Kundika

Verse 0

ब्रह्मचर्याश्रमे क्षीणे गुरुशुश्रूषणे रतः । वेदानधीत्यानुज्ञात उच्यते गुरुणाश्रमी ॥ दारमाहृत्य सदृशमग्निमाधाय शक्तितः । ब्राह्मीमिष्टिं यजेत्तासामहोरात्रेण निर्वपेत् ॥ १-२ ॥

Kapag natapos na ang yugto ng brahmacarya, masigasig sa paglilingkod sa Guru, at matapos pag-aralan ang mga Veda at mapahintulutan, ipinahahayag ng Guru na siya ay isang āśramī na karapat-dapat pumasok sa susunod na antas. Pagkatapos kumuha ng angkop na asawa at magtatag ng banal na apoy ayon sa kakayahan, isagawa niya ang Brāhmī iṣṭi; at ang mga handog na iyon ay dapat ialay nang ganap sa loob ng isang araw at isang gabi.

Verse 0

संविभज्य सुतानर्थे ग्राम्यकामान्विसृज्य च । संचरन् वनमार्गेण शुचौ देशे परिभ्रमन् ॥ ३ ॥

Matapos ipamahagi nang wasto ang mga yaman o kabuhayan sa mga anak para sa kanilang ikabubuhay, at matapos talikdan ang mga pagnanasang makamundo, siya’y dapat maglakbay—dumaan sa mga landas ng gubat, at gumala sa isang dalisay na pook.

Verse 0

वायुभक्षोऽम्बुभक्षो वा विहितैः कन्दमूलकैः । स्वशरीरे समाप्याथ पृथिव्यां नाश्रु पातयेत् ॥४॥

Maging sa ‘pagkain’ ng hangin, o sa ‘pagkain’ ng tubig, o sa mga itinakdang ugat at halamang-ugat; sa gayon ay dinadala niya ang katawan hanggang sa wakas nito. Pagkaraan, huwag siyang magpabagsak ng kahit isang luha sa lupa.

Verse 0

सह तेनैव पुरुषः कथं संन्यस्त उच्यते । सनामधेयो यस्मिंस्तु कथं संन्यस्त उच्यते ॥५॥

Paano matatawag na “tumalima sa pagtalikod” ang tao kung kasama pa rin niya ang pagkakapit na iyon? At ang may dala pang pangalan—paano siya tunay na matatawag na “tumalima sa pagtalikod”?

Verse 0

तस्मात् फलविशुद्धाङ्गी संन्यासं संहितात्मनाम् । अग्निवर्णं विनिष्क्रम्य वानप्रस्थं प्रपद्यते ॥६॥

Kaya nga, na may mga sangkap na nalinis sa paghinog ng mga bunga (ng karma), lumalapit siya sa sanyāsa—landas ng mga may disiplinadong sarili; pag-alis tungo sa kalagayang “kulay-apoy,” pumapasok siya sa pamumuhay ng naninirahan sa gubat (vānaprastha).

Verse 0

लोकवद्भार्ययासक्तो वनं गच्छति संयतः । संत्यक्त्वा संसृतिसुखमनुतिष्ठति किं मुधा ॥ किं वा दुःखमनुस्मृत्य भोगांस्त्यजति चोच्छ्रितान् । गर्भवासभयाद्भीतः शीतोष्णाभ्यां तथैव च ॥७-८॥

Gaya ng karaniwang tao, ang may pagkakapit sa asawa ay pumupunta sa gubat kahit may pagpipigil-sa-sarili. Matapos talikdan ang mga ligaya ng pag-ikot ng kapanganakan at kamatayan, ginagawa ba niya ang buhay na ito nang walang saysay? O dahil sa pag-alaala sa pagdurusa, itinatakwil niya maging ang mararangyang kaluguran—natatakot sa pangamba ng muling paninirahan sa sinapupunan, at gayundin sa lamig at init?

Verse 0

गुह्यं प्रवेष्टुमिच्छामि परं पदमनामयम् इति । संन्यस्याग्निमपुनरावर्तनं यन्मृत्युर्जायमावहम् इति ॥ अथाध्यात्ममन्त्राञ्जपेत् । दीक्षामुपेयात्काषायवासाः । कक्षोपस्थलोमानि वर्जयेत् । ऊर्ध्वबाहुर्विमुक्तमा...

“Nais kong pumasok sa lihim na landas sa loob; hinahanap ko ang kataas-taasang kalagayang walang karamdaman”—ganyan ang pagninilay. Tinalikuran ang mga banal na apoy, hinahangad ang hindi na pagbabalik, sapagkat ang kamatayan ay nagbubunga ng muling kapanganakan—ganyan ang pagninilay. Pagkaraan, bigkasin niya ang mga mantrang adhyātma. Tumanggap siya ng diksha at magsuot ng okrang kasuotan. Iwasan niyang alisin ang balahibo sa kilikili at sa maselang bahagi. Nakataas ang mga bisig, siya’y nagiging tagasunod ng landas ng paglaya. Walang tahanan, maglakbay na namumuhay sa limos. Isagawa ang malalim na pagninilay (nididhyāsana). Isuot ang pavitra, ang banal na tali, para sa pag-iingat sa mga nilalang. May mga taludtod tungkol dito: banga ng tubig (kuṇḍikā), tungkod (camaka), supot na lambat (śikya), sandalyas, tatlong pirasong kasuotan (trivīṣṭapa), telang panangga sa lamig, at kaupīna bilang panakip; gayundin ang pavitra, telang pampaligo, at pang-itaas na balabal—anumang higit pa rito, talikuran ng renunciante ang lahat.

Verse 0

नदीपुलिनशायी स्याद्देवागारेषु बाह्यतः। नात्यर्थं सुखदुःखाभ्यां शरीरमुपतापयेत्॥११॥

Dapat siyang mahiga sa pampang na buhangin ng ilog, o sa labas ng mga dambana. Huwag niyang pahirapan nang labis ang katawan, maging sa paghahangad ng aliw o sa pagpapataw ng sakit.

Verse 0

स्नानं पानं तथा शौचमद्भिः पूताभिराचिरेत्। स्तूयमानो न तुष्येत निन्दितो न शपेत्परान्॥१२॥

Gawin niya ang paliligo, pag-inom, at paglilinis sa pamamagitan ng dalisay na tubig. Kapag pinupuri, huwag siyang malugod; kapag sinisisi, huwag niyang sumpain ang iba.

Verse 0

भिक्षादिवैदलं पात्रं स्नानद्रव्यमवारितम् । एवं वृत्तिमुपासीनो यतेन्द्रियो जपेत्सदा ॥१३॥

Isang sisidlang limos na yari sa dahon (o balat ng punò), at mga gamit sa paliligo na madaling makuha at di nahahadlangan; namumuhay sa gayong paraan, na napipigil ang mga pandama, ang asceta ay laging magbigkas ng banal na mantra.

Verse 0

विश्वाय मनुसंयोगं मनसा भावयेत्सुधीः । आकाशाद्वायुर्वायोर्ज्योतिर्ज्योतिष आपोऽद्भ्यः पृथिवी । एषां भूतानां ब्रह्म प्रपद्ये । अजरममरमक्षरमव्ययं प्रपद्ये । मय्यखण्डसुखाम्भोधौ बहुधा विश्ववीचयः । उत्पद्यन्...

Ang marunong ay magnilay sa isip sa pag-uugnay ng isip at ng sansinukob. Mula sa kalawakan ay ang hangin; mula sa hangin ay ang apoy/liwanag; mula sa apoy ay ang tubig; mula sa tubig ay ang lupa. Sa Brahman ng mga elementong ito ako’y sumasaklolo. Sa Di-naluluma, Di-namamatay, Di-nasisira, Di-nagbabago ako’y sumasaklolo. Sa akin—karagatan ng di-napaputol na kaligayahan—sumisibol at lumulubog ang mga alon ng daigdig sa maraming anyo, dahil sa pag-uga ng hangin ng māyā.

Verse 0

न मे देहेन सम्बन्धो मेघेनेव विहायसः । अतः कुतो मे तद्धर्मा जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु ॥१५॥

Wala akong kaugnayan sa katawan, gaya ng kalangitan na walang kaugnayan sa ulap. Kaya paano magiging akin ang mga katangian ng katawang iyon sa paggising, panaginip, at mahimbing na tulog?

Verse 0

आकाशवत्कल्पविदूरगोऽहमादित्यवद्भास्यविलक्षणोऽहम् । अहार्यवन्नित्यविनिश्चलोऽहमम्बोधिवत्पारविवर्जितोऽहम् ॥१६॥

Ako ay tulad ng kalawakan—lampas sa lahat ng guniguni; ako ay tulad ng araw—naiiba sa mga naliliwanagan. Ako ay tulad ng di-maiaalis—walang hanggan at di-nagagalaw; ako ay tulad ng karagatan—walang ibayong pampang.

Verse 0

नारायणोऽहं नरकान्तकोऽहं पुरान्तकोऽहं पुरुषोऽहमीशः । अखण्डबोधोऽहमशेषसाक्षी निरीश्वरोऽहं निरहं च निर्ममः ॥१७॥

Ako si Nārāyaṇa; ako ang pumupuksa sa impiyerno; ako ang pumupuksa sa (tatlong) lungsod; ako ang Puruṣa, ang Panginoon. Ako ang di-napupunit na kamalayan; ako ang saksi ng lahat. Ako’y walang hiwalay na tagapamahala; ako’y walang pagkamakasarili at walang pag-aangkin.

Verse 0

तदभ्यासेन प्राणापानौ संयम्य तत्र श्लोका भवन्ति । वृषणापानयोर्मध्ये पाणी आस्थाय संश्रयेत् । संदश्य शनकैर्जिह्वां यवमात्रे विनिर्गताम् ॥१८॥

Sa pagsasanay na iyon, pigilin ang prāṇa at apāna; at naroon ang mga taludtod na ito: Ilagay ang mga kamay sa pagitan ng bayag at puwit, at doon sumandig. Bahagyang pagdiinan ang mga ngipin, at pigilin ang dila na bahagyang nakausli, kasinlaki ng isang butil ng sebada.

Verse 0

माषमात्रां तथा दृष्टिं श्रोत्रे स्थाप्य तथा भुवि । श्रवणे नासिके गन्धा यतः स्वं न च संश्रयेत् ॥१९॥

Ituon ang titig sa munting sukat na gaya ng māṣa; ilagak ang kamalayan sa tainga at gayundin sa lupa. Danasin ang tunog at ang amoy sa ilong, upang ang Sarili ay hindi sumandig ni kumapit sa mga iyon.

Verse 0

अथ शैवपदं यत्र तद्ब्रह्म ब्रह्म तत्परम् । तदभ्यासेन लभ्येत पूर्वजन्मार्जितात्मनाम् ॥२०॥

Ngayon, ang kalagayang tinatawag na ‘Śaiva’—yaon ang Brahman, ang Kataas-taasang Brahman. Natatamo ito sa pagsasanay ng pagninilay na iyon ng mga yaong ang kalooban ay nahinog mula sa mga naunang kapanganakan.

Verse 0

संभूतैर्वायुसंश्रावैर्हृदयं तप उच्यते । ऊर्ध्वं प्रपद्यते देहाद्भित्त्वा मूर्धानमव्ययम् ॥२१॥

Sa pamamagitan ng mga umiral at naayos na agos ng vāyu at ng pagdaloy nito, ang puso ay tinatawag na ‘tapas’—init ng pag-aayuno at disiplina. Pagkaraan, ito’y umaakyat mula sa katawan, tumatagos sa di-nasisirang tuktok ng ulo.

Verse 0

स्वदेहस्य तु मूर्धानं ये प्राप्य परमां गतिम् । भूयस्ते न निवर्तन्ते परावरविदो जनाः ॥२२॥

Yaong mga, pagdating sa tuktok ng ulo (mūrdhan) ng sariling katawan, ay nakakamit ang kataas-taasang kalagayan—ang mga nakaaalam ng mataas at mababa ay hindi na muling bumabalik.

Verse 0

न साक्षिणं साक्ष्यधर्माः संस्पृशन्ति विलक्षणम् । अविकारमुदासीनं गृहधर्माः प्रदीपवत् ॥२३॥

Ang mga katangian ng nasasaksihan ay hindi dumidikit sa Saksi na naiiba—di-nagbabago at walang pagkapit—gaya ng mga katangian ng bahay na hindi nakaaapekto sa ilawan.

Verse 0

जले वापि स्थले वापि लुठत्वेष जडात्मकः । नाहं विलिप्ये तद्धर्मैर्घटधर्मैर्नभो यथा ॥२४॥

Maging sa tubig o sa lupa, kahit gumulong-gulong at likas na walang-malay ang katawan; hindi Ako nadudungisan ng mga katangian nito—gaya ng kalawakan na hindi nadudungisan ng mga katangian ng banga.

Verse 0

निष्क्रियोऽस्म्यविकारोऽस्मि निष्कलोऽस्मि निराकृतिः । निर्विकल्पोऽस्मि नित्योऽस्मि निरालम्बोऽस्मि निर्द्वयः ॥ सर्वात्मकोऽहं सर्वोऽहं सर्वातीतोऽहमद्वयः । केवलाखण्डबोधोऽहं स्वानन्दोऽहं निरन्तरः ॥२५-२६॥

Ako ay walang-kilos; ako’y walang pagbabago; ako’y walang bahagi; ako’y walang anyo. Ako’y lampas sa lahat ng pag-aakalang may pagpipilian; ako’y walang hanggan; ako’y walang sinasandigan; di-dalawa. Ako ang Sarili ng lahat; ako ang lahat; ako’y lampas sa lahat; di-dalawa. Ako ang dalisay at di-nahahating kamalayan; ako ang ligayang likas sa Sarili; tuluy-tuloy, di napuputol.

Verse 0

स्वमेव सर्वतः पश्यन्मन्यमानः स्वमद्वयम् । स्वानन्दमनुभुञ्जानो निर्विकल्पो भवाम्यहम् ॥२७॥

Sa pagtanaw sa Sarili lamang sa lahat ng dako, sa pag-uunawa sa Sarili bilang di-dalawa, at sa pagdanas ng ligayang sariling-anyo, ako’y nagiging nirvikalpa—malaya sa mga pagkakahating haka-haka.

Verse 0

गच्छंस्तिष्ठन्नुपविशञ्छयानो वान्यथापि वा । यथेच्छया वसेद्विद्वानात्मारामः सदा मुनिः ॥ इत्युपनिषत् ॥ २८ ॥

Maging sa paglakad, pagtayo, pag-upo, paghiga, o sa anumang paraan, ang nakaaalam ay mamuhay ayon sa nais—laging isang muni, nagagalak sa Sarili. Sa gayon nagtatapos ang Upanishad.