Adhyaya 39
Prabhasa KhandaArbudha KhandaAdhyaya 39

Adhyaya 39

Ang kabanatang ito ay isang diyalogo: tinanong ni Haring Yayāti si Pulastya kung bakit ang liṅga na minsang itinatag ni Mahādeva ay naalis sa kinalalagyan, at anong kabutihang-loob ang makukuha sa pagtanaw sa pook na iyon. Isinalaysay ni Pulastya ang pinagmulan: matapos pumanaw si Satī at matapos ang paglapastangan ni Dakṣa, ang nalilitong Śiva ay dumating sa āśrama ng mga pantas na Vālakhilya. Nabighani ang mga asawa ng mga pantas sa anyo ni Śiva at lumapit; hindi siya nakilala ng mga pantas kaya isinumpa nila na “mahulog ang liṅga.” Nayanig ang sansinukob—lumindol ang lupa at nagulo ang dagat—kaya nagsumbong ang mga deva kay Brahmā, na tumukoy sa sanhi at nanguna sa kanila patungong Arbuda. Pinuri ng mga deva si Śiva sa paraang Veda at humiling ng pagpapanumbalik. Ipinahayag ni Śiva na ang nahulog na liṅga ay “di-nagagalaw” (acala) at hindi maililipat, at iisa ang lunas: sunud-sunod na pagsamba—una kay Brahmā, kasunod si Viṣṇu, Indra, iba pang mga deva, at sa huli ang mga Vālakhilya sa pamamagitan ng mga mantra ng Śatarudrīya; saka tumigil ang masasamang palatandaan. Humingi sila ng biyaya na kahit pagdampi sa liṅga ay mag-aalis ng karumihan; tinakpan ni Indra ang liṅga ng vajra upang hindi makita ng karaniwang tao, ngunit nanatili ang bisa ng paglilinis sa paglapit dito. Nagtatapos ang kabanata sa tagubiling pangkalendaryo: sa huling Caturdaśī ng buwan ng Phālguna, ang pag-aalay ng sariwang sebada (yava) at pagpapakain sa mga Brahmin ay nagdudulot ng pambihirang bunga, higit sa maraming ibang ritwal. May halimbawa: isang maysakit na lalaki na di-sinasadyang naiuugnay sa saktū (harinang mula sa inihaw na butil) sa pook na iyon ay nagkaroon ng mapalad na muling pagsilang; nang maunawaan niya ang bisa, taun-taon niyang isinagawa ang pag-aayuno, pagpupuyat sa gabi, at masaganang saktū-dāna. Sa huling phalaśruti, ipinangakong ang tapat na nakikinig ay mapapalaya sa mga pagkukulang na naiipon araw at gabi.

Shlokas

Verse 1

ययातिरुवाच । यत्त्वया कीर्तितं ब्रह्मन्पूर्वं देवैः प्रसादितः । लिंगं संस्थापयामास स्थिररूपो महेश्वरः

Sinabi ni Yayāti: “O Brahmana, gaya ng iyong naunang isinalaysay—nang si Maheśvara, na kinalugdan matapos sambahin ng mga deva, ay nag-anyong matatag at nagtatag ng isang liṅga…”

Verse 2

कस्मात्तत्पातितं लिंगं वालखिल्यैर्महात्मभिः । कस्मात्तत्राचलो जातो देवदेवो महेश्वरः

“Bakit ipinabagsak ang liṅga na iyon ng mga dakilang Vālakhilya? At bakit ang Maheśvara, Diyos ng mga diyos, ay naging di-makilos doon?”

Verse 3

एतन्मे कौतुकं सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि । तस्मिन्दृष्टे च किं पुण्यं नराणां तत्र जायते

“Ang lahat ng ito’y pumukaw sa aking pag-uusisa; ipaliwanag mo nang wasto ang buong pangyayari. At kapag nasilayan ang banal na pook na iyon, anong kabanalan o puṇya ang nalilikha para sa mga tao roon?”

Verse 4

पुलस्त्य उवाच । महेश्वरस्य माहात्म्यं शृणु पार्थिवसत्तम । अत्र ते कीर्तयिष्यामि पूर्ववृत्तं कथांतरम्

Sinabi ni Pulastya: “O pinakadakila sa mga hari, pakinggan mo ang kadakilaan ni Maheśvara. Dito’y isasalaysay ko sa iyo ang isang pangyayaring nagdaan—isa pang yugto ng sinaunang salaysay.”

Verse 5

यदा पञ्चत्वमापन्ना सती सत्यपराक्रमा । अपमानेन दक्षस्य यज्ञे न च निमंत्रिता

“Nang si Satī—na ang tapang ay nakaugat sa katotohanan—ay pumanaw, iyon ay dahil sa paglapastangan ni Dakṣa at dahil hindi siya inanyayahan sa kaniyang yajña, ang handog na sakripisyo.”

Verse 6

तदा कामो द्रुतं गृह्य पुष्पचापं तमभ्यगात् । कन्दर्प्पं सहसा दृष्ट्वा सन्धितेषुं सुदुर्जयम्

Noon, mabilis na kinuha ni Kāma ang kaniyang busog na bulaklak at lumapit sa Kaniya. Pagkakita kay Kandarpa nang biglaan—ang palaso’y nakahanda na, mahirap daigin—(nayanig si Śiva).

Verse 7

आपतन्तं भयात्तस्य प्रणष्टस्त्रिपुरांतकः । स तदा भ्रममाणश्च इतश्चेतश्च पार्थिव

Nang siya’y sumugod, dahil sa takot ay naglaho si Tripurāntaka (Śiva). Pagkaraan, O hari, siya’y nagpagala-gala, pabalik-balik sa ganito at gayong dako.

Verse 8

वालखिल्याश्रमं प्राप्तः पुण्यं सद्वृक्षशोभितम् । स तत्र भगवांस्तेषां दारैर्दृष्टः सुरूपवान्

Narating niya ang ashram ng mga Vālakhilya—banal, napapalamutian ng mararangal na punò. Doon, nakita ng kanilang mga asawa ang Bhagavān, na nagpakitang lubhang kagandahan ng anyo.

Verse 9

दिग्वासाः सुप्रियालापस्ततस्ताः काममोहिताः । त्यक्त्वा पुत्रगृहाद्यं च सर्वास्तत्पृष्ठसंस्थिताः । बभूवुश्चानिशं राजन्मां भजस्वेति चाब्रुवन्

Nakabalot lamang sa mga dako (hubad), nagsalita siya ng matatamis at kaaya-ayang salita. Ang mga babaeng yaon, nalinlang ng pagnanasa, iniwan ang mga anak, tahanan, at lahat ng iba pa, at pawang tumindig na dikit sa kaniyang likuran. Walang tigil, O hari, sinasabi nila, “Makipagniig ka sa akin; mahalin mo ako,” at iba pang gayon.

Verse 10

चक्रुरालिंगनं काश्चिच्चुम्बनं च तथापराः । अन्यास्तस्य हि लिंगं तत्स्पृशंति च मुहुर्मुहुः

May ilan na yumakap sa kaniya, at ang iba’y humalik. Ang iba pa’y paulit-ulit na humipo sa kaniyang liṅga.

Verse 11

स चापि भगवाञ्छम्भुर्निष्कामः परमेश्वरः । जगद्व्याप्तिं समाश्रित्य सर्वप्राणिषु वर्तते

Gayunman, ang Pinagpalang Śambhu, ang Kataas-taasang Panginoon, ay walang pagnanasa. Bilang presensiyang lumalaganap sa buong sansinukob, Siya’y nananahan sa lahat ng nilalang na may buhay.

Verse 12

स चापि भगवाच्छंभुस्तासां सरति प्राङ्मुखः । भ्रांतस्तत्राश्रमे तेषां दारान्कामेन पीडयन्

At ang Panginoong Śambhu ring yaon ay gumalaw sa harap nila, nakaharap sa silangan. Sa paglalagalag sa loob ng ashram, Kaniyang ginising ang puwersa ng kāma sa mga asawa nila.

Verse 13

अथ ते मुनयो दृष्ट्वा विकृतिं दारसंभवाम् । अजानन्तो महादेवं रुष्टास्तस्य महात्मनः

Pagkaraan, nakita ng mga muni ang kakaibang pagbaluktot na nagmula sa usapin ng asawa. Hindi nila nakilala na Siya si Mahādeva, kaya nagalit sila sa dakilang-kaloobang yaon.

Verse 14

ददुः शापं सुसंतप्ताः कलत्रार्थे परंतप । पततां पततां लिङ्गमेतत्ते पापकृत्तम

Sa tindi ng galit dahil sa usapin ng kanilang mga asawa, nagbigay sila ng sumpa: “Bumagsak nawa ang iyong liṅga—bumagsak nga! O pinakamasamang gumagawa ng kasalanan!”

Verse 15

विडम्बयसि नो दारानजस्रं चास्य दर्शनात् । ततश्चैवापतल्लिंगं तत्क्षणात्तत्पुरद्विषः

“Sa mismong paglitaw mo, patuloy mong nilalait ang aming mga asawa!”—at sa sandaling iyon, ang liṅga ng Tagapagwasak ng Tatlong Lungsod (Tripuradviṣ) ay bumagsak.

Verse 16

ब्रह्मवाक्येन राजर्षे चकम्पे वसुधा ततः । शीर्णानि गिरिशृंगाणि चुक्षुभुर्मकरालयाः

O maharlikang rishi, sa bigkas na tulad ng kay Brahmā, nanginig ang lupa; nagkadurug-durog ang mga tuktok ng bundok, at ang mga karagatan—tahanan ng mga makara—ay umalon sa kaguluhan.

Verse 17

ततो देवगणाः सर्वे भयत्रस्ता नराधिप । अकाले प्रलयं मत्वा त्रैलोक्ये पर्यवस्थितम्

Pagkaraan, ang lahat ng pangkat ng mga diyos ay nanginig sa takot, O panginoon ng mga tao; inakala nilang dumating sa tatlong daigdig ang pagkalipol na wala sa panahon, kaya sila’y nanatiling nakatindig sa pangamba.

Verse 18

तत पितामहं जग्मु स्तस्मै सर्वं न्यवेदयन् । प्रलयस्येव चिह्नानि दृश्यन्ते परमेश्वर

Pagkatapos, sila’y nagtungo kay Pitāmaha (Brahmā) at isinaysay ang lahat: “O Kataas-taasang Panginoon, nakikita ang mga palatandaang gaya ng pagkalipol!”

Verse 19

किं निमित्तं सुरश्रेष्ठ न जानीमो वयं प्रभो । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा चिरं ध्यात्वा पितामहः

“Ano ang sanhi nito, O pinakadakila sa mga diyos? Hindi namin nalalaman, O Panginoon.” Nang marinig ang kanilang salita, si Pitāmaha (Brahmā) ay nagmuni-muni nang matagal.

Verse 20

अब्रवीत्पातितं लिंगं वालखिल्यैः पिनाकिनः । तेनैते दारुणोत्पाताः संजाता भयसूचकाः

Wika niya: “Ang liṅga ng may taglay ng Pināka (Śiva) ay naibagsak ng mga pantas na Vālakhilya; kaya sumilang ang mga kakila-kilabot na pangitain na ito, na nagpapahiwatig ng pangamba.”

Verse 21

तस्मान्मया समायुक्ताः सर्वे तत्र दिवौकसः । व्रजंतु येन तल्लिंगं स्थाने संस्थापयेच्छिवः

Kaya nga, kayong lahat na nananahan sa langit na aking tinipon, magtungo roon—upang maibalik ni Śiva ang liṅga sa nararapat nitong kinalalagyan.

Verse 22

यावन्नो जायते लोके प्रलयोऽ कालसंभवः । एवं संमंत्र्य ते सर्वे ततोऽर्बुदमुपाययुः

Upang hindi sumibol sa daigdig ang pagkalipol na wala sa takdang panahon. Pagkaraang magpulong nang gayon, silang lahat ay umalis at nakarating sa Arbuda.

Verse 23

वालखिल्याश्रमे यत्र तल्लिंगं निपपात ह । तुष्टुवुर्विविधैः सूक्तैर्वेदोक्तैर्विनयान्विताः

Doon, sa ashram ng mga Vālakhilya, bumagsak ang liṅga. Pagkaraan, taglay ang pagpapakumbaba, pinuri nila (ang Panginoon) sa sari-saring himno—mga salitang pinagtitibay ng Veda.

Verse 24

देवा ऊचुः । नमस्ते देवदेवेश भक्तानां चाभयंकर । नमस्ते सर्ववासाय सर्वयज्ञमयाय च

Wika ng mga Deva: Pagpupugay sa Iyo, Panginoon ng mga diyos, tagapagkaloob ng kawalang-takot sa mga deboto. Pagpupugay sa Iyo, nananahan sa lahat, at sa Iyo na siyang diwa ng bawat yajña.

Verse 25

सर्वेश्वराय देवाय परमज्योतिषे नमः । नमः स्फुटतर ज्ञानगम्याय वेधसे

Pagpupugay sa Diyos na Panginoon ng lahat, sa Kataas-taasang Liwanag. Pagpupugay kay Vedhas, ang Manlilikha, na naaabot sa pamamagitan ng pinakalinaw na kaalaman.

Verse 26

त्र्यंबकाय च भीमाय पिनाकवरपाणये । त्वयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव

Pagpupugay kay Tryambaka, sa Kakila-kilabot na Panginoon, sa Kanya na ang marangal na kamay ay may hawak na busog na Pināka. Sa Iyo nakasinsin ang lahat—gaya ng mga hiyas na nakasabit sa isang sinulid.

Verse 27

संसारे विबुधश्रेष्ठ जगत्स्थावरजंगमम् । न तदस्ति त्रिलोकेऽस्मिन्सुसूक्ष्ममपि शंकर । यत्त्वया न प्रभो व्याप्तं सृष्टिसंहारकारणात्

O pinakamainam sa mga diyos, O Śaṅkara! Sa daigdig na ito—sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—sa tatlong daigdig ay wala kahit ano, kahit ang pinakapinong bagay, na hindi Mo nilulukuban, O Panginoon, sapagkat Ikaw ang sanhi ng paglikha at pagkalusaw.

Verse 28

पृथिव्यादीनि भूतानि त्वया सृष्टानि कामतः । यास्यंति तानि भूयोऽपि तव काये जगत्पते

Ang mga sangkap, na nagsisimula sa lupa, ay nilikha Mo ayon sa Iyong kalooban. At muli, ang mga iyon ay nagbabalik at lumulusaw sa mismong katawan Mo, O Panginoon ng sanlibutan.

Verse 29

प्रसीद भगवंस्तस्माल्लिंगमेतत्सुरेश्वर । स्थाने स्थापय भद्रं ते यावन्न स्यात्प्रजाक्षयः

Kaya maging mahabagin Ka, O Mapalad na Panginoon, O Hari ng mga diyos: ilagay ang Liṅga na ito sa nararapat nitong kinalalagyan—nawa’y maging mapalad Ka—upang huwag maganap ang pagkalipol ng mga nilalang.

Verse 30

श्रीभगवानुवाच । निर्विकारस्य मल्लिंगं वालखिल्यैः प्रपातितम् । कथं भूयः प्रगृह्णामि यावच्छुद्धिर्न जायते

Wika ng Mapalad na Panginoon: “Ang Liṅga Ko—na likas na di-nagbabago—ay ibinagsak ng mga Vālakhilya. Paano Ko ito muling aangatin hangga’t hindi pa naibabalik ang kadalisayan?”

Verse 31

शक्तोऽहं वालखिल्यानां निग्रहं कर्त्तुमञ्जसा । किन्तु मे ब्राह्मणा मान्याः पूज्याश्च सुरसत्तमाः

Kaya kong pigilan nang madali ang mga Vālakhilya. Ngunit, O pinakadakila sa mga diyos, ang mga brāhmaṇa ay pinararangalan ko at karapat-dapat sambahin at alayan ng pagsamba.

Verse 32

अचलं लिंगमेतद्धि नोद्धर्त्तुं शक्यते विभो । एक एवात्र निर्दिष्ट उपायो नापरः स्मृतः

Tunay na ang Liṅga na ito ay di-matitinag, O Panginoon; hindi ito maaaring buhatin. Dito, iisang paraan lamang ang itinuro—wala nang ibang paraang naaalala.

Verse 33

यदि मे त्वं पुरा लिंगं पूजयेथाः पितामह । ततो देवगणाः सर्वे ततो विप्रास्ततोऽपरे

“Kung ikaw, O Dakilang Ninuno (Brahmā), ang unang sasamba sa aking Liṅga, susunod ang lahat ng pangkat ng mga diyos; saka ang mga brāhmaṇa, at pagkatapos ay ang iba pa.”

Verse 34

ततो नौ शांतिमागच्छेज्जगत्स्थावरजंगमम्

“Kung gayon, darating ang kapayapaan sa amin at sa buong daigdig—sa mga di-gumagalaw at sa mga gumagalaw na nilalang.”

Verse 35

पुलस्त्य उवाच । एवमुक्तः स भगवाञ्छंकरेण नृपोत्तम । ततस्तं पूजयामास ब्रह्मा पूर्वं सुभक्तितः

Sinabi ni Pulastya: “O pinakamainam sa mga hari, nang masabihan siya nang gayon ni Śaṅkara, si Brahmā ay unang sumamba sa Kanya, taglay ang dakilang debosyon.”

Verse 36

ब्रह्मणोऽनन्तरं विष्णुस्ततः शक्र स्ततोऽपरे । वालखिल्यादयो विप्रा मन्त्रैश्च शतरुद्रियैः

Pagkaraan ni Brahmā, sumamba si Viṣṇu; sumunod si Śakra (Indra), at saka ang iba pa. Ang mga pantas na tulad ng Vālakhilya—mga brāhmaṇa—ay sumamba sa pamamagitan ng mga mantra, kabilang ang Śatarudriya.

Verse 37

ततस्ते दारुणोत्पाता उपशांताश्च तत्क्षणात् । अभवत्सुमुखो लोको वृत्तो गन्धवहो मृदुः

Pagkatapos, ang mga kakila-kilabot na masamang palatandaan ay napawi sa mismong sandaling iyon. Naging payapa at maliwanag ang daigdig, at nagsimulang umihip ang banayad na simoy na mabango.

Verse 38

अथोवाच महादेवः सर्वांस्तांस्त्रिदशालयान् । वृणुध्वं सुवरं सर्वे मत्तो यन्मनसीप्सितम्

Pagkatapos ay nagsalita si Mahādeva sa lahat ng nananahan sa hanay ng tatlumpung mga diyos: “Kayong lahat ay pumili mula sa Akin ng marangal na biyaya—anumang ninanais ng inyong puso.”

Verse 39

देवा ऊचुः । तव लिंगस्य संस्पर्शादपि पापकृतो नराः । स्वर्गं यास्यंति देवेश नाशं यास्यति किल्बिषम् । व्रतदानानि सर्वाणि तीर्थयात्रायुतानि च

Wika ng mga diyos: “O Panginoon ng mga diyos, kahit sa paghipo lamang sa Iyong liṅga, ang mga taong nagkasala ay makaaakyat sa langit at mapapawi ang kanilang sala. Kaya’t ang lahat ng panata at kaloob—maging ang di-mabilang na paglalakbay sa mga banal na tīrtha—ay wari’y nakapaloob dito.”

Verse 40

तस्माद्वज्रेण देवेन्द्रस्तवैतल्लिंगमुत्तमम् । छादयिष्यति सर्वत्र यदि त्वं मन्यसे प्रभो

“Kaya nga, O Panginoon, kung mamarapatin Mo, tatakpan ni Devendra (Indra) ang Iyong dakilang liṅga sa lahat ng dako sa pamamagitan ng vajra (kulog na sandata), upang hindi ito malapitan nang walang pagpili.”

Verse 41

श्रीभगवानुवाच । अभिप्रायो ममाप्येष वर्तते हृदि पद्मज । एवं करोतु देवेन्द्रः सर्वधर्मविवृद्धये

Wika ng Mapalad na Panginoon: “O Padmajā, Brahmā na isinilang sa lotus, ang layuning ito’y nasa puso Ko rin. Hayaan si Devendra (Indra) na gawin ito, upang lumago ang lahat ng dharma.”

Verse 42

पुलस्त्य उवाच । ततः संछादयामास वज्रेण त्रिदशाधिपः । तल्लिंगं सर्वमर्त्यानां यथाऽदृश्यं व्यजायत

Sinabi ni Pulastya: “Pagkaraan nito, tinakpan iyon ng panginoon ng mga tatlumpu (Indra) sa pamamagitan ng vajra; at ang liṅga ay naging wari’y di-nakikita ng lahat ng mortal.”

Verse 43

अद्यापि वज्रसंस्पर्शात्तत्सान्निध्यं गतो नरः । आजन्ममरणात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

Hanggang ngayon, ang sinumang makarating sa banal na Presensya sa pamamagitan ng pagdampi ng Vajra ay napapalaya sa mga kasalanang naipon mula kapanganakan hanggang kamatayan—walang alinlangan dito.

Verse 44

माहात्म्यं कीर्तितं यस्मात्तल्लिंगे शंकरेण तु । वस्त्रेणाच्छादितं चैव शक्रेणैव धरातले

Sapagkat si Śaṅkara mismo ang nagpahayag ng kadakilaan ng liṅga na iyon, tinakpan ito ni Śakra (Indra) ng isang tela sa ibabaw ng lupa.

Verse 45

ततःप्रभृति लिंगस्य मर्त्त्ये पूजा व्यजायत । पुरासीच्छंकरः पूज्यो यथान्ये त्रिदशालयाः

Mula noon, sumibol sa mga mortal ang pagsamba sa liṅga. Noong unang panahon, si Śaṅkara ay sinasamba lamang tulad ng ibang mga diyos na sinasamba sa kanilang mga tahanang makalangit.

Verse 46

एवमेतत्पुरावृत्तमर्बुदे पर्वतोत्तमे । लिंगस्य पतनात्पूजां यन्मां त्वं परि पृच्छसि

Ganyan nga ang nangyari noong unang panahon sa Arbuda, ang pinakadakilang bundok. Itinatanong mo sa akin ang tungkol sa pagsamba na sumibol dahil sa pagbaba (pagkahulog) ng Liṅga.

Verse 47

फाल्गुनान्तचतुर्द्दश्यां नैवेद्यं नूतनैर्यवैः । यो ददात्यचलेशाय स भूयो नेह जायते

Sa ika-labing-apat na araw sa pagtatapos ng Phālguna, sinumang maghandog ng naivedya na gawa sa sariwang sebada kay Acaleśa ay hindi na muling isisilang dito.

Verse 48

ब्राह्मणान्भोजयेद्यस्तु भक्त्या तस्मिन्नवैर्यवैः । यवसंख्याप्रमाणानि युगानि दिवि मोदते

Sinumang may debosyon na magpakain sa mga Brāhmaṇa roon gamit ang sariwang sebada, ay magagalak sa langit sa mga yuga na kasingdami ng butil ng sebada na inihandog.

Verse 49

तत्र दानं प्रशंसन्ति सक्तूनां मुनिसत्तमाः । नूतनानां महाराज यतः प्रोक्तं पुरारिणा

Doon, pinupuri ng mga pinakadakilang muni ang pag-aalay ng sariwang saktū (harinang sebada na inihaw), O dakilang hari—sapagkat ito’y itinuro ng Pumuksa sa sinaunang kaaway (Śiva).

Verse 50

किं दानैर्विविधैर्दत्तैः किं यज्ञैश्च सुविस्तरैः । किं तीर्थैर्विविधैहोमैस्तपोभिः किं च कष्टदैः

Ano pa ang kailangan sa sari-saring kaloob at sa malalawak na paghahandog na yajña? Ano pa ang kailangan sa iba’t ibang tirtha, mga homa, o mga tapang mahirap at masakit isagawa?

Verse 51

फाल्गुनान्तचतुर्द्दश्यां सुमहेश्वरसन्निधौ । धर्माण्येतानि सर्वाणि कलां नार्हंति षोडशीम्

Sa Caturdaśī sa dulo ng Phālguna, sa harap ni Sumaheśvara, ang lahat ng gawang-dharma ay hindi man lamang katumbas ng ika-labing-anim na bahagi ng kanyang gantimpala.

Verse 52

शृणु राजन्पुरा वृत्तं तत्राश्चर्यं यदुत्तमम् । कश्चित्पापसमाचारः कुष्ठी क्षामतनुर्नरः

Makinig, O hari, sa nangyari noong unang panahon—isang dakilang kababalaghan na naganap doon. May isang lalaking namumuhay sa kasalanan, may ketong, at payat na payat ang katawan.

Verse 53

भिक्षार्थमागतस्तत्र लोकैरन्यैः समन्वितः । तेन भिक्षार्जितं तत्र सक्तूनां कुडवं नृप

O hari, dumating siya roon upang mamalimos, kasama ang iba pang tao; at sa pamamalimos na iyon ay nakakuha siya roon ng isang kuḍava lamang ng saktu (harinang butil na inihaw).

Verse 54

ततो रोग परिक्लेशाद्भोजनं न चकार सः । दाघार्दितो जले तस्मिन्स्नातो भक्तिविवर्जितः । सक्तून्कृत्वोपधाने तान्स च सुप्तो निशागमे

Pagkaraan, dahil sa pahirap ng karamdaman, hindi siya kumain. Dahil sa tindi ng init, naligo siya sa tubig na iyon nang walang debosyon; inilagay ang saktu sa tabi ng ulunan at nakatulog pagsapit ng dapithapon.

Verse 55

ततो निद्राभिभूतस्य सारमेयो जहार च । भक्षयामास युक्तोऽन्यैः सारमेयैर्बुभुक्षितः

Pagkaraan, habang siya’y nilalamon ng antok, may isang aso na tumangay nito; at dahil gutom, kinain iyon kasama ng iba pang mga aso.

Verse 56

अथासौ विस्मयाद्राजन्पंचत्वं समुपस्थितः । ततो जातिस्मरो जातो विदर्भाधिपतेर्गृहे

Pagkaraan nito, O Hari, dahil sa pagkamangha ay sumapit sa kanya ang kamatayan—ang pagbabalik sa kalagayan ng limang sangkap. Pagkatapos, siya’y muling isinilang sa tahanan ng pinuno ng Vidarbha, na may alaala ng dating kapanganakan.

Verse 57

भीमोनाम नृपश्रेष्ठ दमयन्तीपिता हि यः । तं प्रभावं हि विज्ञाय सक्तूनां तत्र पर्वते

Ang pinakadakilang hari ay nagngangalang Bhīma—siya nga ang ama ni Damayantī. Nang maunawaan niya ang pambihirang kapangyarihan ng saktu roon sa bundok na iyon,

Verse 58

फाल्गुनांतचतुर्दश्यां वर्षे वर्षे जगाम सः । कृत्वा चैवोपवासं तु रात्रौ जागरणं तथा

Taun-taon, sa ika-labing-apat na araw sa pagtatapos ng Phālguna, siya’y pumaparoon; at nagsasagawa ng upavāsa (pag-aayuno) at nagpupuyat sa buong magdamag sa pagbabantay-dasal.

Verse 59

अचलेश्वरसान्निध्ये ददौ सक्तूंस्ततो बहून् । सहिरण्यान्द्विजेन्द्राणां पशुपक्षिमृगेषु च

Sa harapan ni Acaleśvara, naghandog siya ng saganang saktu, kalakip ang ginto, sa mga pinakadakilang brāhmaṇa; at nagkaloob din ng pagkain bilang dāna sa mga baka, ibon, at mga hayop sa gubat.

Verse 60

अथ ते मुनयः सर्वे गालवप्रमुखा नृप । पप्रच्छुः कौतुकाविष्टाः सक्तुदानकृते नृपम्

Pagkaraan, O Hari, ang lahat ng mga muni—na si Gālava ang nangunguna—ay napukaw ng pag-uusisa at tinanong ang hari tungkol sa dahilan ng pag-aalay ng saktu.

Verse 61

ऋषय ऊचुः । हस्त्वश्वरथदानानां शक्तिरस्ति तवाद्भुता । कस्मात्सक्तून्प्रमुक्त्वा त्वं नान्यद्दातुमिहेच्छसि

Wika ng mga rishi: “Taglay mo ang kahanga-hangang kakayahang maghandog ng elepante, kabayo, at karwahe. Bakit, sa pagtabi sa mga iyon, dito ay nais mong magbigay ng ‘saktu’ lamang at wala nang iba?”

Verse 62

पुलस्त्य उवाच । अथाऽसौ कथयामास पूर्वमेतत्समुद्भवम् । सक्तुदानस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम्

Sinabi ni Pulastya: Pagkaraan, isinalaysay niya sa mga muning may pagpipigil-sa-sarili ang naunang pinagmulan ng bagay na ito, at ipinaliwanag ang kadakilaan ng saktu-dāna, ang pag-aalay ng saktu.

Verse 63

पूर्वं भक्त्या विहीनस्य शुना वै सक्तवो हृताः । तत्प्रभावादियं प्राप्तिर्मम जाता द्विजोत्तमाः

Noon, nang ako’y salat sa debosyon, isang aso ang tunay na tumangay sa aking handog na saktu. Ngunit dahil sa bisa ng pangyayaring iyon, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, dumating sa akin ang ganitong kaganapan.

Verse 64

सांप्रतं भक्तिद त्तानां किं स्याज्जानामि नो फलम् । एतस्मात्कारणाद्दानं सक्तूनां प्रकरोम्यहम् । तीर्थेऽस्मिन्भक्तिसंयुक्तः सत्येनात्मानमालभे

Ngayon, hindi ko nalalaman kung ano ang magiging bunga kapag ang handog ay ibinigay na may debosyon. Dahil dito, isasagawa ko ang pag-aalay ng saktu. Sa banal na tirtha na ito, na may kasamang debosyon, iaalay ko ang aking sarili sa pamamagitan ng katotohanan.

Verse 65

पुलस्त्य उवाच । ततस्ते मुनयो हृष्टाः साधुसाध्विति चाब्रुवन् । चक्रुश्चैवात्मशक्त्या ते सक्तूनां दानमुत्तमम्

Sinabi ni Pulastya: Pagkaraan, ang mga muni ay nagalak at nagsabi, “Mabuti! Mabuti!” At sa pamamagitan ng sarili nilang kapangyarihang espirituwal, isinagawa nila ang napakahusay na pag-aalay ng saktu.

Verse 66

एष प्रभावो राजर्षे सक्तुदानस्य कीर्त्तितः । महेश्वरस्य माहात्म्यं सत्यं चापि प्रकीर्त्तितम्

O marangal na rishi-hari, ipinahayag na ang kapangyarihan ng pag-aalay ng saktu (inihaw na harina); at ang kadakilaan ni Maheśvara—at ang katotohanan nito—ay naipahayag din.

Verse 67

यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या कथ्यमानं द्विजाननात् । अहोरात्र कृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

At sinumang makinig nito nang may debosyon, habang binibigkas mula sa bibig ng isang brāhmaṇa, ay napapalaya sa mga kasalanang nagawa sa loob ng isang araw at isang gabi—walang pag-aalinlangan dito.