्यं श्रुत्वा तस्या महामनाः / क्रोधं निगृह्य धर्मात्मा वसुधामिदमब्रवीत्

Nghe nàng nói nhiều lời như thế, bậc đại tâm, người an trú trong dharma, kìm nén cơn giận và nói với Vasudhā như vầy.

Verse 187

एकस्यार्थाय यो हन्यादात्मनो वा परस्य च / एकं प्राणी बहून्वापि कर्म तस्यास्ति पातकम्

Ai vì lợi ích của một người—mình hay kẻ khác—mà giết một sinh linh hay nhiều sinh linh, hành nghiệp ấy là tội lỗi của người đó.

Verse 188

यस्मिंस्तु निहते भद्रे जीवन्ते बहवः सुखम् / तस्मिन्हते नास्ति शुभे पातकं चोपपातकम्

Này người tốt lành, nếu việc giết một người mang lại cuộc sống hạnh phúc cho nhiều người khác, thì việc giết người đó không gây ra tội lỗi lớn hay nhỏ.

Verse 189

सो ऽहं प्रजानिमित्तं त्वां हनिष्यामि वसुन्धरे / यदि मे वचनं नाद्य करिष्यसि जगद्धितम्

Vì vậy, hỡi Đất Mẹ Vasundhara, ta sẽ giết ngươi vì lợi ích của thần dân ta nếu ngươi không thực hiện mệnh lệnh của ta ngày hôm nay vì phúc lợi của thế giới.

Verse 190

त्वां निहत्याशु बाणेन मच्छासनपराङ्मुखीम् / आत्मानं प्रथयित्वेह प्रजा धारयिता स्वयम्

Sau khi nhanh chóng giết ngươi bằng mũi tên vì đã quay lưng lại với mệnh lệnh của ta, ta sẽ tự mình mở rộng bản thân và duy trì sự sống cho thần dân.

Verse 191

सा त्वं वचनमास्थाय मम धर्मभृतां वरे / संजीवय प्रजा नित्यं शक्ता ह्यसि न संशयः

Vì vậy, hỡi người ưu tú nhất trong những người gìn giữ Dharma, hãy tuân theo lời ta và thường xuyên hồi sinh thần dân; vì ngươi thực sự có khả năng, không còn nghi ngờ gì nữa.

Verse 192

दुहितृत्वं च मे गच्छ चैवमेतमहं शरम् / नियच्छेयं त्वद्वधार्थमुद्यन्तं घोरदर्शनम्

Hãy chấp nhận làm con gái của ta. Như vậy, ta sẽ thu hồi mũi tên có vẻ ngoài khủng khiếp đang giương lên để giết ngươi này.

Verse 193

प्रत्युवाच ततो वैन्यमेवमुक्ता सती मही / सर्वमेतदहं राजन्विधास्यामि न संशयः

Bấy giờ Nữ thần Địa Mẫu đáp lời Vainya: “Tâu Đại vương, mọi điều ấy ta sẽ thực hiện; không chút nghi ngờ.”

Verse 194

वत्सं तु मम तं पश्य क्षरेयं येन वत्सला / समां च कुरु सर्वत्र मां त्वं धर्म्मभृतां वर / यथा विस्पन्दमानं मे क्षीरं सर्वत्र भावयेत्

“Hãy nhìn con bê của ta; nhờ nó mà ta sẽ tuôn sữa với lòng mẫu tử. Hỡi bậc tối thượng trong những người gìn giữ Dharma, xin hãy làm cho ta bằng phẳng khắp nơi, để dòng sữa đang rung động của ta lan tỏa mọi miền.”

Verse 195

सूत उवाच तत उत्सारयामास शिलाजालनि सर्वशः / धनुष्कोट्या तथा वैन्यस्तेन शैला विवर्द्धिताः

Suta nói: Rồi Vainya xua dời mọi đám đá khắp nơi; và bằng mũi cung, ngài làm cho các núi non thêm cao lớn.

Verse 196

मन्वन्तरेष्वतीतेषु विषमासीद्वसुन्धरा / स्वभावेना भवत्तस्याः समानि विषमाणि च

Trong những manvantara đã qua, Vasundharā từng gồ ghề không bằng phẳng; theo bản tính của nàng, có nơi bằng phẳng và có nơi lồi lõm.

Verse 197

न हि पूर्वनिसर्गे वै विषमे पृथिवीतले / प्रविभागः पुराणां वा ग्रामाणां वापि विद्यते

Vì trong thời tạo hóa thuở ban sơ, khi mặt đất còn gồ ghề, chưa hề có sự phân định các thành thị, cũng chẳng có sự phân định các thôn làng.

Verse 198

न सस्यानि न गोरक्षं न कृषिर्न वणिक्पथः / चाक्षुषस्यान्तरे पूर्वमासीदेतत्पुरा किल

Trước thời Manvantara Cākṣuṣa, thuở xưa tương truyền không có mùa màng, không có việc hộ trì bò, không có nông nghiệp, cũng không có đường buôn bán.

Verse 199

वैवस्वतेंऽतरे तस्मिन्सर्व स्यैतस्य संभवः / समत्वं यत्र यत्रासीद्भूमेः कस्मिंश्चिदेव हि

Chính trong Manvantara Vaivasvata mà mọi điều ấy phát sinh; nơi nào trên mặt đất có chỗ bằng phẳng, nơi ấy điều đó mới có thể thành tựu.

Verse 200

तत्र तत्र प्रजास्ता वै निवसंति च सर्वशः / आहारः फल मूले तु प्रजानामभवत्किल

Khắp nơi khắp chốn, chúng sinh đều cư trú; lương thực của họ—tương truyền—chỉ là quả và rễ cây.