Adhyaya 3

Verse 1

सूत उवाच । इति श्रुत्वा वचो धीमानादरात्कुंभजन्मनः । प्रोवाच मधुरं वाक्यं कृष्णद्वैपायनो मुनिः

Sabi ni Sūta: Nang marinig niya ang gayong mga salita ng marunong na si Agastya—ang isinilang mula sa banga—si Kṛṣṇa Dvaipāyana (Vyāsa), na may paggalang, ay nagsalita ng matatamis na pananalita.

Verse 2

व्यास उवाच । भगवन्नद्भुतमिदं तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । श्रुत्वा त्वत्तो मम मनः परमानंदमाययौ

Wika ni Vyāsa: O Pinagpalang Panginoon! Ang kamangha-mangha at sukdulang kadakilaan ng banal na tirtha na ito—nang marinig ko mula sa iyo—ay pumuno sa aking isipan ng pinakamataas na ligaya.

Verse 3

अन्यत्तीर्थवरं ब्रूहि तत्त्वेन मम शृण्वतः । न तृप्तिरस्ति मनसः शृण्वतो मम सुव्रत

Ihayag mo sa akin, ayon sa katotohanan, ang isa pang pinakadakilang tirtha habang ako’y nakikinig; sapagkat ang aking puso’y hindi nagsasawa sa pakikinig—O ikaw na may marangal na panata.

Verse 4

अगस्त्य उवाच । शृणु विप्र प्रवक्ष्यामि तीर्थमन्यदनुत्तमम् । स्वर्गद्वारमिति ख्यातं सर्वपापहरं सदा

Sinabi ni Agastya: Makinig, O brāhmaṇa; ilalarawan ko ang isa pang tirtha na walang kapantay, na tanyag bilang “Svargadvāra,” na laging nag-aalis ng lahat ng kasalanan.

Verse 5

स्वर्गद्वारस्य माहात्म्यं विस्तराद्वक्तुमीश्वरः । नहि कश्चिदतो वत्स संक्षेपाच्छृणु सुव्रत

Ang kadakilaan ng Svargadvāra, kung ipaliliwanag nang lubos, ay mangangailangan kahit ng kapangyarihan ng isang Panginoon; kaya, mahal na anak, makinig ka sa maikling salaysay—O ikaw na may marangal na panata.

Verse 6

सहस्रधारामारभ्य पूर्वतः सरयूजले । षट्त्रिंशदधिका प्रोक्ता धनुषां षट्शती मितिः

Mula sa Sahasradhārā, sa silangan sa mga tubig ng Sarayū, ang sukat nito’y ipinahayag na anim na raang tatlumpu’t anim na dhanuṣ ang haba.

Verse 7

स्वर्गद्वारस्य विस्तारः पुराणज्ञैर्विशारदैः । स्वर्गद्वारसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

Ang lawak ng Svargadvāra ay naipaliwanag ng mga dalubhasang nakaaalam ng mga Purāṇa; walang tīrtha na kapantay ng Svargadvāra na umiral noon, ni uiral pa sa hinaharap.

Verse 8

सत्यंसत्यं पुनः सत्यं नासत्यं मम भाषितम् । स्वर्गद्वारसमं तीर्थं नास्ति ब्रह्माण्डगोलके

Tunay—tunay—tunay muli: hindi kasinungalingan ang aking sinabi. Sa buong saklaw ng sansinukob, walang tīrtha na kapantay ng Svargadvāra.

Verse 9

हित्वा दिव्यानि भौमानि तीर्थानि सकलान्यपि । प्रातरागत्य तिष्ठन्ति तत्र संश्रित्य सुव्रत

Tinalikuran nila maging ang lahat ng banal na pook sa langit at sa lupa; sa bukang-liwayway sila’y dumarating doon at nananatili—kumakalinga at sumisilong sa pook na iyon, O may marangal na panata.

Verse 10

तस्मादत्र प्रकर्तव्यं प्रातः स्नानं विशेषतः । सर्वतीर्थावगाहस्य फलमात्मन ईप्सता

Kaya nararapat na magsagawa ng paliligo sa umaga rito, lalo na—para sa nagnanais sa sarili ng bunga ng pagligo sa lahat ng tīrtha.

Verse 11

त्यजंति प्राणिनः प्राणान्स्वर्गद्वारांतरे द्विज । प्रयांति परमं स्थानं विष्णोस्ते नात्र संशयः

O dvija, ang mga nilalang na nagbitiw ng hininga ng buhay sa loob ng nasasakupan ng Svargadvāra ay tutungo sa kataas-taasang tahanan ni Viṣṇu—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 12

मुक्तिद्वारमिदं पश्य स्वर्गप्राप्तिकरं नृणाम् । स्वर्गद्वारमिति ख्यातं तस्मात्तीर्थमनुत्तमम्

Masdan ang “Pintuan ng Kalayaan” na ito, na nagkakaloob sa tao ng pag-abot sa langit. Kilala ito bilang “Svargadvāra”; kaya ang tīrtha na ito ay walang kapantay.

Verse 13

स्वर्गद्वारं सुदुष्प्राप्यं देवैरपि न संशयः । यद्यत्कामयते तत्र तत्तदाप्नोति मानवः

Ang Svargadvāra ay napakahirap makamtan, maging ng mga diyos—walang pag-aalinlangan. Anumang naisin ng tao roon, yaon din ang kanyang matatamo.

Verse 14

स्वर्गद्वारे परा सिद्धिः स्वर्गद्वारे परा गतिः । जप्तं दत्तं हुतं दृष्टं तपस्तप्तं कृतं च यत् । ध्यानमध्ययनं सर्वं दानं भवति चाक्षयम्

Sa Svargadvāra ay naroon ang sukdulang siddhi; sa Svargadvāra ay naroon ang pinakamataas na hantungan. Anumang bigkasin sa japa, anumang ibigay na kawanggawa, anumang ihandog sa banal na apoy, anumang dalawin at sambahin, anumang austeridad na isagawa, at anumang gawaing maganap—bawat pagninilay, bawat pag-aaral, at bawat kaloob ay nagiging di-nauubos.

Verse 15

जन्मांतरसहस्रेण यत्पापं पूर्वसंचितम् । स्वर्गद्वारप्रविष्टस्य तत्सर्वं व्रजति क्षयम्

Anumang kasalanang naipon sa libu-libong kapanganakan—para sa pumapasok sa Svargadvāra, lahat ng iyon ay napapawi at naglalaho.

Verse 16

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्रा वै वर्णसंकराः । कृमिम्लेच्छाश्च ये चान्ये संकीर्णाः पापयोनयः

Ang mga Brāhmaṇa, Kṣatriya, Vaiśya, Śūdra, at yaong may halong pinagmulan; gayundin ang mga kṛmi, mleccha, at iba pang nilalang na sari-sari, isinilang sa mga kapanganakang makasalanan—

Verse 17

कीटाः पिपीलिकाश्चैव ये चान्ये मृगपक्षिणः । कालेन निधनं प्राप्ताः स्वर्गद्वारे शृणु द्विज

Mga kulisap, mga langgam, at iba pang hayop at ibon—yaong namamatay sa takdang panahon sa Svargadvāra—makinig ka, O dalawang-ulit na isinilang.

Verse 18

कौमोदकीकराः सर्वे पक्षिणो गरुडध्वजाः । शुभे विष्णुपुरे विष्णुर्जायते तत्र मानवाः

Lahat ay nagiging tagapagdala ng pamalong Kaumodakī; ang mga ibon nama’y may tatak ng watawat ni Garuḍa. Sa mapalad na lungsod ni Viṣṇu, ang tao’y isinisilang na may likas at tadhanang kay Viṣṇu.

Verse 19

अकामो वा सकामो वा अपि तीर्थगतोपि वा । स्वर्गद्वारे त्यजन्प्राणान्विष्णुलोके महीयते

Maging walang pagnanasa o may pagnanasa—kahit dumating lamang sa tīrtha—ang sinumang magbuwis-buhay sa Svargadvāra ay pinararangalan sa daigdig ni Viṣṇu.

Verse 20

मुनयो देवताः सिद्धाः साध्या यक्षा मरुद्गणाः । यज्ञोपवीतमात्रेण विभागं चक्रिरे तु ये

Ang mga Muni, mga diyos, mga Siddha, mga Sādhya, mga Yakṣa, at mga pangkat ng Marut—yaong tunay na gumawa ng pagkakabukod batay lamang sa banal na sinulid (yajñopavīta)—

Verse 21

मध्याह्नेऽत्र प्रकुर्वंति सान्निध्यं देवतागणाः । तस्मात्तत्र प्रकुर्वंति मध्याह्ने स्नानमादरात्

Sa katanghalian, ang mga pangkat ng mga diyos ay lalo ngang nagpapakita ng kanilang pagdalo rito. Kaya’t marapat na isagawa nang taimtim ang paliligo sa katanghalian sa pook na iyon.

Verse 22

कुर्वंत्यनशनं ये तु स्वर्गद्वारे जितेंद्रियाः । प्रयांति परमं स्थानं ये च मासोपवासिनः

Yaong mga may pagpipigil-sa-sarili na nagsasagawa ng pag-aayuno sa Svargadvāra, at yaong nag-aayuno nang isang buong buwan, ay nakaaabot sa kataas-taasang tahanan.

Verse 23

अन्नदानरता ते च रत्नदा भूमिदा नराः । गोवस्त्रदाश्च विप्रेभ्यो यांति ते भवनं हरेः

Ang mga masigasig sa pagbibigay ng pagkain, ang nagbibigay ng hiyas at lupa, at ang nagkakaloob ng baka at kasuotan sa mga brāhmaṇa—sila’y napaparoon sa tahanan ni Hari.

Verse 24

यत्र सिद्धा महात्मानो मुनयः पितरस्तथा । स्वर्गं प्रयांति ते सर्वे स्वर्गद्वारं ततः स्मृतम्

Kung saan ang mga siddha, ang mga dakilang kaluluwa, ang mga muni, at maging ang mga Pitṛ ay pawang nakaaabot sa langit—kaya ang pook na iyon ay inaalala bilang “Svargadvāra,” ang Pintuan ng Langit.

Verse 25

चतुर्द्धा च तनुं कृत्वा देवदेवो हरिः स्वयम् । अत्र वै रमते नित्यं भ्रातृभिः सह राघवः

Si Hari, ang Diyos ng mga diyos, ay kusang nag-anyong apat; at dito nga siya laging nalulugod—si Rāghava kasama ang kanyang mga kapatid.

Verse 26

ब्रह्मलोकं परित्यज्य चतुर्वक्त्रः सनातनः । अत्रैव रमते नित्यं देवैः सह पितामहः

Tinalikuran pa maging ang Brahmaloka, ang Walang-hanggang Apat ang Mukha—si Pitāmaha (Brahmā)—ay laging nalulugod dito mismo, kasama ng mga deva.

Verse 27

कैलासनिलयावासी शिवस्तत्रैव संस्थितः

Si Śiva, na nananahan sa tahanan ng Kailāsa, ay nakalagay at nananatili rin doon mismo.

Verse 28

मेरुमन्दरमात्रोऽपि राशिः पापस्य कर्मणः । स्वर्गद्वारं समासाद्य स सर्वो व्रजति क्षयम्

Kahit ang bunton ng makasalanang karma na kasinglaki ng Meru at Mandara, pagdating sa Svargadvāra, ay ganap na naglalaho.

Verse 29

या गतिर्ज्ञानतपसां या गतिर्यज्ञयाजिनाम् । स्वर्गद्वारे मृतानां तु सा गतिर्विहिता शुभा

Ang mapalad na hantungan na nakakamit ng mga nakatuon sa kaalaman at pag-aayuno, at ng mga nagsasagawa ng yajña—yaon ding mabuting hantungan ang itinakda para sa mga namamatay sa Svargadvāra.

Verse 30

ऋषिदेवासुरगणैर्जपहोमपरायणैः । यतिभिर्मोक्षकामैश्च स्वर्गद्वारो निषेव्यते

Ang Svargadvāra ay dinadalaw at pinaglilingkuran ng mga pangkat ng rishi, mga deva, at maging mga asura—na nakatuon sa japa at homa—at ng mga yati na naghahangad ng mokṣa.

Verse 31

षष्टिवर्षसहस्राणि काशीवासेषु यत्फलम् । तत्फलं निमिषार्द्धेन कलौ दाशरथीं पुरीम्

Anumang kabutihang nakukuha sa paninirahan sa Kāśī sa loob ng animnapung libong taon—sa panahon ng Kali, sa kalahating kisapmata lamang, sa paglapit sa Ayodhyā, lungsod ni Daśaratha, ay matatamo rin iyon.

Verse 32

या गतिर्योगयुक्तानां वाराणस्यां तनुत्यजाम् । सा गतिः स्नानमात्रेण सरय्वां हरिवासरे

Ang sukdulang kalagayang natatamo ng mga yogi na nag-aalay ng katawan sa Vārāṇasī—yaon ding kalagayan ay natatamo sa pagligo lamang sa Ilog Sarayū sa araw ni Hari.

Verse 33

स्वर्गद्वारे मृतः कश्चिन्नरकं नैव पश्यति । केशवानुगृहीता हि सर्वे यांति परां गतिम्

Sinumang mamatay sa “Pintuan ng Langit” ay hindi kailanman makakakita ng impiyerno; sapagkat ang mga pinagpala ni Keśava ay pawang tutungo sa sukdulang hantungan.

Verse 34

भूलोके चांतरिक्षे च दिवि तीर्थानि यानि वै । अतीत्य वर्तते तानि तीर्थान्येतद्द्विजोत्तम

Anumang mga tīrtha na nasa lupa, sa gitnang kalawakan, at sa langit—ang banal na pook na ito ay humihigit sa lahat, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang.

Verse 35

विष्णुभक्तिं समासाद्य रमन्ते तु सुनिश्चिताः । संहृत्य शक्तितः कामं विषयेषु हि संस्थितम्

Pagkamit ng debosyon kay Viṣṇu, ang mga matatag ay tunay na nagagalak—iniuurong, ayon sa kanilang kaya, ang pagnanasa (kāma) na nakalugmok sa mga bagay ng pandama.

Verse 36

शक्तितः सर्वतो युक्त्वा शक्तिस्तपसि संस्थिता । न तेषां पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि

Sa pag-uugnay ng kanilang lakas sa lahat ng paraan, ang kapangyarihan nila’y naitatatag sa tapas (pagpapakasakit-ascetiko); para sa kanila, walang pagbabalik sa muling pagsilang, kahit sa daan-daang krore ng mga kalpa.

Verse 37

हन्यमानोऽपि यो विद्वान्वसेच्छस्त्रशतैरपि । स याति परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति

Kahit ang isang marunong ay tinatamaan ng daan-daang sandata, kung siya’y nananahan dito, makararating siya sa pinakamataas na tahanan; pagdating doon, hindi na siya magdadalamhati.

Verse 38

स्वर्गद्वारे वियुज्येत स याति परमां गतिम् । उत्तरं दक्षिणं वापि अयनं न विकल्पयेत्

Kung ang pagpanaw mula sa katawan ay mangyari sa Svargadvāra (Pintuan ng Langit), mararating niya ang pinakamataas na hantungan. Hindi na kailangang pag-iba-ibahin ang hilaga o timog na landas ng ayana.

Verse 39

सर्वस्तेषां शुभः कालः स्वर्गद्वारं श्रयंति ये । स्नानमात्रेण पापानि विलयं यांति देहिनाम्

Para sa lahat ng kumakalinga sa Svargadvāra, ang bawat sandali ay nagiging mapalad. Sa pagligo lamang, natutunaw at nawawala ang mga kasalanan ng may katawan.

Verse 40

यावत्पापानि देहेन ये कुर्वंति जनाः क्षितौ । अयोध्या परमं स्थानं तेषामीरितमादरात्

Anumang kasalanang gawin ng mga tao sa mundong ito sa pamamagitan ng katawan, ang Ayodhyā ay ipinahahayag nang may paggalang bilang pinakamataas na tahanan para sa kanila.

Verse 41

ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे पंचदश्यां विशेषतः । तस्य सांवत्सरी यात्रा देवैश्चन्द्रहरेः स्मृता

Lalo na sa ikalabinlimang araw ng maliwanag na kalahati ng buwan sa buwang Jyeṣṭha, inaalala ang taunang paglalakbay-pananampalataya ni Candrahari—gaya ng ipinahayag maging ng mga diyos.

Verse 42

तस्मिन्नुद्यापनं चन्द्रसहस्रं व्रतयोगिभिः । कार्यं प्रयत्नतो विप्र सर्वयज्ञफलाधिकम्

Sa pagkakataong iyon, O brāhmaṇa, ang mga debotong nagsasagawa ng mga panata ay dapat masikap na ganapin ang ritwal ng pagtatapos (udyāpana) ng Candrasahasra-vrata, na ang bunga ay higit kaysa sa lahat ng handog na yajña.

Verse 43

तस्मिन्कृते महापापक्षयात्स्वर्गो भवेन्नृणाम्

Kapag iyon ay naisagawa nang wasto, sa pagkapawi ng malalaking kasalanan, ang langit ay nagiging maaabot ng mga tao.

Verse 44

श्रीव्यास उवाच । भगवन्ब्रूहि तत्त्वेन तस्य चन्द्रहरेः शुभाम् । उत्पत्तिं च तथा चंद्रव्रतस्योद्यापने विधिम्

Sinabi ni Śrī Vyāsa: O Mapalad na Panginoon, ipahayag mo sa akin nang ayon sa katotohanan ang mapalad na pinagmulan ng Candrahari na iyon, at gayundin ang paraan ng ritwal ng pagtatapos (udyāpana) ng Candra-vrata.

Verse 45

अगस्त्य उवाच । अयोध्यानिलयं विष्णुं नत्वा शीतांशुरुत्सुकः । आगच्छत्तीर्थमाहात्म्यं साक्षात्कर्तुं सुधानिधिः । अत्रागत्य च चन्द्रोऽथ तीर्थयात्रां चकार सः

Sinabi ni Agastya: Sabik na masaksihan ang kadakilaan ng mga banal na pook, ang Buwan—taguan ng amṛta—ay dumating matapos yumukod kay Viṣṇu na nananahan sa Ayodhyā. Pagdating dito, si Candra ay nagsagawa ng paglalakbay-dambana sa mga tīrtha.

Verse 46

क्रमेण विधिपूर्वं च नानाश्चर्यसमन्वितः । समाराध्य ततो विष्णुं तपसा दुश्चरेण वै

Pagkaraan, ayon sa wastong pagkakasunod at sa tamang ritwal—sa gitna ng maraming kababalaghan—sinamba niya si Viṣṇu at tunay na nagsagawa ng napakahirap na tapas (pag-aayuno at pagninilay).

Verse 47

तत्प्रसादं समासाद्य स्वाभिधानपुरस्सरम् । हरिं संस्थापयामास तेन चंद्रहरिः स्मृतः

Nang matamo ang Kanyang biyaya, itinatag niya si Hari na inuuna ang sariling pangalan; kaya ang diyos na iyon ay inaalala bilang Candrahari.

Verse 48

वासुदेवप्रसादेन तत्स्थानं जातमद्भुतम् । तद्धि गुह्यतमं स्थानं वासुदेवस्य सुव्रत

Sa biyaya ni Vāsudeva, ang pook na iyon ay naging tunay na kagila-gilalas; sapagkat iyon ang pinakalihim at pinakabanal na tahanan ni Vāsudeva, O ikaw na may marangal na panata.

Verse 49

सर्वेषामिव भूतानां भर्तुर्मोक्षस्य सर्वदा । अस्मिन्सिद्धाः सदा विप्र गोविंदव्रतमास्थिताः

Dito, O brāhmaṇa, ang mga Siddha ay laging nananahan, palaging nakatalaga sa Govinda-vrata—si Govinda, ang Panginoon ng kalayaan (mokṣa) para sa lahat ng nilalang.

Verse 50

नानालिंगधरा नित्यं विष्णुलोकाभिकांक्षिणः । अभ्यस्यंति परं योगं मुक्तात्मानो जितेंद्रियाः

Taglay ang sari-saring tanda at pagtalima, laging nananabik sa kaharian ni Viṣṇu, yaong mga pinalayang-kaluluwa at nagwagi sa mga pandama ay patuloy na nagsasanay ng kataas-taasang Yoga.

Verse 51

यथा धर्ममवाप्नोति अन्यत्र न तथा क्वचित् । दानं व्रतं तथा होमः सर्वमक्षयतां व्रजेत

Kung paanong natatamo ang Dharma rito, wala nang ibang lugar na katulad. Ang kawanggawa, panata, at handog na homa—lahat ng ginawa rito ay nagiging di-nauubos (akṣaya) ang bisa ng kabutihan.

Verse 52

सर्वकामफलप्राप्तिर्जायते प्राणिनां सदा । तस्मादत्र विधातव्यं प्राणिभिर्यत्नतः क्रमात् । दानादिकं विप्रपूजा दंपत्योश्च विशेषतः

Dito, ang bunga ng lahat ng matuwid na hangarin ay laging nagkakamit ng mga nilalang. Kaya nararapat na magsagawa sila nang masikap at ayon sa wastong pagkakasunod ng mga gawaing tulad ng pagkakawanggawa, at lalo na ang pagsamba at paggalang sa mga brāhmaṇa—pinakamainam kung magkasamang isinasagawa ng mag-asawa.

Verse 53

सर्वयज्ञाधिकफलं सर्वतीर्थावगाहनम् । सर्वदेवावलोकस्य यत्पुण्यं जायते नृणाम्

Ang bungang higit sa lahat ng paghahandog na yajña, ang kabanalang dulot ng pagligo sa lahat ng banal na tawiran, at ang kabanalang sumisilang sa tao sa pagtanaw sa lahat ng mga diyos—

Verse 54

तत्सर्वं जायते पुण्यं प्राणिनामस्य दर्शनात् । तस्मादेतन्महाक्षेत्रं पुराणादिषु गीयते

Ang lahat ng gayong kabanalan ay sumisilang sa mga nilalang sa pagdarśana lamang—sa pagtanaw at pagdalaw—sa banal na pook na ito. Kaya sa mga Purāṇa at iba pang kasulatan, ito’y inaawit bilang isang dakilang banal na kṣetra.

Verse 55

उद्यापनविधिश्चात्र नृभिर्द्विजपुरस्सरम् । अग्रे चंद्रहरेश्चन्द्र सहस्रव्रतसंज्ञकः

Dito rin itinuturo ang udyāpana, ang ritwal ng pagtatapos ng panata (vrata), na dapat isagawa ng mga tao na inuuna at pinararangalan ang mga brāhmaṇa. Una sa lahat ang pagtalima na tinatawag na “Candra-sahasra Vrata,” bilang pagdakila sa Panginoon ng Buwan.

Verse 56

गते वर्षद्वये सार्द्धे पंचपक्षे दिनद्वये । दिवसस्याऽष्टमे भागे पतत्येकोऽधिमासकः

Kapag lumipas na ang dalawang taon at kalahati—kasama pa ang limang pakṣa (limang kalahating-buwan) at dalawang araw—sa ikawalong bahagi ng isang araw ay nagkakaroon ng isang buwang dagdag, ang adhimāsa.

Verse 57

त्र्यधिके वा अशीत्यब्दे चतुर्मासयुते ततः । भवेच्चन्द्रसहस्रं तु तावज्जीवति यो नरः । उद्यापनं प्रकर्त्तव्यं तेन यात्रा प्रयत्नतः

O muli, pagkalipas ng walumpu’t tatlong taon at dagdag na apat na buwan, natutupad ang panatang «isang libong buwan»—kung ang tao’y nabubuhay hanggang doon. Pagkaraan, dapat niyang taimtim na ganapin ang udyāpana at isagawa ang banal na paglalakbay nang may buong pagsisikap.

Verse 58

यत्पुण्यं परमं प्रोक्तं सततं यज्ञयाजिनाम् । सत्यवादिषु यत्पुण्यं यत्पुण्यं हेमदायिनि । तत्पुण्यं लभते विप्र सहस्राब्दस्य जीविभिः

Anumang kataas-taasang kabanalan na sinasabing laging taglay ng mga nagsasagawa ng yajña; ang kabanalan ng mga nagsasabi ng katotohanan; at ang kabanalan ng nagbibigay ng ginto bilang dāna—yaong kabanalan, O brāhmaṇa, ay nakakamtan ng mga nabubuhay hanggang sa sukat na «sahasrābda» (isang libong taon/isang libong buwan).

Verse 59

सर्वसौख्यप्रदं तादृक्पुण्यव्रतमिहोच्यते

Kaya dito ipinahahayag na ang gayong marangal na panata ay tagapagkaloob ng lahat ng kaligayahan.

Verse 60

चतुर्दश्यां शुचिः स्नात्वा दन्तधावनपूर्वकम् । चरितब्रह्मचर्य्यश्च जितवाक्कायमानसः । पौर्णमास्यां तथा कृत्वा चंद्रपूजां च कारयेत्

Sa ika-labing-apat na araw ng buwan, magpakalinis at maligo—na nauuna ang paglilinis ng ngipin—panatilihin ang brahmacarya at supilin ang salita, katawan, at isip. Pagdating din ng kabilugan ng buwan, gawin din ito at ipag-utos ang pagsamba sa Buwan (Chandra-pūjā).

Verse 61

पूर्वं च मातरः पूज्या गौर्यादिकक्रमेण च । ऋत्विजः पूजयेद्भक्त्या वृद्धिश्राद्धपुरस्सरम्

Una, dapat sambahin ang mga Banal na Ina ayon sa wastong pagkakasunod, simula kay Gaurī at iba pa. Pagkatapos, nang may debosyon, parangalan ang mga pari na tagapagpaganap (ṛtvij), na nauuna ang nararapat na vṛddhi-śrāddha.

Verse 62

प्रयतैः प्रतिमा कार्या चंद्रमंडलसन्निभा । सहस्रसंख्या ह्यथवा तदर्द्धं वा तदर्द्धकम् । निजवित्तानुमानेन तदर्धेन तदर्द्धिकम्

Sa kalinisan at maingat na paghahanda, dapat lumikha ng imahen na kahawig ng bilog ng Buwan. Ang bilang nito ay isang libo—o kalahati niyon, o kalahati pa muli—ayon sa sariling kakayahan; at kung kailangan, maaari pang bawasan ayon sa yaman na taglay.

Verse 63

ततः श्रद्धानुमानाद्वा कार्या वित्तानुमानतः । अथवा षोडश शुभा विधातव्याः प्रयत्नतः

Pagkaraan nito, gawin ayon sa sukat ng pananampalataya o ayon sa sukat ng yaman. O kaya, sa taimtim na pagsisikap, ay ayusin ang labing-anim na mapalad na (imahen/handog) ayon sa itinakdang tuntunin.

Verse 64

चंद्रपूजां ततः कुर्यादागमोक्तविधानतः । माषैः षोडशभिः कार्या प्रत्येकं प्रतिमा शुभा

Pagkatapos, isagawa ang pagsamba sa Buwan ayon sa paraang itinuro sa mga Āgama. Ang bawat mapalad na imahen ay dapat gawin gamit ang labing-anim na māṣa (takdang timbang/dami).

Verse 65

सोममंत्रेण होमस्तु कार्यो वित्तानुमानतः । प्रतिमास्थापनं कुर्यात्सोममंत्रमुदीरयेत्

Ang homa (handog sa apoy) ay dapat isagawa gamit ang Soma-mantra, ayon sa kakayahan. Pagkatapos, itatag ang imahen at bigkasin ang Soma-mantra habang ito’y iniluluklok.

Verse 66

सोमोत्पत्तिं सोमसूक्तं पाठयेच्च प्रयत्नतः । चंद्रपूजां ततः कुर्यादागमोक्तविधानतः

Sa masidhing pag-iingat, ipabigkas ang salaysay ng pinagmulan ni Soma at ang Soma-sūkta. Pagkatapos, isagawa ang pagsamba sa Buwan ayon sa paraang ipinahayag sa mga Āgama.

Verse 67

चंद्रन्यासं कलान्यासं कारयेन्मंडले जलम् । एकादशेंद्रियन्यासं तथैव विधिपूर्वकम्

Dapat isagawa ang nyāsa para kay Candra at ang nyāsa para sa mga kalā (mga bahagi ng buwan), at basbasan ang tubig sa loob ng maṇḍala. Gayundin, isagawa ang nyāsa para sa labing-isang indriya, ayon sa wastong pagkakasunod ng ritwal.

Verse 68

चंद्रबिंबनिभं कार्य्यं मंडलं शुभतंडुलैः । मध्ये च कलशः स्थाप्यो गव्येन पयसाप्लुतः

Gumawa ng maṇḍala na kahawig ng bilog ng buwan gamit ang mapalad na mga butil ng bigas. Sa gitna ay ilagay ang isang kalaśa, na pinupuno ng gatas ng baka.

Verse 69

चतुरस्रेषु संपूर्णान्कलशान्स्थापयेद्बहिः । मंडले चंद्रपूजा च कर्तव्या नामभिः क्रमात्

Sa labas, sa apat na panig, ilagay ang mga sisidlang ritwal na lubos ang laman. Pagkaraan, sa loob ng maṇḍala, isagawa ang pagsamba kay Candra nang sunod-sunod, sa pagbigkas ng Kanyang mga pangalan ayon sa wastong ayos.

Verse 70

चंद्राय विधवे नित्यं नमः कुमुदबंधवे

Magpakailanman, pagpupugay kay Candra—ang Tagapag-ayos ng kaayusan—at pagpupugay sa Kaibigan ng bulaklak na kumuda.

Verse 71

सुधांशवे च सोमाय ओषधीशाय वै नमः । नमोऽब्जाय मृगांकाय कलानां निधये नमः

Pagpupugay sa Buwan na ang mga sinag ay tila amṛta; pagpupugay kay Soma, panginoon ng mga halamang-gamot na nagpapagaling. Pagpupugay sa Isa na tulad ng isinilang sa lotus (malamig at dalisay), sa Mṛgāṅka, at sa Tagapag-ingat ng mga kalā ng buwan.

Verse 72

नमो नक्षत्रनाथाय शर्वरीपतये नमः । जैवातृकाय सततं द्विजराजाय वै नमः

Pagpupugay sa Panginoon ng mga konstelasyon; pagpupugay sa Tagapamahala ng gabi. Lagi akong yumuyuko kay Jaivātṛka, ang tagapagkaloob ng buhay, at sa Candra, ang ‘hari ng mga dalawang-besing isinilang’—ang Buwan.

Verse 73

एवं षोडशभिश्चंद्रः स्तोतव्यो नामभिः क्रमात्

Kaya nito, si Candra ay dapat purihin nang sunod-sunod sa labing-anim na pangalan.

Verse 74

ततो वै प्रयतो दद्याद्विधिवन्मंत्रपूर्वकम् । शंखतोयं समादाय सपुष्पं फलचंदनम्

Pagkaraan, ang taong may pagpipigil-sa-sarili ay maghandog ayon sa tuntunin, na pinangungunahan ng mantra—kumuha ng tubig sa kabibe ng sankha, kasama ang mga bulaklak, prutas, at pahid na sandalwood.

Verse 75

नमस्ते मासमासांते जायमान पुनःपुनः । गृहाणार्घ्यं शशांक त्वं रोहिण्या सहितो मम

Pagpupugay sa Iyo na ‘isinisilang’ muli at muli sa dulo ng bawat buwan. O Śaśāṅka, kasama si Rohiṇī, tanggapin mo ang arghya na handog ko.

Verse 76

एवं संपूज्य विधिवच्छशिनं प्रणतो भवेत् । षोडशान्ये च कलशा दुग्धपूर्णाः सरत्नकाः

Matapos sambahin ang Buwan ayon sa tuntunin, dapat yumuko at magpatirapa. At maghanda pa ng labing-anim na iba pang banga, punô ng gatas at may mga hiyas.

Verse 77

सवस्त्राच्छादनाः शांत्यै दातव्यास्ते द्विजन्मने । अभिषेकं ततः कुर्यात्पायसेन जलेन तु

Ang mga sisidlang nababalutan ng tela at kasuotan ay dapat ihandog sa isang dwija na pari upang maghatid ng kapayapaan. Pagkaraan, isagawa ang abhiṣeka sa pamamagitan ng pāyasa (matamis na lugaw na may gatas) at tubig.

Verse 78

ऋत्विजां मनसस्तुष्टिः कार्या वित्तानुमानतः । ब्राह्मणं भोजयेत्तत्र सकुटुंबं विशेषतः

Dapat paginhawahin at pasiyahin ang mga pari (ṛtvij) ayon sa kaya ng yaman. Doon, lalo na, pakainin ang mga brāhmaṇa kasama ang kanilang mga pamilya.

Verse 79

पूजनीयौ प्रयत्नेन वस्त्रैश्च द्विजदंपती । कर्तव्यं च ततो भूरिदक्षिणादानमुत्तमम्

Ang mag-asawang brāhmaṇa ay dapat parangalan nang buong pagsisikap at bigyan ng mga kasuotan. Pagkatapos, maghandog ng sagana at marangal na dakṣiṇā.

Verse 80

प्रतिमाश्च प्रदातव्या द्विजेभ्यो धेनुपूर्विकाः । सुवर्णं रजतं वस्त्रं तथान्नं च विशेषतः । दातव्यं चंद्रसुप्रीत्यै हर्षादेवं द्विजन्मने

Dapat ding ihandog sa mga brāhmaṇa ang mga pratimā (larawang-sambahan), na nauuna ang kaloob na baka. Maghandog ng ginto, pilak, mga kasuotan, at lalo na ng pagkain. Sa gayon, nang may galak, ibigay ang mga handog na ito sa dwija upang lubos na ikalugod ni Candra (Diyos ng Buwan).

Verse 81

उपवासविधानेन दिनशेषं नयेत्सुधीः । अनंतरे च दिवसे कुर्याद्भगवदर्चनम् । बांधवैः सह भुञ्जीत नियमं च विसर्ज्जयेत्

Ang marunong ay dapat gugulin ang nalalabing oras ng araw ayon sa tuntunin ng pag-aayuno (upavāsa). Sa sumunod na araw, magsagawa siya ng pagsamba sa Panginoon; pagkatapos, kumain kasama ang mga kamag-anak at pormal na tapusin ang panata (niyama).

Verse 82

एवं च कुरुते चंद्रसहस्रं व्रतमुत्तमम् । ब्रह्मघ्नोऽपि सुरापोऽपि स्तेयी च गुरुतल्पगः । व्रतेनानेन शुद्धात्मा चंद्रलोकं व्रजेन्नरः

Sa gayon, isinasagawa ng tao ang dakilang panatang tinatawag na “Candrasahasra.” Sa pamamagitan ng panatang ito, kahit ang pumatay ng brāhmaṇa, ang umiinom ng alak, ang magnanakaw, at ang lumapastangan sa higaan ng guro—kapag nalinis ang kaluluwa—makararating sa daigdig ng Buwan.

Verse 83

यादृशश्च भवेद्विप्र प्रियो नारायणस्य च । एवं करोति नियतं कृतकृत्यो भवेन्नरः

O brāhmaṇa, maging sino man ang tao, kung siya’y minamahal ni Nārāyaṇa at isinasagawa ang pagtalimang ito nang matatag at palagian, siya’y nagiging taong natupad na ang layunin ng buhay.