Adhyaya 28

Verse 1

देव्युवाच । इत्याश्चर्यमिदं देव त्वत्तः सर्वं मया श्रुतम् । महिमानं महेशस्य विस्तरेण समुद्भवम् । सांप्रतं सोमनाथस्य यथावद्वक्तुमर्हसि

Sinabi ng Diyosa: “O Panginoon, ang kamangha-manghang salaysay na ito ay narinig ko nang buo mula sa iyo—ang kadakilaan ni Maheśa na lumitaw sa malawak na paglalahad. Ngayon, ipaliwanag mo sa akin nang wasto at ayon sa katotohanan ang tungkol kay Somanātha.”

Verse 2

विधिना केन दृश्योसौ यात्रा कार्या कथं नृभिः । कस्मिन्काले महादेव नियमाश्चैव कीदृशाः

Sa anong pamamaraan dapat dalawin at masilayan Siya? Paano isasagawa ng mga tao ang yātrā, ang banal na paglalakbay? Sa anong panahon, O Mahādeva, at anong uri ng mga niyama (mga disiplina) ang dapat tuparin?

Verse 3

ईश्वर उवाच । हेमन्ते शिशिरे वापि वसन्ते वाथ भामिनि । यदा च जायते चित्तं वित्तं वा पर्व वा भवेत्

Wika ni Īśvara: “O marikit na ginang, sa hemanta, sa śiśira, o sa vasanta—kapag sumibol ang hangarin sa puso, o nagkaroon ng sapat na yaman, o dumating ang isang mapalad na pagkakataon—”

Verse 4

तदैव यात्रा कर्त्तव्या भावस्तत्रैव कारणम् । कृत्वा तु नियमं कंचित्स्वगृहे वरवर्णिनि

—sa sandaling iyon mismo dapat isagawa ang paglalakbay-dambana; sapagkat ang bhāva, ang taimtim na saloobin, ang tunay na dahilan. Pagkatapos tumanggap ng ilang niyama sa sariling tahanan, O pinakadakilang ginang,

Verse 5

प्रणम्य मनसा रुद्रं कृत्वा श्राद्धं यथाविधि । स्थानं प्रदक्षिणं कृत्वा वाग्यतः सुसमाहितः

Pagkatapos yumukod kay Rudra sa loob ng isipan at magsagawa ng śrāddha ayon sa tuntunin, at matapos ikutin nang paggalang ang banal na pook, manatiling pigil ang pananalita at matatag ang loob.

Verse 6

नियतो नियताहारो गच्छेच्चैव ततः पथि । कामक्रोधौ परित्यज्य लोभमोहौ तथैव च

Na may disiplina at may takdang pagkain, saka magpatuloy sa daan; talikdan ang pagnanasa at galit, gayundin ang kasakiman at pagkalito ng isip.

Verse 7

ईर्ष्यामत्सरलौल्यं च यात्रा कार्या ततो नृभिः । तीर्थानुगमनं पुण्यं यज्ञेभ्योऽपि विशिष्यते

Kaya nga, dapat magsagawa ang mga tao ng banal na paglalakbay, iniiwan ang inggit, paninibugho, at kasakiman. Ang mapagpalang pagsunod sa mga tīrtha—ang pagdalaw sa mga banal na pook—ay sinasabing higit pa maging sa mga handog na sakripisyo.

Verse 8

अग्निष्टोमादियज्ञैश्च इष्ट्वा विपुलदक्षिणैः । तत्तत्फलमवाप्नोति तीर्थानुगमनेन यत्

Anumang bunga na natatamo sa pagsasagawa ng Agniṣṭoma at iba pang yajña na may saganang dakṣiṇā para sa mga pari—yaon ding mga bunga ay nakakamtan sa paglalakbay-dambana sa mga tīrtha.

Verse 9

कलेर्युगं महाघोरं प्राप्य पापसमन्वितम् । नान्येनाऽस्मिन्नुपायेन धर्म्मः स्वर्गश्च लभ्यते । विना यात्रां महादेवि सोमेशस्य न संशयः

Sa lubhang nakapanghihilakbot na yugto ng Kali na punô ng kasalanan, sa daigdig na ito’y walang ibang paraan upang makamit ang dharma at ang langit. Kung walang paglalakbay-dambana kay Someśvara, O Dakilang Diyosa, walang pag-aalinlangan dito.

Verse 10

ये कुर्वंति नरा यात्रां शुचिश्रद्धासमन्विताः । कलौ युगे कृतार्थास्ते ये त्वन्ये ते निरर्थकाः

Ang mga taong nagsasagawa ng banal na paglalakbay na may kalinisan at pananampalataya ay nagiging ganap sa Panahong Kali; ngunit ang mga gumagawa ng iba ay nauuwi sa kawalang-layunin.

Verse 11

यथामहोदधेस्तुल्यो न चान्योऽस्ति जलाशयः । तथा प्राभासिकात्क्षेत्रात्समं तीर्थं न विद्यते

Kung paanong walang ibang imbakan ng tubig ang makapapantay sa dakilang karagatan, gayon din walang tīrtha na maihahambing sa banal na lupain ng Prābhāsika (Prabhāsa-kṣetra).

Verse 12

अनुपोष्य त्रिरात्राणि तीर्थान्यनभिगम्य च । अदत्त्वा कांचनं गाश्च दरिद्रोनाम जायते

Ang hindi nagsasagawa ng pag-aayuno sa loob ng tatlong gabi, hindi dumadalaw sa mga banal na tīrtha, at hindi nagkakaloob ng ginto at mga baka bilang dāna, ay tinatawag na ‘dukha’—salat sa mapalad na bisa ng kabutihan.

Verse 13

यन्यगम्यानि तीर्थानि दुर्गाणि विषमाणि च । मनसा तानि गम्यानि सर्वतीर्थगतीप्सुना

Kahit ang mga tīrtha na mahirap marating—malayo at mabagsik ang daan—ay dapat lapitan sa isip ng taong nagnanais makamtan ang bunga ng pagdalaw sa lahat ng banal na pook.

Verse 14

यस्य हस्तौ च पादौ च मनश्चैव सुसंयतम् । विद्या तपश्च कीर्तिश्च स तीर्थफलमश्नुते

Ang may mahusay na pagpipigil sa mga kamay, paa, at isipan—na may kaalaman, tapas (pagpapakasakit), at mabuting dangal—siya ang tunay na tumatamasa ng bunga ng paglalakbay sa tīrtha.

Verse 15

नियतो नियताहारः स्नान ।जाप्यपरायणः । व्रतोपवासनिरतः स तीर्थफलमश्नुते

Ang taong may disiplina, katamtaman sa pagkain, deboto sa paliligo ng paglilinis at sa japa, at masigasig sa mga panata at pag-aayuno—siya ang nagtatamo ng bunga ng paglalakbay-dambana sa tīrtha.

Verse 16

अक्रोधनश्च देवेशि सत्यशीलो दृढव्रतः । आत्मोपमश्च भूतेषु स तीर्थफलमश्नुते

O Ginang ng Panginoon! Ang walang galit, tapat sa katotohanan, matatag sa panata, at tumitingin sa lahat ng nilalang na gaya ng sarili—siya ang nagtatamo ng bunga ng paglalakbay-dambana sa tīrtha.

Verse 17

कुरुक्षेत्रादितीर्थानि रथगम्यानि यानि तु । तान्येव ब्राह्मणो यायादानदोषो न तेषु वै

Ang mga tīrtha na nagsisimula sa Kurukṣetra na naaabot sa pamamagitan ng karwahe—sa mga iyon lamang dapat magtungo ang isang brāhmaṇa; tunay na walang kasalanan sa pagsakay bilang paraan ng paglalakbay roon.

Verse 18

ये साधवो धनोपेतास्तीर्थानां स्मरणे रताः । तीर्थे दानाच्च योगाच्च तेषामभ्यधिकं फलम्

Ang mga banal na taong may yaman at nalulugod sa pag-alaala sa mga tīrtha—sa pamamagitan ng pagkakawanggawa sa tīrtha at ng yoga (disiplinadong pagsasanay), nakakamit nila ang bungang higit na dakila.

Verse 19

ये दरिद्रा धनैर्हीनास्तीर्थानुगमनेरताः । तेषां यज्ञफलावाप्तिर्विनापि धनसंचयैः

Ang mga dukha at salat sa yaman, ngunit taimtim na sumusunod sa landas ng paglalakbay-dambana sa mga tīrtha—nakakamit nila ang bunga ng yajña kahit walang naipong kayamanan.

Verse 20

सर्वेषामेव वर्णानां सर्वाश्रमनिवासिनाम् । तीर्थं तु फलदं ज्ञेयं नात्र कार्या विचारणा

Para sa lahat ng varṇa at sa mga nananahan sa bawat āśrama, ang tīrtha ay dapat makilalang tagapagkaloob ng bunga; dito’y hindi na kailangan ang alinlangan o pagtatalo.

Verse 21

कार्यांतरेण यो गत्वा स्नानं तीर्थे समाचरेत् । न च यात्राफलं तस्य स्नानमात्रं फलं भवेत्

Kung ang isang tao’y pumunta dahil sa ibang gawain at nagkataong maligo sa tīrtha, hindi niya makakamit ang bunga ng paglalakbay-pananampalataya; bunga lamang ng pagligo ang matatamo.

Verse 22

तीर्थानुगमनं पद्भ्यां तपःपरमिहोच्यते । तदेव कृत्वा यानेन स्नानमात्रफलं लभेत्

Ang pagsunod sa landas ng paglalakbay-dambana patungo sa tīrtha nang naglalakad ay ipinahahayag dito bilang pinakamataas na tapas. Ngunit kung ang gayong paglalakbay ay gawin sa sasakyan, bunga lamang ng pagligo ang matatamo.

Verse 23

यस्यान्यः कुरुते शक्त्या तीर्थयात्रां तथेश्वरि । स्वकीयद्रव्ययानाभ्यां फलं तस्य चतुर्गुणम्

O Īśvarī, para sa taong ang paglalakbay sa tīrtha ay isinasagawa ng iba ayon sa kaya, at siya’y naglalaan ng sariling yaman at sasakyan, ang bunga para sa kanya ay nagiging apat na ulit.

Verse 24

तीर्थानुगमनं कृत्वा भिक्षाहारा जितेंद्रियाः । प्राप्नुवंति महादेवि तीर्थे दशगुणं फलम्

O Mahādevī, yaong nagsasagawa ng paglalakbay sa tīrtha, nabubuhay sa limos at napipigil ang mga pandama, ay nagkakamit sa tīrtha ng sampung ulit na bunga.

Verse 25

छत्रोपानद्विहीनस्तु भिक्षाशी विजितेंद्रियः । महापातकजैर्घोरैर्विप्रः पापैः प्रमुच्यते

Ngunit ang isang brāhmaṇa na walang payong at sapin sa paa, na kumakain lamang ng limos at nagwagi sa mga pandama, ay napapalaya sa kakila-kilabot na kasalanang bunga ng malalaking paglabag (mahāpātaka).

Verse 26

न भैक्षं परपाकं तु न च भैक्ष्यं प्रतिग्रहम् । सोमपानसमं भैक्ष्यं तस्माद्भैक्षं समाचरेत्

Huwag kunin ang limos bilang “pagkaing niluto sa bahay ng iba” para sa sariling luho, at huwag ding ituring ang limos bilang pormal na “pagtanggap ng kaloob” (pratigraha). Ang pagkaing limos ay kapantay ng pag-inom ng Soma; kaya’t sanayin ang pamumuhay sa limos.

Verse 27

लोकेऽस्मिन्द्विविधं तीर्थं स्वच्छ न्दैर्निर्म्मितं तथा । स्वयंभूतं प्रभासाद्यं निर्मितं दैवतैः कृतम्

Sa mundong ito, ang mga tīrtha (banal na tawiran) ay may dalawang uri: yaong itinatag ng malayang pagsisikap ng tao, at yaong kusang nahayag—na ang Prabhāsa ang pinakadakila—kabilang din ang mga itinatag mismo ng mga diyos.

Verse 28

स्वयंभूते महातीर्थे स्वभावे च महत्तरे । तस्मिंस्तीर्थे प्रतिगृह्य कृताः सर्वे प्रतिग्रहाः

Sa sariling nahayag na Mahā-Tīrtha—likas na dakila at pinakadakila—anumang gawa ng pagtanggap ng kaloob (pratigraha) na isinasagawa roon ay itinuturing na ganap na “pagtanggap,” na may buong bunga at pananagutan.

Verse 29

प्रतिग्रहनिवृत्तस्य यात्रादशगुणं फलम् । तेन दत्तानि दानानि यज्ञैर्देवाः सुतर्पिताः

Para sa taong umiwas sa pagtanggap ng kaloob, ang bunga ng paglalakbay-pananampalataya ay nagiging sampung ulit. Sa mga handog na ibinibigay niya, ang mga diyos ay lubos na nasisiyahan na parang sa mga yajña na sakripisyo.

Verse 30

येन क्षेत्रं समासाद्य निवृत्तिः परमा कृता । वस्तुलौल्याद्धि यः क्षेत्रे प्रतिग्रहरुचिस्तथा

Ang sinumang dumating sa banal na kṣetra na ito at tunay na nagsasagawa ng pinakamataas na pagtalikod (sa pagkapit at pag-angkin) ay nakakamit ang sukdulang kabutihan. Ngunit yaong dahil sa kasakiman sa ari-arian ay nagkakaroon ng hilig na tumanggap ng handog sa banal na lugar—

Verse 31

नैव तस्य परोलोको नायं लोको दुरात्मनः । अथ चेत्प्रतिगृह्णाति ब्राह्मणो वृत्तिदुर्बलः । दशांशमर्जिताद्दद्यादेवं तत्र न हीयते

Para sa taong masama ang loob, wala siyang kabilang buhay, ni maging ang buhay na ito ay hindi nagiging tunay na kabutihan. Ngunit kung ang isang brāhmaṇa na mahina ang kabuhayan ay kailangang tumanggap ng handog, dapat niyang ipamigay ang ikasampung bahagi ng kanyang kinita; sa gayon, sa banal na pook na iyon ay hindi siya napapahamak sa espiritu.

Verse 32

विप्रवेषं समास्थाय शूद्रो भूत्वा प्रतिग्रहम् । तृणकाष्ठसमं वापि प्रतिगृह्य पतत्यधः

Ang isang śūdra na nag-aanyong brāhmaṇa at namumuhay sa pagtanggap ng handog—kahit ang matanggap ay kasing-walang-halaga ng damo o kahoy—ay bumabagsak pababa (sa kapahamakan).

Verse 33

कुम्भीपाकादिकेष्वेवं महानरककोटिषु । यावदिंद्रसहस्राणि चतुर्द्दश वरानने

Kaya nga, sa Kumbhīpāka at iba pang kakila-kilabot na mga impiyerno—sa gitna ng di-mabilang na dakilang daigdig-impiyerno—mananatili siya roon sa tagal na katumbas ng labing-apat na libong Indra, O marikit ang mukha.

Verse 34

तस्मान्नैव प्रतिग्राह्यं किमन्यैर्ब्राह्मणैरपि । द्विप्रकारस्य तीर्थस्य कृतस्याप्यकृतस्य च

Kaya nga, hindi dapat tumanggap ng mga handog—lalo na ng iba pang mga brāhmaṇa—maging ang tīrtha ay uri ng ‘ginawa’ o ‘di-ginawa/kusang nahayag’.

Verse 35

स्वकीयभावसंयुक्तः संपूर्णं फलमश्नुते । लभते षोडशांशं स यः परान्नेन गच्छति

Ang taong nakaugnay sa sariling wastong kalagayan (may diwang umaasa sa sarili) ay tumatanggap ng ganap na bunga ng gantimpala. Ngunit ang naglalakbay na umaasa sa pagkain ng iba ay tumatanggap lamang ng ikalabing-anim na bahagi.

Verse 36

अशक्तस्य तथांधस्य पंगोर्यायावरस्य च । विहितं कारणायानमच्छिद्रे ब्राह्मणे कुतः

Para sa walang lakas, bulag, pilay, at naglalagalang pulubi-asceta, pinahihintulutan ang paglalakbay na may sandigang makatarungang dahilan; ngunit para sa isang walang-dungis na brāhmaṇa, ano ang maipagdadahilan sa gayong pag-asa sa iba?

Verse 37

स्नानखादनपानैश्च वोढृभ्यस्तीर्थसेवकः । ददत्सकलमाप्नोति फलं तीर्थसमुद्भवम्

Sa banal na tawiran (tīrtha), ang debotong tagapaglingkod ng tīrtha—sa pagbibigay ng paligo, pagkain, at inumin sa mga nagbubuhat at naglalakbay—ay nakakamit nang buo ang kabutihang-loob na nagmumula sa tīrtha mismo.

Verse 38

न षोडशांशं यत्नेन लब्धार्थं यदि यच्छति । पंचमांशमथो वापि दद्यात्तत्र द्विजातिषु

Kung ang isang tao ay hindi makapaghandog kahit ikalabing-anim na bahagi ng yamang nakamit sa pagsisikap, kung gayon ay magbigay man lamang ng ikalimang bahagi roon, sa hanay ng mga dvija (dalawang ulit na isinilang).

Verse 39

देवतानां गुरूणां च मातापित्रोश्च कामतः । पुण्यदः समवाप्नोति तदेवाष्टगुणं फलम्

Sinumang kusang-loob na nagkakaloob ng kabutihang-loob bilang paggalang sa mga Deva, sa mga guro, at sa ina at ama, ay nakakamit ang gayong bunga na pinarami nang walong ulit.

Verse 40

स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायो देवतार्चनम् । पुण्यं देयं तु सर्वत्र नापुण्यं दीयते क्वचित्

Ang banal na pagligo, pagkakawanggawa, pagbigkas ng mantra, paghahandog ng homa sa apoy, pag-aaral ng Veda, at pagsamba sa Diyos—ito’y mga kabutihang dapat ialay saanman; huwag kailanman mag-alay ng di-mabuti sa alinmang dako.

Verse 41

पितरं मातरं तीर्थे भ्रातरं सुहृदं गुरुम् । यमुद्दिश्य निमज्जेत द्वादशांशं लभेत सः

Sa tīrtha, kung ang isang tao’y lumubog sa tubig na may layuning ialay ang kapakinabangan sa ama, ina, kapatid, kaibigan, o guru, ang taong iyon ay nagkakamit ng ikalabindalawang bahagi ng kapala (para sa kanila).

Verse 42

कुशैस्तु प्रतिमां कृत्वा तीर्थवारिषु मज्जयेत् । यमुद्दिश्य महादेवि अष्टभागं लभेत सः

O Mahādevī, kung gagawa ng isang anyong sagisag mula sa damong kuśa at ilulubog ito sa tubig ng tīrtha para sa taong nilalayon, ang gumagawa ay nagkakamit ng ikawalong bahagi ng kapala.

Verse 43

महादानानि ये विप्रा गृह्णन्ति ज्ञानदुर्बलाः । वृक्षास्ते द्विजरूपेण जायंते ब्रह्मराक्षसाः

Ang mga Brahmin na mahina sa tunay na pagkaunawa at tumatanggap ng malalaking handog—sila’y nagiging brahmarākṣasa, at isinisilang bilang mga punongkahoy na wari’y may anyong dvija (dalawang ulit na isinilang).

Verse 44

न वेदबलमाश्रित्य प्रतिग्रहरुचिर्भवेत् । अज्ञानाद्वा प्रमादाद्वा दहते कर्म नेतरत्

Kung hindi umaasa sa lakas ng disiplina ng Veda, huwag magka-gana sa pagtanggap ng handog; maging dahil sa kamangmangan o kapabayaan, ang ganyang asal ang nagsusunog sa sariling karma—wala nang iba na gaya nito.

Verse 45

चितिकाष्ठं तु वै स्पृष्ट्वा यज्ञयूपं तथैव च । वेदविक्रयिणं स्पृष्ट्वा स्नानमेव विधीयते

Pagkatapos mahawakan ang kahoy ng punerarya, gayundin ang haliging panghandog (yajña-yūpa), at matapos mahawakan ang nagbebenta ng Veda, ang pagligo lamang ang itinakda.

Verse 46

आदेशं पठते यस्तु आदेशं तु ददाति यः । द्वावेतौ पापकर्माणौ पातालतलवासिनौ

Ngumang bumibigkas ng ‘ādeśa’ at sinumang nagbibigay ng ‘ādeśa’—kapwa sila gumagawa ng kasalanan, at nakatakdang manahan sa mga daigdig sa ilalim ng lupa (Pātāla).

Verse 47

आदेशं पठते यस्तु संजिघृक्षुः प्रतिग्रहम् । तीर्थे चैव विशेषेण ब्रह्मघ्नः सैव नेतरः । स्थितो वै नृपतेर्द्वारि न कुर्याद्वेदविक्रयम्

Sinumang bumibigkas ng ‘ādeśa’ na may hangaring tumanggap ng handog—lalo na sa isang tīrtha—ay dapat ituring na parang mamamatay ng Brahmana; hindi siya tunay na gabay. Kahit nakatayo sa tarangkahan ng hari, huwag kailanman magbenta ng Veda.

Verse 48

हत्वा गावो वरं मांसं भक्षयीत द्विजाधमः । वरं जीवन्समं मत्स्यैर्न कुर्याद्वेदविक्रयम् । ब्रह्महत्यासमं पापं न भूतं न भविष्यति

Mas mabuti pang ang abang na dalawang-ulit-isinilang ay pumatay ng baka at kumain ng laman; mas mabuti pang mamuhay na kapantay ng isda—kaysa ipagbili ang Veda. Ang kasalanang kasingbigat ng brahma-hatyā ay hindi pa nangyari, at hindi rin mangyayari, (na hihigit) sa kasalanang ito.

Verse 49

वरं कुर्याच्च तद्देवि न कुर्याद्वेदविकयम् । तीर्थे चैव विशेषेण महाक्षेत्रे तथैव च

O Diyosa, kung kinakailangan ay maaari pang gumawa ng ibang munting gawain; ngunit huwag gawin ang pagbebenta ng Veda—lalo na sa tīrtha, at gayundin sa dakilang banal na kṣetra.

Verse 50

दीयमानं तु वै दानं यस्त्यजेत्तीर्थसेवकः । तीर्थं करोति तीर्थं च स पुनाति च पूर्वजान्

Ang tagapaglingkod ng tīrtha na tumatanggi sa handog na maayos na iniaalay ay ginagawang tunay na tīrtha ang tīrtha; at nililinis pa niya maging ang mga ninuno.

Verse 51

यदन्यत्र कृतं पापं तीर्थे तद्याति लाघवम् । न तीर्थकृतमन्यत्र क्वचिदेव व्यपोहति

Ang kasalanang nagawa sa ibang dako ay gumagaan kapag dumating sa tīrtha; ngunit ang kasalanang nagawa sa tīrtha ay hindi nawawala saanman.

Verse 52

तैलपात्रमिवात्मानं यो रक्षेत्तीर्थसेवकः । स तीर्थफलमस्कन्नं विप्रः प्राप्नोति संयतः

Ang tagapaglingkod ng tīrtha na nagbabantay sa sarili gaya ng pagbabantay sa sisidlang may langis upang hindi matapon ay nakakamit ang di-nababawasang bunga ng tīrtha; ang disiplinadong brāhmaṇa ang tunay na tumatanggap nito.

Verse 53

यस्ययस्यात्ति पक्वान्नमल्पं वा यदि वा बहु । तीर्थगस्तस्य तस्यार्धं स्नातस्य विनियच्छति

Sinumang kumain ng lutong pagkain—kaunti man o marami—pagdating sa tīrtha, matapos maligo ay dapat maglaan ng kalahati bilang bahagi ng handog.

Verse 54

यो न क्लिष्टोपि भिक्षेत ब्राह्मण स्तीर्थसेवकः । सत्यवादी समाधिस्थः स तीर्थस्योपकारकः

Ang brāhmaṇa na naglilingkod sa tīrtha at hindi namamalimos kahit nasa kagipitan—tapat sa salita at nakatatag sa samādhi—siya ang tunay na tagapagpala sa tīrtha.

Verse 55

कृते युगे पुष्कराणि त्रेतायां नैमिषं तथा । द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं प्राभासिकं कलौयुगे

Sa Kṛta Yuga, ang Puṣkara ang pinakadakila; sa Tretā, gayundin ang Naimiṣa; sa Dvāpara, ang Kurukṣetra; at sa Kali Yuga, ang Prabhāsa ang nangunguna sa lahat.

Verse 56

तिष्ठेद्युगसहस्रंतुपादेनैकेन यः पुमान् । प्रभासयात्रामेको वा समं भवति वा न वा

Kung ang isang tao’y makatayo sa iisang paa sa loob ng sanlibong yuga—kung iyon man ay maihahambing kahit sa isang paglalakbay-dambana sa Prabhāsa o hindi—gayun kataas at di-masukat ang kadakilaan ng Prabhāsa-yātrā.

Verse 57

एतत्क्षेत्रं समागत्य मध्यभागे वरानने । यानानि तु परित्यज्य भाव्यं पादचरैर्नरैः

O binibining may marikit na mukha, pagdating sa banal na kṣetra na ito at sa gitnang pook nito, dapat isantabi ng mga tao ang kanilang sasakyan at maglakad nang paa.

Verse 58

लुठित्वा लोठनीं तत्र लुठिता यत्र देवताः । ततो नृत्यन्हसन्गायन्भूत्वा कार्पटिका कृतिः । गच्छेत्सोमेश्वरं देवं दृष्ट्वा चादौ कपर्द्दिनम्

Doon, magpagulong sa lupang ‘Loṭhanī’—ang pook na pinagpagulungan din ng mga diyos. Pagkaraan, sumayaw, tumawa, at umawit, na taglay ang anyo ng mapagkumbabang pulubi-mendikante; saka magtungo kay Panginoong Someśvara, matapos munang masilayan si Kapardin (Śiva, ang Panginoong may buhol-buhol na buhok).

Verse 59

ईदृशं पुरुषं दृष्ट्वा स्थितं सोमेश्वरोन्मुखम् । नित्यं तुष्यंति पितरो गर्जंति च पिता महाः

Pagkakita sa gayong tao na nakatindig at nakaharap kay Someśvara, ang mga Pitṛ (mga ninunong espiritu) ay laging nalulugod, at maging ang mga lalong matatandang ninuno ay sumisigaw sa galak.

Verse 60

अस्माकं वंशजो देवं प्रस्थितस्तारणाय नः । गत्वा सोमेश्वरं देवि कुर्याद्वपनमादितः

“Isang inapo ng aming angkan ang umalis patungo sa Panginoon upang iligtas kami.” O Diyosa, pagdating sa Someśvara, nararapat niyang unahin ang ritwal na pag-aahit ng buhok (tonsure) bilang unang gawain.

Verse 61

तीर्थोपवासः कर्त्तव्यो यथावद्वै निबोध मे । नास्ति गंगासमं तीर्थं नास्ति क्रतुसमा गतिः

Matuto ka mula sa akin ng wastong pagtalima sa pag-aayuno (upavāsa) sa isang tīrtha. Walang banal na tawiran na kapantay ng Gaṅgā, at walang landas na kapantay ng natatamo sa pamamagitan ng sakripisyo (kratu).

Verse 62

गायत्रीसदृशं जाप्यं होमो व्याहृतिभिः समः । अंतर्जले तथा नास्ति पापघ्नमघमर्षणात्

Walang japa na kapantay ng Gāyatrī; walang homa na kapantay ng homa na may mga Vyāhṛti. Gayundin, sa loob ng tubig ay walang tagapuksa ng kasalanan na maihahambing sa ritwal na Aghamarṣaṇa.

Verse 63

अहिंसासदृशं पुण्यं दानात्संचयनं परम् । तपश्चानशनान्नास्ति तथा तीर्थनिषेवणात्

Walang kabutihang kapantay ng ahiṃsā (di-karahasan); walang pag-iimpok na hihigit sa dāna (pagbibigay). Walang austeridad na kapantay ng pag-aayuno; at gayundin, walang maihahambing sa taimtim na pagdulog at paglilingkod sa mga tīrtha.

Verse 64

तीर्थोपवासाद्देवेशि अधिकं नास्ति किञ्चन । पापानां चोपशमनं सतामीप्सितकारकम्

O Deveśī, wala nang hihigit pa sa pag-aayuno sa tīrtha. Pinapawi nito ang mga kasalanan at tinutupad ang minimithi ng mga banal at mabubuti.

Verse 65

उपवासो विनिर्द्दिष्टो विशेषाद्देवताश्रये । ब्राह्मणस्य त्वनशनं तपः परमिहोच्यते

Ang pag-aayuno ay lalo pang iniuutos sa mga pook na tahanan ng Diyos. Para sa isang brāhmaṇa, ang ganap na pag-iwas sa pagkain ang ipinahahayag dito bilang pinakamataas na tapasya.

Verse 66

षष्ठकालाशनं शूद्रे तपः प्रोक्तं परं बुधैः । वर्णसंकरजातानां दिनमेकं प्रकीर्तितम्

Ipinahayag ng mga pantas na para sa isang śūdra, ang pagkain nang minsan sa ikaanim na panahon ay siyang pinakamataas na tapasya. Para sa mga isinilang sa halong varṇa, itinuturo ang isang araw na pag-aayuno bilang tuntunin.

Verse 67

षष्ठकालात्परं शूद्रस्तपः कुर्याद्यथा क्वचित् । राष्ट्रहानिस्तदा ज्ञेया राज्ञश्चोपद्रवो महान्

Kung ang isang śūdra, sa anumang pagkakataon, ay magsagawa ng tapasya na lampas sa itinakdang hangganan (lampas sa ‘ikaanim na panahon’), dapat itong maunawaan bilang tanda ng kapahamakan sa kaharian at malaking pagdurusa para sa hari.

Verse 68

शूद्रस्तु षष्ठकालाशी यथाशक्त्या तपश्चरेत् । न दर्भानुद्धरेच्छूद्रो न पिबेत्कापिलं पयः

Ngunit ang isang śūdra ay dapat magsagawa ng tapasya ayon sa kanyang kakayahan, na kumakain sa ‘ikaanim na panahon’. Ang śūdra ay hindi dapat bumunot ng damong darbha, at hindi rin dapat uminom ng gatas mula sa kapilā na baka (kulay kayumanggi-dilaw).

Verse 69

मध्यपत्रे न भुञ्जीत ब्रह्मवृक्षस्य भामिनि । नोच्चरेत्प्रणवं मंत्रं पुरोडाशं न भक्षयेत्

O marikit na ginang, huwag kumain sa gitnang dahon ng banal na ‘puno ni Brahma’. Huwag ding bigkasin ang Praṇava (Oṃ) bilang mantra, at huwag ding kumain ng handog na kakaning puroḍāśa.

Verse 70

न शिखां नोपवीतं च नोच्च रेत्संस्कृतां गिरम् । न पठेद्वेदवचनं त्रैरात्रं न हि सेवयेत्

Dito, hindi dapat magpanatili ng śikhā, ni magsuot ng upavīta (banal na sinulid), ni magsalita ng pinong wikang Sanskrit. Hindi rin dapat bigkasin ang mga talata ng Veda, at hindi dapat isagawa rito ang ritwal na tatlong-gabi (trairātra).

Verse 71

नमस्कारेण शूद्रस्य क्रियासिद्धिर्भवेद्ध्रुवम् । निषिद्धाचरणं कुर्वन्पितृभिः सह मज्जति

Para sa isang Śūdra, ang ganap na katuparan ng mga ritwal ay tiyak sa pamamagitan ng magalang na namaskāra. Ngunit ang gumagawa ng ipinagbabawal na asal ay lulubog na kasama ang kanyang mga ninuno.

Verse 72

येनैकादशसंख्यानि यंत्रितानींद्रियाणि वै । स तीर्थफलमाप्नोति नरोऽन्यः क्लेशभाग्भवेत्

Ang sinumang tunay na nakapigil sa labing-isang indriya—siya ang nakakamit ng bunga ng tīrtha. Ang iba ay nagiging kabahagi lamang ng paghihirap.

Verse 73

यच्च तीर्थे पितृश्राद्धं स्नानं तत्र समाचरेत् । हितकारी च भूतेभ्यः सोऽश्नीयात्तीर्थजं फलम्

At sinumang magsagawa ng śrāddha para sa mga ninuno sa isang tīrtha, at maligo roon ayon sa itinakda, at maging mapagkalinga sa mga nilalang—siya nga ang tunay na tumatanggap ng bungang nagmumula sa banal na pook.

Verse 74

धर्मध्वजी सदा लुब्धः परदाररतो हि यः । करोति तीर्थगमनं स नरः पातकी भवेत्

Ang nagbubunyi ng watawat ng dharma ngunit laging sakim, at nahuhumaling sa asawa ng iba—kahit magtungo pa siya sa paglalakbay-pananampalataya, ang taong iyon ay nagiging makasalanan pa rin.

Verse 75

एवं ज्ञात्वा महादेवि यात्रां कुर्याद्यथाविधि । तीर्थोपवासं कृत्वादौ श्रद्धायुक्तो दृढव्रतः

Sa pagkaalam nito, O Mahādevī, nararapat isagawa ang banal na paglalakbay ayon sa tuntunin—una, magsagawa ng pag-aayuno sa tīrtha, taglay ang pananampalataya at matatag sa panata.

Verse 76

भोजनं नैव कुर्वीत यदी च्छेद्धितमात्मनः । परान्नं नैव भुञ्जीत तद्दिने ब्राह्मणः क्वचित्

Kung ninanais ang sariling kapakanan, huwag kumain. Sa araw na iyon, ang isang Brāhmaṇa ay hindi dapat, sa anumang pagkakataon, kumain ng pagkaing inihanda ng iba.

Verse 77

हस्त्यश्वरथयानानि भूमिगोकांचनादिकम् । सर्वं तत्परिगृह्णीयाद्भोजनं न समाचरेत्

Mga elepante, kabayo, karwahe at iba pang sasakyan, gayundin ang lupa, mga baka, ginto at iba pa—maaaring tanggapin ang lahat bilang handog; ngunit huwag tumanggap ng pagkain mula sa iba.

Verse 78

आमाच्छतगुणं पुण्यं भुञ्जतो ददतोऽपि वा । तीर्थोपवासं कुर्वीत तस्मात्तत्र वरानने

Ang kabanalan ay nagiging sandaang ulit, maging sa pagkain doon o sa pagbibigay ng pagkain doon. Kaya, O marikit ang mukha, magsagawa ng pag-aayuno sa banal na tīrtha sa lugar na iyon.

Verse 79

व्रती च तीर्थयात्री च विधवा च विशेषतः । परान्नभोजने देवि यस्यान्नं तस्य तत्फलम्

Ang tumutupad ng panata, ang pilgrim, at lalo na ang balo—O Devī—kapag kumain ng pagkain ng iba, ang bunga (pala) ay napupunta sa may-ari ng pagkaing iyon.

Verse 80

विधवा चैव या नारी तस्या यात्राविधिं ब्रुवे । कुंकुमं चन्दनं चैव तांबूलं च स्रजस्तथा

Para sa babaeng balo, ipahahayag ko ang wastong tuntunin ng banal na paglalakbay: iwasan ang kumkuma (safron), pahid na sandalwood, nganga (betel), at gayundin ang mga kuwintas ng bulaklak.

Verse 81

रक्तवस्त्राणि सर्वाणि शय्या प्रास्तरणानि च । अशिष्टैः सह संभाषो द्विवारं भोजनं तथा

Iwasan ang lahat ng pulang kasuotan, ang higaan at mararangyang sapin; ang pakikipag-usap sa mga walang-galang; at gayundin ang pagkain nang dalawang ulit sa isang araw.

Verse 82

पुंसां प्रदर्शनं चैव हास्यं तमसि वर्जयेत् । सशब्दोपानहौ चैव नृत्यं गतिं च वर्जयेत्

Iwasan ang pagpapakita ng sarili sa harap ng mga lalaki, at iwasan ang pagtawa sa dilim. Iwasan din ang maingay na panyapak, gayundin ang pagsasayaw at paglalagalag.

Verse 83

धारणं चैव केशानामंजनं च विलेपनम् । असतीजनसंसर्गं पांडित्यं च परित्यजेत्

Iwasan ang masalimuot na pag-aayos ng buhok, ang paglalagay ng anjana (kohl) at mga pampahid na pampaganda; iwasan ang pakikisama sa masasamang-asal; at talikdan din ang pagyayabang ng karunungan.

Verse 84

नित्यं स्नानं च कुर्वीत श्वेतवस्त्राणि धारयेत् । यतिश्च ब्रह्मचारी च विधवा च विशेषतः

Dapat magpaligo araw-araw at magsuot ng puting kasuotan—lalo na ang renunciate (yati), ang mag-aaral na brahmacārin, at ang babaeng balo.

Verse 86

देव्युवाच । तपांसि कानि कथ्यन्ते क्षेत्रे प्राभा सिके नरैः । कानि दानानि दीयन्ते केषु तीर्थेषु वा कथम्

Wika ng Diyosa: “Sa banal na kṣetra ng Prabhāsa, anong mga tapas (pagpapakasakit at disiplina) ang binabanggit ng mga tao? Anong mga dāna (kaloob) ang ibinibigay, sa aling mga tīrtha, at sa anong paraan?”

Verse 87

ईश्वर उवाच । तपः परं कृतयुगे त्रेतायां ज्ञानमिष्यते । द्वापरे यजनं धन्यं दानमेकं कलौ युगे

Sinabi ni Īśvara: “Sa Kṛta Yuga, ang tapas ang pinakamataas; sa Tretā, ang jñāna (kaalamang espirituwal) ang itinakda; sa Dvāpara, ang yajña (handog na sakripisyo) ang pinagpala; ngunit sa Kali Yuga, ang dāna (kawanggawa) lamang ang iisang pangunahing landas.”

Verse 88

तपस्तप्यन्ति मुनयः कृच्छ्रचान्द्रायणादिकम् । गत्वा प्राभासिकं क्षेत्रं लोकाश्चान्ये कृते युगे

Sa Kṛta Yuga, ang mga muni ay nagsasagawa ng mahigpit na tapas—gaya ng mga panatang Kṛcchra at Cāndrāyaṇa—at gayundin ang iba pang tao: pagdating sa banal na lupain ng Prābhāsa, isinasabuhay nila ang gayong disiplina.

Verse 89

कलौ दानानि दीयन्ते ब्राह्मणेभ्यो यथाविधि । प्रभासं क्षेत्रमासाद्य तपसां प्राप्यते फलम्

Sa Kali Yuga, ang mga dāna ay dapat ibigay sa mga brāhmaṇa ayon sa wastong tuntunin; at sa pagdating sa banal na kṣetra ng Prabhāsa, natatamo ang bunga ng tapas.

Verse 90

तुलापुरुषब्रह्माण्डपृथिवीकल्पपादपाः । हिरण्य कामधेनुश्च गजवाजिरथास्तथा

Ang mga dakilang handog na tinatawag na Tulāpuruṣa, Brahmāṇḍa, Pṛthivī, at Kalpapādapa; gayundin ang ginintuang Kāmadhenu; at maging ang mga elepante, kabayo, at mga karwahe—ang mga ito’y binibilang na mahahalay na dāna.

Verse 91

रत्नधेनुहिरण्याश्वसप्तसागर एव च । महाभूतघटो विश्वचक्रकल्पलताभिधः

Mayroon pa ring mga dakilang handog na tinatawag na Ratnadhenu, Hiraṇyāśva, at Saptasāgara; at yaong pinangalanang Mahābhūtaghaṭa, Viśvacakra, at Kalpalatā.

Verse 92

प्रभासे नृपतिर्दद्या न्महादानानि षोडश । धान्यरत्नगुडस्वर्णतिलकार्पासशर्कराः

Sa Prabhāsa, nararapat na ipagkaloob ng hari ang labing-anim na dakilang handog—gaya ng butil, hiyas, jaggery, ginto, linga, bulak at asukal, at iba pa.

Verse 93

सर्पिर्लवणरूप्याख्या दशैते पर्वताः स्मृताः । गुडाज्यदधिमध्वंबुसलिल क्षीरशर्कराः । रत्नाख्याश्च स्वरूपेण दशैता धेनवो मताः

Sampung “bundok” ang inaalala—na tinatawag na ghee, asin, pilak, at iba pa. Gayundin: jaggery, ghee, yogurt, pulot, tubig, malinaw na tubig, gatas at asukal; at sa anyo ay may sampung “baka” na itinuturing na mga bakang-hiyas.

Verse 94

तेषामेकतमं दानं तीर्थेतीर्थे पृथक्पृथक् । प्रदेयान्येकवारं वा सरस्वत्यब्धि संगमे

Sa mga handog na ito, maaaring ialay ang isa sa bawat tīrtha nang magkakahiwalay; o kaya’y ibigay nang minsanan sa tagpuan kung saan sumasanib ang Sarasvatī at ang karagatan.

Verse 95

तांबूलं मधु मांसं च सुरापानसमं विदुः । एतेषां वर्ज्जनाद्देवि सम्यग्यात्राफलं लभेत्

Ang tāmbūla (nganga), pulot, at karne ay itinuturing na katulad ng pag-inom ng alak. O Diyosa, sa pag-iwas sa mga ito, matatamo ang ganap na bunga ng paglalakbay-pananampalataya nang wasto.

Verse 96

यत्र तीर्थे लभेल्लिंगं तीर्थं च विमलोदकम् । तत्राग्निकार्यं कृत्वादौ विशिष्टं दानमिष्यते

Sa alinmang tīrtha na doo’y natatamo ang liṅga at ang tīrtha na may dalisay na tubig, doon—pagkatapos munang isagawa ang ritwal ng apoy (agni-kārya)—iniuutos ang isang handog-dāna na lubhang dakila.

Verse 97

तर्पणं पितृदेवानां श्राद्धं दानं सदक्षिणम् । तीर्थेतीर्थे च गोदानं नियतः प्रकृतो विधिः

Maghandog ng tarpaṇa (pag-aalay ng tubig) sa mga ninuno at sa mga diyos; isagawa ang śrāddha; magbigay ng dāna na may nararapat na dakṣiṇā; at sa bawat tīrtha ay gawin ang go-dāna (pag-aalay ng baka)—ito ang itinakda at iniuutos na pamamaraan.

Verse 98

विशिष्टख्यातलिंगेषु वृषदानं विधीयते । स्नानं विलेपनं पूजां देवतानां समाचरेत्

Sa mga dambanang liṅga na tanyag at lubhang iginagalang, iniuutos ang vṛṣa-dāna, ang pag-aalay ng toro. Dapat ding isagawa ang paliligo, pagpapahid ng mabangong unguento, at pagsamba sa mga diyos.

Verse 99

जगतीं चार्चयेद्भक्त्या तथा चैवोपलेपयेत् । प्रासादं धवलं सौधं कारयेज्जीर्णमुद्धरेत्

Sa debosyon, sambahin ang jagatī, ang plataporma ng templo, at pahiran at ayusin itong muli. Magpagawa ng maliwanag at maputing prāsāda, at ipanumbalik ang anumang luma at sira-sira.

Verse 100

पुष्पवाटीं स्नानकूपं निर्मलं कारयेद्व्रती । ब्राह्मणानां भूरिदानं देवपूजाकराय च

Ang tumutupad ng vrata ay dapat magtatag ng hardin ng mga bulaklak at magpagawa ng malinis na balon para sa paliligo. Dapat din siyang magbigay ng saganang kaloob sa mga Brāhmaṇa at maglaan ng mga kailangan para sa pagsasagawa ng pagsamba sa mga diyos.

Verse 101

सर्वत्र देवयात्रायां विधिरेष प्रवर्त्तते । तीर्थमभ्युद्धरेज्जीर्णं मार्जयेत्कथयेत्फलम्

Sa bawat paglalakbay-pananampalataya at prusisyon para sa mga diyos, ito ang tuntuning sinusunod: ibalik at ayusin ang lumang tīrtha, linisin ito, at ipahayag ang bunga ng kabanalan nito.

Verse 102

प्रसिद्धे च महादानं मध्यमे चैव मध्यमम् । गोदानं सर्वतीर्थेषु सुवर्णमथ निष्क्रयः । हिरण्यदानं सर्वेषां दानानामेव निष्कृतिः

Sa tīrtha na tanyag, maghandog ng dakilang dāna; sa tīrtha na katamtaman, maghandog ng katamtamang dāna. Sa lahat ng banal na pook, pinupuri ang pag-aalay ng baka; at ang ginto ay handog na pantubos. Ang pag-aalay ng ginto ay ipinahahayag na siyang pag-alis-sala at pagganap ng lahat ng dāna.

Verse 103

एवं कृत्वा नरो भक्त्या लभते जन्मनः फलम् । तीर्थेषु दानं वक्ष्यामि येषु यद्दीयते तिथौ

Kapag ginawa ito nang may debosyon, natatamo ng tao ang tunay na bunga ng pagsilang bilang tao. Ngayon ay ilalarawan ko ang mga dāna sa mga tīrtha—kung ano ang dapat ihandog sa bawat tithi (araw ng buwan).

Verse 104

प्रभासे प्रतिपद्दानं दातव्यं कांचनं शुभम् । द्वितीयायां तथा वस्त्रं तृतीयायां च मेदिनीम्

Sa Prabhāsa, sa Pratipad (unang araw ng buwan), dapat ihandog ang mapalad na ginto. Sa ikalawang araw, damit ang iaalay; at sa ikatlong araw, lupa (medinī) ang ipagkakaloob.

Verse 105

चतुर्थ्यां दापयेद्धान्यं पंचम्यां कपिलां तथा । षष्ठ्यामश्वं च सप्तम्यां महिषीं तत्र दापयेत्

Sa ikaapat na araw, magbigay ng butil at ani; sa ikalimang araw, ihandog ang kapilā na baka (kulay kayumangging-dilaw). Sa ikaanim na araw, maghandog ng kabayo; at sa ikapitong araw, doon (sa Prabhāsa), maghandog ng kalabaw.

Verse 106

अष्टम्यां वृषभं दत्त्वा नीलं लक्षणसंयुतम् । नवम्यां तु गृहं दद्याच्चक्रं शंखं गदां तथा

Sa ikawalong tithi (Aṣṭamī), maghandog ng isang torong bughaw na may mga mapalad na tanda; sa ikasiyam (Navamī), magbigay ng isang bahay, at ihandog din ang cakra, śaṅkha, at gadā bilang mga banal na sagisag.

Verse 107

दशम्यां सर्वगंधांश्च एकादश्यां च मौक्तिकम् । द्वादश्यां सुव्रतेन्नाद्यं प्रवालं विधिवत्तथा

Sa ikasampung tithi (Daśamī), ihandog ang lahat ng uri ng pabango; sa ikalabing-isa (Ekādaśī), ang mga perlas. Sa ikalabing-dalawa (Dvādaśī), ang masunuring tagapanata ay nararapat na magbigay, ayon sa tuntunin, ng korales at iba pang itinakdang handog.

Verse 108

स्त्रियो देयास्त्रयोदश्यां भूतायां ज्ञानदो भवेत् । अमावास्यामनुप्राप्य सर्वदानानि दापयेत्

Sa ikalabintatlong tithi (Trayodaśī), kapag ito ang tithing Bhūtā, magbigay ng kaloob sa mga kababaihan—ito’y nagiging pagkakaloob ng karunungan. At pagdating ng Amāvāsyā (bagong buwan), ipagawa ang lahat ng uri ng kawanggawa.

Verse 109

एवं दानं प्रदत्त्वा तु दश कृत्वः फलं लभेत्

Kapag nagkaloob ng kawanggawa sa ganitong paraan, matatamo ang bunga nang sampung ulit.

Verse 110

देव्युवाच । भक्तिदानविहीना ये प्रभासं क्षेत्रमागताः । स्नानमन्त्रविहीनाश्च वद तेषां तु किं फलम्

Wika ng Diyosa: “Yaong mga dumarating sa banal na kṣetra ng Prabhāsa na walang debosyon at walang pagkakaloob, at naliligo pa nang walang mga mantra sa pagligo—sabihin mo sa akin, anong bunga ang kanilang matatamo?”

Verse 111

ईश्वर उवाच । सधना निर्द्धना वापि समंत्रा मंत्रवर्जिताः । प्रभासे निधनं प्राप्ताः सर्वे यांति शिवालयम्

Wika ni Īśvara: “Mayaman man o dukha, may mantra man o walang mantra—sinumang mamatay sa Prabhāsa, silang lahat ay tutungo sa tahanan ni Śiva.”

Verse 112

ये मंत्रहीनाः पुरुषा धर्महीनाश्च ये मृताः । तेषामेकं विमानं तु ददामि सुमहत्प्रिये

“Kahit ang mga lalaking walang mantra, at kahit yaong walang dharma, kung mamatay sila roon—O minamahal, ipagkakaloob Ko sa kanila ang iisang napakadakilang karwaheng makalangit.”

Verse 113

स्नानदानानुरूप्येण प्राप्नुवंति परं पदम् । केचित्स्नानप्रभावेन केचिद्दानेन मानवाः

Ayon sa sukat ng banal na pagligo at pagkakawanggawa, naaabot ng tao ang kataas-taasang kalagayan. Ang ilan ay sa bisa ng pagligo; ang iba naman ay sa bisa ng pagbibigay.

Verse 114

केचिल्लिंगप्रणामेन केचिल्लिंगार्च्चनेन च । केचिद्ध्यानप्रभावेन केचिद्योगप्रभावतः

Ang ilan ay nakakamit ito sa pagyukod sa Liṅga; ang ilan sa pagsamba sa Liṅga. Ang ilan sa bisa ng pagninilay; at ang ilan sa bisa ng yoga.

Verse 115

केचिन्मं त्रस्य जाप्येन केचिच्च तपसा शुभे । तीर्थे संन्यसनैः केचित्केचिद्भक्त्यनुसारतः

Ang ilan ay (nakaaabot doon) sa pag-uulit ng mantra (japa); ang ilan, O mapalad, sa pamamagitan ng austeridad o tapa. Ang ilan sa pagtalikod sa sarili sa banal na pook (tīrtha); at ang ilan ayon sa landas ng bhakti, debosyon.

Verse 116

एते चान्ये च बहव उत्तमाधममध्यमाः । सर्वे शिवपुरं यांति विमानैः सूर्यसंनिभैः

Ang mga ito at marami pang iba—maging pinakamataas, panggitna, o mababa—ay pawang nagtutungo sa lunsod ni Śiva, sakay ng mga sasakyang makalangit na nagniningning na gaya ng araw.

Verse 117

त्रिशूलांकितहस्ताश्च सर्वे च वृषवाहनाः । दिव्याप्सरोगणाकीर्णाः क्रीडंते मत्प्रभावतः

Lahat sila’y may mga kamay na may tatak ng trident, at lahat ay nakasakay sa toro. Napaliligiran ng mga pangkat ng banal na apsara, sila’y naglalaro at nagagalak—sa bisa ng Aking biyaya.

Verse 118

एवं भक्त्यनुसारेण ददामि फलमव्ययम् । अलेपकं प्रभासं तु धर्माधर्मैर्न लिप्यते

Kaya nito, ayon sa antas ng debosyon, ipinagkakaloob Ko ang bungang di-nasisira. Ang Prabhāsa ay “di-nadudungisan” (alepaka): hindi nadadapuan ng kabutihan o kasamaan.

Verse 119

धर्मं चरंत्यधर्मं वा शिवं यांति न संशयः

Maging sila’y nagsasagawa ng dharma o adharma, mararating nila si Śiva—walang alinlangan.

Verse 120

जन्मप्रभृति यो देवि नरो नेत्रविवर्जितः । मम क्षेत्रे मृतः सोऽपि रुद्रलोके महीयते

O Devī, kahit ang lalaking bulag mula pa sa kapanganakan—kung mamatay sa Aking banal na kṣetra—siya man ay pararangalan sa daigdig ni Rudra.

Verse 121

जन्मप्रभृति यो देवि श्रवणाभ्यां विवर्जितः । प्रभासे निधनं प्राप्तः स भवेन्मत्परिग्रहः

O Devī, ang sinumang mula pagkasilang ay walang pandinig—kung siya’y mamatay sa Prabhāsa—siya’y tatanggapin sa aking sariling pagkalinga at pananagutan.

Verse 122

अथातः संप्रवक्ष्यामि तीर्थानां स्पर्शने विधिम् । मन्त्रेण मंत्रितं तीर्थं भवेत्संनिहितं तथा

Ngayon ay ipaliliwanag ko ang wastong paraan ng paghipo (pag-anyaya) sa mga banal na tīrtha. Ang tīrtha na pinabanal sa pamamagitan ng mantra ay nagiging tunay na naroroon doon.

Verse 123

प्रथमं चालभेत्तीर्थं प्रणवेन जलं शुचि । अवगाह्य ततः स्नायादध्यात्ममन्त्रयोगतः

Una, tanggapin ang tīrtha sa pamamagitan ng Praṇava (Oṃ) at dalisay na tubig. Pagkalubog, saka maligo ayon sa panloob na disiplina (adhyātma) na kaugnay ng mantra.

Verse 124

ओंनमो देवदेवाय शितिकण्ठाय दंडिने । रुद्राय वामहस्ताय चक्रिणे वेधसे नमः

Oṃ—pagpupugay sa Diyos ng mga diyos: sa Panginoong bughaw ang lalamunan, tagapagdala ng tungkod; sa Rudra, ang gumagamit ng kaliwang kamay; sa Panginoong may cakra; sa Lumikha (Vedhas)—sumasamba ako.

Verse 125

सरस्वती च सावित्री वेदमाता विभावरी । संनिधानं कुरुष्वात्र तीर्थे पाप प्रणाशिनि । सर्वेषामेव तीर्थानां मंत्र एष उदाहृतः

Sarasvatī at Sāvitrī—Ina ng mga Veda, ang nagniningning—itatag ninyo ang inyong pagdalo rito, sa tīrtha na ito, O tagapuksa ng kasalanan. Ang mantrang ito’y ipinahayag para sa lahat ng tīrtha.

Verse 126

इत्युच्चार्य नमस्कृत्वा स्नानं कुर्याद्यथाविधि । उपवासं ततः कुर्यात्तस्मिन्नहनि सुव्रते

Pagkasambit nang gayon at matapos magbigay-galang, dapat maligo ayon sa tuntuning ritwal. Pagkaraan, sa araw na iyon, O taong may banal na panata, isagawa ang pag-aayuno (upavāsa).

Verse 127

सा तिथिर्वर्षमेकं तु उपोष्या भक्तितत्परैः

Ang tithi na iyon, tunay nga, ay dapat tuparin sa pamamagitan ng pag-aayuno sa loob ng isang buong taon ng mga taong nakatuon sa bhakti.

Verse 128

देव्युवाच । कस्मिंस्तीर्थे नरैः पूर्वं प्रभासक्षेत्रमागतैः । स्नानं कार्यं महादेवि तन्मे विस्तरतो वद

Wika ng Diyosa: “Kapag dumating ang mga tao sa banal na pook ng Prabhāsa, sa aling tīrtha sila dapat unang magsagawa ng paliligo-ritwal, O Mahādevī? Ipagpaliwanag mo sa akin nang masinsin.”

Verse 129

ईश्वर उवाच । हंत ते संप्रवक्ष्यामि आद्यं तीर्थं महाप्रभम् । पूर्वं यत्र नरैः स्नानं क्रियते तच्छृषुष्व मे

Sinabi ni Īśvara: “Mabuti; ipaliliwanag ko sa iyo ang unang tīrtha, na lubhang maningning. Ang pook na doo’y unang naliligo ang mga tao—makinig ka sa akin.”