Adhyaya 10

Verse 1

श्रीनारद उवाच भक्तियोगस्य तत्सर्वमन्तरायतयार्भक: । मन्यमानो हृषीकेशं स्मयमान उवाच ह ॥ १ ॥

Nārada Muni tiếp lời: Dù Prahlāda chỉ là một cậu bé, khi nghe các ân huệ do Nṛsiṁhadeva ban, cậu xem đó là chướng ngại trên con đường bhakti-yoga. Vì vậy cậu mỉm cười nhẹ và nói như sau.

Verse 2

श्रीप्रह्राद उवाच मा मां प्रलोभयोत्पत्त्या सक्तं कामेषु तैर्वरै: । तत्सङ्गभीतो निर्विण्णो मुमुक्षुस्त्वामुपाश्रित: ॥ २ ॥

Prahlāda Mahārāja thưa: Lạy Chúa Tối Thượng, xin đừng dùng những ân huệ ấy để cám dỗ con; do sinh ra trong dòng vô thần, con tự nhiên dễ dính mắc vào dục lạc. Sợ hãi sự ràng buộc vật chất, con chán lìa và cầu giải thoát; vì thế con nương tựa nơi liên hoa chân Ngài.

Verse 3

भृत्यलक्षणजिज्ञासुर्भक्तं कामेष्वचोदयत् । भवान् संसारबीजेषु हृदयग्रन्थिषु प्रभो ॥ ३ ॥

Lạy Chúa tôn kính, vì hạt giống dục vọng—cội rễ của luân hồi—nằm trong nút thắt nơi tim, Ngài đã sai con đến đời này để bày tỏ dấu hiệu của người bhakta thanh tịnh.

Verse 4

नान्यथा तेऽखिलगुरो घटेत करुणात्मन: । यस्त आशिष आशास्ते न स भृत्य: स वै वणिक् ॥ ४ ॥

Lạy bậc Thầy của muôn loài, Đấng đầy từ bi, Ngài không thể khiến người bhakta làm điều bất lợi. Ai phụng hiến để đổi lấy lợi lộc thế gian chẳng phải bhakta thanh tịnh; người ấy như kẻ buôn bán.

Verse 5

आशासानो न वै भृत्य: स्वामिन्याशिष आत्मन: । न स्वामी भृत्यत: स्वाम्यमिच्छन्यो राति चाशिष: ॥ ५ ॥

Người tôi tớ mong lợi lộc vật chất từ chủ mình chắc chắn không phải tôi tớ xứng đáng. Cũng vậy, người chủ ban ân chỉ để giữ danh vị ‘chủ’ thì cũng không phải bậc chủ thanh tịnh.

Verse 6

अहं त्वकामस्त्वद्भ‍क्तस्त्वं च स्वाम्यनपाश्रय: । नान्यथेहावयोरर्थो राजसेवकयोरिव ॥ ६ ॥

Lạy Chúa, con là người bhakta phụng sự vô cầu, còn Ngài là Chủ tể vĩnh hằng của con. Giữa chúng ta không cần gì khác ngoài quan hệ Chủ và tôi, như vua với bề tôi.

Verse 7

यदि दास्यसि मे कामान्वरांस्त्वं वरदर्षभ । कामानां हृद्यसंरोहं भवतस्तु वृणे वरम् ॥ ७ ॥

Lạy Đấng ban ân tối thượng, nếu Ngài muốn ban cho con một ân huệ, thì con xin chọn ân huệ này: trong tim con đừng nảy sinh mầm dục vọng vật chất.

Verse 8

इन्द्रियाणि मन: प्राण आत्मा धर्मो धृतिर्मति: । ह्री: श्रीस्तेज: स्मृति: सत्यं यस्य नश्यन्ति जन्मना ॥ ८ ॥

Lạy Chúa tể, ngay từ lúc sinh ra, do dục vọng, các năng lực của giác quan, tâm trí, sinh khí, thân thể, pháp hạnh, nhẫn nại, trí tuệ, hổ thẹn, phú quý, sức mạnh, ký ức và chân thật đều bị tiêu tan।

Verse 9

विमुञ्चति यदा कामान्मानवो मनसि स्थितान् । तर्ह्येव पुण्डरीकाक्ष भगवत्त्वाय कल्पते ॥ ९ ॥

Lạy Đấng Mắt Sen, khi con người buông bỏ mọi dục vọng vật chất đang trú trong tâm, ngay lúc ấy họ mới xứng đáng với phú quý thần linh như của Ngài।

Verse 10

ॐ नमो भगवते तुभ्यं पुरुषाय महात्मने । हरयेऽद्भ‍ुतसिंहाय ब्रह्मणे परमात्मने ॥ १० ॥

Om, con kính lễ Ngài—Đấng Bhagavān, Đại Ngã, Purusha Tối Thượng; Hari diệt khổ, Narasiṁha kỳ diệu; Brahman và Paramātmā.

Verse 11

श्रीभगवानुवाच नैकान्तिनो मे मयि जात्विहाशिष आशासतेऽमुत्र च ये भवद्विधा: । तथापि मन्वन्तरमेतदत्र दैत्येश्वराणामनुभुङ्‌क्ष्व भोगान् ॥ ११ ॥

Đức Bhagavān phán: Prahlāda yêu dấu, người bhakta nhất tâm như con không hề cầu xin phú quý vật chất, dù ở đời này hay đời sau. Tuy vậy, Ta truyền cho con: cho đến hết thời kỳ manvantara này, hãy thọ hưởng uy quyền của các daitya tại thế gian và trị vì như vua của họ.

Verse 12

कथा मदीया जुषमाण: प्रियास्त्व- मावेश्य मामात्मनि सन्तमेकम् । सर्वेषु भूतेष्वधियज्ञमीशं यजस्व योगेन च कर्म हिन्वन् ॥ १२ ॥

Dù con ở trong thế gian vật chất, hãy luôn lắng nghe và thưởng thức những lời dạy và thông điệp của Ta; đặt Ta trong tim như Paramātmā duy nhất và thường hằng chìm sâu trong niệm tưởng về Ta. Ta là Chúa Adhiyajña ngự trong mọi hữu tình; vì vậy hãy thờ phụng Ta bằng yoga và từ bỏ các hành động cầu quả báo.

Verse 13

भोगेन पुण्यं कुशलेन पापं कलेवरं कालजवेन हित्वा । कीर्तिं विशुद्धां सुरलोकगीतां विताय मामेष्यसि मुक्तबन्ध: ॥ १३ ॥

Hỡi Prahlāda, ở cõi đời này con sẽ tiêu hết quả báo phước lành bằng việc thọ hưởng hạnh phúc, và nhờ hành trì chánh pháp con sẽ dập tắt tội lỗi. Do sức mạnh của thời gian con sẽ bỏ thân, nhưng danh thơm thanh tịnh của con sẽ được ca tụng nơi các cõi trời; và khi đã giải thoát mọi ràng buộc, con sẽ trở về Thánh cảnh của Ta.

Verse 14

य एतत्कीर्तयेन्मह्यं त्वया गीतमिदं नर: । त्वां च मां च स्मरन्काले कर्मबन्धात्प्रमुच्यते ॥ १४ ॥

Ai tụng niệm vì Ta bài tán tụng này do con dâng lên, và đến kỳ hạn luôn nhớ đến cả con lẫn Ta, người ấy dần dần được giải thoát khỏi trói buộc của nghiệp.

Verse 15

श्रीप्रह्राद उवाच वरं वरय एतत्ते वरदेशान्महेश्वर । यदनिन्दत्पिता मे त्वामविद्वांस्तेज ऐश्वरम् ॥ १५ ॥ विद्धामर्षाशय: साक्षात्सर्वलोकगुरुं प्रभुम् । भ्रातृहेति मृषाद‍ृष्टिस्त्वद्भ‍क्ते मयि चाघवान् ॥ १६ ॥ तस्मात्पिता मे पूयेत दुरन्ताद् दुस्तरादघात् । पूतस्तेऽपाङ्गसंद‍ृष्टस्तदा कृपणवत्सल ॥ १७ ॥

Prahlāda thưa: Lạy Đấng Tối Thượng, Đấng ban ân và thương xót kẻ sa ngã, con chỉ xin một ân huệ. Cha con vì không biết uy quang và quyền năng của Ngài, đã lầm tưởng ‘Ngài là kẻ giết anh ta’, nên nổi giận phỉ báng Ngài và gây tội nặng đối với con—kẻ bhakta của Ngài. Xin Ngài rộng lòng tha thứ những tội ấy cho cha con.

Verse 16

श्रीप्रह्राद उवाच वरं वरय एतत्ते वरदेशान्महेश्वर । यदनिन्दत्पिता मे त्वामविद्वांस्तेज ऐश्वरम् ॥ १५ ॥ विद्धामर्षाशय: साक्षात्सर्वलोकगुरुं प्रभुम् । भ्रातृहेति मृषाद‍ृष्टिस्त्वद्भ‍क्ते मयि चाघवान् ॥ १६ ॥ तस्मात्पिता मे पूयेत दुरन्ताद् दुस्तरादघात् । पूतस्तेऽपाङ्गसंद‍ृष्टस्तदा कृपणवत्सल ॥ १७ ॥

Ông ấy không nhận ra Ngài là bậc Thầy của muôn cõi hiện tiền, giữ lòng phẫn nộ, và với cái nhìn sai lầm ‘kẻ giết anh ta’ đã gây tội cả đối với con—bhakta của Ngài. Lạy Chúa, xin tha thứ lỗi lầm ấy.

Verse 17

श्रीप्रह्राद उवाच वरं वरय एतत्ते वरदेशान्महेश्वर । यदनिन्दत्पिता मे त्वामविद्वांस्तेज ऐश्वरम् ॥ १५ ॥ विद्धामर्षाशय: साक्षात्सर्वलोकगुरुं प्रभुम् । भ्रातृहेति मृषाद‍ृष्टिस्त्वद्भ‍क्ते मयि चाघवान् ॥ १६ ॥ तस्मात्पिता मे पूयेत दुरन्ताद् दुस्तरादघात् । पूतस्तेऽपाङ्गसंद‍ृष्टस्तदा कृपणवत्सल ॥ १७ ॥

Vì vậy, xin cho cha con được thanh tịnh hoàn toàn khỏi tội lỗi nặng nề, khó vượt qua ấy. Lạy Đấng thương kẻ khốn cùng, khi ấy cha con đã được thanh tịnh bởi cái nhìn ân sủng của Ngài; dẫu vậy, xin cho sự thanh tịnh ấy được viên mãn.

Verse 18

श्रीभगवानुवाच त्रि:सप्तभि: पिता पूत: पितृभि: सह तेऽनघ । यत्साधोऽस्य कुले जातो भवान्वै कुलपावन: ॥ १८ ॥

Đức Thượng Đế phán: “Hỡi Prahlāda, bậc thánh thanh tịnh! Vì con sinh trong dòng tộc này nên cả gia tộc được tẩy sạch; cha con cũng được thanh lọc cùng hai mươi mốt đời tổ tiên, bởi con là người làm trong sạch dòng họ.”

Verse 19

यत्र यत्र च मद्भ‍क्ता: प्रशान्ता: समदर्शिन: । साधव: समुदाचारास्ते पूयन्तेऽपि कीकटा: ॥ १९ ॥

Bất cứ nơi đâu có những người sùng kính Ta, an hòa, bình đẳng trong cái nhìn, sống đúng đạo và đầy đức hạnh, thì nơi ấy và các dòng tộc ở đó—dù bị chê trách—cũng được thanh tẩy.

Verse 20

सर्वात्मना न हिंसन्ति भूतग्रामेषु किञ्चन । उच्चावचेषु दैत्येन्द्र मद्भ‍ावविगतस्पृहा: ॥ २० ॥

Hỡi Prahlāda, vua của loài Daitya! Vì gắn bó trong phụng sự sùng kính Ta, người sùng kính của Ta không hại bất cứ loài nào; không phân biệt thấp cao và không ghen tị với ai.

Verse 21

भवन्ति पुरुषा लोके मद्भ‍क्तास्त्वामनुव्रता: । भवान्मे खलु भक्तानां सर्वेषां प्रतिरूपधृक् ॥ २१ ॥

Những ai trong đời noi theo gương con sẽ tự nhiên trở thành người sùng kính thanh tịnh của Ta. Con là hình mẫu ưu việt của các tín đồ Ta; người khác nên bước theo dấu chân con.

Verse 22

कुरु त्वं प्रेतकृत्यानि पितु: पूतस्य सर्वश: । मदङ्गस्पर्शनेनाङ्ग लोकान्यास्यति सुप्रजा: ॥ २२ ॥

Hỡi con, hãy làm trọn các nghi lễ hậu sự cho cha con. Dù cha con đã được thanh tẩy bởi sự chạm vào thân Ta lúc lâm chung, bổn phận người con vẫn là cử hành lễ śrāddha để ông được lên cõi tốt lành và trở thành công dân, tín đồ thiện lành.

Verse 23

पित्र्यं च स्थानमातिष्ठ यथोक्तं ब्रह्मवादिभि: । मय्यावेश्य मनस्तात कुरु कर्माणि मत्पर: ॥ २३ ॥

Theo lời các bậc Bà-la-môn, con hãy tiếp nhận ngai vàng vương quốc của phụ vương. Này con, hãy an trụ tâm nơi Ta; không trái với nghi quỹ Veda, hãy làm bổn phận của mình với Ta là mục đích tối thượng.

Verse 24

श्रीनारद उवाच प्रह्रादोऽपि तथा चक्रे पितुर्यत्साम्परायिकम् । यथाह भगवान् राजन्नभिषिक्तो द्विजातिभि: ॥ २४ ॥

Śrī Nārada nói: Tâu Đại vương Yudhiṣṭhira, theo lệnh của Bhagavān, Prahlāda đã cử hành các nghi lễ hậu sự cho phụ vương; rồi theo chỉ dẫn của các dvija, ngài được làm lễ quán đảnh và đăng cơ trong vương quốc của Hiraṇyakaśipu.

Verse 25

प्रसादसुमुखं द‍ृष्ट्वा ब्रह्मा नरहरिं हरिम् । स्तुत्वा वाग्भि: पवित्राभि: प्राह देवादिभिर्वृत: ॥ २५ ॥

Thấy Hari Narasiṁha hiện vẻ mặt hoan hỷ vì đã được làm vừa lòng, Brahmā, được các chư thiên vây quanh, dâng lời tán thán bằng những ngôn từ thanh tịnh, rồi cất lời cầu nguyện.

Verse 26

श्रीब्रह्मोवाच देवदेवाखिलाध्यक्ष भूतभावन पूर्वज । दिष्टय‍ा ते निहत: पापो लोकसन्तापनोऽसुर: ॥ २६ ॥

Brahmā thưa: Ô Deva của chư Deva, Đấng chủ tể toàn vũ trụ, Đấng ban phúc cho muôn loài, Ādi-puruṣa! Nhờ phước lành của chúng con, Ngài đã diệt kẻ asura tội lỗi, kẻ gây khổ não cho khắp các cõi.

Verse 27

योऽसौ लब्धवरो मत्तो न वध्यो मम सृष्टिभि: । तपोयोगबलोन्नद्ध: समस्तनिगमानहन् ॥ २७ ॥

Asura ấy, Hiraṇyakaśipu, đã nhận từ ta ân huệ rằng hắn sẽ không bị giết bởi bất cứ sinh linh nào trong tạo hóa của ta. Dựa vào sự bảo đảm ấy, lại say men sức mạnh do khổ hạnh và yoga, hắn trở nên cực kỳ kiêu mạn và vượt phạm mọi chỉ dụ của Veda.

Verse 28

दिष्टय‍ा तत्तनय: साधुर्महाभागवतोऽर्भक: । त्वया विमोचितो मृत्योर्दिष्टय‍ा त्वां समितोऽधुना ॥ २८ ॥

Nhờ đại phúc, Prahlāda Mahārāja, con của Hiraṇyakaśipu, tuy còn thơ ấu nhưng là bậc đại tín đồ, nay đã được giải thoát khỏi cái chết. Giờ đây ngài hoàn toàn nương tựa dưới sự che chở của đôi chân sen của Ngài.

Verse 29

एतद् वपुस्ते भगवन्ध्यायत: परमात्मन: । सर्वतो गोप्तृ सन्त्रासान्मृत्योरपि जिघांसत: ॥ २९ ॥

Lạy Chúa, lạy Paramātmā, Ngài là Đấng hộ trì khắp mọi phương. Ai thiền niệm về thân thể siêu việt của Ngài thì tự nhiên được che chở khỏi mọi nỗi sợ, kể cả hiểm họa tử vong đang kề cận.

Verse 30

श्रीभगवानुवाच मैवं विभोऽसुराणां ते प्रदेय: पद्मसम्भव । वर: क्रूरनिसर्गाणामहीनाममृतं यथा ॥ ३० ॥

Đức Bhagavān phán: Hỡi Brahmā sinh từ hoa sen, chớ ban ân huệ cho loài asura; ban phúc cho kẻ bản tính hung bạo, đố kỵ chẳng khác nào cho rắn uống sữa—vô cùng nguy hiểm. Vì vậy, đừng ban ân huệ cho bất cứ asura nào nữa.

Verse 31

श्रीनारद उवाच इत्युक्त्वा भगवान् राजंस्ततश्चान्तर्दधे हरि: । अद‍ृश्य: सर्वभूतानां पूजित: परमेष्ठिना ॥ ३१ ॥

Nārada Muni tiếp lời: Tâu Đại vương Yudhiṣṭhira, sau khi nói như vậy để chỉ dạy Brahmā, Hari—Đấng vô hình đối với phàm nhân—được Brahmā tôn thờ rồi liền biến mất khỏi nơi ấy.

Verse 32

तत: सम्पूज्य शिरसा ववन्दे परमेष्ठिनम् । भवं प्रजापतीन्देवान्प्रह्रादो भगवत्कला: ॥ ३२ ॥

Rồi Prahlāda, một phần (kalā) của Bhagavān, cúi đầu tôn kính Brahmā, và cũng đảnh lễ Śiva, các prajāpati cùng chư thiên—vì tất cả đều là những phần của Chúa.

Verse 33

तत: काव्यादिभि: सार्धं मुनिभि: कमलासन: । दैत्यानां दानवानां च प्रह्रादमकरोत्पतिम् ॥ ३३ ॥

Sau đó, cùng với Śukrācārya và các bậc hiền thánh khác, Phạm Thiên ngự trên tòa sen đã lập Prahlāda làm vua của toàn thể daitya và dānava.

Verse 34

प्रतिनन्द्य ततो देवा: प्रयुज्य परमाशिष: । स्वधामानि ययू राजन्ब्रह्माद्या: प्रतिपूजिता: ॥ ३४ ॥

Tâu Đại vương, sau khi Prahlāda cung kính thờ phụng đúng phép các chư thiên đứng đầu là Phạm Thiên, các ngài ban cho ông những phúc lành tối thượng rồi trở về cõi của mình.

Verse 35

एवं च पार्षदौ विष्णो: पुत्रत्वं प्रापितौ दिते: । हृदि स्थितेन हरिणा वैरभावेन तौ हतौ ॥ ३५ ॥

Như vậy, hai tùy tùng của Viṣṇu đã trở thành Hiraṇyākṣa và Hiraṇyakaśipu, con của Diti, đều bị giết; vì mê lầm họ xem Hari, Đấng ngự trong tim mọi loài, là kẻ thù.

Verse 36

पुनश्च विप्रशापेन राक्षसौ तौ बभूवतु: । कुम्भकर्णदशग्रीवौ हतौ तौ रामविक्रमै: ॥ ३६ ॥

Lại nữa, do lời nguyền của các bà-la-môn, hai vị ấy tái sinh làm La-sát Kumbhakarṇa và Rāvaṇa mười đầu; cả hai bị diệt bởi uy lực phi thường của Śrī Rāmacandra.

Verse 37

शयानौ युधि निर्भिन्नहृदयौ रामशायकै: । तच्चित्तौ जहतुर्देहं यथा प्राक्तनजन्मनि ॥ ३७ ॥

Bị mũi tên của Śrī Rāmacandra xuyên thủng tim trên chiến địa, cả hai nằm gục trên đất và rời bỏ thân xác, tâm trí hoàn toàn hướng về Chúa, như trong những kiếp trước.

Verse 38

ताविहाथ पुनर्जातौ शिशुपालकरूषजौ । हरौ वैरानुबन्धेन पश्यतस्ते समीयतु: ॥ ३८ ॥

Cả hai lại sinh trong cõi người với tên Śiśupāla và Dantavakra, vẫn gắn chặt trong mối thù nghịch đối với Hari; và ngay trước mặt ngài, cuối cùng họ hòa nhập vào thân thể của Đức Chúa.

Verse 39

एन: पूर्वकृतं यत् तद् राजान: कृष्णवैरिण: । जहुस्तेऽन्ते तदात्मान: कीट: पेशस्कृतो यथा ॥ ३९ ॥

Không chỉ Śiśupāla và Dantavakra, mà nhiều vua thù nghịch với Kṛṣṇa cũng, vào lúc chết, dứt bỏ tội nghiệp đã tạo; vì họ nghĩ đến Chúa, họ nhận thân linh thiêng giống Hari—như sâu bị ong đen bắt thì mang hình thể như ong ấy.

Verse 40

यथा यथा भगवतो भक्त्या परमयाभिदा । नृपाश्चैद्यादय: सात्म्यं हरेस्तच्चिन्तया ययु: ॥ ४० ॥

Nhờ phụng sự bằng bhakti thuần khiết, những người sùng kính luôn tưởng niệm Đấng Tối Thượng sẽ nhận thân thể giống Ngài; đó gọi là sārūpya-mukti. Dẫu Śiśupāla, Dantavakra và các vua khác nghĩ về Kṛṣṇa như kẻ thù, họ cũng đạt cùng kết quả ấy.

Verse 41

आख्यातं सर्वमेतत्ते यन्मां त्वं परिपृष्टवान् । दमघोषसुतादीनां हरे: सात्म्यमपि द्विषाम् ॥ ४१ ॥

Tất cả điều ngài hỏi ta—về việc con của Damaghoṣa và cả những kẻ thù ghét khác vẫn đạt sự đồng nhất với Hari—nay ta đã thuật lại đầy đủ cho ngài.

Verse 42

एषा ब्रह्मण्यदेवस्य कृष्णस्य च महात्मन: । अवतारकथा पुण्या वधो यत्रादिदैत्ययो: ॥ ४२ ॥

Đây là câu chuyện avatāra thanh tịnh về Śrī Kṛṣṇa, vị đại hồn Brahmaṇya-deva, chính là Đấng Tối Thượng; trong đó đã thuật các sự hiển lộ/giáng thế khác nhau của Ngài, và cũng thuật việc tiêu diệt hai ác quỷ nguyên thủy Hiraṇyākṣa và Hiraṇyakaśipu.

Verse 43

प्रह्रादस्यानुचरितं महाभागवतस्य च । भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च याथार्थ्यं चास्य वै हरे: ॥ ४३ ॥ सर्गस्थित्यप्ययेशस्य गुणकर्मानुवर्णनम् । परावरेषां स्थानानां कालेन व्यत्ययो महान् ॥ ४४ ॥

Nơi đây thuật lại hạnh trạng của Prahlāda Mahārāja, bậc đại bhakta: lòng bhakti kiên cố, trí tuệ siêu việt viên mãn, sự ly tham khỏi ô nhiễm vật chất, và chân tánh đích thực của Śrī Hari.

Verse 44

प्रह्रादस्यानुचरितं महाभागवतस्य च । भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च याथार्थ्यं चास्य वै हरे: ॥ ४३ ॥ सर्गस्थित्यप्ययेशस्य गुणकर्मानुवर्णनम् । परावरेषां स्थानानां कालेन व्यत्ययो महान् ॥ ४४ ॥

Ở đây cũng nói rằng Đấng Tối Thượng là nguyên nhân của sáng tạo, duy trì và hủy diệt; các phẩm tính và hành vi siêu việt của Ngài được ca ngợi, và rằng những cõi của chư thiên hay asura, dù phú quý đến đâu, cũng bị thời gian tiêu diệt chỉ theo ý chỉ của Ngài.

Verse 45

धर्मो भागवतानां च भगवान्येन गम्यते । आख्यानेऽस्मिन्समाम्नातमाध्यात्मिकमशेषत: ॥ ४५ ॥

Những nguyên lý tôn giáo giúp người ta thật sự hiểu Đấng Tối Thượng được gọi là bhāgavata-dharma; vì vậy trong bản thuật này, chân lý tâm linh ấy được trình bày đầy đủ và đúng đắn.

Verse 46

य एतत्पुण्यमाख्यानं विष्णोर्वीर्योपबृंहितम् । कीर्तयेच्छ्रद्धया श्रुत्वा कर्मपाशैर्विमुच्यते ॥ ४६ ॥

Ai với lòng tin kính lắng nghe và tụng ca bản truyện phước lành này, tôn vinh uy lực của Viṣṇu, chắc chắn được giải thoát khỏi xiềng xích nghiệp lực.

Verse 47

एतद्य आदिपुरुषस्य मृगेन्द्रलीलां दैत्येन्द्रयूथपवधं प्रयत: पठेत । दैत्यात्मजस्य च सतां प्रवरस्य पुण्यं श्रुत्वानुभावमकुतोभयमेति लोकम् ॥ ४७ ॥

Ai chuyên chú đọc hoặc với lòng sùng kính lắng nghe câu chuyện về Ādi-Puruṣa Nṛsiṁhadeva—līlā như chúa sơn lâm, việc diệt Hiraṇyakaśipu chúa tể asura, và công đức linh thiêng của Prahlāda, bậc tối thượng trong các bhakta—chắc chắn đạt đến Vaikuṇṭha, cõi không còn sợ hãi.

Verse 48

यूयं नृलोके बत भूरिभागा लोकं पुनाना मुनयोऽभियन्ति । येषां गृहानावसतीति साक्षाद् गूढं परं ब्रह्म मनुष्यलिङ्गम् ॥ ४८ ॥

Narada Muni nói: Hỡi Đại vương Yudhiṣṭhira, các ngài Pāṇḍava thật vô cùng phước lành, vì chính Śrī Kṛṣṇa—Đấng Parabrahman ẩn mật—ngự trong cung điện của các ngài dưới hình tướng con người. Các bậc hiền thánh thanh tịnh hóa thế gian biết rõ điều ấy nên thường xuyên đến viếng nhà này.

Verse 49

स वा अयं ब्रह्म महद्विमृग्य- कैवल्यनिर्वाणसुखानुभूति: । प्रिय: सुहृद् व: खलु मातुलेय आत्मार्हणीयो विधिकृद्गुरुश्च ॥ ४९ ॥

Chính Kṛṣṇa là Brahman, vì Brahman vô tướng cũng bắt nguồn từ Ngài. Niềm an lạc kaivalya và hỷ lạc niết-bàn mà các đại hiền thánh truy cầu đều được nếm trải nhờ Ngài; thế nhưng Đấng Tối Thượng ấy lại là người bạn chí thiết, bậc thiện hữu thường hằng của các ngài, và là thân quyến gần gũi với tư cách con của cậu. Ngài như thân và hồn của các ngài, đáng được thờ phụng, nhưng vẫn hành xử như người phục vụ và đôi khi như bậc đạo sư.

Verse 50

न यस्य साक्षाद्भ‍वपद्मजादिभी रूपं धिया वस्तुतयोपवर्णितम् । मौनेन भक्त्योपशमेन पूजित: प्रसीदतामेष स सात्वतां पति: ॥ ५० ॥

Ngay cả Śiva và Brahmā cũng không thể mô tả đúng thực tại về bản thể của Ngài. Nguyện Śrī Kṛṣṇa, Chúa tể của các tín đồ Sātvata, Đấng được các hiền thánh thờ phụng như Đấng hộ trì bhakta bằng hạnh im lặng, thiền định, phụng sự bhakti và sự xả ly, hoan hỷ với chúng con.

Verse 51

स एष भगवान् राजन्व्यतनोद्विहतं यश: । पुरा रुद्रस्य देवस्य मयेनानन्तमायिना ॥ ५१ ॥

Hỡi vua Yudhiṣṭhira, thuở xa xưa, Maya Dānava với quyền năng huyễn thuật vô tận đã làm tổn hại danh tiếng của thần Rudra (Śiva). Khi ấy, chính Bhagavān Śrī Kṛṣṇa đã cứu hộ Śiva và phục hồi, mở rộng lại vinh quang đã bị suy giảm.

Verse 52

राजोवाच कस्मिन्कर्मणि देवस्य मयोऽहञ्जगदीशितु: । यथा चोपचिता कीर्ति: कृष्णेनानेन कथ्यताम् ॥ ५२ ॥

Mahārāja Yudhiṣṭhira thưa: Do hành động nào mà Maya Dānava đã làm suy tổn danh tiếng của thần Rudra (Śiva), Đấng chủ tể thế gian? Và Śrī Kṛṣṇa đã cứu hộ Śiva, khiến vinh quang của Ngài được tăng trưởng trở lại như thế nào? Xin hãy thuật lại những sự việc ấy.

Verse 53

श्रीनारद उवाच निर्जिता असुरा देवैर्युध्यनेनोपबृंहितै: । मायिनां परमाचार्यं मयं शरणमाययु: ॥ ५३ ॥

Thánh Nārada nói: Khi chư thiên được tăng lực nhờ ân sủng của Śrī Kṛṣṇa giao chiến, bọn asura bị đánh bại; vì thế chúng nương tựa Maya Dānava, bậc thầy tối thượng về huyễn thuật.

Verse 54

स निर्माय पुरस्तिस्रो हैमीरौप्यायसीर्विभु: । दुर्लक्ष्यापायसंयोगा दुर्वितर्क्यपरिच्छदा: ॥ ५४ ॥ ताभिस्तेऽसुरसेनान्यो लोकांस्त्रीन् सेश्वरान्नृप । स्मरन्तो नाशयां चक्रु: पूर्ववैरमलक्षिता: ॥ ५५ ॥

Maya Dānava dựng ba thành trì—bằng vàng, bạc và sắt—khó thấy, đầy pháp khí kỳ diệu; nhờ đó các tướng asura trở nên vô hình trước chư thiên.

Verse 55

स निर्माय पुरस्तिस्रो हैमीरौप्यायसीर्विभु: । दुर्लक्ष्यापायसंयोगा दुर्वितर्क्यपरिच्छदा: ॥ ५४ ॥ ताभिस्तेऽसुरसेनान्यो लोकांस्त्रीन् सेश्वरान्नृप । स्मरन्तो नाशयां चक्रु: पूर्ववैरमलक्षिता: ॥ ५५ ॥

Tâu Đại vương, nhờ ba thành ấy các tướng asura vẫn vô hình trước chư thiên; nhớ mối thù xưa, chúng bắt đầu tàn phá ba cõi—thượng, trung và hạ—cùng các vị chủ tể của chúng.

Verse 56

ततस्ते सेश्वरा लोका उपासाद्येश्वरं नता: । त्राहि नस्तावकान्देव विनष्टांस्त्रिपुरालयै: ॥ ५६ ॥

Sau đó, các vị chủ tể của ba cõi đến trước Thần Śiva, cúi lạy và thưa: “Xin cứu chúng con, lạy Deva; chúng con thuộc về Ngài, nhưng những kẻ ở Tripura đang hủy diệt chúng con.”

Verse 57

अथानुगृह्य भगवान्मा भैष्टेति सुरान्विभु: । शरं धनुषि सन्धाय पुरेष्वस्त्रं व्यमुञ्चत ॥ ५७ ॥

Bấy giờ Thần Śiva đầy uy lực thương xót họ và phán: “Đừng sợ.” Rồi Ngài đặt mũi tên lên cung và phóng vũ khí về phía ba thành ấy.

Verse 58

ततोऽग्निवर्णा इषव उत्पेतु: सूर्यमण्डलात् । यथा मयूखसन्दोहा नाद‍ृश्यन्त पुरो यत: ॥ ५८ ॥

Rồi những mũi tên sắc lửa vọt ra từ quầng mặt trời như từng chùm tia nắng, che phủ ba phi thuyền-cung điện của Tripura, khiến chúng không còn thấy được nữa.

Verse 59

तै: स्पृष्टा व्यसव: सर्वे निपेतु: स्म पुरौकस: । तानानीय महायोगी मय: कूपरसेऽक्षिपत् ॥ ५९ ॥

Bị những mũi tên ấy chạm tới, toàn thể cư dân quỷ thần trong Tripura đều mất mạng và ngã xuống. Rồi đại du-gi Maya Dānava gom họ lại và thả vào giếng cam lộ do hắn tạo ra.

Verse 60

सिद्धामृतरसस्पृष्टा वज्रसारा महौजस: । उत्तस्थुर्मेघदलना वैद्युता इव वह्नय: ॥ ६० ॥

Khi các thân xác chạm vào cam lộ đã thành tựu, thân họ trở nên cứng như kim cang, bất khả phá, đầy đại lực. Họ đứng dậy như tia chớp xuyên phá mây đen.

Verse 61

विलोक्य भग्नसङ्कल्पं विमनस्कं वृषध्वजम् । तदायं भगवान्विष्णुस्तत्रोपायमकल्पयत् ॥ ६१ ॥

Thấy Śiva—Đấng mang cờ bò—buồn bã và thất vọng vì ý chí bị phá vỡ, Bhagavān Viṣṇu liền suy tính phương cách dập tắt sự quấy nhiễu do Maya Dānava gây ra.

Verse 62

वत्सश्चासीत्तदा ब्रह्मा स्वयं विष्णुरयं हि गौ: । प्रविश्य त्रिपुरं काले रसकूपामृतं पपौ ॥ ६२ ॥

Bấy giờ Brahmā hóa thành bê con, còn chính Viṣṇu hóa thành bò mẹ. Vào giờ ngọ, họ vào Tripura và uống cạn toàn bộ cam lộ trong giếng ấy.

Verse 63

तेऽसुरा ह्यपि पश्यन्तो न न्यषेधन्विमोहिता: । तद्विज्ञाय महायोगी रसपालानिदं जगौ । स्मयन्विशोक: शोकार्तान्स्मरन्दैवगतिं च ताम् ॥ ६३ ॥

Bọn asura thấy bê con và bò mẹ, nhưng vì bị māyā của Bhagavān che lấp nên không thể ngăn cản. Đại du-già Maya Dānava biết chúng đang uống cam lộ amṛta và hiểu đó là quyền lực vô hình của thiên mệnh; vì vậy ông mỉm cười, lòng không sầu, mà nói với các asura đang than khóc.

Verse 64

देवोऽसुरो नरोऽन्यो वा नेश्वरोऽस्तीह कश्चन । आत्मनोऽन्यस्य वा दिष्टं दैवेनापोहितुं द्वयो: ॥ ६४ ॥

Maya Dānava nói: Dù là chư thiên, asura, loài người hay bất cứ ai, không ai ở bất cứ nơi đâu có thể đảo ngược điều đã được thiên mệnh định bởi Thượng Chủ—cho mình, cho người khác, hay cho cả hai.

Verse 65

अथासौ शक्तिभि: स्वाभि: शम्भो: प्राधानिकं व्यधात् । धर्मज्ञानविरक्त्यृद्धितपोविद्याक्रियादिभि: ॥ ६५ ॥ रथं सूतं ध्वजं वाहान्धनुर्वर्मशरादि यत् । सन्नद्धो रथमास्थाय शरं धनुरुपाददे ॥ ६६ ॥

Nārada Muni kể tiếp: Sau đó, Bhagavān Kṛṣṇa bằng năng lực riêng của Ngài—dharma, tri kiến, ly dục, vinh quang, khổ hạnh, học vấn và hành nghiệp—đã trang bị cho Śambhu (Śiva) mọi pháp khí cần thiết: chiến xa, người đánh xe, cờ hiệu, các thú kéo, cung, giáp, và tên. Khi đã sẵn sàng, Śiva lên chiến xa và cầm cung cùng mũi tên.

Verse 66

अथासौ शक्तिभि: स्वाभि: शम्भो: प्राधानिकं व्यधात् । धर्मज्ञानविरक्त्यृद्धितपोविद्याक्रियादिभि: ॥ ६५ ॥ रथं सूतं ध्वजं वाहान्धनुर्वर्मशरादि यत् । सन्नद्धो रथमास्थाय शरं धनुरुपाददे ॥ ६६ ॥

Nārada Muni kể tiếp: Sau đó, Bhagavān Kṛṣṇa bằng năng lực riêng của Ngài—dharma, tri kiến, ly dục, vinh quang, khổ hạnh, học vấn và hành nghiệp—đã trang bị cho Śambhu (Śiva) mọi pháp khí cần thiết: chiến xa, người đánh xe, cờ hiệu, các thú kéo, cung, giáp, và tên. Khi đã sẵn sàng, Śiva lên chiến xa và cầm cung cùng mũi tên.

Verse 67

शरं धनुषि सन्धाय मुहूर्तेऽभिजितीश्वर: । ददाह तेन दुर्भेद्या हरोऽथ त्रिपुरो नृप ॥ ६७ ॥

Hỡi vua Yudhiṣṭhira kính mến, đấng quyền năng là Śiva đã gắn mũi tên vào cung vào giờ Abhijit (chính ngọ), rồi dùng mũi tên ấy thiêu rụi và phá hủy Tripura kiên cố, khó bề công phá.

Verse 68

दिवि दुन्दुभयो नेदुर्विमानशतसङ्कुला: । देवर्षिपितृसिद्धेशा जयेति कुसुमोत्करै: । अवाकिरञ्जगुर्हृष्टा ननृतुश्चाप्सरोगणा: ॥ ६८ ॥

Trên trời, cư dân các cõi cao ngồi trong vô số phi thuyền (vimāna) đã đánh trống dundubhi vang dội. Chư thiên, các devarṣi, tổ tiên (pitṛ), các siddha và bậc đại nhân hô “chiến thắng” rồi rải mưa hoa lên đầu Śiva; các apsarā hân hoan ca hát và múa.

Verse 69

एवं दग्ध्वा पुरस्तिस्रो भगवान्पुरहा नृप । ब्रह्मादिभि: स्तूयमान: स्वं धाम प्रत्यपद्यत ॥ ६९ ॥

Tâu Đại vương, như vậy sau khi thiêu rụi ba thành ấy thành tro, Thượng Đế Śiva được biết đến là Tripurāri, kẻ diệt ba thành. Được chư thiên đứng đầu là Brahmā tán dương và thờ phụng, Ngài trở về thánh cư của chính mình.

Verse 70

एवं विधान्यस्य हरे: स्वमायया विडम्बमानस्य नृलोकमात्मन: । वीर्याणि गीतान्यृषिभिर्जगद्गुरो- र्लोकं पुनानान्यपरं वदामि किम् ॥ ७० ॥

Như vậy, Thượng Đế Hari, Śrī Kṛṣṇa, bằng năng lực yogamāyā của chính Ngài, tuy hiện ra như một con người trong cõi nhân gian, vẫn thực hiện vô số lila kỳ diệu và phi thường. Những công hạnh của bậc Thầy của vũ trụ ấy đã được các ṛṣi ca tụng và có năng lực thanh tịnh hóa thế gian; ta còn nói gì hơn nữa? Chỉ cần nghe từ nguồn chân chính, người ta liền được thanh tịnh.