Adhyaya 207

Verse 1

ईश्वर उवाच । ईश्वर उवाच । अतः परं प्रवक्ष्यामि श्राद्धदानान्यनुक्रमात् । तारणाय च भूतानां सरस्वत्यब्धिसंगमे

Wika ni Īśvara: Mula ngayon, ipaliliwanag Ko nang sunod-sunod ang mga handog na ibinibigay sa Śrāddha, para sa pagliligtas ng mga nilalang, sa tagpuan ng Sarasvatī at karagatan.

Verse 2

लोके श्रेष्ठतमं सर्वं ह्यात्मनश्चापि यत्प्रियम् । सर्वं पितॄणां दातव्यं तदेवाक्षय्यमिच्छताम्

Anumang itinuturing na pinakamainam sa mundong ito—at anumang pinakamamahal ng sariling puso—ay dapat ihandog para sa mga Pitṛ (mga ninuno). Para sa naghahangad ng di-nasisirang gantimpala, ang handog na iyon ay nagiging di-nauubos na kabutihan.

Verse 3

जांबूनदमयं दिव्यं विमानं सूर्यसन्निभम् । दिव्याप्सरोभिः संकीर्णमन्नदो लभतेऽक्षयम्

Ang nagkakaloob ng pagkain ay nagtatamo ng di-nauubos na gantimpala: isang makalangit na vimāna na yari sa ginto ng Jāmbūnada, nagniningning na parang araw, at punô ng mga Apsaras na makalangit.

Verse 4

आच्छादनं तु यो दद्यादहतं श्राद्धकर्मणि । आयुः प्रकाशमैश्वर्यं रूपं तु लभते च सः

Sinumang sa ritwal ng Śrāddha ay maghandog ng kasuotang malinis at di-marumi bilang kaloob na pantakip, siya’y magkakamit ng mahabang buhay, ningning, kasaganaan, at kagandahan.

Verse 5

कमण्डलुं च यो दद्याद्ब्राह्मणे वेदपारगे । मधुक्षीरस्रवा धेनुर्दातारमनुगच्छति

Sinumang maghandog ng kamaṇḍalu sa isang Brāhmaṇa na bihasa sa mga Veda—susundan siya ng isang bakang umaagos ang pulot at gatas, bilang gantimpala at pag-alalay ng kabutihan.

Verse 6

यः श्राद्धे अभयं दद्यात्प्राणिनां जीवितैषिणाम् । अश्वदानसहस्रेण रथदानशतेन च । दन्तिनां च सहस्रेण अभयं च विशिष्यते

Sa panahon ng śrāddha, ang sinumang magbigay ng ‘abhaya’—ang pag-iingat na walang takot—sa mga nilalang na nagnanais mabuhay, ang handog na iyon ay higit na dakila: hihigit sa sanlibong handog ng kabayo, sandaang handog ng karwahe, at sanlibong handog ng elepante.

Verse 7

यानि रत्नानि मेदिन्यां वाहनानि स्त्रियस्तथा । क्षिप्रं प्राप्नोति तत्सर्वं पितृभक्तस्तु मानवः

Anumang hiyas sa lupa, pati mga sasakyan at maging kapalaran sa pag-aasawa—ang taong tapat sa mga Pitṛ (mga Ninuno) ay mabilis na makakamtan ang lahat ng iyon.

Verse 8

पितरः सर्वलोकेषु तिथिकालेषु देवताः । सर्वे पुरुषमायांति निपानमिव धेनवः

Sa lahat ng daigdig, sa mga takdang tithi, ang mga Pitṛ ay tulad ng mga diyos; silang lahat ay lumalapit sa tao, gaya ng mga baka na nagtitipon sa inuman ng tubig.

Verse 9

मा स्म ते प्रतिगच्छेयुः पर्वकाले ह्यपूजिताः । मोघास्तेषां भवन्त्वाशाः परत्रेह च मा क्वचित्

Huwag mong hayaang ang mga Pitṛ ay umuwi mula sa iyo sa mga banal na panahon ng parva nang hindi napaparangalan. Kapag hindi sila sinamba nang nararapat, ang kanilang mga pag-asa ay magiging walang saysay—sa kabilang-buhay at maging sa buhay na ito.

Verse 10

सरस्वत्यास्तु सान्निध्यं यस्त्वेकं भोजयेद्द्विजम् । कोटिभोज्यफलं तस्य जायते नात्र संशयः

Sa harapan ni Sarasvatī, ang sinumang magpakain kahit sa iisang dwija (Brahmana), ang bunga ng kanyang kabutihan ay katumbas ng pagpapakain sa sampung milyon—walang alinlangan dito.

Verse 11

अमावास्यां नरो यस्तु परान्नमुपभुञ्जते । तस्य मासकृतं पुण्यमन्नदातुः प्रजायते

Sa araw ng amāvāsyā (bagong buwan), kung ang isang tao ay kumain ng pagkaing ibinigay ng iba, ang kabutihang naipon niya sa loob ng isang buwan ay mapupunta sa nagbigay ng pagkain.

Verse 12

षण्मासमयने भुंक्ते त्रीन्मासान्विषुवे स्मृतम् । वर्षैर्द्वादशभिश्चैव यत्पुण्यं समुपार्जितम् । तत्सर्वं विलयं याति भुक्त्वा सूर्येन्दुसंप्लवे

Kung kumain sa panahon ng ayana (pagliko ng araw sa solstis), sinasabing nauubos ang kabutihang naipon sa anim na buwan; sa viṣuva (equinox), sa tatlong buwan. At anumang kabutihang naipon sa loob ng labindalawang taon—sa pagkain sa oras ng paglalaho ng araw at buwan—lahat ay naglalaho.

Verse 13

साग्रं मासं रवेः क्रान्तावाद्यश्राद्धे त्रिवत्सरम् । मासिकेऽप्यथ वर्षस्य षण्मासे त्वर्धवत्सरम्

Sa saṅkrānti (paglipat ng Araw), ang bunga ay tumatagal nang bahagyang higit sa isang buwan; sa unang śrāddha, tatlong taon. Kahit sa buwanang ritwal, tumatagal ito ng isang taon; sa kalahating-taunang ritwal, kalahating taon.

Verse 14

तथा संचयनश्राद्धे जातिजन्मकृतं नृणाम् । मृत शय्याप्रतिग्राही वेदस्यैव च विक्रयी । ब्रह्मस्वहारी च नरस्तस्य शुद्धिर्न विद्यते

Gayundin, sa saṃcayana-śrāddha (ritwal ng pagtitipon ng mga buto), isinasaalang-alang ang ilang dungis na nagmumula sa uri at kapanganakan ng tao. Ngunit ang taong tumatanggap ng higaan ng patay, nagbebenta ng Veda, at nagnanakaw ng pag-aari ng mga Brahmana—para sa kanya ay walang paglilinis.

Verse 15

तडागानां सहस्रेण ह्यश्वमेधशतेन च । गवां कोटि प्रदानेन भूमिहर्ता न शुद्ध्यति

Kahit magpagawa ng sanlibong lawa, kahit magsagawa ng sandaang handog na Aśvamedha, at kahit magbigay ng sampung milyong baka—ang magnanakaw ng lupa ay hindi nalilinis.

Verse 16

सुवर्णमाषं गामेकां भूमेरप्यर्धमंगुलम् । हरन्नरकमाप्नोति यावदाभूतसंप्लवम्

Ang sinumang magnakaw kahit isang māṣa na bigat ng ginto, isang baka, o kahit kalahating lapad ng daliri na lupa, ay mapupunta sa impiyerno hanggang sa pagkalusaw ng mga nilalang.

Verse 17

ब्रह्महत्या सुरापानं दरिद्रस्य तु यद्धनम् । गुरोः पत्नी हिरण्यं च स्वर्गस्थमपि पातयेत्

Ang pagpatay sa Brahmana, pag-inom ng alak, pagkuha ng yaman ng dukha, paglapastangan sa asawa ng guro, at pagnanakaw ng ginto—ang mga kasalanang ito’y makapagpapabagsak kahit sa nasa langit na.

Verse 18

सहस्रसंमिता धेनुरनड्वान्दश धेनवः । दशानडुत्समं यानं दशयानसमो हयः

Ang isang baka ay itinuturing na katumbas ng isang libo; ang isang toro ay katumbas ng sampung baka. Ang isang sasakyan ay katumbas ng sampung toro; at ang isang kabayo ay katumbas ng sampung sasakyan.

Verse 19

दशहयसमा कन्या भूमिदानं ततोऽधिकम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन विक्रयं नैव कारयेत्

Ang pag-aalay ng isang dalaga sa pag-aasawa ay katumbas ng sampung kabayo; ngunit ang pagdalo ng lupa ay higit pa roon. Kaya sa lahat ng pagsisikap, huwag kailanman magpabenta ng mga banal na bagay.

Verse 20

विशेषतो महाक्षेत्रे सर्वपातकनाशने । चितिकाष्ठं च वै स्पृष्ट्वा यज्ञयूपांस्तथैव च । वेदविक्रयकर्तारं स्पृष्ट्वा स्नानं विधीयते

Lalo na sa dakilang banal na pook na pumupuksa sa lahat ng kasalanan: kung mahawakan ang kahoy ng puneraryong siga, o ang mga haliging panghandog (yūpa), o mahawakan ang nagbebenta ng Veda, ipinag-uutos ang pagligo bilang paglilinis.

Verse 21

आदेशं पठते यस्तु आदेशं च ददाति यः । द्वावेतौ पापकर्माणौ पातालतलवासिनौ

Ngunit ang bumibigkas ng ‘ādeśa’ at ang nagbibigay ng gayong ‘ādeśa’—kapwa sila mga gumagawa ng kasalanang karma, at nakatakdang manahan sa Pātāla, ang mga daigdig sa ilalim.

Verse 22

आदेशं पठते यस्तु राजद्वारे तु मानवः । सोऽपि देवि भवेद्वृक्ष ऊषरे कंटकावृतः । स्थितो वै नृपतिद्वारि यः कुर्याद्वेदविक्रयम्

O Diyosa, ang taong bumibigkas ng mga pahayag (ādeśa) sa tarangkahan ng hari—siya’y magiging punongkahoy sa tigang at maalat na lupain, nababalutan ng mga tinik. Gayundin, ang sinumang tumatayo sa pintuang-hari at ipinagpapalit ang Veda na parang kalakal ay mahuhulog sa gayong kapalaran.

Verse 23

ब्रह्महत्यासमं पापं न भूतं न भविष्यति । वरं कुर्वन्ध्रुवं देवि न कुर्याद्वेदविक्रयम्

Walang kasalanang naging umiiral o iiral pa na kapantay ng brahma-hatyā, ang pagpatay sa isang brāhmaṇa. Kaya, O Diyosa, kahit sa paghahangad ng sariling pakinabang, huwag na huwag ipagbili ang Veda.

Verse 24

हत्वा गाश्च वरं मांसं भक्षयीत द्विजाधमः । वरं जीवेत्समं म्लेच्छैर्न कुर्याद्वेदविक्रयम्

Kahit ang pinakamasamang ‘dalawang-ulit na isinilang’—mas mabuti pang pumatay ng baka at kainin ang laman nito; mas mabuti pang mamuhay na kapantay ng mga mleccha—kaysa gawin ang kasalanang pagbebenta ng Veda.

Verse 25

प्रत्यक्षोक्तिः प्रत्ययश्च प्रश्नपूर्वः प्रतिग्रहः । याजनाऽध्यापने वादः षड्विधो वेदविक्रयः

Ang “pagbebenta ng Veda” ay sinasabing may anim na uri: tuwirang pagbanggit ng bayad, pakikipagtawaran/pagtiyak, pagtanggap ng handog matapos tanungin muna (may kondisyon), pagganap bilang pari sa yajña kapalit ng bayad, pagtuturo kapalit ng bayad, at pakikipagtalo para sa pakinabang.

Verse 26

वेदाक्षराणि यावन्ति नियुंक्ते स्वार्थकारणात् । तावतीर्भ्रूणहत्या वै प्राप्नुयाद्वेदविक्रयी

Kung ilang pantig ng Veda ang ginagamit ng nagbebenta ng Veda para sa sariling kapakinabangan, gayon din karami ang tunay na kasalanang bhrūṇa-hatyā (pagpatay sa sanggol sa sinapupunan) na kanyang pinapasan.

Verse 27

वेदानुयोगाद्यो दद्याद्ब्राह्मणाय प्रतिग्रहम् । स पूर्वं नरकं याति ब्राह्मणस्तदनन्तरम्

Sinumang magbigay ng handog sa isang brāhmaṇa bilang bayad na nakatali sa paggamit ng Veda, siya ang mauuna sa impiyerno; ang brāhmaṇang tumanggap ay susunod pagkatapos.

Verse 28

वैश्वदेवेन हीना ये हीनाश्चातिथ्यतोऽपि ये । कर्मणा सर्ववृषला वेदयुक्ता ह्यपि द्विजाः

Yaong mga nagpapabaya sa handog na Vaiśvadeva at yaong nagkukulang din sa pagtanggap sa panauhin—sa kanilang gawa, sila’y lubos na tulad ng vṛṣala (hamak na tao), kahit sila’y “dalawang ulit na isinilang” at kahit may kaalamang Veda.

Verse 29

येषामध्ययनं नास्ति ये च केचिदनग्नयः । कुलं वाऽश्रोत्रियं येषां ते सर्वे शूद्रजातयः

Yaong mga walang pag-aaral (ng banal na kaalaman) at yaong hindi nag-iingat ng mga sagradong apoy—na ang angkan ay hindi śrotriya (walang tradisyong Veda)—silang lahat ay itinuturing na nasa katayuang śūdra.

Verse 30

मृतेऽहनि पितुर्यस्तु न कुर्याच्छ्राद्धमादरात् । मातुश्चैव वरारोहे स द्विजः शूद्रसंनिभः

Ang sinumang sa araw ng pagpanaw ng ama ay hindi nagsasagawa ng śrāddha nang may taimtim na paggalang—at gayundin para sa ina, O may marikit na balakang—ang gayong ‘dalawang-ulit na isinilang’ ay maihahambing sa isang śūdra sa katayuang dharmiko.

Verse 31

मृतके यस्तु भुञ्जीत गृहीतशशिभास्करे । गजच्छायासु यः कश्चित्तं च शूद्रवदाचरेत्

Ang kumakain sa panahon ng sūtaka (dungis dahil sa kamatayan), o kapag ang buwan at araw ay ‘nasasakmal’ (eklips), at sinumang kumakain sa lilim ng mga elepante—ang gayon ay dapat ituring na kumikilos na parang śūdra sa asal-dharma.

Verse 32

ब्रह्मचारिणि यज्ञे च यतौ शिल्पिनि दीक्षिते । यज्ञे विवाहे सत्रे च सूतकं न कदाचन

Para sa brahmacārin (mag-aaral na selibat), sa taong abala sa yajña, sa yati (ascetic), sa manggagawang artisan, at sa taong nasa dīkṣā—gayundin sa panahon ng yajña, kasal, o satra—hindi kailanman ipinapataw ang sūtaka.

Verse 33

गोरक्षकान्वणिजकांस्तथा कारुकुशीलवान् । स्पृश्यान्वार्धुषिकांश्चैव विप्रान्शूद्रवदाचरेत्

Ang mga tagapangalaga ng baka, mga mangangalakal, mga artisan at mga tagapagtanghal, pati yaong tinatawag na ‘maaaring hipuin’ ngunit mababa ang katayuan, at ang mga nagpapautang na may tubo—ang mga ito, kahit ipinanganak na brāhmaṇa, ay dapat tratuhing gaya ng śūdra sa usaping ritwal.

Verse 34

ब्राह्मणः पतनीयेषु वर्तमानो विकर्मसु । दाम्भिको दुष्कृतप्रायः स च शूद्रसमः स्मृतः

Ang brāhmaṇa na namumuhay sa mga gawaing nagdudulot ng pagbagsak (pātana), nabubuhay sa vikarma (ipinagbabawal na gawain), mapagkunwari at kadalasang gumagawa ng masama—siya’y inaalaalang kapantay ng śūdra sa paghatol ng dharma.

Verse 35

अस्नाताशी मलं भुंक्ते अजापी पूयशोणितम् । अहुत्वा तु कृमीन्भुंक्ते अदत्त्वा विषभोजनम्

Ang kumakain nang hindi naliligo ay tila kumakain ng karumihan; ang hindi nagja-japa ay tila lumulunok ng nana at dugo; ang kumakain nang hindi muna nag-aalay sa banal na apoy/sa mga diyos ay tila kumakain ng uod; at ang kumakain nang hindi nagbibigay ng dāna (kawanggawa) ay tila kumakain ng lason.

Verse 36

परान्नेन तु भुक्तेन मिथुनं योऽधिगच्छति । यस्यान्नं तस्य ते पुत्रा अन्नाच्छुक्रं प्रवर्तते

Ang sinumang matapos kumain ng pagkain ng iba ay makipagtalik, ang kanyang mga anak ay sinasabing sa nagbigay ng pagkaing iyon; sapagkat mula sa pagkain ay napapagalaw ang binhing panlalaki (śukra).

Verse 37

राजान्नं तेज आदत्ते शूद्रान्नं ब्रह्मवर्चसम् । आयुः सुवर्णकारान्नं यशश्चर्मावकर्तिनः

Ang pagkain ng hari ay kumukuha ng ningning; ang pagkain ng śūdra ay kumukuha ng brahmic na karangalan (brahmavarcasa); ang pagkain ng panday-ginto ay kumukuha ng haba ng buhay; at ang pagkain ng manggagawa ng balat ay kumukuha ng dangal at pangalan.

Verse 38

कारुकान्नं प्रजा हन्ति बलं निर्णेजकस्य च । गणान्नं गणिकान्नं च लोकेभ्यः परिकृन्तति

Ang pagkain ng artesano ay sumisira sa lahi at supling; ang pagkain ng tagalaba ay sumisira sa lakas; at ang pagkain ng mga gaṇa (tagapaglingkod sa templo) at ng isang courtesan ay pumuputol sa tao mula sa mas mataas na mga daigdig.

Verse 39

पूयं चिकित्सकस्यान्नं पुंश्चल्यास्त्वन्नमिन्द्रियम् । विष्ठा वार्धुषिकस्यान्नं शस्त्रविक्रयिणो मलम्

Ang pagkain ng manggagamot ay inihahambing sa nana; ang pagkain ng patutot ay inihahambing sa pagbagsak ng mga pandama (indriya); ang pagkain ng usurero ay inihahambing sa dumi; at ang pagkain ng nagtitinda ng sandata ay inihahambing sa karumihan.

Verse 40

गायत्रीसारमात्रोऽपि वरं विप्रः सुयन्त्रितः । नायंत्रितश्चतुर्वेदी सर्वाशी सर्वविक्रयी

Higit na mainam ang isang brāhmaṇa na nakaaalam man lamang ng diwa ng Gāyatrī ngunit may mahigpit na pagpipigil-sa-sarili, kaysa sa nakaaalam ng apat na Veda ngunit walang pagpipigil, kumakain ng lahat at nagbebenta ng lahat.

Verse 41

सद्यः पतति मांसेन लाक्षया लवणेन च । त्र्यहेण शूद्रो भवति ब्राह्मणः क्षीरविक्रयात्

Sa pagbebenta ng karne, lākṣā (pulang dagta), o asin, agad na bumabagsak ang tao. At sa pagbebenta ng gatas, ang isang brāhmaṇa ay nagiging śūdra sa loob ng tatlong araw.

Verse 42

रसा रसैर्नियंतव्या न त्वेव लवणं रसैः । कृतान्नं च कृतान्नेन तिला धान्येन तत्समाः

Ang mga lasa ay dapat pinapahinahon sa pamamagitan ng ibang lasa, ngunit ang asin ay hindi dapat “isaayos” sa pamamagitan ng lasa. Ang lutong pagkain ay dapat tumbasan lamang ng lutong pagkain; gayundin, ang linga (sesame) ay dapat itumbas sa butil bilang nararapat na kapalit.

Verse 43

भोजनाभ्यञ्जनाद्दानाद्यदन्यत्कुरुते तिलैः । कृमिभूतः स विष्ठायां पितृभिः सह मज्जति

Sinumang gumamit ng linga (sesame) sa iba pa sa pagkain, pagpapahid ng langis, o pagbibigay-dāna—siya’y nagiging uod at lumulubog sa karumihan kasama ng kanyang mga ninuno.

Verse 44

अपूपश्च हिरण्यं च गामश्वं पृथिवीं तिलान् । अविद्वान्प्रतिगृह्णाति भस्मीभवति काष्ठवत्

Kapag ang mangmang ay tumanggap bilang handog ng mga kakanin, ginto, baka, kabayo, lupa, o linga (sesame), siya’y nauuwi sa abo na parang isang piraso ng kahoy.

Verse 45

हिरण्यमायु रत्नं च भूर्गौश्चाकर्षतस्तनुम् । अश्वश्चक्षुस्त्वचं वासो घृतं तेजस्तिलाः प्रजाः

Ang ginto’y humihila ng haba ng buhay at lakas-buhay; ang mga hiyas ay humihila ng kasaganaan; ang lupa at mga baka ang sumasandig sa katawan. Ang kabayo’y nagbibigay ng paningin at tibay; ang kasuotan ay nag-iingat sa balat; ang ghee ay nagpapalusog ng ningning; ang linga (sesame) ay sumusuporta sa supling at lahi.

Verse 46

अग्निहोत्री तपस्वी च क्षणवान्क्रियते यदि । अग्निहोत्रं तपश्चैव सर्वं तद्धनिनो धनम्

Kung ang nagsasagawa ng Agnihotra at ang asetiko ay mapilitang umasa, kahit sandali, dahil sa pangangailangan, ang kanilang Agnihotra at lahat ng pag-aayuno at pagsasadhana ay wari’y nagiging kayamanan ng mayamang kanilang sinandigan.

Verse 47

सोमविक्रयणे विष्ठा भेषजे पूयशोणितम् । नष्टं देवलके दानं ह्यप्रतिष्ठं च वार्धुके

Sa pagbebenta ng Soma ay may kasalanang tulad ng karumihan; sa kalakalan ng gamot, tila nana at dugo. Ang handog na ibinigay sa devalaka ay nasasayang; at ang ibinigay sa nagpapautang (wārḍhuka) ay nagiging walang bunga at walang dangal.

Verse 48

देवार्चनपरो विप्रो वित्तार्थी भुवनत्रये । असौ देवलकोनाम हव्यकव्येषु गर्हितः

Ang Brahmin na masigasig sa pagsamba sa mga diyos ngunit ginagawa ito dahil sa yaman—sa tatlong daigdig siya’y kilala bilang “devalaka,” sinisisi sa mga handog na havya at kavya para sa mga diyos at mga ninuno.

Verse 49

भ्रातुर्मृतस्यभायायां यो गच्छेत्कामपूर्वकम् । धर्मेणापि नियुक्तायां स ज्ञेयो दिधिषूपतिः

Sinumang lumapit sa asawa ng namatay na kapatid dahil sa pagnanasa—kahit pa siya’y naitalaga nang ayon sa dharma (niyoga)—ay dapat makilalang “didhiṣūpati,” isang asawang sinisisi at hinahatulan.

Verse 50

दाराग्निहोत्रसंयोगं कुरुते योऽग्रजे स्थिते । परिवेत्ता स विज्ञेयः परिवित्तिस्तु पूर्वजः

Ang sinumang pumasok sa pag-aasawa at sa kalagayang pangkabahayan ng Agnihotra habang ang nakatatandang kapatid na lalaki ay hindi pa kasal, ay tinatawag na parivettā; at ang nakatatanda ay tinatawag na parivitti.

Verse 51

यो नरोऽन्यस्य वासांसि कूपोद्यानगृहाणि च । अदत्तान्युपयुंजानः स तत्पापतुरीयभाक्

Ang lalaking gumagamit ng damit, balon, hardin, o bahay ng iba nang hindi ipinagkaloob o pinahintulutan, ay nagiging kabahagi sa ikaapat na bahagi ng kasalanan ng may-ari.

Verse 52

आमन्त्रितस्तु यः श्राद्धे वृषल्या सह मोदते । दातुर्यद्दुष्कृतं किञ्चित्तत्सर्वं प्रतिपद्यते

Ngunit ang taong inanyayahan sa śrāddha at doon ay nagagalak sa piling ng babaeng may maruming asal, ay pinapasan ang lahat ng kasalanan ng nagkaloob—anumang masamang gawa niya.

Verse 53

ऋतामृताभ्यां जीवेत मृतेन प्रमृतेन वा । सत्यानृताभ्यां जीवेत न श्ववृत्त्या कथंचन

Dapat mabuhay sa ṛta at amṛta, o kahit sa mṛta at pramṛta; maaari ring mabuhay sa satya at anṛta, ngunit kailanman ay huwag mamuhay sa śvavṛtti—kabuhayang tulad ng aso, alipin sa pag-asa sa iba.

Verse 54

भक्ष्यं नित्यमृतं ज्ञेयममृतं स्यादयाचितम् । मृतं तु वृद्ध्याजीवित्वं प्रमृतं कर्षणं स्मृतम्

Ang pagkaing nakukuha sa karaniwang paraan (nang walang paghamak sa sarili) ay kilalaning ṛta; ang natatanggap nang hindi namamalimos ay amṛta. Ang ikinabubuhay sa tubo ay mṛta; at ang pramṛta ay ang pamumuhay sa pagsasaka (pag-aararo).

Verse 55

सत्यानृतं च वाणिज्यं तेन चैवोपजीव्यते । सेवा श्ववृत्तिराख्याता तस्मात्तां परिवर्जयेत

Ang komersyo ay tinatawag na satyānṛta (pinaghalong katotohanan at kasinungalingan), at maaaring mabuhay ang isa sa pamamagitan nito. Ngunit ang paglilingkod ay tinatawag na śvavṛtti (buhay ng aso); kaya dapat itong iwasan.

Verse 56

विप्रयोनिं समासाद्य संकरं परिवर्जयेत् । मानुष्यं दुर्लभं लोके ब्राह्मण्यमधिकं ततः

Matapos isilang sa angkan ng Brāhmaṇa, dapat iwasan ng isa ang saṅkara (maling paghahalo). Ang pagsilang bilang tao ay bihira sa mundo, at ang pagiging Brāhmaṇa ay mas bihira at mas mataas pa kaysa roon.

Verse 57

एकशय्यासनं पक्तिर्भाण्डपक्वान्नमिश्रणम् । याजनाध्यापनं योनिस्तथा च सह भोजनम् । नवधा संकरः प्रोक्तो न कर्तव्योऽधमैः सह

Ang pagbabahagi ng kama, upuan, pagluluto, mga sisidlan, pagtuturo, pag-aasawa, at pagkain nang sabay—ang siyam na anyo ng saṅkara na ito ay hindi dapat gawin kasama ng mga hamak.

Verse 58

अजीवन्कर्मणा स्वेन विप्रः क्षात्त्रं समाश्रयेत् । वैश्यकर्माऽथवा कुर्याद्वार्षलं परिवर्जयेत्

Kung ang isang Brāhmaṇa ay hindi mabuhay sa pamamagitan ng kanyang sariling mga tungkulin, maaari siyang bumaling sa mga gawain ng isang Kṣatriya o Vaiśya, ngunit dapat niyang iwasan ang trabaho ng isang Śūdra.

Verse 59

कुसीदं कृषिवाणिज्यं प्रकुर्वीत स्वयं कृतम् । आपत्काले स्वयं कुर्वन्स्नानेन स्पृश्यते द्विजः

Maaari siyang magsagawa ng pagpapautang, agrikultura, at komersyo sa pamamagitan ng kanyang sariling pagsisikap. Sa panahon ng kagipitan, kapag ginawa ito ng isang 'twice-born' mismo, siya ay dadalisayin sa pamamagitan ng pagligo.

Verse 60

लब्धलाभः पितॄन्देवान्ब्रांह्मणांश्चैव तर्पयेत् । ते तृप्तास्तस्य तत्पापं शमयंति न संशयः

Kapag nagkamit ng pakinabang, nararapat niyang bigyang-kasiyahan sa tarpaṇa ang mga Pitṛ (mga ninuno), ang mga diyos, at ang mga brāhmaṇa. Kapag sila’y nalugod, tiyak na pinapawi nila ang kasalanan ng taong iyon.

Verse 61

जलगोशकटारामयाञ्चावृद्धिवणिक्क्रियाः । अनूपं पर्वतो राजा दुर्भिक्षे जीविका स्मृताः

Sa panahon ng taggutom, ang mga paraang inaalala bilang ikabubuhay ay: gawaing may kinalaman sa tubig (pag-iigib/patubig), pag-aalaga ng baka, paggamit ng kariton sa pagdadala, paglilingkod na nakalulugod, pamamalimos, pagpapautang na may tubo, at pangangalakal. Gayundin, ang paninirahan sa latian, sa kabundukan, o sa ilalim ng isang hari ay binibilang ding paraan upang mabuhay sa kakapusan.

Verse 62

असतोऽपि समादाय साधुभ्यो यः प्रयच्छति । धनं स्वामिनमात्मानं संतारयति दुस्तरात्

Kahit ang isang tao’y makapagtipon ng yaman mula sa di-karapat-dapat na pinagmulan, ngunit kung ibinibigay niya ito sa mga banal at matuwid, ang yamang iyon—kasama ang may-ari nito—ay magtatawid sa nagkakaloob sa mahirap tawiring landas ng saṃsāra.

Verse 63

शूद्रे समगुणं दानं वैश्ये तद्द्विगुणं स्मृतम् । श्रोत्रिये तच्च साहस्रमनन्तं चाग्निहोत्रिके

Ang handog na ibinigay sa isang Śūdra ay nagbubunga ng kabutihang kasinghalaga ng handog; sa isang Vaiśya, ito’y inaalaalang doble; sa isang śrotriya na dalubhasa sa Veda, ito’y nagiging sanlibo; at sa isang agnihotrin (tagapag-alay sa banal na apoy), sinasabing walang hanggan ang bunga.

Verse 64

ब्राह्मणातिक्रमो नास्ति नाचरेद्यो व्यवस्थितिम् । ज्वलंतमग्निमुत्सृज्य न हि भस्मनि हूयते

Walang ‘paglampas’ sa brāhmaṇa, at hindi dapat labagin ang itinakdang kaayusan. Sapagkat kapag iniwan ang naglalagablab na apoy, hindi nag-aalay ng handog sa abo lamang.

Verse 65

विद्यातपोभ्यां हीनेन नैव ग्राह्यः प्रतिग्रहः । गृह्णन्प्रदातारमधो नयत्यात्मानमेव च

Ang sinumang salat sa kaalaman at pagtitika ay hindi dapat tumanggap ng handog; sapagkat sa pagtanggap, ibinabagsak niya ang nagkaloob—at pati ang sarili niya.

Verse 66

तस्माच्छ्रोत्रिय एवार्हो गुणवाञ्छीलवाञ्छुचिः । अव्यंगस्तत्र निर्दोषः पात्राणां परमं स्मृतम्

Kaya nga, ang śrotriya lamang ang tunay na karapat-dapat—may kabutihan, may wastong asal, at dalisay; walang kapintasan at walang sala—siya ang inaalaalang pinakamataas sa mga tatanggap.

Verse 67

कपालस्थं यथा तोयं श्वदृतौ च यथा पयः । दूषितं स्थानदोषेण वृत्तहीने तथा श्रुतम्

Gaya ng tubig na inilagay sa bungo, at gatas na inilagay sa balat ng aso, nadudungisan dahil sa kapintasan ng sisidlan—gayundin, ang karunungan ay nadudungisan kapag nanahan sa taong salat sa wastong asal.

Verse 68

दत्तं पात्रमतिक्रम्य यदपात्रे प्रतिग्रहः । तद्दत्तं गामतिक्रम्य गर्दभस्य गवाह्निकम्

Kung nilampasan ang karapat-dapat at ang di-karapat-dapat ang tumanggap, ito’y gaya ng pagwawalang-bahala sa baka at pagpapakain sa asno ng bahaging nakalaan sa araw-araw ng baka.

Verse 69

वृत्तं तस्मात्तु संरक्षेद्वित्तमेति गतं पुनः । अक्षीणो वित्ततः क्षीणो वृत्ततस्तु हतो हतः

Kaya’t ingatan ang wastong asal, sapagkat ang yaman, kahit mawala, ay maaaring magbalik. Ang napahamak sa yaman ay hindi pa ganap na napahamak; ngunit ang napahamak sa asal ay tunay na wasak.

Verse 70

प्रथमं तु गुरौ दानं दत्त्वा श्रेष्ठमनुक्रमात् । ततोऽन्येषां तु विप्राणां दद्यात्पात्रानुरूपतः

Una, ialay muna ang pinakamainam na kaloob sa sariling guro (guru) ayon sa wastong kaayusan; pagkatapos, magbigay sa iba pang mga Brahmin ayon sa kanilang pagiging karapat-dapat na tumanggap.

Verse 71

गुरौ च दत्तं यद्दानं दत्तं पात्रेषु मानवैः । निष्फलं तद्भवेत्प्रेत्य यात्युताधोगतिं प्रति

Ang handog na nararapat sana sa guro ngunit ibinibigay ng tao sa iba—kahit karapat-dapat—ay nagiging walang bunga pagkalipas ng kamatayan at maaari pang humantong sa pagbagsak na kalagayan.

Verse 72

अवमानं गुरोः कृत्वा कोपयित्वा तु दुर्मतिः । गुर्वमानहतो मूढो न शांतिमधि गच्छति

Ang hangal na may masamang loob na lumalapastangan sa guro at nagpapagalit sa kanya—na tinatamaan ng sariling paghamak sa guro—ay hindi kailanman makaaabot sa kapayapaan.

Verse 73

गुरोरभावे तत्पुत्रं तद्भार्यां तत्सुतं विना । पुत्रं प्रपौत्रं दौहित्रं ह्यन्यं वा तत्कुलोद्भवम्

Kapag wala ang guro, lapitan at parangalan ang kanyang anak na lalaki—hindi kabilang ang asawa ng guro at ang batang anak; o ang anak ng kanyang anak (apo), o ang anak na lalaki ng kanyang anak na babae, o sinumang iba pang isinilang sa angkang iyon.

Verse 74

पंचयोजनमध्ये तु श्रूयते स्वगुरुर्यदा । तदा नातिक्रमेद्दानं दद्यात्पात्रेषु मानवः

Ngunit kapag nalalamang ang sariling guro ay nasa loob ng limang yojana, huwag lampasan ang kanyang karapatan; magbigay ng kawanggawa sa mga karapat-dapat ayon sa wastong paraan, nang hindi pinababayaan ang nararapat sa guro.

Verse 75

यतिश्चेत्प्रार्थयेल्लोभाद्दीयमानं प्रतिग्रहम् । न तस्य देयं विद्वद्भिर्न लोभः शस्यते यतेः

Kung ang isang asceta, dahil sa kasakiman, ay humihingi ng handog na iniaalay na, hindi ito dapat ibigay ng mga pantas; sapagkat ang kasakiman ay hindi kailanman pinupuri sa isang yati.

Verse 76

धनं प्राप्य यतिर्लोके मौनं ज्ञानं च नाभ्यसेत् । उपभोगं तु दानेन जीवितं ब्रह्मचर्यया

Kung matapos magtamo ng yaman sa mundo ang isang asceta ay hindi nagsasanay ng banal na katahimikan at kaalaman, kung gayon kahit man lamang ay gawing dalisay ang pag-enjoy sa pamamagitan ng pagkakawanggawa, at ingatan ang buhay sa pamamagitan ng brahmacarya (pagpipigil).

Verse 77

कुले जन्म च दीक्षाभिर्ये गतास्ते नरोत्तमाः । सौभाग्यमाप्नुयाल्लोके नूनं रसविवर्जनात्

Yaong mga pinakamainam na tao na pinararangalan sa pagsilang sa mabuting angkan at sa mga banal na inisyasyon (dīkṣā) ay nagkakamit ng magandang kapalaran sa mundo—tunay nga, sa pag-iwas sa paglalasing sa layaw ng pandama.

Verse 78

आयुष्मत्यः प्रजाः सर्वा भवन्त्यामिषवर्जनात्

Ang lahat ng supling ay nagiging mahaba ang buhay sa pag-iwas sa karne.

Verse 79

चीरवल्कलधृक्त्यक्त्वा वस्त्राण्याभरणानि च । नागाधिपत्यं प्राप्नोति उपवासेन मानवः

Sa pagsusuot ng kasuotang balat-kahoy at mga basahang damit, at sa pagtalikod sa magagarang kasuotan at alahas, ang tao ay nakakamit ang pagka-panginoon sa mga Nāga sa pamamagitan ng pag-aayuno.

Verse 80

क्रीडते सत्यवाक्येन स्वर्गे वै देवतैः सह । अहिंसया तथाऽरोग्यं दानात्कीर्तिमनुक्रमात्

Sa pagsasalita ng katotohanan, nakikipagdiwang ang tao sa langit kasama ng mga diyos; sa di-karahasan, nakakamit ang kalusugan; sa pagkakaloob ng limos, nakakamit ang dangal at katanyagan—ayon sa pagkakasunod ng sariling karma.

Verse 81

द्विजशुश्रूषया राज्यं द्विजत्वं चातिपुष्कलम् । दिव्यरूपमवाप्नोति देवशुश्रूषया नरः

Sa taimtim na paglilingkod sa mga dvija (dalawang ulit na isinilang), nakakamit ng tao ang paghahari at masaganang kadakilaang brahmaniko; sa paglilingkod sa mga diyos, nakakamit niya ang anyong makalangit.

Verse 82

अन्नदानाद्भवेत्तृप्तिः सर्वकामैरनुत्तमैः । दीपस्य तु प्रदानेन चक्षुष्माञ्जायते नरः

Sa pag-aalay ng pagkain, nakakamit ang malalim na kasiyahan at ang pinakamainam na katuparan ng mga hangarin. Sa pag-aalay ng ilawan, isinisilang ang tao na may malinaw at malakas na paningin.

Verse 83

तुष्टिर्भवेत्सर्वकालं प्रदानाद्गन्धमाल्ययोः । लवणस्य तु दातारस्तिलानां सर्पिषस्तथा । तेजस्विनोऽपि जायन्ते भोगिनश्चिरजीविनः

Sa pag-aalay ng pabango at mga kuwintas ng bulaklak, nakakamit ang ligaya sa lahat ng panahon. At ang nagbibigay ng asin, linga (tila), at ghee (nilinaw na mantikilya) ay isinisilang na maningning, masagana, mapagpala sa pag-enjoy, at mahaba ang buhay.

Verse 84

सुचित्रवस्त्राभरणोपधानं दद्यान्नरो यः शयनं द्विजाय । रूपान्वितां पक्ष्मवतीं मनोज्ञां भार्यामरालोपचितां लभेत्सः

Ang sinumang maghandog sa isang brāhmaṇa ng higaan na may maringal na telang may disenyo, mga palamuti, at kumpletong sapin, ay magkakamit ng asawang maganda—banayad at kaibig-ibig, may kaakit-akit na pilikmata—na pinalalamutian ng mararangal na birtud.

Verse 207

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे पात्रापात्रविचारवर्णनंनाम सप्तोत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Sa ganito nagtatapos, sa kagalang-galang na Skanda Mahāpurāṇa—sa Saṃhitā na may walumpu’t isang libong śloka—sa ikapitong bahagi, ang Prabhāsa Khaṇḍa, at sa unang sangay, ang Prabhāsakṣetra Māhātmya—ang kabanata ukol sa mga ritong Śrāddha na pinamagatang “Paglalarawan ng Pagkilatis sa Karapat-dapat at Di-karapat-dapat na Tatanggap,” na siyang Kabanata 207.