Adhyaya 66

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सोमसौम्ययोर्जन्मकथनं नाम पञ्चषष्टितमो ऽध्यायः // ६५// सूत उवाच सोमस्य तु बुधः पुत्रो बुधस्य तु पुरूरवाः / तेजस्वी दानशीलश्च यज्वा विपुलदक्षिणः

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần giữa do thần Vāyu thuyết, ở upoddhāta-pāda thứ ba, chương thứ sáu mươi lăm mang tên “Kể chuyện giáng sinh của Soma và Saumya”. Sūta nói: Con của Soma là Budha, và con của Budha là Purūrava; người rực sáng, giàu lòng bố thí, hành lễ tế yajña và ban dakṣiṇā dồi dào.

Verse 2

ब्रह्मवादी पराक्रान्तः शत्रुभिर्युधि दुर्जयः / आहर्त्ता जाग्निहोत्रस्य यज्ञानां च महीपतिः

Người là bậc brahmavādī, dũng mãnh phi thường, giữa chiến địa khiến kẻ thù khó bề khuất phục. Người đảm nhiệm lễ agnihotra, làm chủ các yajña, và là bậc quân vương của cõi đất.

Verse 3

सत्यवाग्धर्मबुद्धिश्च कान्तः संवृत्तमैथुनः / अतीव त्रिषु लोकेषु रूपेणाप्रतिमो ऽभवत्

Người nói lời chân thật, có trí hướng về dharma, dung mạo khả ái và sống điều phục (xa lìa maithuna). Về sắc tướng, người thật vô song trong cả ba cõi.

Verse 4

तं ब्रह्मवादिनं दान्तं धर्मज्ञं सत्यवादिनम् / उर्वशी वरयामास हित्वा मानं यशस्विनी

Nàng Urvaśī lừng danh đã gạt bỏ tự ái mà chọn người ấy—bậc brahmavādī, điềm tĩnh, am tường dharma và nói lời chân thật—làm phu quân.

Verse 5

तया सहावसद्राजा दश वर्षाणि चाष्ट च / सप्त षट्सप्त चाष्टौ च दश चाष्टौ च वीर्यवान्

Cùng nàng, vị vua dũng lực ấy chung sống mười và tám năm (mười tám); rồi tiếp nữa là bảy, sáu, bảy, tám, và lại mười cùng tám năm nữa (theo thứ tự) vẫn ở bên nhau.

Verse 6

वने चैत्ररथे रम्ये तथा मन्दाकिनीतटे / अलकायां विशालायां नन्दने च वनोत्तमे

Trong rừng Caitraratha mỹ lệ, và nơi bờ sông Mandakini; tại Alaka rộng lớn, và trong rừng Nandana tối thắng.

Verse 7

गन्धमादनपादेषु मेरुशृङ्गे नगोत्तमे / उत्तरांश्च कुरून्प्राप्य कलापग्राममेव च

Ở chân núi Gandhamadana, trên đỉnh Meru tối thượng; đến xứ Uttara Kuru, và cả làng Kalapa nữa.

Verse 8

एतेषु वनमुख्येषु सुरैराचरितेषु च / उर्वश्या महितो राजा रेमे परमया मुदा

Trong những khu rừng tối thắng này, nơi chư thiên thường lui tới; nhà vua được Urvasi tôn vinh đã vui hưởng niềm hoan hỷ tối thượng.

Verse 9

ऋषय ऊचुः गन्धर्वी चोर्वशी देवी राजानं मानुषं कथम् / उत्सृज्य तं च संप्राप्ता तन्नो ब्रूहि च दुष्कृतम्

Các hiền triết nói: “Nữ thần Urvasi, vị gandharvi, đã vì sao bỏ vị vua phàm nhân ấy mà đến đây? Xin nói cho chúng tôi biết lỗi lầm ấy.”

Verse 10

सूत उवाच ब्रह्मशापाभिभूता सा मानुषं समुपस्थिता / आत्मनः शापमोक्षार्थं नियमं सा चकार तु

Suta nói: “Bị chi phối bởi lời nguyền của Phạm Thiên, nàng (Urvasi) đã đến gần một người phàm; để được giải thoát khỏi lời nguyền của mình, nàng lập một niyama (giới luật).”

Verse 11

अनग्नदर्शनं चैव अकामात्सह मैथुनम् / द्वौ मेषौ शयनाभ्याशे सा तावद्ध्यवतिष्ठते

Không được thấy lửa thiêng và giao hợp dù không ham muốn—gần chỗ nằm, nàng ở nguyên như vậy suốt hai tháng.

Verse 12

घृतमात्रं तथाऽहारः कालमेकं तु पार्थिव / यद्येष समयो राजन्यावत्कालश्च ते दृढः

Hỡi bậc quân vương, thức ăn của nàng chỉ là bơ ghee, và kỳ hạn chỉ một thời; hỡi đức vua, miễn là giao ước thời gian này còn vững bền với ngài.

Verse 13

तावत्कालं तु वत्स्यामि एष नः समयः कृतः / तस्यास्तं समयं सर्वं स राजा पर्यपालयत्

Ta sẽ ở đúng chừng ấy—đó là ước hẹn thời gian của chúng ta. Nhà vua ấy đã giữ trọn vẹn toàn bộ kỳ hạn đã định cho nàng.

Verse 14

एवं सा चावसत्तेन सहेलेना भिगामिनी / वर्षाण्यथ चतुःषष्टिं तद्भक्त्या शापमोहिता

Như vậy nàng đến gần chàng với tâm thế như cuộc vui; và vì lòng sùng kính đối với chàng, nàng bị mê hoặc bởi lời nguyền suốt sáu mươi bốn năm.

Verse 15

उर्वशी मानुषं प्राप्ता गन्धर्वाश्चिन्तयान्विताः / गन्धर्वा ऊचुः चिन्तयध्वं महाभागा यथा सा तु वराङ्गना

Urvashi đã đến cõi người, khiến các Gandharva trĩu nặng ưu tư. Các Gandharva nói: “Hỡi những bậc phúc đức, hãy suy nghĩ xem nàng tuyệt sắc ấy sẽ (được giải thoát) thế nào.”

Verse 16

आगच्छेत्तु पुनर्देवानुर्वशी स्वर्गभूषणम् / ततो विश्वापसुर्नाम गन्धर्वः सुमहामतिः

Rồi Urvaśī, đóa trang sức của cõi trời, lại trở về với chư thiên. Khi ấy một Gandharva tên Viśvāpasu, bậc đại trí, xuất hiện.

Verse 17

जहारोरणकौ तस्यास्तत्पश्चात्सा दिवं गता / तस्यास्तु विरहेणासौ भ्रममाणस्त्वथोर्वशीम्

Chàng lấy đi đôi uraṇaka của nàng; rồi nàng trở về cõi trời. Vì nỗi ly biệt ấy, chàng bơ vơ lang thang, lại tìm kiếm Urvaśī.

Verse 18

ददर्श च कुरुक्षेत्रे तया संभाषितो ऽप्ययम् / गन्धर्वानुपधावेति स तच्चक्रे ऽथ ते ददुः

Chàng gặp nàng tại Kurukṣetra và còn được trò chuyện cùng nàng. Khi nàng bảo: “Hãy chạy đến với các Gandharva,” chàng làm theo; rồi họ trao cho chàng vật ấy.

Verse 19

अग्निस्थालीं तया राजा गतः स्वर्गं महारथः / एको ऽग्निः पूर्वमासीद्वै ऐलस्तं त्रीनकल्पयत्

Nhờ nàng (Urvaśī), vị vua—bậc đại chiến xa—đã lên cõi trời cùng với agnisthālī. Thuở trước chỉ có một ngọn lửa; Aila đã sắp đặt thành ba.

Verse 20

एवंप्रभावो राजासीदैलस्तु द्विजसत्तमाः / देशे पुण्यतमे चैव महर्षिभिरलङ्कृते

Hỡi các bậc dvija tối thượng, vua Aila quả có uy lực như thế; ngài ở nơi miền đất chí thánh, được tô điểm bởi các bậc đại ṛṣi.

Verse 21

राज्यं स कारयामास प्रयागे पृथिवीपतिः / उत्तरे यामुने तीरे प्रतिष्ठाने महायशाः

Vị vua lừng danh ấy trị vì tại Prayāga; ngự ở Pratiṣṭhāna, bên bờ bắc sông Yamunā.

Verse 22

तस्य पुत्रा बभूवुर्हि षडिन्द्रोपमतेजसः / गन्धर्वलोके विदिता आयुर्द्धीमानमावसुः

Ngài có sáu người con, uy quang như Indra; nổi danh trong cõi Gandharva—Āyu, Dhīmān và Amāvasu.

Verse 23

विश्वावसुः श्रतायुश्च घृतायुश्चोवर्शीसुताः / अमाव सोस्तु वै जाते भीमो राजाथ विश्वचित्

Viśvāvasu, Śratāyu và Ghṛtāyu là con của Varśī; từ Amāvasu sinh ra vua Bhīma, rồi đến Viśvacit.

Verse 24

श्रीमान्भीमस्य दायादो राजासीत्काञ्चनप्रभः / विद्वांस्तु काञ्चनस्यापि सुहोत्रो ऽभून्महाबल

Người kế vị rực rỡ của Bhīma là vua Kāñcanaprabha; còn Kāñcana sinh ra Suhotra, bậc trí giả đầy đại lực.

Verse 25

सुहोत्रस्याभवज्जह्नुः केशिनीगर्भसंभवः / प्रतिगत्य ततो गङ्गा वितते य५कर्मणि

Từ Suhotra sinh ra Jahnu, do thai Keśinī; rồi sông Gaṅgā trở lại khi nghi lễ yajña được cử hành rộng khắp.

Verse 26

सादयामास तं देशं भाविनोर्ऽथस्य दर्शनात् / गङ्गया प्लावितं दृष्ट्वा यज्ञवाटं समन्ततः

Thấy điềm báo của việc sắp xảy ra, ông làm yên xứ ấy; rồi thấy đàn tràng tế lễ bị sông Hằng ngập tràn khắp bốn phía.

Verse 27

सौहोत्रिरपि संक्रुद्धो गङ्गां राजा द्विजोत्तमाः / तदाराजर्षिणा पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः

Tâu Đại vương! Bậc Bà-la-môn tối thượng Sauhotri cũng nổi giận với sông Hằng; khi các thánh hiền cõi trời thấy sông Hằng đã bị vị rajarṣi uống cạn, họ kinh ngạc.

Verse 28

उपनिन्युर्महाभागा दुहितृत्वेन जाह्नवीम् / यौवनाश्वस्य पौत्रीं तु कावेरीं जह्नुरावहत्

Các bậc cao quý nhận Jāhnavī (sông Hằng) làm con gái; còn Jahnu đưa Kaverī, cháu gái của Yauvanāśva, đến.

Verse 29

युवनाश्वस्य शापेन गङ्गार्द्धेन विनिर्ममे / कावेरीं सरितां श्रेष्ठ जह्नुभार्यामनिन्दिताम्

Do lời nguyền của Yauvanāśva, từ nửa dòng sông Hằng mà Kaverī được tạo thành—bậc nhất trong các dòng sông, và là hiền thê không tì vết của Jahnu.

Verse 30

जह्नुस्तु दयितं पुत्रं सुनहं नाम धार्मिकम् / कावेर्यां जनयामास अजकस्तस्य चात्मजः

Jahnu sinh với Kaverī người con yêu quý tên Sunaha, bậc sống theo dharma; và con trai của Sunaha là Ajaka cũng ra đời.

Verse 31

अजकस्य तु दायादो बलाकाश्वो महायशाः / बभूव मृग शीलः सुशस्तस्यात्मजः स्मृतः

Người thừa tự của Ajaka là Balākāśva lừng danh. Ông có tính nết như loài nai và được ghi nhớ là con của Suśasta.

Verse 32

कुशपुत्रा बभूवुश्च चत्वारो देववर्चसः / कुशांबः कुशानाभश्च अमूर्तरयमो वसुः

Kusha có bốn người con rạng ngời như chư thiên: Kuśāṃba, Kuśānābha, Amūrtarayama và Vasu.

Verse 33

कुशिकस्तु तपस्तेपे पुत्रार्थी राजसत्तमः / पूर्णे वर्षसहस्रे वै शतक्रतुरपश्यत

Kuśika, bậc tối thượng trong hàng vương giả, tu khổ hạnh để cầu con. Khi tròn một nghìn năm, ông được thấy Śatakratu (Indra).

Verse 34

तमुग्रतपसं दृष्ट्वा सहस्राक्षः पुरन्दरः / समर्थः पुत्रजनने स्वयमेवास्य शाश्वतः

Thấy khổ hạnh dữ dội ấy, Sahasrākṣa Purandara (Indra) tự quyết rằng chính mình, đấng hằng hữu, có thể sinh làm con của ông.

Verse 35

पुत्रत्वं कल्पयामास स्वयमेव पुरन्दरः / गाधिर्नामाभवत्पुत्रः कौशिकः पाकशासनः

Purandara (Indra) tự mình an lập thân phận làm con. Trong dòng Kauśika bèn sinh một người con tên Gādhi—chính là Pākaśāsana (Indra).

Verse 36

पौरुकुत्स्यभवद्भार्या गाधेस्तस्यामजायत / पूर्वं कन्या महाभागा नाम्ना सत्यवती शुभा

Vợ của Paurukutsya trở thành phu nhân của Gādhi; từ thai ấy trước hết sinh ra một thiếu nữ đại phúc, tên là Satyavatī, cát tường.

Verse 37

तां गाधिः पुत्रकामाय ऋचीकाय ददौ प्रभुः / तस्याः प्रीतस्तु वै भर्त्ता भार्गवो भृगुनन्दनः

Vì mong có con trai, Gādhi đã gả nàng cho Ṛcīka; vị phu quân ấy, Ṛcīka thuộc dòng Bhṛgu, vô cùng hoan hỷ.

Verse 38

पुत्रार्थे साधयामास चरुं गाधेस्तथैव च / अथावोचत्प्रियां तत्र ऋचीको भार्गवस्तदा

Vì cầu con, ngài đã nấu lễ phẩm caru, và cũng làm như vậy cho Gādhi; rồi tại đó, Ṛcīka dòng Bhārgava nói với người ái thê.

Verse 39

उपभोज्यश्चरुरयं त्वया मात्रा च ते शुभा / तस्या जनिष्यते पुत्रो दीप्तिमान्क्षत्त्रियर्षभः

Lễ phẩm caru này, nàng và người mẹ cát tường của nàng hãy cùng thọ dụng; từ đó sẽ sinh một người con trai rực rỡ, bậc tối thượng giữa hàng Sát-đế-lỵ.

Verse 40

अजेयः क्षत्त्रियैर्युद्धे क्षत्रियर्षभसूदनः / तवापि पुत्रं कल्याणि धृतिमन्तं तपोधनम्

Trong chiến trận, người ấy sẽ không bị các Sát-đế-lỵ khuất phục, là kẻ diệt trừ những bậc Sát-đế-lỵ ưu tú; còn nàng nữa, hỡi người cát tường, sẽ có một con trai kiên định, giàu có bởi công đức khổ hạnh.

Verse 41

शमात्मकं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति / एवमुक्त्वा तु तां भार्यामृचीको भृगुनन्दनः

Bhṛgunandana Ṛcīka nói với vợ: “Món caru này sẽ sinh ra vị Bà-la-môn tối thượng, tâm tính an hòa.” Nói vậy rồi ông dặn dò nàng.

Verse 42

तपस्यभिरतो नित्यमरण्यं प्रविशेश ह / गाधिः सदारस्तु तदा ऋचीकाश्रममभ्यगात्

Ngài luôn chuyên tâm khổ hạnh và đi vào rừng sâu. Khi ấy vua Gādhi cùng hoàng hậu đến thẳng ẩn viện của Ṛcīka.

Verse 43

तीर्थयात्राप्रसंगेन सुतां द्रष्टुं नरेश्वरः / चरुद्वयं गृहीत्वा तु ऋषेः स्त्यवती तदा

Nhân dịp hành hương các thánh địa, nhà vua đến thăm con gái. Khi ấy Satyavatī nhận lấy hai phần caru do vị ṛṣi ban cho.

Verse 44

भर्तुर्वचनमव्यग्रा हृष्टा मात्रे न्यवेदयत् / माता तु तस्यै दैवैन दुहित्रे स्वचरुं ददौ

Nghe lời chồng, nàng vui mừng không bối rối và thưa lại với mẹ. Nhưng do an bài của số mệnh, người mẹ lại trao cho con gái phần caru của chính mình.

Verse 45

तस्याश्चरुमथाज्ञानादात्मनः सा चकार ह / अथ सत्यवती गर्भं क्षत्रियान्तकरं शुभम्

Vì không hay biết, nàng dùng phần caru ấy cho chính mình. Rồi Satyavatī thụ thai một bào thai cát tường, kẻ sẽ diệt trừ hàng kṣatriya.

Verse 46

धारयामास दीप्तेन वपुषा घोरदर्शना / तामृचीकस्ततो दृष्ट्वा योगेनाप्यवमृश्य च

Người nữ có dung mạo ghê rợn ấy mang thân thể rực sáng. Rucika thấy vậy liền dùng sức yoga mà suy xét, cân nhắc.

Verse 47

तदाब्रवीद्द्विजश्रेष्ठः स्वां भार्यां वरवर्णिनीम् / मात्रासि वञ्चिता भद्रे चरुव्यत्यासहेतुना

Bấy giờ vị Bà-la-môn tối thượng nói với người vợ dung sắc đẹp: “Hỡi hiền thê, vì sự tráo đổi lễ vật caru mà nàng đã bị mẹ mình lừa.”

Verse 48

जनिष्यति हि पुत्रस्ते क्रूरकर्मातिदारुमः / माता जनिष्यते चापि तथा भूतं तपोधनम्

Quả thật con trai của nàng sẽ sinh ra với nghiệp hạnh tàn bạo, vô cùng dữ dằn; còn mẹ nàng cũng sẽ sinh một người con giàu có về khổ hạnh, bậc táp-đức.

Verse 49

विश्वं हि ब्रह्मतपसा मया तत्र समर्पितम् / एवमुक्ता महाभागा भर्त्रा सत्यवती तदा

Vì bằng khổ hạnh của bậc Bà-la-môn, ta đã dâng hiến cả vũ trụ tại đó. Nghe chồng nói như vậy, hiền phụ Satyavati khi ấy…

Verse 50

प्रसादयामास पतिं सुतो मे नेदृशो भवेत् / ब्राह्मणापसदस्त्वत्त इत्युक्तो मुनिमब्रवीत्

Nàng cố làm nguôi lòng chồng: “Xin con trai thiếp đừng như thế; vì chàng mà nó sẽ bị gọi là kẻ hèn trong hàng Bà-la-môn.” Nói vậy rồi nàng khẩn cầu vị hiền triết.

Verse 51

नैव संकल्पितः कामो मया भद्रे तथा त्वया / उग्रकर्मा भवेत्पुत्रः पितुर्मातुश्च कारणात्

Hỡi hiền nữ, ta và nàng đều không hề khởi ý dục vọng như thế; nhưng do nhân duyên của cha mẹ, người con có thể trở thành kẻ hành nghiệp dữ dội.

Verse 52

पुनः सत्यवती वाक्यमेवमुक्ताब्रवीदिदम् / इच्छंल्लोकानपि मुने सृजेथाः किं पुनः सुतम्

Rồi Satyavatī lại nói: “Bạch hiền thánh, nếu ngài muốn, ngài còn có thể tạo dựng cả các cõi; huống chi chỉ là một người con.”

Verse 53

शमात्मकमृजुं भर्त्तः पुत्रं मे दातुमर्हसि / काममेवंविधः पौत्रो मम स्यात्तव सुव्रत

Bạch phu quân, ngài xứng đáng ban cho thiếp một người con hiền hòa, mềm mỏng; hỡi bậc giữ giới thanh tịnh, thiếp ước mong có được cháu nội như thế từ ngài.

Verse 54

यद्यन्यथा न सक्यं वै कर्तुंमेवं द्विजोत्तम / ततः प्रसादमकरोत्स तस्यास्तपसो बलात्

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, nếu không thể làm khác, thì nhờ sức mạnh khổ hạnh của nàng, ngài đã hoan hỷ ban ân.

Verse 55

पुत्रे नास्ति विशेषो मे पौत्रे वा वरवर्णिनि / त्वया यथोक्तं वचनं तथा भद्रेभविष्यति

Hỡi người nữ dung sắc tuyệt đẹp, với ta không có khác biệt giữa con trai hay cháu trai; hỡi hiền nữ, đúng như lời nàng nói, sẽ thành như vậy.

Verse 56

तस्मात्सत्यवती पुत्रं जनयामास भार्गवम् / तपस्यभिरतं दान्तं जमदग्निं शमात्मकम्

Vì thế, Satyavatī sinh ra người con thuộc dòng Bhārgava là Jamadagni—bậc chuyên tâm khổ hạnh, tự chế, nghiêm cẩn và mang bản tính an tịnh.

Verse 57

भृगोश्चरुविपर्यासे रौद्रवैष्णवयोः पुरा / जमनाद्वैष्णवस्याग्नेर्जमदग्निरजायत

Thuở xưa, trong sự việc đảo lộn lễ vật caru của Bhṛgu liên quan đến hai ngọn lửa Raudra và Vaiṣṇava, từ sự khuấy/khởi phát ngọn lửa Vaiṣṇava mà Jamadagni ra đời.

Verse 59

विश्वामित्रं तु दायादं गाधिः कुशिकनन्दनः / प्राप्य ब्रह्मर्षिसमतां जगाम ब्रह्मणा वृतः ६६।५८// सा हि सत्यवती पुण्या सत्यव्रतपरायणा / कौशिकी तु समाख्याता प्रवृत्तेयं महानदी

Gādhi, con của Kuśika, có Viśvāmitra làm người thừa tự, đạt địa vị ngang hàng các Brahmarṣi và được Brahmā che chở mà đi đến cảnh giới tối thượng. Satyavatī thánh thiện ấy kiên định trong lời thệ chân thật; từ bà, đại hà mang tên Kauśikī đã tuôn chảy.

Verse 60

परिस्रुता महाभागा कौशिकी सरितां वरा / इक्ष्वाकुवंशप्रभवो रेणुको नाम पार्थिवः

Dòng Kauśikī tuôn chảy ấy, bậc đại phúc, là con sông ưu việt giữa các dòng nước. Từ dòng dõi Ikṣvāku xuất hiện một vị vua tên Reṇuka.

Verse 61

तस्य कन्या महाभागा कमली नाम रेणुका / रेणुकायां कमल्यां तु तपोधृतिसमाधिना

Con gái đại phúc của ông là Reṇukā, cũng mang tên Kamalī. Nơi Reṇukā-Kamalī ấy, nhờ khổ hạnh, nghị lực bền vững và định (samādhi), (đức hạnh cao quý) được an trú.

Verse 62

आर्चीको जनयामाम जमदग्निः सुदारुणम् / सर्वविद्यान्तगं श्रेष्ठं धनुर्वेदस्य पारगम्

Ārcīka đã sinh ra Jamadagni, bậc tối thắng, uy nghi rực lửa, tinh thông mọi học thuật và đạt đến bờ kia của Dhanurveda.

Verse 63

रामं क्षत्त्रियहन्तारं प्रदीप्तमिव पावकम् / और्वस्यैवमृचीकस्य सत्यवत्यां महामनाः

Từ Satyavatī của Ṛcīka thuộc dòng Aurva, bậc đại tâm Rāma ra đời—kẻ diệt trừ kṣatriya, rực cháy như ngọn lửa.

Verse 64

जमदग्निस्तपोवीर्याज्जज्ञे ब्रह्मविदां वरः / मध्यमश्च शुनःशेफः शुनः पुच्छः कनिष्ठकः

Nhờ uy lực khổ hạnh, Jamadagni—bậc tối thắng trong hàng người biết Phạm—đã ra đời. Con giữa là Śunaḥśepha, con út là Śunaḥpuccha.

Verse 65

विश्वामित्रस्तु धर्मात्मा नाम्ना विश्वरथः स्मृतः / जज्ञे भृगुप्रसादेन कौशिकान्वयवर्द्धनः

Viśvāmitra, bậc có tâm dharma, còn được nhớ đến với danh Viśvaratha. Nhờ ân phúc của Bhṛgu, ngài ra đời và làm hưng thịnh dòng Kauśika.

Verse 66

विश्वामित्रस्य पुत्रस्तु शुनःशेफो ऽभवन्मुनिः / हरिश्चन्द्रस्य यज्ञे तु पशुत्वे नियतः स वै

Con trai của Viśvāmitra là Śunaḥśepha đã trở thành một vị muni. Trong lễ tế của Hariścandra, ông quả thật bị định làm vật hiến tế.

Verse 67

देवैर्दत्तः शुनःशेफो विश्वामित्राय वै पुनः / देवैर्दत्तः स वै यस्माद्देवरातस्ततो ऽभवत्

Śunaḥśepha, người được chư thiên ban tặng, lại được trao cho Viśvāmitra. Vì là ân tứ của chư thiên nên ông được gọi là Devarāta.

Verse 68

विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः / मधुच्छन्दादयश्चैव कृतदेवौ ध्रुवाष्टकौ

Trong các con trai của Viśvāmitra, Śunaḥśepha được nhớ là người anh cả. Madhucchanda và những vị khác, cùng Kṛtadeva, Dhruva và Aṣṭaka cũng được kể tên.

Verse 69

कच्छपः पूरणश्चैव विश्वामित्रसुतास्तु वै / तेषाङ्गोत्राणि बहुधा कौशिकानां महात्मनाम्

Kacchapa và Pūraṇa cũng là con của Viśvāmitra. Các dòng gotra của những bậc đại hồn thuộc họ Kauśika ấy đã phân chia thành nhiều nhánh.

Verse 70

पार्थिवा देवराताश्च जाज्ञवल्क्याः समर्पणाः / उदुंबराश्च वातड्यास्तलकायनचान्द्रवाः

Pārthiva, Devarāta, Jājñavalkya, Samarpaṇa, Udumbara, Vātaḍya, Talakāyana và Cāndrava—đó là những nhánh (gotra) được nêu tên.

Verse 71

लोहिण्यो रेणवस्छैव तथा कारिषवः स्मृताः / बभ्रवः पणिनस्छैव ध्यानजप्यास्तथैव च

Lohiṇya, Reṇava và Kāriṣava cũng được ghi nhớ; tương tự Babhrava, Paṇina và Dhyānajapya cũng là những (nhánh) được kể.

Verse 72

श्यामायना हिरण्याक्षाः सांकृता गालवाः स्मृताः / देवला यामदूताश्च शालङ्कायनबाष्कलाः

Śyāmāyana, Hiraṇyākṣa, Sāṃkṛta và Gālava được ghi nhớ là những dòng tộc lừng danh. Devala, các Yamadūta và Śālaṅkāyana-Bāṣkala cũng được nhắc trong smṛti.

Verse 74

लालाढ्या बादराश्चान्ये विश्वामित्रस्य धीमतः / ऋष्यन्तरविवाह्यास्ते बहबः कौशिकाः स्मृताः // ६५।७३// कौशिकाः सौश्रुताश्चैव तथान्ये सैन्धवायनाः / योगेश्वरस्य पुण्यस्य बह्मर्षेः कौशिकस्य वै / विश्वामित्रस्य पुत्राणां शुनःशेफो ऽग्रजः स्मृतः

Những người con khác của Viśvāmitra bậc trí là Lālāḍhya và Bādara; họ xứng đáng kết hôn trong dòng Ṛṣyantara, và nhiều người được ghi nhớ với danh xưng “Kauśika”. Lại có Kauśika, Sauśruta và những người khác gọi là Saindhavāyana. Trong các con của Viśvāmitra—vị brahmarṣi Kauśika, yogeśvara thanh tịnh—Śunaḥśepha được nhớ là người anh cả.

Verse 75

दृषद्वती सुतश्चापि विश्वामित्रात्तथाष्टकः / अष्टकस्य सुतो लौहिः प्रोक्तो जह्नुगणो मया

Từ Viśvāmitra còn sinh ra Aṣṭaka, con của Dṛṣadvatī. Con của Aṣṭaka là Lauhi—đó là dòng Jahnu mà ta đã thuật lại.

Verse 76

ऋषय ऊचुः किंलक्षणेन धर्मेण तपसेह श्रुतेन वा

Các ṛṣi thưa: “Ở đây, nhờ dharma mang dấu hiệu nào, hay nhờ tapa nào, hoặc nhờ tri kiến śruti nào (mà đạt được)?”

Verse 77

ब्राह्मण्यं समनुप्राप्तं विश्वामित्रादिभिर्नृपैः / येनयेनाभिधानेन ब्राह्मण्यं क्षत्रिया गताः

Các vị vua như Viśvāmitra đã trọn vẹn đạt đến địa vị brāhmaṇya. Bằng danh xưng nào và theo con đường nào mà các kṣatriya đã đi vào brāhmaṇya—xin hãy nói rõ.

Verse 78

विशेषं ज्ञातुमिच्छामि तपसो दानतस्तथा / एवमुक्तस्ततो वाक्यमब्रवीदिदमर्थवत्

Ta muốn biết sự khác biệt đặc biệt giữa khổ hạnh và bố thí. Nghe vậy, người ấy liền nói lời đầy ý nghĩa.

Verse 79

अन्यायोपगतैर्द्रव्यैराहूय द्विजसत्तमान् / धर्माभिकाङ्क्षी यजते न धर्मफलमश्नुते

Kẻ dùng của cải do bất công mà có, mời các bậc dvija tối thượng làm lễ tế vì mong cầu dharma, rốt cuộc không hưởng được quả phúc của dharma.

Verse 80

जपं कृत्वा तथा तीव्रं धनलोभान्निरङ्कुशः / रागमोहान्वितो ह्यन्ते पावनार्थं ददाति यः

Kẻ vì tham tiền mà buông thả, làm japa khắc nghiệt, lại bị raga và moha chi phối, đến cuối cùng chỉ bố thí để cầu sự thanh tịnh—

Verse 81

तेन दत्तानि दानानि ह्यफलानि भवन्त्युत / तस्य धर्मप्रवृत्तस्य हिंसकस्य दुरात्मनः

Những bố thí do kẻ ấy—tâm ác, ưa bạo hại, giả vờ hành dharma—dâng lên, quả thật đều vô quả.

Verse 82

एवं लब्ध्वा धने मोहाद्ददतो यजतश्च ह / संक्लिष्टं कर्मणा दानं न तिष्ठति दुरात्मनः

Như vậy, dù có được tiền của rồi vì mê muội mà bố thí và làm tế lễ, nhưng sự bố thí bị nghiệp làm ô nhiễm của kẻ ác tâm ấy không bền vững.

Verse 83

न्यायागतानां द्रव्याणां तीर्थं संप्रतिपादनम् / कामाननभि संधाय यजते च ददाति च

Của cải có được bằng lẽ công chính nên được dâng hiến đúng phép tại các thánh địa. Không vướng dục vọng, người ấy cử hành tế lễ và cũng bố thí.

Verse 84

स दानफलमाप्नोति तच्च दानं सुखोदयम् / दानेन भोगानाप्नोति स्वर्गं सत्येन गच्छति

Người ấy nhận được quả báo của bố thí; chính bố thí làm nảy sinh an lạc. Nhờ bố thí mà hưởng phúc lạc; nhờ chân thật mà đến cõi trời.

Verse 85

तपसा तु सुतप्तेन लोकान्विष्टभ्य तिष्ठति / सत्यं तु तपसः श्रेयस्तस्माज्ज्ञानं गुरु स्मृतम्

Nhờ khổ hạnh được nung luyện, người ấy nâng đỡ và đứng vững giữa các cõi. Nhưng chân thật còn cao hơn khổ hạnh; vì thế trí tuệ được nhớ như bậc thầy.

Verse 86

श्रूयते हि तपस्सिद्धाः क्षत्त्रोपेता द्विजातयः / विश्वामित्रो नरपतिर्मान्धाता संकृतिः कपिः

Nghe kể rằng có những bậc dvija gắn với dòng kṣatriya đã thành tựu nhờ khổ hạnh: Viśvāmitra, vua Māndhātā, Saṃkṛti và Kapi.

Verse 87

काश्यश्च पुरुकुत्सश्च शलो गृत्समदः प्रभुः / आर्ष्टिषेणो ऽजमीढश्च भार्गव्योमस्तथैव च

Cũng vậy, Kāśya, Purukutsa, Śala, bậc tôn quý Gṛtsamada, Ārṣṭiṣeṇa, Ajamīḍha và Bhārgavyoma cũng được nói là đã thành tựu nhờ khổ hạnh.

Verse 88

कक्षीवांश्चैवौशिजश्च नृपश्च शिशिरस्तथा / रथान्तरः शौनकश्च विष्णुवृद्धादयो नृपाः

Kakṣīvān, Auśija, Śiśira, Rathāntara, Śaunaka cùng Viṣṇuvṛddha v.v. đều là các bậc quân vương.

Verse 89

क्षत्रोपेताः स्मृता ह्येते तपसा ऋषितां गताः / एते राजर्षयः सर्वे सिद्धिं तु महतीं गताः

Họ được nhớ đến như những bậc mang phẩm chất kṣatriya; nhờ khổ hạnh mà đạt địa vị ṛṣi. Tất cả các rājarṣi ấy đều chứng đắc đại thành tựu.

Verse 90

अत ज्ञर्ध्वं प्रवक्ष्यामि आयोर्वंशं महात्मनः

Sau đây ta sẽ thuật về dòng dõi của bậc đại nhân Āyu.