Adhyaya 77

Verse 1

श्रीशुक उवाच स उपस्पृश्य सलिलं दंशितो धृतकार्मुक: । नय मां द्युमत: पार्श्वं वीरस्येत्याह सारथिम् ॥ १ ॥

Śukadeva nói: Sau khi rửa tay bằng nước, khoác giáp và cầm cung, Đức Pradyumna bảo người đánh xe: “Hãy đưa Ta đến bên vị anh hùng Dyumān.”

Verse 2

विधमन्तं स्वसैन्यानि द्युमन्तं रुक्‍मिणीसुत: । प्रतिहत्य प्रत्यविध्यान्नाराचैरष्टभि: स्मयन् ॥ २ ॥

Khi Pradyumna vắng mặt, Dyumān đang tàn phá quân đội của Ngài; nay Pradyumna, con của Rukmiṇī, mỉm cười phản công và dùng tám mũi tên nārāca xuyên trúng Dyumān.

Verse 3

चतुर्भिश्चतुरो वाहान् सूतमेकेन चाहनत् । द्वाभ्यं धनुश्च केतुं च शरेणान्येन वै शिर: ॥ ३ ॥

Với bốn mũi tên, Ngài bắn trúng bốn con ngựa của Dyumān; với một mũi, bắn người đánh xe; với hai mũi nữa, bắn gãy cung và cờ chiến xa; và mũi cuối cùng nhắm vào đầu Dyumān.

Verse 4

गदसात्यकिसाम्बाद्या जघ्नु: सौभपतेर्बलम् । पेतु: समुद्रे सौभेया: सर्वे सञ्छिन्नकन्धरा: ॥ ४ ॥

Gada, Sātyaki, Sāmba và những người khác bắt đầu tiêu diệt quân lực của Śālva; toàn bộ binh sĩ trong phi thuyền Saubha rơi xuống biển, cổ bị chém đứt.

Verse 5

एवं यदूनां शाल्वानां निघ्नतामितरेतरम् । युद्धं त्रिनवरात्रं तदभूत्तुमुलमुल्बणम् ॥ ५ ॥

Như vậy, người Yadu và phe của Śālva cứ tấn công lẫn nhau; trận chiến ầm vang và đáng sợ ấy kéo dài hai mươi bảy ngày đêm.

Verse 6

इन्द्रप्रस्थं गत: कृष्ण आहूतो धर्मसूनुना । राजसूयेऽथ निवृत्ते शिशुपाले च संस्थिते ॥ ६ ॥ कुरुवृद्धाननुज्ञाप्य मुनींश्च ससुतां पृथाम् । निमित्तान्यतिघोराणि पश्यन् द्वारवतीं ययौ ॥ ७ ॥

Được Yudhiṣṭhira, con của Dharma, thỉnh mời, Đức Kṛṣṇa đã đến Indraprastha. Khi lễ Rājasūya đã hoàn tất và Śiśupāla bị giết, Ngài thấy những điềm dữ ghê gớm; bèn cáo biệt các bậc trưởng lão Kuru, các đại hiền triết, cùng Pṛthā và các con của bà, rồi trở về Dvārakā.

Verse 7

इन्द्रप्रस्थं गत: कृष्ण आहूतो धर्मसूनुना । राजसूयेऽथ निवृत्ते शिशुपाले च संस्थिते ॥ ६ ॥ कुरुवृद्धाननुज्ञाप्य मुनींश्च ससुतां पृथाम् । निमित्तान्यतिघोराणि पश्यन् द्वारवतीं ययौ ॥ ७ ॥

Được Yudhiṣṭhira, con của Dharma, thỉnh mời, Đức Kṛṣṇa đã đến Indraprastha. Khi lễ Rājasūya đã hoàn tất và Śiśupāla bị giết, Ngài thấy những điềm dữ ghê gớm; bèn cáo biệt các bậc trưởng lão Kuru, các đại hiền triết, cùng Pṛthā và các con của bà, rồi trở về Dvārakā.

Verse 8

आह चाहमिहायात आर्यमिश्राभिसङ्गत: । राजन्याश्चैद्यपक्षीया नूनं हन्यु: पुरीं मम ॥ ८ ॥

Đức Chúa tự nhủ: Vì Ta đến đây cùng người anh đáng kính của Ta, các vua đứng về phe Śiśupāla hẳn đang tấn công kinh đô của Ta, Dvārakā.

Verse 9

वीक्ष्य तत् कदनं स्वानां निरूप्य पुररक्षणम् । सौभं च शाल्वराजं च दारुकं प्राह केशव: ॥ ९ ॥

Đến Dvārakā, thấy dân mình bị đe dọa diệt vong, Ngài sắp đặt việc phòng thủ thành; rồi nhìn thấy Śālva và phi thuyền Saubha, Đức Keśava liền bảo Dāruka.

Verse 10

रथं प्रापय मे सूत शाल्वस्यान्तिकमाशु वै । सम्भ्रमस्ते न कर्तव्यो मायावी सौभराडयम् ॥ १० ॥

Hỡi người đánh xe, hãy mau đưa chiến xa của Ta đến gần Śālva. Chúa tể Saubha này là kẻ giỏi huyễn thuật; chớ để ngươi rối trí hay khiếp sợ.

Verse 11

इत्युक्तश्चोदयामास रथमास्थाय दारुक: । विशन्तं दद‍ृशु: सर्वे स्वे परे चारुणानुजम् ॥ ११ ॥

Được lệnh như vậy, Dāruka điều khiển chiến xa của Chúa và lao ra. Khi chiến xa tiến vào chiến địa, cả bạn lẫn thù đều trông thấy cờ hiệu Garuḍa.

Verse 12

शाल्वश्च कृष्णमालोक्य हतप्रायबलेश्वर: । प्राहरत् कृष्णसूताय शक्तिं भीमरवां मृधे ॥ १२ ॥

Thấy Kṛṣṇa tiến đến, Śālva—chủ tướng của đạo quân gần như tan nát—liền phóng ngọn lao gầm rít đáng sợ vào người đánh xe của Kṛṣṇa giữa chiến trường.

Verse 13

तामापतन्तीं नभसि महोल्कामिव रंहसा । भासयन्तीं दिश: शौरि: सायकै: शतधाच्छिनत् ॥ १३ ॥

Ngọn lao ấy lao vút trên trời như một thiên thạch lớn, chiếu sáng bốn phương; nhưng Śauri đã dùng mũi tên chẻ nó thành trăm mảnh.

Verse 14

तं च षोडशभिर्विद्ध्वा बाणै: सौभं च खे भ्रमत् । अविध्यच्छरसन्दोहै: खं सूर्य इव रश्मिभि: ॥ १४ ॥

Sau đó, Đức Krishna bắn mười sáu mũi tên xuyên qua Śālva và tấn công phi thuyền Saubha bằng một cơn mưa tên khi nó bay lượn trên bầu trời, tựa như mặt trời tỏa chiếu những tia nắng khắp không gian.

Verse 15

शाल्व: शौरेस्तु दो: सव्यं सशार्ङ्गं शार्ङ्गधन्वन: । बिभेद न्यपतद्धस्ताच्छार्ङ्गमासीत्तदद्भ‍ुतम् ॥ १५ ॥

Śālva sau đó đã đánh trúng cánh tay trái của Đức Krishna, nơi Ngài đang cầm chiếc cung Śārṅga, và thật đáng kinh ngạc, chiếc cung đã rơi khỏi tay Ngài.

Verse 16

हाहाकारो महानासीद् भूतानां तत्र पश्यताम् । निनद्य सौभराडुच्चैरिदमाह जनार्दनम् ॥ १६ ॥

Những ai chứng kiến cảnh tượng đó đều thốt lên trong sự kinh hoàng. Sau đó, chủ nhân của Saubha gầm lên dữ dội và nói với Đức Janārdana.

Verse 17

यत्त्वया मूढ न: सख्युर्भ्रातुर्भार्या हृतेक्षताम् । प्रमत्त: स सभामध्ये त्वया व्यापादित: सखा ॥ १७ ॥ तं त्वाद्य निशितैर्बाणैरपराजितमानिनम् । नयाम्यपुनरावृत्तिं यदि तिष्ठेर्ममाग्रत: ॥ १८ ॥

[Śālva nói:] Ngươi là kẻ ngốc! Bởi vì trước mặt chúng ta, Ngươi đã bắt cóc cô dâu của bạn chúng ta là Śiśupāla, và sau đó Ngươi đã giết hắn trong hội đồng thiêng liêng khi hắn không chú ý, hôm nay với những mũi tên sắc bén của ta, ta sẽ gửi Ngươi đến vùng đất không có ngày trở lại! Dù Ngươi tự cho mình là bất khả chiến bại, ta sẽ giết Ngươi ngay bây giờ nếu Ngươi dám đứng trước mặt ta.

Verse 18

यत्त्वया मूढ न: सख्युर्भ्रातुर्भार्या हृतेक्षताम् । प्रमत्त: स सभामध्ये त्वया व्यापादित: सखा ॥ १७ ॥ तं त्वाद्य निशितैर्बाणैरपराजितमानिनम् । नयाम्यपुनरावृत्तिं यदि तिष्ठेर्ममाग्रत: ॥ १८ ॥

[Śālva nói:] Ngươi là kẻ ngốc! Bởi vì trước mặt chúng ta, Ngươi đã bắt cóc cô dâu của bạn chúng ta là Śiśupāla, và sau đó Ngươi đã giết hắn trong hội đồng thiêng liêng khi hắn không chú ý, hôm nay với những mũi tên sắc bén của ta, ta sẽ gửi Ngươi đến vùng đất không có ngày trở lại! Dù Ngươi tự cho mình là bất khả chiến bại, ta sẽ giết Ngươi ngay bây giờ nếu Ngươi dám đứng trước mặt ta.

Verse 19

श्रीभगवानुवाच वृथा त्वं कत्थसे मन्द न पश्यस्यन्तिकेऽन्तकम् । पौरुषं दर्शयन्ति स्म शूरा न बहुभाषिण: ॥ १९ ॥

Đức Thế Tôn phán: “Hỡi kẻ ngu, ngươi khoe khoang vô ích vì chẳng thấy tử thần đang ở ngay bên. Bậc anh hùng chân thật không nói nhiều, mà lấy hành động bày tỏ dũng lực.”

Verse 20

इत्युक्त्वा भगवाञ्छाल्वं गदया भीमवेगया । तताड जत्रौ संरब्ध: स चकम्पे वमन्नसृक् ॥ २० ॥

Nói xong, Đức Chúa giận dữ vung chùy với sức mạnh và tốc độ kinh hoàng, giáng vào xương đòn của Śālva. Hắn run rẩy và ói ra máu.

Verse 21

गदायां सन्निवृत्तायां शाल्वस्त्वन्तरधीयत । ततो मुहूर्त आगत्य पुरुष: शिरसाच्युतम् । देवक्या प्रहितोऽस्मीति नत्वा प्राह वचो रुदन् ॥ २१ ॥

Nhưng vừa khi Acyuta thu chùy lại, Śālva liền biến mất. Một lát sau, có người đến gần, cúi đầu đảnh lễ và thưa: “Mẫu thân Devakī sai con đến,” rồi nức nở nói những lời sau đây.

Verse 22

कृष्ण कृष्ण महाबाहो पिता ते पितृवत्सल । बद्ध्वापनीत: शाल्वेन सौनिकेन यथा पशु: ॥ २२ ॥

[Người ấy nói:] “Kṛṣṇa, Kṛṣṇa, hỡi bậc Đại Hùng Tý, Đấng hết lòng hiếu kính song thân! Śālva đã trói phụ vương của Ngài và lôi đi như kẻ đồ tể dắt con vật đến chỗ giết.”

Verse 23

निशम्य विप्रियं कृष्णो मानुषीं प्रकृतिं गत: । विमनस्को घृणी स्‍नेहाद् बभाषे प्राकृतो यथा ॥ २३ ॥

Nghe tin dữ ấy, Đức Kṛṣṇa—đang đóng vai người phàm—dường như mang lấy tâm tình nhân thế. Vì tình yêu đối với song thân, Ngài buồn thương và đầy lòng trắc ẩn, rồi nói như một chúng sinh bình thường.

Verse 24

कथं राममसम्भ्रान्तं जित्वाजेयं सुरासुरै: । शाल्वेनाल्पीयसा नीत: पिता मे बलवान् विधि: ॥ २४ ॥

[Đức Kṛṣṇa nói:] Balarāma luôn cảnh giác, và không một á thần hay quỷ dữ nào có thể đánh bại Ngài. Vậy làm sao tên Śālva tầm thường này có thể đánh bại Ngài và bắt cóc cha Ta? Quả thực, định mệnh là toàn năng!

Verse 25

इति ब्रुवाणे गोविन्दे सौभराट् प्रत्युपस्थित: । वसुदेवमिवानीय कृष्णं चेदमुवाच स: ॥ २५ ॥

Sau khi Govinda nói những lời này, chủ nhân của Saubha lại xuất hiện, dường như đang dẫn Vasudeva đến trước mặt Đức Chúa. Śālva sau đó nói như sau.

Verse 26

एष ते जनिता तातो यदर्थमिह जीवसि । वधिष्ये वीक्षतस्तेऽमुमीशश्चेत् पाहि बालिश ॥ २६ ॥

[Śālva nói:] Đây là người cha thân yêu của Ngươi, người đã sinh ra Ngươi và vì người mà Ngươi đang sống trên thế giới này. Bây giờ ta sẽ giết ông ấy ngay trước mắt Ngươi. Hãy cứu ông ấy nếu Ngươi có thể, đồ yếu đuối!

Verse 27

एवं निर्भर्त्स्य मायावी खड्‍गेनानकदुन्दुभे: । उत्कृत्य शिर आदाय खस्थं सौभं समाविशत् ॥ २७ ॥

Sau khi chế nhạo Đức Chúa theo cách này, pháp sư Śālva dường như đã chặt đầu Vasudeva bằng thanh kiếm của mình. Mang theo cái đầu, hắn đi vào phương tiện Saubha đang bay lơ lửng trên bầu trời.

Verse 28

ततो मुहूर्तं प्रकृतावुपप्लुत: स्वबोध आस्ते स्वजनानुषङ्गत: । महानुभावस्तदबुध्यदासुरीं मायां स शाल्वप्रसृतां मयोदिताम् ॥ २८ ॥

Về bản chất, Đức Kṛṣṇa có kiến thức đầy đủ và Ngài sở hữu khả năng nhận thức vô hạn. Tuy nhiên, trong một khoảnh khắc, vì tình cảm to lớn dành cho những người thân yêu của mình, Ngài vẫn chìm đắm trong tâm trạng của một người bình thường. Tuy nhiên, Ngài sớm nhớ lại rằng tất cả chỉ là ảo ảnh ma quỷ do Maya Dānava thiết kế và được Śālva sử dụng.

Verse 29

न तत्र दूतं न पितु: कलेवरं प्रबुद्ध आजौ समपश्यदच्युत: । स्वाप्नं यथा चाम्बरचारिणं रिपुं सौभस्थमालोक्य निहन्तुमुद्यत: ॥ २९ ॥

Bấy giờ Acyuta tỉnh ngộ trước thực tại: trên chiến địa Ngài không thấy sứ giả cũng chẳng thấy thi thể của phụ vương. Như vừa tỉnh khỏi một giấc mộng. Thấy kẻ thù bay trên cao trong phi thuyền Saubha, Chúa liền chuẩn bị diệt trừ hắn.

Verse 30

एवं वदन्ति राजर्षे ऋषय: के च नान्विता: । यत् स्ववाचो विरुध्येत नूनं ते न स्मरन्त्युत ॥ ३० ॥

Tâu bậc minh vương, một số hiền triết kể lại như vậy; nhưng những kẻ nói năng phi lý ấy tự mâu thuẫn với chính lời mình, vì đã quên những điều đã nói trước đó.

Verse 31

क्व‍ शोकमोहौ स्‍नेहो वा भयं वा येऽज्ञसम्भवा: । क्व‍ चाखण्डितविज्ञानज्ञानैश्वर्यस्त्वखण्डित: ॥ ३१ ॥

Làm sao có thể gán cho Đấng Tối Thượng vô biên những điều như sầu muộn, mê lầm, ái luyến hay sợ hãi—vốn sinh từ vô minh—trong khi tri kiến, trí tuệ và quyền năng của Ngài đều vô hạn và viên mãn?

Verse 32

यत्पादसेवोर्जितयात्मविद्यया हिन्वन्त्यनाद्यात्मविपर्ययग्रहम् । लभन्त आत्मीयमनन्तमैश्वरं कुतो नु मोह: परमस्य सद्गते: ॥ ३२ ॥

Nhờ phụng sự dưới chân sen của Ngài, được củng cố bởi tri kiến về tự ngã, các tín đồ xua tan chấp ngã nơi thân xác đã mê hoặc linh hồn từ vô thủy. Nhờ vậy họ đạt vinh quang vĩnh cửu trong sự hiện diện riêng tư của Ngài. Vậy làm sao Chân Lý Tối Thượng—đích đến của các bậc thánh chân chính—lại có thể bị ảo tưởng chi phối?

Verse 33

तं शस्‍त्रपूगै: प्रहरन्तमोजसा शाल्वं शरै: शौरिरमोघविक्रम: । विद्ध्वाच्छिनद् वर्म धनु: शिरोमणिं सौभं च शत्रोर्गदया रुरोज ह ॥ ३३ ॥

Trong khi Śālva vẫn dồn dập phóng mưa vũ khí với sức mạnh dữ dội, Śauri Śrī Kṛṣṇa—đấng dũng lực không bao giờ sai chạy—bắn tên làm hắn bị thương, phá tan áo giáp, cây cung và viên ngọc trên mũ chiến. Rồi với chùy của mình, Ngài đập nát phi thuyền Saubha của kẻ thù.

Verse 34

तत् कृष्णहस्तेरितया विचूर्णितं पपात तोये गदया सहस्रधा । विसृज्य तद् भूतलमास्थितो गदा- मुद्यम्य शाल्वोऽच्युतमभ्यगाद्‌द्रुतम् ॥ ३४ ॥

Bị cây chùy trong tay Đức Kṛṣṇa đập nát thành muôn mảnh, phi thuyền Saubha rơi xuống nước. Śālva bỏ nó, đứng vững trên đất, giương chùy và lao nhanh đến trước Đấng Acyuta.

Verse 35

आधावत: सगदं तस्य बाहुं भल्ल‍ेन छित्त्वाथ रथाङ्गमद्भ‍ुतम् । वधाय शाल्वस्य लयार्कसन्निभं बिभ्रद् बभौ सार्क इवोदयाचल: ॥ ३५ ॥

Khi Śālva lao tới cầm chùy, Chúa bắn mũi lao bhalla chém đứt cánh tay đang giữ chùy. Quyết giết Śālva, Kṛṣṇa nâng bánh xe Sudarśana rực như mặt trời lúc đại kiếp; Ngài chói sáng như núi phương Đông mang mặt trời mọc.

Verse 36

जहार तेनैव शिर: सकुण्डलं किरीटयुक्तं पुरुमायिनो हरि: । वज्रेण वृत्रस्य यथा पुरन्दरो बभूव हाहेति वचस्तदा नृणाम् ॥ ३६ ॥

Chính bằng bánh xe ấy, Hari chém lấy đầu của kẻ đại huyễn thuật, cùng hoa tai và vương miện, như Purandara dùng lôi chùy cắt đầu Vṛtra. Thấy vậy, thuộc hạ của Śālva kêu lên: “Ôi than! ôi than!”

Verse 37

तस्मिन् निपतिते पापे सौभे च गदया हते । नेदुर्दुन्दुभयो राजन् दिवि देवगणेरिता: । सखीनामपचितिं कुर्वन्दन्तवक्रो रुषाभ्यगात् ॥ ३७ ॥

Tâu Đại vương, khi kẻ tội lỗi Śālva đã ngã và phi thuyền Saubha bị chùy phá hủy, trên trời vang dội tiếng trống do chư thiên tấu lên. Rồi Dantavakra, muốn báo thù cho bạn hữu, giận dữ xông đến tấn công Đấng Acyuta.