Shloka 93
मन्वन्तरानुक्रमवर्णनम् (Enumeration of Manvantara Cycles) — with focus on Svārociṣa Manvantara
Devanagari script
आभूतसंप्लवाद्दिव्यमस्तोदयविवार्जितम् / तस्यातिमात्रामृद्धिं च महिमानं निरीक्ष्य तु
Transliteration
ābhūtasaṃplavāddivyamastodayavivārjitam / tasyātimātrāmṛddhiṃ ca mahimānaṃ nirīkṣya tu
Translation
Chiêm ngưỡng cảnh giới thiêng liêng sau thời đại Pralaya, nơi không còn phân biệt lặn và mọc, và thấy rõ sự phú thịnh cùng uy quang vượt bậc của cảnh giới ấy.
Word by Word
आ-भूत-संप्लवात्from the cosmic deluge (up to the elements)
आ-भूत-संप्लवात्:
अपादान (Ablative source/अपादान)
TypeNoun
Rootआभूतसंप्लव (प्रातिपदिक; आ + भूत + संप्लव)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (आभूतः = यावत् भूतं, तस्मात् संप्लवः)
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्
अस्त-उदय-विवार्जितम्devoid of setting and rising
अस्त-उदय-विवार्जितम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअस्तोदयविवार्जित (प्रातिपदिक; अस्त + उदय + वि-वार्जित)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (अस्त-उदययोः विवर्जितम् = devoid of setting and rising)
तस्यof him/its
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम
अति-मात्राम्excessive, immeasurable
अति-मात्राम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअतिमात्रा (प्रातिपदिक; अति + मात्रा)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्; समासः—तत्पुरुष (अतिशयेन मात्रा)
ऋद्धिम्prosperity, increase
ऋद्धिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऋद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
समुच्चय (Coordinator/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महिमानम्greatness, majesty
महिमानम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहिमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
निरीक्ष्यhaving observed
निरीक्ष्य:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootनि-ईक्ष् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; धातुः—ईक्ष् (to see) उपसर्गः—नि
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle), विरोध/विशेषार्थ