Adhyaya 46

Verse 1

श्रीशुक उवाच वृष्णीनां प्रवरो मन्त्री कृष्णस्य दयित: सखा । शिष्यो बृहस्पते: साक्षादुद्धवो बुद्धिसत्तम: ॥ १ ॥

Śukadeva Gosvāmī nói: Uddhava, bậc trí tuệ tối thượng, là vị cố vấn ưu tú nhất của dòng Vṛṣṇi, người bạn thân yêu của Śrī Kṛṣṇa và là đệ tử trực tiếp của Bṛhaspati.

Verse 2

तमाह भगवान्प्रेष्ठं भक्तमेकान्तिनं क्व‍‍चित् । गृहीत्वा पाणिना पाणिं प्रपन्नार्तिहरो हरि: ॥ २ ॥

Một lần, Đức Hari—Đấng xóa tan khổ đau của người quy phục—nắm lấy tay Uddhava, người bạn chí thân và bhakta một lòng, rồi phán như sau.

Verse 3

गच्छोद्धव व्रजं सौम्य पित्रोर्नौ प्रीतिमावह । गोपीनां मद्वियोगाधिं मत्सन्देशैर्विमोचय ॥ ३ ॥

Hỡi Uddhava hiền hòa, hãy đến Vraja và làm vui lòng cha mẹ của Ta. Rồi hãy dùng thông điệp của Ta mà xoa dịu các gopī đang khổ vì ly biệt với Ta.

Verse 4

ता मन्मनस्का मत्प्राणा मतर्थे त्यक्तदैहिका: । मामेव दयितं प्रेष्ठमात्मानं मनसा गता: । ये त्यक्तलोकधर्माश्च मदर्थे तान्बिभर्म्यहम् ॥ ४ ॥

Những gopī ấy luôn để tâm trí hòa vào Ta, và sinh mệnh cũng dâng trọn cho Ta; vì Ta họ đã từ bỏ mọi ràng buộc thân xác. Chỉ Ta là người yêu dấu nhất, là điều quý nhất, chính là Tự Ngã của họ. Những ai vì Ta mà bỏ cả bổn phận thế gian, Ta đích thân nâng đỡ và gìn giữ họ.

Verse 5

मयि ता: प्रेयसां प्रेष्ठे दूरस्थे गोकुलस्‍त्रिय: । स्मरन्त्योऽङ्ग विमुह्यन्ति विरहौत्कण्ठ्यविह्वला: ॥ ५ ॥

Uddhava thân mến, đối với những phụ nữ Gokula, Ta là đối tượng yêu thương quý nhất. Vì thế khi nhớ đến Ta ở nơi xa, họ bàng hoàng, rối bời bởi nỗi khắc khoải ly biệt.

Verse 6

धारयन्त्यतिकृच्छ्रेण प्राय: प्राणान् कथञ्चन । प्रत्यागमनसन्देशैर्बल्ल‍व्यो मे मदात्मिका: ॥ ६ ॥

Chỉ nhờ lời nhắn rằng Ta sẽ trở lại, những thiếu nữ chăn bò hoàn toàn hiến dâng cho Ta ấy mới gắng gượng, vô cùng khó nhọc, mà giữ được sinh mệnh của mình.

Verse 7

श्रीशुक उवाच इत्युक्त उद्धवो राजन्सन्देशं भर्तुराद‍ृत: । आदाय रथमारुह्य प्रययौ नन्दगोकुलम् ॥ ७ ॥

Śukadeva nói: Tâu Đại vương, được dặn như vậy, Uddhava kính cẩn nhận lấy thông điệp của chủ mình, lên xe và khởi hành đến Nanda-gokula.

Verse 8

प्राप्तो नन्दव्रजं श्रीमान् निम्‍लोचति विभावसौ । छन्नयान: प्रविशतां पशूनां खुररेणुभि: ॥ ८ ॥

Uddhava cát tường đến đồng cỏ của Nanda Mahārāja đúng lúc mặt trời lặn. Bụi do móng bò và các loài vật trở về tung lên che khuất xe của ngài, nên ngài vào mà không ai hay biết.

Verse 9

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Gokula vang dội khắp nơi: tiếng bò đực đang vào mùa giao phối tranh đấu vì những bò cái mắn đẻ; tiếng bò cái nặng bầu vú rống lên, chạy theo bê con; tiếng vắt sữa và những bê trắng nhảy nhót khắp chốn; tiếng sáo vang vọng; và tiếng hát của các gopa, gopī trang sức rực rỡ ca ngợi những việc lành cát tường của Balarāma và Śrī Kṛṣṇa, khiến làng càng thêm huy hoàng. Nhà cửa dân chăn bò duyên dáng với đầy đủ vật phẩm thờ phụng lửa tế, mặt trời, khách bất ngờ, bò, các brāhmaṇa, tổ tiên và chư thiên—hương, đèn và vòng hoa. Bốn phía là rừng hoa nở, rộn tiếng chim và ong, được tô điểm bởi hồ nước đầy thiên nga, vịt kāraṇḍava và những bụi sen.

Verse 10

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Gokula vang dội khắp nơi: tiếng bò đực đang vào mùa giao phối tranh đấu vì những bò cái mắn đẻ; tiếng bò cái nặng bầu vú rống lên, chạy theo bê con; tiếng vắt sữa và những bê trắng nhảy nhót; tiếng sáo vang vọng; và tiếng hát của các gopa, gopī trang sức rực rỡ ca ngợi những việc lành cát tường của Balarāma và Śrī Kṛṣṇa.

Verse 11

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Các gopī và gopa trang sức lộng lẫy hát ca những việc lành cát tường của Balarāma và Śrī Kṛṣṇa; nhờ tiếng hát ấy, Gokula càng thêm rực rỡ và vang vọng khắp nơi.

Verse 12

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Nhà cửa dân chăn bò ở Gokula thật duyên dáng, đầy đủ vật phẩm thờ phụng lửa tế, mặt trời, khách bất ngờ, bò, các brāhmaṇa, tổ tiên và chư thiên, lại được trang hoàng bằng hương, đèn và vòng hoa.

Verse 13

वासितार्थेऽभियुध्यद्भ‍िर्नादितं शुश्मिभिर्वृषै: । धावन्तीभिश्च वास्राभिरुधोभारै: स्ववत्सकान् ॥ ९ ॥ इतस्ततो विलङ्घद्भ‍िर्गोवत्सैर्मण्डितं सितै: । गोदोहशब्दाभिरवं वेणूनां नि:स्वनेन च ॥ १० ॥ गायन्तीभिश्च कर्माणि शुभानि बलकृष्णयो: । स्वलङ्कृताभिर्गोपीभिर्गोपैश्च सुविराजितम् ॥ ११ ॥ अग्‍न्यर्कातिथिगोविप्रपितृदेवार्चनान्वितै: । धूपदीपैश्च माल्यैश्च गोपावासैर्मनोरमम् ॥ १२ ॥ सर्वत: पुष्पितवनं द्विजालिकुलनादितम् । हंसकारण्डवाकीर्णै: पद्मषण्डैश्च मण्डितम् ॥ १३ ॥

Gokula vang vọng khắp nơi với âm thanh của những con bò đực đang húc nhau, tiếng rống của những con bò cái đuổi theo bê con, tiếng vắt sữa và tiếng sáo ngân vang. Những người chăn bò nam và nữ hát vang những chiến công tốt lành của Kṛṣṇa và Balarāma. Những ngôi nhà của người chăn bò trông thật quyến rũ với đầy đủ vật phẩm để thờ cúng lửa thiêng, mặt trời, khách khứa, bò, các brāhmaṇa và các á thần. Khắp nơi là những khu rừng đầy hoa, rộn rã tiếng chim và những hồ nước đầy thiên nga và hoa sen.

Verse 14

तमागतं समागम्य कृष्णस्यानुचरं प्रियम् । नन्द: प्रीत: परिष्वज्य वासुदेवधियार्चयत् ॥ १४ ॥

Ngay khi Uddhava đến nhà của Nanda Mahārāja, Nanda đã bước ra để gặp ông. Vua chăn bò ôm chầm lấy ông trong niềm hạnh phúc to lớn và tôn thờ ông như thể không khác gì Chúa Vāsudeva.

Verse 15

भोजितं परमान्नेन संविष्टं कशिपौ सुखम् । गतश्रमं पर्यपृच्छत् पादसंवाहनादिभि: ॥ १५ ॥

Sau khi Uddhava đã ăn những món ăn thượng hạng, ngồi thoải mái trên giường và được giải tỏa mệt mỏi bằng cách mát-xa chân và các phương tiện khác, Nanda đã hỏi ông như sau.

Verse 16

कच्चिदङ्ग महाभाग सखा न: शूरनन्दन: । आस्ते कुशल्यपत्याद्यैर्युक्तो मुक्त: सुहृद्‍व्रत: ॥ १६ ॥

[Nanda Mahārāja nói:] Hỡi người may mắn nhất, con trai của Śūra có khỏe không, giờ đây ông ấy đã được tự do và đoàn tụ với các con và những người thân khác chứ?

Verse 17

दिष्‍ट्या कंसो हत: पाप: सानुग: स्वेन पाप्मना । साधूनां धर्मशीलानां यदूनां द्वेष्टि य: सदा ॥ १७ ॥

Thật may mắn, vì chính tội lỗi của mình, tên Kaṁsa tội lỗi đã bị giết cùng với tất cả anh em của hắn. Hắn luôn căm ghét những người Yadu thánh thiện và công chính.

Verse 18

अपि स्मरति न: कृष्णो मातरं सुहृद: सखीन् । गोपान् व्रजं चात्मनाथं गावो वृन्दावनं गिरिम् ॥ १८ ॥

Kṛṣṇa có nhớ đến chúng ta không? Ngài có nhớ mẹ, bạn hữu và những người thiện chí không? Ngài có nhớ các mục đồng, làng Vraja nơi Ngài làm chủ, cùng đàn bò, rừng Vṛndāvana và núi Govardhana không?

Verse 19

अप्यायास्यति गोविन्द: स्वजनान्सकृदीक्षितुम् । तर्हि द्रक्ष्याम तद्वक्त्रं सुनसं सुस्मितेक्षणम् ॥ १९ ॥

Govinda có trở về dù chỉ một lần để thăm người thân chăng? Nếu Ngài trở lại, chúng ta sẽ được ngắm gương mặt tuyệt mỹ ấy, với đôi mắt, sống mũi và nụ cười dịu ngọt.

Verse 20

दावाग्नेर्वातवर्षाच्च वृषसर्पाच्च रक्षिता: । दुरत्ययेभ्यो मृत्युभ्य: कृष्णेन सुमहात्मना ॥ २० ॥

Chúng ta đã được cứu khỏi lửa rừng, gió mưa, và các ác quỷ hình bò và rắn—khỏi những hiểm họa tử vong khó vượt qua—nhờ chính Kṛṣṇa, bậc Đại Hồn ấy.

Verse 21

स्मरतां कृष्णवीर्याणि लीलापाङ्गनिरीक्षितम् । हसितं भाषितं चाङ्ग सर्वा न: शिथिला: क्रिया: ॥ २१ ॥

Hỡi Uddhava, khi chúng ta nhớ đến những kỳ công của Kṛṣṇa—ánh nhìn nghiêng đùa vui, nụ cười và lời nói của Ngài—mọi bận rộn thế gian của chúng ta đều trở nên lỏng rời, quên hết.

Verse 22

सरिच्छैलवनोद्देशान् मुकुन्दपदभूषितान् । आक्रीडानीक्ष्यमाणानां मनो याति तदात्मताम् ॥ २२ ॥

Khi chúng ta nhìn thấy những nơi Mukunda từng vui chơi—sông ngòi, đồi núi và rừng thẳm được trang điểm bởi dấu chân Ngài—tâm trí chúng ta hoàn toàn chìm đắm, trở nên đồng nhất với Ngài.

Verse 23

मन्ये कृष्णं च रामं च प्राप्ताविह सुरोत्तमौ । सुराणां महदर्थाय गर्गस्य वचनं यथा ॥ २३ ॥

Theo ý tôi, Kṛṣṇa và Rāma hẳn là hai vị thiên thần tối thượng đã đến cõi này để hoàn thành sứ mạng lớn lao của chư thiên, đúng như lời tiên tri của hiền triết Garga.

Verse 24

कंसं नागायुतप्राणं मल्लौ गजपतिं यथा । अवधिष्टां लीलयैव पशूनिव मृगाधिप: ॥ २४ ॥

Kṛṣṇa và Balarāma đã giết Kaṁsa mạnh như mười nghìn voi, cùng các đô vật Cāṇūra, Muṣṭika và voi Kuvalayāpīḍa; tất cả đều bị diệt một cách ung dung như trò chơi, như sư tử xử gọn loài thú nhỏ.

Verse 25

तालत्रयं महासारं धनुर्यष्टिमिवेभराट् । बभञ्जैकेन हस्तेन सप्ताहमदधाद् गिरिम् ॥ २५ ॥

Như voi chúa bẻ gãy một cây gậy, Kṛṣṇa đã bẻ gãy cây cung khổng lồ, rắn chắc dài ba tāla chỉ bằng một tay; và cũng bằng một tay Ngài nâng cả ngọn núi suốt bảy ngày.

Verse 26

प्रलम्बो धेनुकोऽरिष्टस्तृणावर्तो बकादय: । दैत्या: सुरासुरजितो हता येनेह लीलया ॥ २६ ॥

Tại Vṛndāvana này, Kṛṣṇa và Balarāma đã dễ dàng tiêu diệt các ác quỷ như Pralamba, Dhenuka, Ariṣṭa, Tṛṇāvarta, Baka và những kẻ khác—vốn từng đánh bại cả chư thiên lẫn asura—chỉ như một cuộc līlā.

Verse 27

श्रीशुक उवाच इति संस्मृत्य संस्मृत्य नन्द: कृष्णानुरक्तधी: । अत्युत्कण्ठोऽभवत्तूष्णीं प्रेमप्रसरविह्वल: ॥ २७ ॥

Śukadeva nói: Cứ thế, nhớ đến Kṛṣṇa hết lần này đến lần khác, Nanda Mahārāja—tâm trí hoàn toàn gắn bó với Chúa—trở nên vô cùng bồn chồn rồi lặng im, choáng ngợp bởi dòng trào dâng của tình yêu bhakti.

Verse 28

यशोदा वर्ण्यमानानि पुत्रस्य चरितानि च । श‍ृण्वन्त्यश्रूण्यवास्राक्षीत् स्‍नेहस्‍नुतपयोधरा ॥ २८ ॥

Nghe kể về những lila của con mình, mẹ Yaśodā xúc động vì tình thương, nước mắt tuôn rơi; do ái tình mẫu tử, sữa cũng trào ra từ bầu ngực.

Verse 29

तयोरित्थं भगवति कृष्णे नन्दयशोदयो: । वीक्ष्यानुरागं परमं नन्दमाहोद्धवो मुदा ॥ २९ ॥

Thấy rõ tình yêu tối thượng mà Nanda và Yaśodā dành cho Bhagavān Kṛṣṇa, Uddhava hoan hỷ lên tiếng thưa với Nanda Mahārāja.

Verse 30

श्रीउद्धव उवाच युवां श्लाघ्यतमौ नूनं देहिनामिह मानद । नारायणेऽखिलगुरौ यत्कृता मतिरीद‍ृशी ॥ ३० ॥

Śrī Uddhava thưa: Kính bạch Nanda đáng tôn kính, quả thật hai vị là những người đáng ca ngợi nhất trong muôn loài, vì đã khởi lên tâm tình yêu-bhakti như thế đối với Chúa Nārāyaṇa, bậc Thầy của mọi sinh linh.

Verse 31

एतौ हि विश्वस्य च बीजयोनी रामो मुकुन्द: पुरुष: प्रधानम् । अन्वीय भूतेषु विलक्षणस्य ज्ञानस्य चेशात इमौ पुराणौ ॥ ३१ ॥

Hai Đấng Chúa ấy—Mukunda và Balarāma—là hạt giống và lòng mẹ của vũ trụ, tức Puruṣa và Pradhāna. Các Ngài đi vào tâm của chúng sinh và điều ngự nhận thức bị ràng buộc. Các Ngài là Đấng Tối Thượng nguyên sơ.

Verse 32

यस्मिन् जन: प्राणवियोगकाले क्षणं समावेश्य मनोऽविशुद्धम् । निर्हृत्य कर्माशयमाशु याति परां गतिं ब्रह्ममयोऽर्कवर्ण: ॥ ३२ ॥ तस्मिन् भवन्तावखिलात्महेतौ नारायणे कारणमर्त्यमूर्तौ । भावं विधत्तां नितरां महात्मन् किं वावशिष्टं युवयो: सुकृत्यम् ॥ ३३ ॥

Vào lúc lìa đời, bất cứ ai—even trong trạng thái bất tịnh—nếu chỉ trong một sát-na đặt tâm nơi Ngài, sẽ thiêu rụi mọi dấu vết của nghiệp và lập tức đạt đến đích tối thượng trong thân thể linh thiêng thanh tịnh, rực sáng như mặt trời. Hai vị đã phụng sự bằng tình yêu phi thường đối với Chúa Nārāyaṇa, Paramātmā của muôn loài và nguyên nhân của mọi nguyên nhân, bậc Mahātmā tuy là căn nguyên tối sơ mà hiện thân như người; vậy còn công đức nào cần thêm cho hai vị nữa?

Verse 33

यस्मिन् जन: प्राणवियोगकाले क्षणं समावेश्य मनोऽविशुद्धम् । निर्हृत्य कर्माशयमाशु याति परां गतिं ब्रह्ममयोऽर्कवर्ण: ॥ ३२ ॥ तस्मिन् भवन्तावखिलात्महेतौ नारायणे कारणमर्त्यमूर्तौ । भावं विधत्तां नितरां महात्मन् किं वावशिष्टं युवयो: सुकृत्यम् ॥ ३३ ॥

Bất kỳ ai vào lúc lâm chung, dù chỉ trong khoảnh khắc, chuyên chú tâm ý nơi Ngài—Đấng Brahman rực sáng như mặt trời—thì dù đang bất tịnh cũng thiêu sạch mọi dấu vết nghiệp và lập tức đạt đến cảnh giới tối thượng trong thân linh thiêng thanh tịnh. Hai vị đã dâng hiến phụng sự bhakti phi thường cho Nārāyaṇa, Linh hồn tối thượng của muôn loài và nguyên nhân của vạn hữu, Đấng hiện thân như con người; còn cần công đức nào nữa cho hai vị?

Verse 34

आगमिष्यत्यदीर्घेण कालेन व्रजमच्युत: । प्रियं विधास्यते पित्रोर्भगवान् सात्वतां पति: ॥ ३४ ॥

Đấng Acyuta, Chúa của các tín đồ, sẽ sớm trở về Vraja để làm đẹp lòng song thân của Ngài.

Verse 35

हत्वा कंसं रङ्गमध्ये प्रतीपं सर्वसात्वताम् । यदाह व: समागत्य कृष्ण: सत्यं करोति तत् ॥ ३५ ॥

Sau khi giết Kaṁsa—kẻ thù của toàn thể dòng Yadu—ngay giữa đấu trường, Kṛṣṇa chắc chắn sẽ trở lại và làm trọn lời hứa với các vị.

Verse 36

मा खिद्यतं महाभागौ द्रक्ष्यथ: कृष्णमन्तिके । अन्तर्हृदि स भूतानामास्ते ज्योतिरिवैधसि ॥ ३६ ॥

Hỡi những người phước lành, chớ than sầu; các vị sẽ sớm được thấy Kṛṣṇa ở gần. Ngài hiện diện trong tâm của mọi sinh linh như ngọn lửa ẩn trong gỗ.

Verse 37

न ह्यस्यास्ति प्रिय: कश्चिन्नाप्रियो वास्त्यमानिन: । नोत्तमो नाधमो वापि समानस्यासमोऽपि वा ॥ ३७ ॥

Đối với Ngài, không ai đặc biệt đáng yêu hay đáng ghét; không ai cao hay thấp; và cũng chẳng ai ngang bằng Ngài. Thế nhưng Ngài không hề thờ ơ với bất kỳ ai—không ham được tôn kính, Ngài vẫn tôn kính mọi người.

Verse 38

न माता न पिता तस्य न भार्या न सुतादय: । नात्मीयो न परश्चापि न देहो जन्म एव च ॥ ३८ ॥

Ngài không có mẹ, không có cha, không có vợ, con hay thân quyến. Không ai là bà con của Ngài, mà cũng chẳng ai xa lạ với Ngài; Ngài không có thân vật chất và không có sinh ra.

Verse 39

न चास्य कर्म वा लोके सदसन्मिश्रयोनिषु । क्रीडार्थं सोऽपि साधूनां परित्राणाय कल्पते ॥ ३९ ॥

Trong thế gian này, Ngài không có nghiệp nào khiến Ngài phải sinh vào loài thanh tịnh, bất tịnh hay pha tạp. Nhưng để vui hưởng līlā và cứu hộ các bậc thánh thiện, các bhakta, Ngài vẫn thị hiện.

Verse 40

सत्त्वं रजस्तम इति भजते निर्गुणो गुणान् । क्रीडन्नतीतोऽपि गुणै: सृजत्यवति हन्त्यज: ॥ ४० ॥

Dù vượt ngoài ba guṇa—sattva, rajas, tamas—Đấng Tối Thượng, nirguṇa, vẫn kết hợp với chúng như một cuộc hí lộng. Vì thế, Đấng Vô Sinh dùng các guṇa để tạo dựng, gìn giữ và hủy diệt.

Verse 41

यथा भ्रमरिकाद‍ृष्‍ट्या भ्राम्यतीव महीयते । चित्ते कर्तरि तत्रात्मा कर्तेवाहंधिया स्मृत: ॥ ४१ ॥

Như người đang quay vòng thấy mặt đất như đang quay, kẻ bị ngã mạn (bản ngã giả) chi phối tưởng mình là kẻ hành động, trong khi thật ra chỉ có tâm (citta) đang vận hành.

Verse 42

युवयोरेव नैवायमात्मजो भगवान् हरि: । सर्वेषामात्मजो ह्यात्मा पिता माता स ईश्वर: ॥ ४२ ॥

Bhagavān Hari chắc chắn không chỉ là con của hai vị. Ngài là Īśvara—là “người con” của muôn loài, là Ātman của tất cả, và cũng là cha mẹ của mọi chúng sinh.

Verse 43

द‍ृष्टं श्रुतं भूतभवद् भविष्यत् स्थास्‍नुश्चरिष्णुर्महदल्पकं च । विनाच्युताद् वस्तु तरां न वाच्यं स एव सर्वं परमात्मभूत: ॥ ४३ ॥

Không thể nói có bất cứ vật gì tồn tại độc lập ngoài Chúa Acyuta—điều thấy hay nghe, quá khứ‑hiện tại‑vị lai, động hay tĩnh, lớn hay nhỏ. Chính Ngài là tất cả, vì Ngài là Paramatma, Linh Hồn Tối Thượng.

Verse 44

एवं निशा सा ब्रुवतोर्व्यतीता नन्दस्य कृष्णानुचरस्य राजन् । गोप्य: समुत्थाय निरूप्य दीपान् वास्तून् समभ्यर्च्य दधीन्यमन्थन् ॥ ४४ ॥

Tâu Đại vương, khi sứ giả của Kṛṣṇa còn đang trò chuyện với Nanda, đêm ấy đã trôi qua. Các gopī thức dậy, thắp đèn, lễ bái các thần hộ gia trong nhà, rồi bắt đầu khuấy sữa chua để làm bơ.

Verse 45

ता दीपदीप्तैर्मणिभिर्विरेजू रज्जूर्विकर्षद्भ‍ुजकङ्कणस्रज: । चलन्नितम्बस्तनहारकुण्डल- त्विषत्कपोलारुणकुङ्कुमानना: ॥ ४५ ॥

Khi kéo dây khuấy bằng đôi tay đeo vòng, các thiếu phụ Vraja rực sáng bởi châu báu phản chiếu ánh đèn. Hông, ngực, vòng cổ và hoa tai lay động; gương mặt điểm kuṅkuma đỏ hồng bừng lên bởi ánh hoa tai hắt trên đôi má.

Verse 46

उद्गायतीनामरविन्दलोचनं व्रजाङ्गनानां दिवमस्पृशद् ध्वनि: । दध्नश्च निर्मन्थनशब्दमिश्रितो निरस्यते येन दिशाममङ्गलम् ॥ ४६ ॥

Các phụ nữ Vraja cất tiếng hát lớn ca ngợi Kṛṣṇa, Đấng mắt như hoa sen. Tiếng hát hòa cùng âm thanh khuấy sữa chua vút lên trời, xua tan mọi điều bất tường khắp các phương.

Verse 47

भगवत्युदिते सूर्ये नन्दद्वारि व्रजौकस: । द‍ृष्ट्वा रथं शातकौम्भं कस्यायमिति चाब्रुवन् ॥ ४७ ॥

Khi thần Mặt Trời đã lên, dân Vraja thấy cỗ xe vàng trước cửa Nanda Mahārāja và hỏi: “Xe này của ai?”

Verse 48

अक्रूर आगत: किं वा य: कंसस्यार्थसाधक: । येन नीतो मधुपुरीं कृष्ण: कमललोचन: ॥ ४८ ॥

Phải chăng Akrūra đã trở lại—chính người đã làm vừa lòng Kaṁsa, đưa Śrī Kṛṣṇa mắt như hoa sen đến Madhupurī (Mathurā).

Verse 49

किं साधयिष्यत्यस्माभिर्भर्तु: प्रीतस्य निष्कृतिम् । तत: स्‍त्रीणां वदन्तीनामुद्धवोऽगात् कृताह्निक: ॥ ४९ ॥

Hắn sẽ làm gì với chúng ta? Phải chăng vì hài lòng khi phụng sự chủ mình, hắn sẽ dùng thịt chúng ta để dâng lễ piṇḍa và nước cúng trong nghi thức tang tế? Khi các phụ nữ còn đang nói vậy, Uddhava xuất hiện sau khi hoàn tất bổn phận buổi sớm.