Adhyaya 20

Verse 1

राजमार्गे ततः कृष्णः सानुलेपनभाजनाम् ददर्श कुब्जाम् आयान्तीं नवयौवनगोचराम्

Pagkaraan, sa lansangang maharlika, nakita ni Śrī Krishna si Kubjā na papalapit, may dalang sisidlan ng mabangong pampahid; ang ningning ng kabataan ay kapansin-pansin.

Verse 2

ताम् आह ललितं कृष्णः कस्येदम् अनुलेपनम् भवत्या नीयते सत्यं वदेन्दीवरलोचने

Pagkatapos, nagsalita si Krishna nang may lambing at biro: “Para kanino ang mabangong pampahid na ito? Sabihin mo ang totoo, O may matang-lotus.”

Verse 3

सकामेनैव सा प्रोक्ता सानुरागा हरिं प्रति प्राह सा ललितं कुब्जा तद्दर्शनबलात्कृता

Parang inudyukan ni Kāma, at puspos ng pag-ibig kay Hari, si Kubjā—na wari’y nabago sa lakas ng pagtanaw sa Kanya—ay nagsalita nang marahan at magiliw.

Verse 4

कान्त कस्मान् न जानासि कंसेनाभिनियोजिताम् नैकवक्रेति विख्याताम् अनुलेपनकर्मणि

Mahal ko, paano mo siya hindi makikilala? Siya’y inatasan ni Kaṁsa, tanyag bilang ‘Naikavakrā’, at bihasa sa sining ng pagpapahid ng pabango at pampaganda.

Verse 5

नान्यपिष्टं हि कंसस्य प्रीतये ह्य् अनुलेपनम् भवत्य् अहम् अतीवास्य प्रसादधनभाजनम्

Walang ibang higit na nakalulugod kay Kaṁsa kaysa ang pagpapahid ng pastang ito; at ako, higit kaninuman, ang naging sisidlang karapat-dapat tumanggap ng yaman ng kanyang ‘pabor’.

Verse 6

सुगन्धम् एतद् राजार्हं रुचिरं रुचिरानने आवयोर् गात्रसदृशं दीयताम् अनुलेपनम्

O magandang-mukha, ipagkaloob mo sa amin ang mabango at marilag na pamahid na ito na karapat-dapat sa hari; kaayon ito ng ganda ng aming katawan at nararapat ipahid sa mga sangkap.

Verse 7

श्रुत्वैतद् आह सा कुब्जा गृह्यताम् इति सादरम् अनुलेपनं च ददौ गात्रयोग्यम् अथोभयोः

Nang marinig ito, sumagot si Kubjā nang may paggalang, “Tanggapin po ninyo,” at magalang niyang inialay ang pamahid na angkop sa paghaplos sa mga sangkap, para sa kanilang dalawa.

Verse 8

भक्तिच्छेदानुलिप्ताङ्गौ ततस् तौ पुरुषर्षभौ सेन्द्रचापौ विराजेतां सितकृष्णाव् इवाम्बुदौ

Pagkaraan, ang dalawang dakilang bayani sa mga tao, na wari’y may bakas sa katawan ng mga pagsubok ng debosyon, ay nagningning na parang dalawang ulap—isa’y puti, isa’y maitim—na bawat isa’y may arko ng bahaghari na tila busog ni Indra.

Verse 9

ततस् तां चिबुके शौरिर् उल्लापनविधानवित् उत्पाट्य तोलयाम् आस द्व्यङ्गुलेनाग्रपाणिना

Pagkatapos, si Śauri na bihasa sa sining ng mapaglarong panunukso, ay hinawakan siya sa baba, inangat, at inihawak na wari’y tinitimbang, gamit lamang ang dalawang daliri ng kamay.

Verse 10

चकर्ष पद्भ्यां च तदा ऋजुत्वं केशवो ऽनयत् ततः सा ऋजुतां प्राप्ता योषिताम् अभवद् वरा

Pagkatapos, hinila siya ni Keśava sa pamamagitan ng Kanyang mga paa at dinala sa pagiging tuwid. Kaya siya’y naging matuwid at naging pinakadakila sa mga babae—sa makaharing haplos ng Panginoon na nagwawasto sa baluktot at wasak.

Verse 11

विलासललितं प्राह प्रेमगर्भभरालसम् वस्त्रे प्रगृह्य गोविन्दं व्रज गेहं ममेति वै

Nagsalita siya nang may mapaglarong lambing—mabagal at mabigat ang tinig sa kapuspusang pag-ibig; at hinawakan ang kasuotan ni Govinda at sinabi, “Halika, sa bahay ko sa Vraja.”

Verse 12

आयास्ये भवतीगेहम् इति तां प्रहसन् हरिः विससर्ज जहासोच्चै रामस्यालोक्य चाननम्

Ngumiti si Hari at nagsabi, “Pupunta ako sa bahay mo,” at pinauwi siya. Pagkaraan, pagtingin sa mukha ni Rama, siya’y tumawa nang malakas.

Verse 13

भक्तिच्छेदानुलिप्ताङ्गौ नीलपीताम्बरौ च तौ धनुःशालां ततो यातौ चित्रमाल्योपशोभितौ

May mga tanda ng debosyon na nakapahid sa kanilang katawan, at nakasuot sila ng bughaw at dilaw na kasuotan; saka silang dalawa nagtungo sa bulwagan ng mga pana na pinalamutian ng sari-saring kuwintas ng bulaklak.

Verse 14

आयोगवं धनूरत्नं ताभ्यां पृष्टैस् तु रक्षिभिः आख्याते सहसा कृष्णो गृहीत्वापूरयद् धनुः

Nang tanungin ng dalawa ang mga bantay, itinuro nila ang busog na parang hiyas na tinatawag na Āyogava. Agad itong dinampot ni Krishna at sa isang kisapmata’y hinila hanggang sagad at isinapul ang tali.

Verse 15

ततः पूरयता तेन भज्यमानं बलाद् धनुः चकार सुमहाशब्दं मथुरा येन पूरिता

Pagkatapos, nang hilahin niya hanggang sagad, ang busog na pinipiga ng kanyang napakalakas na lakas ay nabali at lumikha ng napakalakas na dagundong, na waring pumuno sa buong Mathura.

Verse 16

अनुयुक्तौ ततस् तौ तु भग्ने धनुषि रक्षिभिः रक्षिसैन्यं निकृत्योभौ निष्क्रान्तौ कार्मुकालयात्

Pagkatapos ang dalawang iyon, na ginipit ng mga bantay at nasira ang busog, ay pinuksa ang hukbo ng mga demonyo at lumabas mula sa lagakan ng sandata.

Verse 17

अक्रूरागमवृत्तान्तम् उपलभ्य तथा धनुः भग्नं श्रुत्वाथ कंसो ऽपि प्राह चाणूरमुष्टिकौ

Nang malaman ni Kamsa ang balita ng pagdating ni Akrura, at marinig na ang malaking busog ay nasira, nagsalita siya kina Canura at Mustika.

Verse 18

गोपालदारकौ प्राप्तौ भवद्भ्यां तौ ममाग्रतः मल्लयुद्धे निहन्तव्यौ मम प्राणहरौ हि तौ

“Ang dalawang batang pastol na iyon ay dumating na. Sa aking harapan, dapat ninyo silang patayin sa laban ng buno, sapagkat sila ang kukuha ng aking buhay.”

Verse 19

नियुद्धे तद्विनाशेन भवद्भ्यां तोषितो ह्य् अहम् दास्याम्य् अभिमतान् कामान् नान्यथैतन् महाबलौ

“Sa pamamagitan ng inyong pagpuksa sa kanila sa labanan, ako ay lubos na masisiyahan sa inyong dalawa. Ipagkakaloob ko ang mga hangarin na inyong pinakamimithi—ito ay hindi magiiba, O mga makapangyarihan.”

Verse 20

न्यायतो ऽन्यायतो वापि भवद्भ्यां तौ ममाहितौ हन्तव्यौ तद्वधाद् राज्यं सामान्यं वो भविष्यति

Maging sa makatarungan o hindi makatarungang paraan—ang dalawang iyon, na naging aking mga kaaway, ay dapat ninyong patayin. Sa kanilang kamatayan, ang kaharian ay magiging pag-aari ninyong pareho.

Verse 21

इत्य् आदिश्य स तौ मल्लौ ततश् चाहूय हस्तिपम् प्रोवाचोच्चैस् त्वया मल्लसमाजद्वारि कुञ्जरः

Matapos utusan ang dalawang manlalaban, ipinatawag niya ang elepanteng panghari at sumigaw: “O elepanteng may pangil, sa pintuan ng arena ng mga mambubuno, ikaw ang haharap at hahadlang.”

Verse 22

स्थाप्यः कुवलयापीडस् तेन तौ गोपदारकौ घातनीयौ नियुद्धाय रङ्गद्वारम् उपागतौ

Sa utos niya, inilagay roon ang elepanteng Kuvalayāpīḍa bilang hadlang; at ang dalawang batang pastol ay dapat patayin. Kaya para sa itinakdang labanan, lumapit sila sa pintuan ng arena.

Verse 23

तम् अप्य् आज्ञाप्य दृष्ट्वा च मञ्चान् सर्वान् उपाकृतान् आसन्नमरणः कंसः सूर्योदयम् उदैक्षत

Pagkatapos magbigay pa ng mga utos at makita na handa na ang lahat ng entablado, si Kaṃsa—na malapit na sa kamatayan—ay tumitig sa pagsikat ng araw.

Verse 24

ततः समस्तमञ्चेषु नागरः स तदा जनः राजमञ्चेषु चारूढाः सह भृत्यैर् महीभृतः

Pagkatapos, umupo ang mga taga-lungsod sa lahat ng hanay ng upuan; at ang mga hari, kasama ang kanilang mga tagapaglingkod, ay umakyat sa maharlikang entablado at umupo nang maayos.

Verse 25

मल्लप्राश्निकवर्गश् च रङ्गमध्यसमीपतः कृतः कंसेन कंसो ऽपि तुङ्गमञ्चे व्यवस्थितः

Sa utos ni Kaṃsa, inilagay ang mga mambubuno at kanilang mga tagapaglingkod malapit sa gitna ng arena; at si Kaṃsa mismo ay umupo sa mataas na entablado.

Verse 26

अन्तःपुराणां मञ्चाश् च तथान्ये परिकल्पिताः अन्ये च वारमुख्यानाम् अन्ये नागरयोषिताम्

Inihanda rin ang magkakahiwalay na entablado: ang ilan para sa mga babae ng panloob na palasyo, ang ilan para sa mga pangunahing kortesana, at ang ilan para sa mga babae ng lungsod—bawat pangkat ay umupo ayon sa kanilang antas at kaugalian.

Verse 27

नन्दगोपादयो गोपा मञ्चेष्व् अन्येष्व् अवस्थिताः अक्रूरवसुदेवौ च मञ्चप्रान्ते व्यवस्थितौ

Umupo si Nanda at ang iba pang pinunong pastol sa kani-kanilang mataas na upuan; samantalang sina Akrūra at Vasudeva ay nakapuwesto sa gilid ng entablado—ang puso’y nakatuon sa līlā ni Śrī Hari na nag-aayos ng kaayusan ng daigdig.

Verse 28

नागरीयोषितां मध्ये देवकी पुत्रगृद्धिनी अन्तकाले ऽपि पुत्रस्य द्रक्ष्यामि रुचिरं मुखम्

Sa gitna ng mararangal na babae ng lungsod, si Devakī na sabik sa anak ay nagsabi: “Kahit sa huling sandali, masisilayan ko ang maningning at marikit na mukha ng aking anak.”

Verse 29

वाद्यमानेषु तूर्येषु चाणूरे चातिवल्गति हाहाकारपरे लोके आस्फोटयति मुष्टिके

Habang umuugong ang mga trumpeta at tugtugin, si Chāṇūra ay lumundag-lundag nang mabangis; at sa gitna ng sigaw ng mga tao, si Muṣṭika’y nagpatunog ng mga kamao, ipinamalas ang marahas na lakas.

Verse 30

हत्वा कुवलयापीडं हस्त्यारोहप्रचोदितम् मदासृगनुलिप्ताङ्गौ गजदन्तवरायुधौ

Matapos patayin ang Kuvalayāpīḍa, ang elepanteng inudyukan ng sakay nito, nabahiran ng musth at dugo ang katawan nina Kṛṣṇa at Balarāma; hawak ang mga pangil bilang marangal na sandata, tumindig sila sa lakas na di matitinag.

Verse 31

मृगमध्ये यथा सिम्हौ गर्वलीलावलोकिनौ प्रविष्टौ सुमहारङ्गं बलभद्रजनार्दनौ

Gaya ng dalawang leon sa gitna ng kawan ng usa, na may mapagmalaking ngunit mapaglarong sulyap, pumasok sina Balabhadra at Janardana sa malawak na maharlikang arena nang walang takot.

Verse 32

हाहाकारो महाञ् जज्ञे सर्वमञ्चेष्व् अनन्तरम् कृष्णो ऽयं बलभद्रो ऽयम् इति लोकस्य विस्मयात्

Agad-agad, umalingawngaw ang malaking sigawan sa lahat ng hanay ng upuan; sa pagkamangha ng mga tao, “Ito si Krishna! Ito si Balabhadra!”

Verse 33

सो ऽयं येन हता घोरा पूतना सा निशाचरी क्षिप्तं तु शकटं येन भग्नौ च यमलार्जुनौ

Siya ang pumatay sa nakatatakot na demonyang si Pūtanā na gumagala sa gabi; siya ang nagpagulong-palayo sa kariton; at siya ang bumasag sa kambal na punong Arjuna—siya ring si Hari.

Verse 34

सो ऽयं यः कालियं नागं ननर्तारुह्य बालकः धृतो गोवर्धनो येन सप्तरात्रं महागिरिः

Siya ang, kahit bata pa, umakyat sa ibabaw ni Kāliya na hari ng mga ahas at sumayaw doon; at siya rin ang nagbuhat sa bundok na Govardhana sa loob ng pitong gabi—siya si Hari.

Verse 35

अरिष्टो धेनुकः केशी लीलयैव महात्मना निहता येन दुर्वृत्ता दृश्यतां सो ऽयम् अच्युतः

Sina Ariṣṭa, Dhenuka, at Keśī—ang masasamang kaaway—ay pinaslang ng dakilang banal na wari’y laro lamang. Masdan: ito si Acyuta.

Verse 36

अयं चास्य महाबाहुर् बलभद्रो ऽग्रजो ऽग्रतः प्रयाति लीलया योषिन्मनोनयननन्दनः

At masdan, sa unahan Niya ay lumalakad ang Kanyang nakatatandang kapatid na si Balabhadra, ang makapangyarihang bisig, na sumusulong nang may likás na biyaya sa līlā, ikinagagalak ng mata at puso ng mga babae.

Verse 37

अयं स कथ्यते प्राज्ञैः पुराणार्थावलोकिभिः गोपालो यादवं वंशं मग्नम् अभ्युद्धरिष्यति

Ito nga—wika ng mga pantas na nakakakita sa diwa ng Purāṇa—ang Gopāla; at iaangat niya ang angkang Yādava na lumubog sa pagkalugmok.

Verse 38

अयं स सर्वभूतस्य विष्णोर् अखिलजन्मनः अवतीर्णो महीम् अंशो नूनं भारहरो भुवः

Ito nga ang mismong Viṣṇu—ang nananahan sa lahat ng nilalang, pinagmumulan ng bawat kapanganakan—na bumaba sa lupa bilang isang bahagi ng Kanyang sarili, tunay upang alisin ang bigat ng daigdig.

Verse 40

महोत्सवम् इवासाद्य पुत्राननविलोकनम् युवेव वसुदेवो ऽभूद् विहायाभ्यागतां जराम्

Gaya ng dumating sa isang dakilang pagdiriwang, si Vasudeva—nang muling masilayan ang mga mukha ng kanyang mga anak—ay tila bumata, itinaboy ang katandaan na sumapit sa kanya.

Verse 41

विस्तारिताक्षियुगलो राजान्तःपुरयोषितः नागरस्त्रीसमूहश् च द्रष्टुं न विरराम तम्

Nang nakadilat ang mga mata sa pagkamangha, ang mga babae sa loob ng palasyo at ang mga babae sa lungsod ay hindi mapigil sa pagtingin sa kanya.

Verse 42

सख्यः पश्यत कृष्णस्य मुखम् अत्यरुणेक्षणम् गजयुद्धकृतायासस्वेदाम्बुकणिकाचितम्

Mga kaibigan, masdan ang mukha ni Kṛṣṇa—ang mga mata’y matinding mapula; at ang mukha’y may mumunting patak ng pawis at tubig na bunga ng pagod sa pakikipaglaban sa elepante.

Verse 43

विकासिशरदम्भोजम् अवश्यायजलोक्षितम् परिभूय स्थितं जन्म सफलं क्रियतां दृशः

Gaya ng lotus sa taglagas na bagong bukad ngunit may hamog, ang buhay na ito’y nananatili sa gitna ng pagwawalang-bahala ng mundo; gawin itong makahulugan sa iyong pagtanaw—maganap ang kapanganakang ito sa wastong pagtingin.

Verse 44

श्रीवत्साङ्कं महद्धाम बालस्यैतद् विलोक्यताम् विपक्षक्षपणं वक्षो भुजयुग्मं च भामिनि

O mapusok na giliw, masdan ang dakilang ningning ng batang ito: ang tanda ng Śrīvatsa sa dibdib, ang dibdib na pumupuksa sa mga kalaban, at ang dalawang makapangyarihang bisig din.

Verse 45

किं न पश्यसि कुन्देन्दुमृणालधवलाननम् बलभद्रम् इमं नीलपरिधानम् उपागतम्

Bakit hindi mo siya makita—narito na si Balabhadra; ang kanyang mukha’y maputi at maningning na gaya ng bulaklak na kunda, ng buwan, at ng puting tangkay ng lotus, at dumating siyang nakasuot ng bughaw.

Verse 46

वल्गता मुष्टिकेनैतच् चाणूरेण तथा सखि क्रियते बलभद्रस्य हास्यम् एतद् विलोक्यताम्

Kaibigan, tingnan mo: habang naglulukso si Muṣṭika at gayundin si Cāṇūra, ang nagagawa lamang nila ay patawanin si Balabhadra; masdan itong mabuti.

Verse 47

सख्यः पश्यत चाणूरं नियुद्धार्थम् अयं हरिः समुपैति न सन्त्य् अत्र किं वृद्धा युक्तकारिणः

Mga kaibigan, tingnan—papalapit si Hari kay Cāṇūra upang makipaglaban! Wala ba rito ang mga nakatatanda, ang mga may wastong pag-iisip na kikilos?

Verse 48

क्व यौवनोन्मुखीभूतसुकुमारतनुर् हरिः क्व वज्रकठिनाभोगशरीरो ऽयं महासुरः

Paanong maihahambing si Hari—may maselang katawan na ngayo’y papasok pa lamang sa kabataan—sa dakilang asurang ito na may dambuhalang katawan na tigas na parang vajra?

Verse 49

इमौ सुललितौ रङ्गे वर्तेते नवयौवनौ दैतेयमल्लाश् चाणूरप्रमुखास् त्व् अतिदारुणाः

Ang dalawang ito’y kumikilos sa arena nang ubod ng ganda at gaan, nagniningning sa sariwang kabataan; ngunit ang mga mandirigmang mambubuno na lahing Daitya—pinamumunuan ni Cāṇūra—ay lubhang mabagsik.

Verse 50

नियुद्धप्राश्निकानां तु महान् एष व्यतिक्रमः यद् बालबलिनोर् युद्धं मध्यस्थैः समुपेक्ष्यते

Para sa mga itinalagang tagapangasiwa ng laban ayon sa tuntunin, ito’y isang mabigat na paglabag: ang labanan ng isang bata at isang makapangyarihang mandirigma ay pinababayaan ng mga tagahatol na nakatayo sa gitna bilang saksi.

Verse 52

बलभद्रो ऽपि चास्फोट्य ववल्ग ललितं यदा पदे पदे तदा भूमिर् यन् न शीर्णा तद् अद्भुतम्

Si Balabhadra man ay nagpatunog ng mga kasu-kasuan at lumundag-lundag nang marikit sa diwang mapaglaro; gayunman, sa bawat hakbang, nakapagtataka na hindi nabibiyak ang lupa.

Verse 53

चाणूरेण ततः कृष्णो युयुधे ऽमितविक्रमः नियुद्धकुशलो दैत्यो बलभद्रेण मुष्टिकः

Pagkatapos, si Śrī Krishna na may di-masukat na lakas ay nakipagbuno kay Chāṇūra; at ang demonyong si Muṣṭika, bihasa sa sining ng pagbubuno, ay nakipagtagisan kay Balabhadra (Balarāma).

Verse 54

संनिपातावधूतैस् तु चाणूरेण समं हरिः क्षेपणैर् मुष्टिभिश् चैव कीलवज्रनिपातनैः

Pagkatapos, si Hari na nakikipagbuno kay Chāṇūra ay nayanig sa salpukan; naihagis sa malalakas na pagbantayog, tinamaan ng mga kamao, at paulit-ulit na napabagsak ng mga hampas na tila pakong bakal at kulog na vajra—ngunit nanatiling di-natitinag ang pasya ng Kataas-taasang Panginoon.

Verse 55

पादोद्धूतैः प्रमृष्टैश् च तयोर् युद्धम् अभून् महत्

Sa pagyapak ng mga paa at sa pagkikiskisan at pagkapit ng kanilang mga katawan, sumiklab ang isang dakilang labanan sa pagitan nilang dalawa.

Verse 56

अशस्त्रम् अतिघोरं तत् तयोर् युद्धं सुदारुणम् बलप्राणविनिष्पाद्यं समाजोत्सवसंनिधौ

Bagaman walang sandata, ang labang iyon ay lubhang nakapangingilabot at malupit; sumisipsip ng lakas at hininga ng buhay, at naganap sa gitna ng nagkakatipong madla sa pistang bayan.

Verse 57

यावद् यावच् च चाणूरो युयुधे हरिणा सह प्राणहानिम् अवापाग्र्यां तावत् तावल् लवाल् लवम्

Habang patuloy na nakikipagbuno si Chāṇūra kay Hari, sa bawat sandali—sandali sa sandali—lalo siyang lumalapit sa sukdulang hantungan: ang pagkawala ng buhay; sa harap ng Kataas-taasang Panginoon, kahit ang dakilang lakas ay tumatagal lamang ng isang kisapmata.

Verse 58

कृष्णो ऽपि युयुधे तेन लीलयैव जगन्मयः खेदाच् चालयता कोपान् निजशेखरकेसरम्

Nakipaglaban din si Krishna sa kanya na parang isang banal na laro lamang, sapagkat Siya ang Panginoong lumalaganap sa buong sansinukob. Nang mapagod ang kalaban at umiling sa inis, ang mga buhok Niya na tila kiling ng leon sa tuktok ng korona ay sumayaw-sayaw.

Verse 59

बलक्षयं विवृद्धिं च दृष्ट्वा चाणूरकृष्णयोः वारयाम् आस तूर्याणि कंसः कोपपरायणः

Nang makita ni Kamsa na humihina ang lakas ni Chanura at lalo namang lumalakas ang kapangyarihan ni Krishna, siya na nilamon ng poot ay nag-utos na patahimikin ang mga tugtugin.

Verse 60

मृदङ्गादिषु तूर्येषु प्रतिषिद्धेषु तत्क्षणात् खे संगतान्य् अवाद्यन्त देवतूर्याण्य् अनेकशः

Nang ipagbawal ang mga panlupang tugtugin gaya ng mridanga, sa mismong sandaling iyon sa kalangitan ay nagtipon ang maraming banal na tugtugin ng mga deva at paulit-ulit na umalingawngaw.

Verse 61

जय गोविन्द चाणूरं जहि केशव दानवम् इत्य् अन्तर्धानगा देवास् तदोचुर् अतिहर्षिताः

“Tagumpay kay Govinda! Pabagsakin si Chanura! O Keshava, lipulin ang demonyo!”—sigaw ng mga deva na nakatago sa paningin, sa nag-uumapaw na galak.

Verse 62

चाणूरेण चिरं कालं क्रीडित्वा मधुसूदनः उत्पाट्य भ्रामयाम् आस तद्वधाय कृतोद्यमः

Matapos makipaglaro nang matagal kay Chanura sa banal na līlā, si Madhusudana ay nagpasiyang wakasan siya: binuhat, hinila palayo, at inikot-ikot upang patayin.

Verse 63

भ्रामयित्वा शतगुणं दैत्यमल्लम् अमित्रजित् भूमाव् आस्फोटयाम् आस गगने गतजीवितम्

Matapos paikutin ang Daitya na mambubuno nang isandaang beses, inihagis siya ng Mananakop ng mga kaaway pababa sa lupa—kaya't habang ang kanyang katawan ay nasa ere pa, ang buhay ay lumisan na sa kanya.

Verse 64

भूमाव् आस्फोटितस् तेन चाणूरः शतधाव्रजत् रक्तस्रावमहापङ्कां चकार स तदा भुवम्

Ibinagsak Niya sa lupa, si Cāṇūra ay nadurog sa isandaang piraso; at pagkatapos, sa pagbuhos ng dugo, ginawa niyang malawak na putikan ng dugo ang lupa.

Verse 65

बलदेवो ऽपि तत्कालं मुष्टिकेन महाबलः युयुधे दैत्यमल्लेन चाणूरेण यथा हरिः

Sa sandaling iyon, ang makapangyarihang si Baladeva ay nakipaglaban din sa malakas na mambubuno na si Muṣṭika—tulad ng pakikipaglaban ni Hari (Krishna), ang Kataas-taasang Panginoon, sa demonyong mambubuno na si Cāṇūra.

Verse 66

सो ऽप्य् एनं मुष्टिना मूर्ध्नि वक्षस्य् आहत्य जानुना पातयित्वा धरापृष्ठे निष्पिपेष गतायुषम्

Pinalo rin niya ito—una gamit ang kamao sa ulo at dibdib—pagkatapos, idiniin siya pababa gamit ang tuhod, inihagis siya sa lupa at dinurog siya doon, hanggang sa maubos ang kanyang buhay.

Verse 67

कृष्णस् तोशलकं भूयो मल्लराजं महाबलम् वाममुष्टिप्रहारेण पातयाम् आस भूतले

Pagkatapos, muling pinabagsak ni Kṛṣṇa si Tośalaka—ang makapangyarihang hari ng mga mambubuno—sa lupa gamit ang isang mapanira na suntok ng Kanyang kaliwang kamao.

Verse 68

चाणूरे निहते मल्ले मुष्टिके विनिपातिते नीते क्षयं तोशलके सर्वे मल्लाः प्रदुद्रुवुः

Nang ang mambubunong si Canura ay mapatay, si Mustika ay mapabagsak, at si Tosalaka ay wakasan, ang lahat ng natitirang mambubuno ay tumakas sa takot.

Verse 69

ववल्गतुस् तदा रङ्गे कृष्णसंकर्षणाव् उभौ समानवयसो गोपान् बलाद् आकृष्य हर्षितौ

Pagkatapos, sa arena, sina Kṛṣṇa at Saṅkarṣaṇa ay masayang lumundag at naglaro, at hinila ang mga batang pastol na ka-edad nila gamit ang kanilang lakas.

Verse 70

कंसो ऽपि कोपरक्ताक्षः प्राहोच्चैर् व्यापृतान् नरान् गोपाव् एतौ समाजौघान् निष्क्राम्येतां बलाद् इतः

Si Kamsa rin—na ang mga mata ay namumula sa galit—ay sumigaw nang malakas sa kanyang mga tauhan: 'Palayasin ang dalawang batang pastol na ito mula sa pagtitipon na ito gamit ang dahas!'

Verse 71

नन्दो ऽपि गृह्यतां पापो निगडैर् आयसैर् इह अवृद्धार्हेण दण्डेन वसुदेवो ऽपि हन्यताम्

'Dakpin din ang makasalanang si Nanda—igapos siya rito gamit ang mga tanikalang bakal. At hayaang si Vasudeva ay patayin sa parusang hindi nararapat sa matatanda.'

Verse 72

वल्गन्ति गोपाः कृष्णेन ये चेमे सहिताः पुरः गावो ह्रियन्ताम् एतेषां यच् चास्ति वसु किंचन

'Ang mga pastol na ito na nagpapalalo kasama si Kṛṣṇa at nakatayo sa harapan: hayaang ang kanilang mga baka ay itaboy, at anumang maliit na yaman na mayroon sila ay samsamin din.'

Verse 73

एवम् आज्ञापयानं तु प्रहस्य मधुसूदनः उत्प्लुत्यारुह्य तं मञ्चं कंसं जग्राह वेगतः

Habang nag-uutos si Kaṁsa nang gayon, si Madhusūdana—si Śrī Kṛṣṇa—ay ngumiti nang payapa, lumundag sa entablado at mabilis na sinunggaban si Kaṁsa.

Verse 74

केशेष्व् आकृष्य विगलत्किरीटम् अवनीतले कंसं स पातयाम् आस तस्योपरि पपात च

Hinila niya si Kaṁsa sa buhok—nalaglag ang korona—ibinagsak sa lupa, at saka siya mismo’y bumagsak sa ibabaw niya.

Verse 75

निःशेषजगदाधारगुरुणा पततोपरि कृष्णेन त्याजितः प्राणान् उग्रसेनात्मजो नृपः

Nang hampasin mula sa itaas ni Kṛṣṇa—ang dakilang sandigan ng buong sansinukob—ang haring si Kaṁsa, anak ni Ugrasena, ay nalagutan ng hininga.

Verse 76

मृतस्य केशेषु तदा गृहीत्वा मधुसूदनः चकर्ष देहं कंसस्य रङ्गमध्ये महाबलः

Pagkaraan, si Madhusūdana na makapangyarihan ay hinawakan sa buhok ang patay na Kaṁsa at kinaladkad ang katawan nito sa gitna ng arena.

Verse 77

गौरवेणातिमहता परिखा तेन कृष्यता कृता कंसस्य देहेन वेगेनेव महाम्भसः

Dahil sa napakabigat na katawan na hinihila, ang katawan ni Kaṁsa ay nag-ukit ng malalim na guhit sa lupa—gaya ng rumaragasang baha na lumilikha ng sariling daluyan.

Verse 78

कंसे गृहीते कृष्णेन तद्भ्राताभ्यागतो रुषा सुनामा बलभद्रेण लीलयैव निपातितः

Nang masunggaban ni Kṛṣṇa si Kaṃsa, sumugod ang kapatid niyang si Sunāmā na nag-aalab sa poot; ngunit si Balabhadra ay tila naglalaro lamang nang ibinagsak siya.

Verse 79

ततो हाहाकृतं सर्वम् आसीत् तद् रङ्गमण्डलम् अवज्ञया हतं दृष्ट्वा कृष्णेन मथुरेश्वरम्

Pagkaraan, umalingawngaw sa buong bilog ng arena ang mga sigaw ng pangamba; sapagkat nakita nila ang panginoon ng Mathurā na ibinagsak ni Kṛṣṇa na wari’y walang pag-uurong, at agad naging kaguluhan ang tanawin.

Verse 80

कृष्णो ऽपि वसुदेवस्य पादौ जग्राह सत्वरः देवक्याश् च महाबाहुर् बलदेवसहायवान्

Si Kṛṣṇa man ay agad na yumuk at hinawakan ang mga paa ni Vasudeva; at ang Makapangyarihang iyon—na may tulong ni Balarāma—ay nagbigay-galang din kay Devakī nang may debosyon.

Verse 81

उत्थाप्य वसुदेवस् तं देवकी च जनार्दनम् स्मृतजन्मोक्तवचनौ ताव् एव प्रणतौ स्थितौ

Pagkaangat kay Janārdana, sina Vasudeva at Devakī—na naalala ang mga pangyayari sa Kanyang kapanganakan at ang mga salitang sinabi noon—ay nanatiling nakatayo sa harap Niya na nakayuko sa paggalang.

Verse 82

प्रसीद सीदतां देव देवानां वरद प्रभो तथावयोः प्रसादेन कृतोद्धारश् च केशव

Maawa ka, O Panginoon; tulungan Mo ang mga nagdurusa. O Prabhu, tagapagkaloob ng biyaya maging sa mga diyos: sa Iyong habag lamang, O Keśava, natupad ang aming pagkaligtas.

Verse 83

आराधितो यद् भगवान् अवतीर्णो गृहे मम दुर्वृत्तनिधनार्थाय तेन नः पावितं कुलम्

Sapagkat ang Bhagavān na tunay na sinamba ay bumaba sa aking sariling tahanan upang lipulin ang masasama, kaya sa gawa Niyang iyon ang aming angkan ay naging banal at nalinis.

Verse 84

त्वम् अन्तः सर्वभूतानां सर्वभूतेष्व् अवस्थितः प्रवर्तेते समस्तात्मंस् त्वत्तो भूतभविष्यती

Nanahan Ka sa loob ng lahat ng nilalang, at nasa bawat isa bilang ang Panloob na Tagapamahala. O Kaluluwa ng lahat, mula sa Iyo lamang umiinog ang buong sansinukob; ang nagdaan at ang darating ay sumisibol mula sa Iyo.

Verse 85

यज्ञैस् त्वम् इज्यसे नित्यं सर्वदेवमयाच्युत त्वम् एव यज्ञो यष्टा च यज्ञानां परमेश्वरः

O Acyuta, Ikaw ang kinasasaklawan ng lahat ng mga diyos; lagi Kang sinasamba sa pamamagitan ng mga yajña. Sapagkat Ikaw mismo ang yajña, Ikaw ang nagsasagawa nito, at Ikaw ang Kataas-taasang Panginoon ng lahat ng handog.

Verse 86

सापह्नवं मम मनो यद् एतत् त्वयि जायते देवक्याश् चात्मजप्रीत्या तद् अत्यन्तविडम्बना

Na ang aking isip ay makadama ng malambing ngunit tila mapang-angking pag-ibig sa Iyo—na umuusbong mula sa pag-ibig-ina ni Devakī sa anak—ito nga ang pinakamalalim na kabalintunaan.

Verse 87

क्व कर्ता सर्वभूतानाम् अनादिनिधनो भवान् क्व मे मनुष्यकस्यैषा जिह्वा पुत्रेति वक्ष्यति

Nasaan Ka—ang Lumikha ng lahat ng nilalang, walang simula at walang wakas—at nasaan ako, isang tao lamang? Paano pa muling masasabi ng dila ko ang “anak ko”?

Verse 88

जगद् एतज् जगन्नाथ संभूतम् अखिलं यतः कया युक्त्या विना मायां सो ऽस्मत्तः संभविष्यति

O Jagannātha, mula sa Iyo sumibol ang buong sansinukob; kung wala ang sarili Mong Māyā, sa anong katuwiran Siya magmumula sa amin?

Verse 89

यस्मिन् प्रतिष्ठितं सर्वं जगत् स्थावरजङ्गमम् स कोष्ठोत्सङ्गशयनो मनुष्याज् जायते कथम्

Siya na pinagtitibayan ng buong daigdig, ang di-gumagalaw at gumagalaw—paano ang Panginoong nakahimlay sa kosmikong higaan ay isisilang mula sa tao?

Verse 90

स त्वं प्रसीद परमेश्वर पाहि विश्वम् अंशावतारकरणैर् न ममासि पुत्रः आब्रह्मपादपम् अयं जगद् एतद् ईश त्वत्तो विमोहयसि किं परमेश्वरात्मन्

Maawa ka, O Kataas-taasang Panginoon—ingatan Mo ang sansinukob. Sa Iyong mga bahagyang pag-aanyong-anyo, hindi Ka tunay na aking anak. Ang mundong ito, mula kay Brahmā hanggang sa pinakamababa, ay Iyo; O Pinakamataas na Sarili, bakit Mo ako nililito?

Verse 91

मायाविमोहितदृशा तनयो ममेति कंसाद् भयं कृतम् अपास्तभयातितीव्रम् नीतो ऽसि गोकुलम् इतो ऽतिभयाकुलस्य वृद्धिं गतो ऽसि मम नास्ति ममत्वम् ईश

Dahil sa paningin kong nilinlang ng Māyā Mo, kumapit ako sa isip na “Siya ang aking anak,” at nilikha ko ang matinding takot kay Kaṃsa. Kaya dinala Ka sa Gokula; at ako, yumanig sa labis na pangamba, lalo pang nadagdagan ang pag-aalala. O Panginoon, sa katotohanan ay wala akong ‘pag-aangkin’ sa Iyo.

Verse 92

कर्माणि रुद्रमरुदश्विशतक्रतूनां साध्यानि यानि न भवन्ति निरीक्षितानि त्वं विष्णुर् ईश जगताम् उपकारहेतोः प्राप्तो ऽसि नः परिगतं विगतो हि मोहः

Kahit ang mga gawain nina Rudra, ng mga Marut, ng mga Aśvin, at ni Śatakratu (Indra)—mga tagumpay na itinuturing na ‘dapat maisakatuparan’—ay hindi natatamo kung walang paggabay at pagtanaw. Ikaw, O Viṣṇu, Panginoon ng mga daigdig, ay dumating sa amin para sa kapakanan ng lahat ng nilalang; napawi ang aming pagkalito at nagbalik ang malinaw na pagkaunawa.