Atharva Veda 2.31.3: Kanda 2, Anuvaka 4, Sukta 31, Mantra 3

Sukta 31

Sanskrit (Devanagari)

अ॒ल्गण्डू॑न् हन्मि मह॒ता व॒धेन॑ दू॒ना अदू॑ना अर॒सा अ॑भूवन्। शि॒ष्टानशि॑ष्टा॒न् नि ति॑रामि वा॒चा यथा॒ क्रिमी॑णां॒ नकि॑रु॒च्छिषा॑तै

IAST Transliteration

algandū́n hanmi mahatā́ vadhéna dūnā́ adū́nā arasā́ abhūvan | śiṣṭā́n aśiṣṭā́n ní tirāmi vācā́ yáthā krímīṇāṃ nákir ucchíṣātai ||

English Translation (Griffith/Whitney)

The Algandús I smite with mighty slaughter: afflicted and unafflicted alike have they become sapless. The ordered and the disorderly I thrust away with Speech, so that of the worms not one at all may be left remaining.

Translation

Ta đánh diệt bọn Algandū bằng cuộc sát phạt lớn lao: kẻ bị khổ và kẻ không bị khổ, hết thảy đều trở nên không còn nhựa sống. Kẻ theo phép và kẻ trái phép, ta xua đuổi bằng Vāc (Lời/Ngụ ngôn), để trong bầy sâu bọ không còn sót lại một con nào.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अल्गण्डून्: (the) गांठ/फोड़े (algandu swellings)
• अल्गण्डून्: कर्म
• Type: Noun
• Root: अल्गण्डु- (प्रातिपदिक)

• हन्मि: I strike/kill/remove
• हन्मि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हन् (हिंसागत्योः)

• महता: with great (force)
• महता: करण
• Type: Adjective
• Root: महत्- (प्रातिपदिक)

• वधेन: with a blow/weapon; by slaying
• वधेन: करण
• Type: Noun
• Root: वध- (प्रातिपदिक)

• दूना: afflicted, pained
• दूना: कर्तृ (अभूवन् के) / विशेष्य
• Type: Adjective
• Root: दून- (√दू/√दु ‘to hurt, afflict’ से क्त/न)

• अदूना: unafflicted, unharmed
• अदूना: कर्तृ (अभूवन् के) / विशेष्य
• Type: Adjective
• Root: अदून- (नञ् + दून-)

• अरसा: sapless, without vitality
• अरसा: कर्तृ (अभूवन् के) / विशेष्य
• Type: Adjective
• Root: अरसा- (नञ् + रस- ‘sap/juice’)

• अभूवन्: they became
• अभूवन्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (सत्तायाम्)

• शिष्टान्: the disciplined/remaining (ones)
• शिष्टान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: शिष्ट- (√शास् ‘to instruct/discipline’ से क्त)

• अशिष्टान्: the undisciplined/impure (ones)
• अशिष्टान्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अशिष्ट- (नञ् + शिष्ट-)

• नि: down, away; completely
• नि: (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/निपात)

• तिरामि: I pass over/overcome; I drive away
• तिरामि: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तरणे) / √तॄर् (तिरस्कारे)

• वाचा: with speech/utterance
• वाचा: करण
• Type: Noun
• Root: वाच्- (प्रातिपदिक)

• यथा: so that; just as
• यथा: (सम्बन्धसूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• क्रीमीणाम्: of worms/parasites
• क्रीमीणाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कृमि- (प्रातिपदिक)

• नकिः: no one; none
• नकिः: कर्तृ (उच्छिषातै के) / निषेध
• Type: Indeclinable
• Root: नकिः (अव्यय/सर्वनाम-अव्यय)

• उच्छिषातै: should remain/should be left over (survive)
• उच्छिषातै: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √शिष्/√शेष् (शेषे/अवशेषे) + उद्- (उपसर्ग) ; वैदिक रूप

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras lineages for krimi-bhaiṣajya; specific r̥ṣi attribution depends on Anukramaṇī for this hymn).

Devata: Mantraic ‘Vāc’ as operative power; the target is algandú/krími (treated as personified affliction).

Chandas: Anuṣṭubh (probable; to be confirmed against the Saunaka Anukramaṇī metrical listing).

Mantra Rasa

Primary: raudra

Secondary: vira