Adhyaya 29

Verse 1

। सूत उवाच । एवं सर्वेषु तीर्थेषु संस्थितेषु द्विजोत्तमाः । तत्क्षेत्रं ख्यातिमापन्नं समस्ते धरणीतले

Sinabi ni Sūta: Sa gayon, nang ang lahat ng tīrtha ay naitatag na, O pinakadakila sa mga dwija, ang banal na pook na iyon ay sumikat sa buong balat ng daigdig.

Verse 2

समस्तेभ्यस्ततोऽदूरान्मुनयः शंसितव्रताः । संश्रयंति ततो भूपास्तपोऽर्थं जरयाऽन्विताः

Hindi kalayuan sa mga tīrtha na yaon, ang mga pantas na muni na bantog sa kanilang banal na panata ay naninirahan; at doon din ang mga hari—pinapasan ang katandaan—ay lumalapit upang magsagawa ng tapas, ang mahigpit na pagninilay at pag-aayuno.

Verse 3

तथा ते लिंगिनो दान्ताः सिद्धिकामाः समंततः । समाश्रयंति तत्क्षेत्रं सवर्तीर्थसमा श्रयम्

Gayundin, ang mga disiplinadong ascetic na may mga tanda ng pagtalikod, na naghahangad ng siddhi, ay nagtitipon mula sa lahat ng dako at kumakalinga sa kṣetra na iyon—isang tahanang kapantay ng lahat ng tīrtha.

Verse 4

तत्र सिद्धेश्वरंनाम लिंगमस्ति द्विजोत्तमाः । सर्वसिद्धिप्रदं नृणां स्वयं सिद्धिप्रदायकम्

Doon, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-ipinanganak, may isang liṅga na tinatawag na Siddheśvara—nagkakaloob ng lahat ng siddhi sa mga tao, at siya mismo ang kusang nahayag na tagapagbigay ng siddhi.

Verse 5

निर्विद्य भूतले शर्वः सर्वव्यापी सदा शिवः । हाटकेश्वरसंज्ञेऽस्मिन्क्षेत्रे देवः स्वयं स्थितः

Bagaman laganap sa lahat, si Śarva—ang laging mapalad na Śiva—ay wari’y napagod sa daigdig na lupa, at ang Diyos mismo ay nananahan sa banal na kṣetra na ito na tinatawag na Hāṭakeśvara.

Verse 6

लिंगरूपेण भगवान्प्रादुर्भूतः स्वयं हरः । स्मरणाद्दर्शनाच्चैव सर्वसिद्धिप्रदः सदा

Ang Mapalad na Panginoon, si Hara mismo, ay kusang nahayag sa anyong liṅga; sa pag-alaala at sa pagtanaw lamang, lagi niyang ipinagkakaloob ang lahat ng siddhi.

Verse 7

सिद्धेनाराधितो यस्मात्तस्मात्सिद्धेश्वरः स्मृतः । तस्यैव वरदानाद्धि अत्रैवावस्थितो हरः

Sapagkat sinamba Siya ng isang Siddha, kaya Siya’y inaalala bilang Siddheśvara; at dahil sa biyayang hiningi ng debotong iyon, si Hara (Śiva) ay nananahan mismo rito.

Verse 8

यस्तं पश्यति सद्भक्त्या शुचिः स्पृशति वा नरः । वांछितं लभते सद्यो यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

Sinumang tumingin sa Kanya nang may tunay na debosyon—o, kung dalisay, humipo sa Kanya—agad na nakakamit ang ninanais na bunga, kahit ito’y napakahirap makuha.

Verse 9

तत्र सिद्धिं गताः पूर्वं शतशः पुरुषा भुवि । दर्शनात्स्पर्शनाच्चान्ये प्रणामादपरे नराः

Noong unang panahon doon, daan-daang tao sa lupa ang nagkamit ng siddhi: ang ilan sa pamamagitan ng darśana at paghipo, at ang iba naman sa simpleng pagpapatirapa (praṇāma).

Verse 10

दक्षिणामूर्तिमासाद्य मन्त्रं तस्य षडक्षरम् । यो जपेच्छ्रद्धयोपेतस्तस्यायुः संप्रवर्धते

Lumapit kay Dakṣiṇāmūrti at bigkasin nang may pananampalataya ang Kanyang mantrang may anim na pantig; ang haba ng buhay ng tao’y lubhang nadaragdagan.

Verse 11

यावत्संख्यं जपेन्मत्रं तावत्संख्यान्यहानि सः । आयुषः परतो मर्त्यो जीवते नात्र संशयः

Kung ilang ulit niyang inuusal ang mantra, gayon din karaming dagdag na araw ang kanyang ikinabubuhay; ang mortal ay nabubuhay lampas sa itinakdang panahon—walang pag-aalinlangan dito.

Verse 12

ऋषय ऊचुः अत्याश्चर्यमिदं सूत यत्त्वया परिकीर्तितम् । आयुषोऽप्यधिकं मर्त्यो जीवते यदि मानवः

Wika ng mga rishi: “Lubhang kagila-gilalas ito, O Sūta, gaya ng iyong ipinahayag—kung ang isang taong mortal ay maaaring mabuhay pa lampas sa itinakdang haba ng buhay.”

Verse 13

सूत उवाच अत्र वः कीर्तयिष्यामि स्वयमेव मया श्रुतम् । वदतस्तत्समुद्दिश्य यद्वत्सस्य महात्मनः

Sinabi ni Sūta: “Dito ay isasalaysay ko sa inyo ang aking mismong narinig—mga salitang binigkas na tumutukoy sa dakilang kaluluwang iyon, ang anak ni Yadvatsa.”

Verse 14

पुरा मे वसमानस्य पुरतोऽत्र पितुर्गृहे । आयातः स मुनिस्तत्र वत्सो नाम महाद्युतिः

Noong una, habang ako’y naninirahan dito sa bahay ng aking ama, sa harapan ko’y dumating sa pook na iyon ang isang muning may dakilang ningning, na ang pangalan ay Vatsa.

Verse 15

वहमानो युवावस्थां द्वादशार्कस मद्युतिः । अंगैः सर्वैस्तु रूपाढ्यः कामदेव इवापरः

Taglay niya ang kasariwaan ng kabataan, nagniningning na tila labindalawang araw; sa bawat sangkap ng katawan ay puspos ng kagandahan—parang isa pang Kāma-deva.

Verse 16

मत्पित्रा स तदा दृष्टस्ततो भक्त्याऽभिवादितः । अर्घ्यं दत्त्वा ततः प्रोक्तो विश्रांतो विनयेन च

Nang sandaling iyon, nakita siya ng aking ama at yumukod na may debosyon. Matapos maghandog ng arghya, magalang niyang hiniling na siya’y magpahinga, nang may nararapat na pagpapakumbaba.

Verse 17

स्वागतं तव विप्रेंद्र कुतस्त्वमिह चागतः । आदेशो दीयतां मह्यं किं करोमि यथोचितम्

Maligayang pagdating sa iyo, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa. Saan ka nagmula at naparito rito? Ipagkaloob mo sa akin ang iyong tagubilin—ano ang nararapat kong gawin ayon sa wastong dharma?

Verse 18

वत्स उवाच । तवाश्रमपदे सूत चातुर्मास्यसमुद्भवम् । कर्तुमिच्छाम्यनुष्ठानं शुश्रूषां चेत्करोषि मे

Sinabi ni Vatsa: “O Sūta, sa iyong tahanang āśrama nais kong isagawa ang banal na pagtalima na kaugnay ng Cāturmāsya. Kung maglilingkod ka sa akin, dito natin ito isakatuparan.”

Verse 19

लोमहर्षण उवाच । एवं विप्र करिष्यामि तवादेशमसंशयम् । धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्त्वं मे गृहमागतः

Sinabi ni Lomaharṣaṇa: “Gayon nga, O brāhmaṇa; tutuparin ko ang iyong utos nang walang pag-aalinlangan. Mapalad ako—pinagpala ako—sapagkat dumating ka sa aking tahanan.”

Verse 20

एवमुक्ताथ मामाह स पिता द्विजसत्तमाः । त्वया वत्सस्य कर्तव्या शुश्रूषा नित्यमेव हि

Pagkasabi nito, ang aking ama, isang pangunahing brāhmaṇa, ay nagsalita sa akin: “Dapat mong paglingkuran si Vatsa nang palagian, tunay nga.”

Verse 21

ततोऽहं विनयोपेतस्तस्य कृत्यानि कृत्स्नशः । करोमि स च मे रात्रौ चित्राः कीर्तयते कथाः

Pagkaraan, taglay ang kababaang-loob, tinupad ko nang lubos ang lahat ng kanyang mga tungkulin. At sa gabi, siya’y nagkukuwento sa akin ng mga kamangha-manghang salaysay.

Verse 22

राजर्षीणां पुराणानां देवदानवरक्षसाम् । द्वीपानां पर्वतानां च स्वयं दृष्ट्वा सहस्रशः

(Isinalaysay niya) ang tungkol sa mga rajarsi at sa mga sinaunang Purana; tungkol sa mga deva, dānava, at rākṣasa; at tungkol sa mga dvīpa at mga bundok—mga bagay na siya mismo ang nakakita, sa libu-libo.

Verse 23

एकदा तु मया पृष्टः कथांते प्राप्य कौतुकम् । विस्मयाविष्टचित्तेन स द्विजो द्विजसत्तमाः

Minsan, nang dumating sa wakas ang salaysay at sumiklab ang aking pag-uusisa, tinanong ko ang brahmana; ang aking isip ay nabalot ng pagkamangha—siya ang pinakadakila sa mga dvija (dalawang-beses na isinilang).

Verse 24

भगवन्सुकुमारं ते शरीरं प्रथमं वयः । द्वीपानां च करोषि त्वं कथा श्चित्राः पृथक्पृथक्

O Mapalad na Panginoon, ang iyong katawan ay bata at marikit, wari’y nasa unang pamumukadkad ng gulang; gayunman, isa-isa mong isinasalaysay ang maraming kababalaghang kuwento tungkol sa mga dvīpa.

Verse 25

कथं सर्वं धरापृष्ठं ससमुद्रं निरीक्षितम् । स्वल्पेन वयसा तात विस्तरतो वद

Paano mo nasilayan ang buong ibabaw ng daigdig—kasama ang mga karagatan—gayong napakabata mo pa, mahal na ginoo? Isalaysay mo nang masinsinan.

Verse 26

त्वया ये कीर्तिता द्वीपाः समुद्राः पर्वतास्तथा । मनसापि न शक्यास्ते गन्तुं मर्त्यैः कथंचन

Ang mga dvīpa, karagatan, at kabundukang iyong inilarawan ay hindi mararating ng mga mortal sa anumang paraan—kahit sa isip man lamang ay hindi.

Verse 27

अत्र कौतूहलं जातमश्रद्धेयं वचस्तथा । श्रुत्वा श्रद्धेयवाक्यस्य तस्मात्सत्यं प्रकीर्तय

Dito ay sumiklab ang malaking pag-uusisa, at ang iyong mga salita’y wari’y mahirap paniwalaan. Kaya, matapos marinig ang pananalita ng may kapani-paniwalang wika, ipahayag mo nang malinaw ang katotohanan.

Verse 28

तपसः किं प्रभावोऽयं किं वा मंत्रपराक्रमः । येन पृथ्वीतलं कृत्स्नं त्वया दृष्टं मुनीश्वर

Ito ba’y kapangyarihan ng tapasya (pagpapakasakit sa pagninilay), o lakas ng mantra—na dahil dito’y nasilayan mo ang buong lawak ng daigdig, O panginoon sa mga pantas?

Verse 29

किं वा देवप्रसादस्तु तवौषधिकृतोऽथवा । तच्च पुण्यतमं तात त्वं मे ब्रूहि सविस्तरम्

O ito ba’y biyaya ng mga deva, o kaya’y bisa ng isang banal na halamang-gamot na dumating sa iyo? Mahal kong kaibigan, sabihin mo sa akin nang buong detalye ang pinakamarangal na sanhi ng kabutihang iyon.

Verse 30

अथ मां स मुनिः प्राह विहस्य मुनिसत्तमाः । सत्यमेतत्त्वया ज्ञातं मम मंत्रपराक्रमम्

Pagkaraan, nagsalita sa akin ang pantas na iyon na may ngiti, O pinakadakila sa mga muni: “Tama ang iyong pagkaunawa—ito nga ang bisa ng aking mantra.”

Verse 31

सदाहमष्टसंयुक्तं सहस्रं शिवसन्निधौ । जपामि शिवमंत्रस्य षडक्षरमितस्य च

Lagi’t lagi, sa mismong harapan ni Śiva, inuusal ko ang japa nang isang libo na may dagdag na walo; at inaawit ko rin ang anim-na-pantig na sukat ng mantra ni Śiva.

Verse 32

त्रिकालं तेन मे जातं सुस्थिरं यौवनं मुने । अतीतानागतं ज्ञानं जीवितं च सुखोदयम्

Dahil sa pagsasanay na iyon, O pantas, ang aking kabataan ay naging matatag sa tatlong panahon; at sumibol ang kaalaman sa nakaraan at hinaharap, kasama ang buhay na nagbubunga ng kaligayahan.

Verse 33

मम वर्षसहस्राणि बहूनि प्रयुतानि च । संजातानि महाभाग दृश्यते प्रथमं वयः

Maraming libong taon, at marami pang sampung libo, ang lumipas para sa akin, O pinagpala; ngunit ang aking gulang ay wari’y yaong unang kabataan.

Verse 34

अत्र ते कीर्तयिष्यामि विस्तरेण महामते । यथा सिद्धिर्मया प्राप्ता प्रसादाच्छंकरस्य च

Dito, O dakilang-isip, isasalaysay ko sa iyo nang masinsin kung paano ko natamo ang siddhi—ang tagumpay na espirituwal—sa pamamagitan ng mapagpalang biyaya ni Śaṅkara.

Verse 35

अहं हि ब्राह्मणो नाम्ना वत्सः ख्यातो महीतले । नानाशास्त्रकृताभ्यासः पुराऽसं वेदपारगः

Ako nga ay isang brāhmaṇa, sa pangalang Vatsa, na bantog sa ibabaw ng daigdig. Noong una’y nagsanay ako sa sari-saring śāstra at naging dalubhasa sa mga Veda.

Verse 36

एतस्मिन्नेव काले तु मेनका च वराप्सराः । वसंतसमये प्राप्ता मर्त्यलोके यदृच्छया

Sa mismong panahong iyon, si Menakā—ang marilag na apsaras—ay dumating sa daigdig ng mga mortal nang di sinasadya, sa panahon ng tagsibol.

Verse 37

सा गता भ्रममाणाथ काम्यकंनाम तद्वनम् । मत्तकोकिलनादाढ्यं मनोज्ञद्रुमसं कुलम्

Sa paglalagalag, narating niya ang gubat na tinatawag na Kāmyaka, hitik sa awit ng mga kukong tila nalalasing at siksik sa mga punong-kahoy na kaaya-aya at marikit.

Verse 38

यत्रास्ते मुनिशार्दूलो देवरात इति स्मृतः । व्रतस्वाध्यायसंपन्नस्तपसा ध्वस्तकिल्विषः

Doon nanahan ang isang dakilang muni, tila tigre sa hanay ng mga pantas, na kilala bilang Devarāta—ganap sa mga panata at sa banal na pag-aaral (svādhyāya), at ang mga kasalanan niya’y sinunog ng tapasya.

Verse 39

उपविष्टो नदीतीरे देवतार्च्चापरा यणः । श्रद्धया परया युक्त एकाकी निर्जने वने

Nakaupo sa pampang ng ilog, lubos siyang nakatuon sa pagsamba sa mga diyos; taglay ang sukdulang pananampalataya, nag-iisa sa gubat na tahimik at liblib.

Verse 40

अथ सा पश्यतस्तस्य विवस्त्रा प्राविशज्जलम् । दिव्यरूपसमोपेता घर्मार्ता वरवर्णिनी

Pagkaraan, habang siya’y nakatingin, ang babae—hubad—ay pumasok sa tubig; taglay ang anyong makalangit, pinahihirapan ng init, at may kagandahang pambihira.

Verse 41

अथ तस्य मुनींद्रस्य रेतश्चस्कन्द तत्क्षणात् । दृष्ट्वा तां चारुसर्वांगीं जलमध्यं समाश्रिताम्

Sa mismong sandaling iyon, ang binhi ng panginoon sa mga muni ay agad na lumabas, nang makita niya ang babaeng marikit ang bawat bahagi ng katawan, na nasa gitna ng tubig.

Verse 42

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता सारंगी सुपिपा सिता । जलमिश्रं तया रेतः पीतं सर्वमशेषतः

Noon din, dumating ang isang inahing usa na labis ang uhaw; at ang binhing nahalo sa tubig ay ininom niya nang lubos, walang natira ni kaunti.

Verse 43

अथ साऽपि दधे गर्भं मानुषं वै प्रभावतः । अमोघरेतसो मासे सुषुवे दशमे ततः

Pagkaraan, dahil sa kapangyarihang iyon, siya man ay naglihi ng sanggol na tao; at nang sumapit ang ikasampung buwan, siya’y nagsilang—sapagkat ang binhi ay di nagkukulang sa bisa.

Verse 44

जनयामास दीप्तांगी कन्यां पद्मदलेक्षणाम् । तस्मिन्नेव जले पुण्ये देवराताश्रमं प्रति

Isinilang niya ang isang dalagang maningning ang mga sangkap at may matang tulad ng talulot ng lotus; sa mismong banal na tubig na iyon, na kaugnay ng ashram ni Devarāta.

Verse 45

अथ तां स मुनिर्ज्ञात्वा स्वज्ञानेन स्ववीर्यजाम् । कृपया परयाविष्टो जग्राह च पुपोष च

Pagkaraan, ang pantas na muni, sa sariling kabatiran, ay nakilalang siya’y isinilang mula sa sariling bisa; at napuspos ng malalim na habag, siya’y tinanggap at inaruga.

Verse 46

स्नेहेन महता युक्तः कृतकौतुकमंगलः । रक्षमाणो वने चैनां श्वापदेभ्यः प्रयत्नतः

Taglay ang dakilang pag-ibig at matapos isagawa ang mga mapalad na ritwal para sa kanya, masikap niya siyang pinangalagaan sa gubat laban sa mababangis na hayop.

Verse 47

आजहार सुमृष्टानि तत्कृते सुफलानि सः । स्वयं गत्वा सुदूरं च कानने श्वापदाकुले

Para sa kanya, nagdala siya ng mga piling-piling bungang napakainam—siya mismo’y naglakbay nang malayo sa gubat na hitik sa mababangis na hayop.

Verse 48

तत्रस्था ववृधे सा च नाम्ना ख्याता मृगावती । शुक्लपक्षे यथा व्योम्नि कलेव शशलक्ष्मणः

Doon siya nanahan, lumaki at nakilala sa pangalang Mṛgāvatī—gaya ng buwan na unti-unting sumisikat at lumalaki sa maliwanag na kalahati ng buwan sa kalangitan.

Verse 49

अथ सा भ्रममाणेन मया दृष्टा मृगेक्षणा । ततोऽहं कामबाणेन तत्क्षणात्ताडितो हृदि

Pagkaraan, habang ako’y naglalagalag, nakita ko siya—may matang gaya ng usa; at sa sandaling iyon, tinamaan ang aking puso ng palaso ni Kāma.

Verse 50

विज्ञाय च कुमारीं तां सवर्णां चारुहासिनीम् । आदरेण गृहं गत्वा स मुनिर्याचितस्ततः

Nang malaman niyang siya’y isang dalaga—kauri ang antas at may magandang ngiti—magalang siyang nagtungo sa tahanan ng pantas; at doon ay nagsumamo sa muni.

Verse 51

प्रयच्छैनां मम ब्रह्मन्पत्न्यर्थं निज कन्यकाम् । यथात्मा पोषयिष्यामि भोजनाच्छादनादिभिः

“Ipagkaloob mo siya sa akin, O banal na Brahman-muni, bilang aking asawa—ang sarili mong anak na babae. Aalagaan ko siya na parang sarili kong katawan, sa pagkain, pananamit, at lahat ng kailangan.”

Verse 52

ततस्तेन प्रदत्ता मे तत्क्षणादेव सुन्दरी । विधिना शास्त्रदृष्टेन नक्षत्रे भग दैवते

Pagkatapos, kaagad na ibinigay sa akin ang magandang dalagang iyon, ayon sa ritwal na itinakda ng mga kasulatan, sa ilalim ng nakshatra na pinamumunuan ni Bhaga.

Verse 53

ततः कतिपयाहस्य मयोढा सा सुविस्मिता । सखीजनसमायुक्ता फलार्थं निर्गता वने

Makalipas ang ilang araw ng aming kasal, siya—na labis pa ring namamangha—ay pumunta sa gubat kasama ang kanyang mga kaibigan upang mamitas ng mga prutas.

Verse 54

अथ वीरुधसंछन्ने वने तस्मि न्सुसंस्थिते । तया न्यस्तं पदं मूर्ध्नि तृणाच्छन्नस्य भोगिनः

Pagkatapos, sa gubat na iyon na puno ng mga baging, natapakan niya ang ulo ng isang ahas na nakatago sa ilalim ng damuhan.

Verse 55

सा दष्टा सहसा तेन पतिता वसुधातले । विषार्दिता गतप्राणा तत्क्षणादेव भामिनी

Bigla siyang tinuklaw nito at siya ay bumagsak sa lupa; pinahirapan ng lason, ang maningning na babae ay binawian ng buhay sa sandaling iyon.

Verse 56

अथ सख्यः समागत्य तस्या दुःखेन दुःखिताः । शशंसुस्ता यथावृत्तं रुदन्त्यो मम सूतज

Pagkatapos ay nagtipon ang kanyang mga kaibigan, na nagdadalamhati sa kanyang sinapit, at habang umiiyak ay isinalaysay sa akin ang eksaktong nangyari, O anak ng kutsero.

Verse 57

ततोऽहं सत्वरं गत्वा दृष्ट्वा तां पतितां भुवि । विलापान्कृतवान्दीनो रुदितं करुणस्वरम्

Pagdaka’y nagmadali akong pumaroon; nang makita ko siyang nakahandusay sa lupa, ako’y lugmok at nanaghoy at umiyak sa tinig na hitik sa habag at awa.

Verse 58

इयं मे सुविशालाक्षी मनःप्राणसमा प्रिया । मृता भूमौ यया हीनो नाहं जीवितुमुत्सहे

Ito ang aking minamahal, malalawak ang mga mata, kasinghalaga ng aking isip at hininga; ngayo’y patay siyang nakahandusay sa lupa, at kung wala siya, wala akong loob na mabuhay.

Verse 59

सोऽहमद्य गमिष्यामि परलोकं सहानया । प्रियारहितहर्म्यस्य जीवितस्य च किं फलम्

Kaya ngayong araw, ako man ay tutungo sa kabilang daigdig kasama niya; sapagkat ano pa ang saysay ng buhay at anong ligaya ng tahanan kung wala ang minamahal?

Verse 60

पुत्रपौत्रवधूभिश्च भृत्यवर्गयुतस्य च । पत्नीहीनानि नो रेजुर्गृहाणि गृहमेधिनाम्

Kahit mapuno ang tahanan ng isang maybahay ng mga anak, apo, manugang na babae, at mga alipin, ang sambahayang walang asawa ay hindi nagliliwanag.

Verse 61

यदीयं कर्णनेत्रांता तन्वंगी मधुरस्वरा । न जीवति पृथुश्रोणी मरिष्येऽ हमसंशयम्

Kung ang babaeng ito na payat ang mga biyas at matamis ang tinig—na ang hikaw ay umaabot sa dulo ng mga mata at malapad ang balakang—ay hindi mabubuhay, tiyak na mamamatay ako, walang alinlangan.

Verse 62

एवं विलपमानस्य मम सूत कुलोद्वह । आगताः सुहृदः सर्वे रुरुदुस्तेऽपि दुःखिताः

Habang ako’y nananaghoy nang gayon, O Sūta, dangal ng iyong angkan, dumating ang lahat ng aking mga kaibigan; sila man, nababagabag sa dalamhati, ay napaiyak din.

Verse 63

रुदित्वा सुचिरं तत्र तैः समं महतीं चिताम् । कृत्वा तां संनिधायाथ प्रदत्तो हव्यवाहनः

Pagkaraan ng mahabang pag-iyak doon kasama nila, inihanda ko ang isang malaking punerarya; at nang mailagay ko siya roon, ang apoy—tagapagdala ng handog—ay saka sinindihan.

Verse 64

तत आदाय मां कृच्छ्रान्निन्युश्च स्वगृहं प्रति । रुदन्तं प्रस्खलन्तं च मुह्यमानं पदेपदे

Pagkatapos, sa matinding hirap ay inakay nila ako at dinala pabalik sa kanilang tahanan—samantalang ako’y umiiyak, natitisod, at nawawalan ng ulirat sa bawat hakbang.

Verse 65

ततो निशावशेषेऽहमुत्थाय त्वरयाऽन्वितः । कांतादुःखपरीतात्मा गतोऽरण्यं तदेव हि

Pagkaraan, nang kaunti na lamang ang nalalabi sa gabi, ako’y bumangon nang nagmamadali; ang puso ko’y nilamon ng dalamhati sa minamahal, kaya’t bumalik ako sa mismong gubat na iyon.

Verse 66

कामेनोन्मत्ततां प्राप्तो भ्रममाण इतस्ततः । विलपन्नेव दुःखार्तो वने जनविवर्जिते

Dahil sa pagnanasa na nagtulak sa akin sa pagkabaliw, ako’y pagala-gala rito’t roon, nananaghoy sa matinding pighati, sa gubat na walang tao.

Verse 67

क्व गतासि विशालाक्षि विजनेऽस्मिन्विहाय माम् । नाहं गृहं गमिष्यामि मम दुःखाय निर्दयः

Saan ka naparoon, O malalaking-mata, at iniwan mo ako sa ilang na pook na ito? Hindi ako uuwi—malupit na tadhana ang gumawa nito na maging sanhi lamang ng aking dalamhati.

Verse 68

एषोऽरुणकरस्पर्शात्स्वाभां त्यजति चंद्रमाः । निशाक्षये निरुत्साहो यथाहं विधिना कृतः

Sa haplos ng mga sinag ng bukang-liwayway, isinusuko ng buwan ang sariling liwanag; gayon din, sa pagwawakas ng gabi, ako’y nawawalan ng sigla—ganito ako hinubog ng tadhana.

Verse 69

अयं तनुः समायाति सविता रक्तमंडलः । निगदिष्यति मे वार्तां नूनं कच्चित्त्वदुद्भवाम्

Ngayon ay papalapit ang araw, banayad ang anyo, taglay ang mapulang bilog. Tiyak na maghahatid siya sa akin ng balita—marahil ay may naganap na may kinalaman sa iyo.

Verse 70

गगनं व्यापयन्सूर्यः संतापयति मां भृशम् । बाह्ये चाभ्यंतरे कामः कथं वक्ष्यामि जीवितम्

Ang araw, na lumalaganap sa kalangitan, ay matinding tumutupok sa akin. Ang pagnanasa’y nagpapahirap sa akin sa labas at sa loob—paano ko pa masasambit ang tungkol sa pagpapatuloy ng buhay?

Verse 71

करींदः स्वयमभ्येति तत्कुचाभौ समुद्वहन् । कुम्भौ गत्वा तु पृच्छामि यदि शंसति तां प्रियाम्

Isang elepante ang kusang lumalapit, taglay ang dalawang umbok sa noo na wari’y dibdib niya. Lumapit ako sa mga ‘kumbha’ na iyon at nagtanong kung maituturo ba nito ang aking minamahal.

Verse 72

एवं प्रलपमानस्य मम मोहो महानभूत् । भास्करांशुप्रतप्तस्य मदनाकुलितस्य च

Habang ako’y nagwawala sa ganitong pananalita, lalo pang lumaki ang aking pagkalito—sinunog ng mga sinag ng araw at ginulo ng diyos ng pag-ibig ang aking dibdib.

Verse 73

यंयं पश्यामि तत्राहं भ्रममाणो महावने । वृक्षं वा प्राणिनो वापि तंतं पृच्छामि मोहतः

Habang pagala-gala ako sa malaking gubat, sinumang o anumang makita ko—puno man o nilalang—ay tinatanong ko isa-isa dahil sa aking pagkalito.

Verse 74

त्वद्दंतमुसलप्रख्यं यस्या ऊरुयुगं गज । तां बालां वद चेद्दृष्टा दयां कृत्वा ममोपरि

O elepante! Kung nakita mo ang dalagang yaon—na ang pares ng hita’y matibay na parang pambayo, gaya ng lakas ng iyong mga pangil—sabihin mo sa akin, maawa ka sa akin.

Verse 75

त्वया जंबूक चेद्दृष्टा बिंबाफलनिभाधरा । दयिता मम तद्ब्रूहि श्रेयस्ते भविता महत्

O asong-gubat! Kung nakita mo ang aking minamahal—na ang mga labi’y tulad ng bungang bimba—sabihin mo sa akin; dakilang biyaya ang mapapasaiyo.

Verse 76

अथवा बिल्व शंस त्वं यदि बिल्वोपमस्तनी । भ्रममाणा वने दृष्टा मम प्राणसमा प्रिया

O kaya, O punong bilva, magsaysay sa akin—kung nakita mo ang aking minamahal, na ang dibdib ay tulad ng bungang bilva, na pagala-gala sa gubat; siya’y kasinghalaga ng aking hininga ng buhay.

Verse 77

त्वत्पुष्पसदृशांगी सा मम भार्या मनस्विनी । स त्वं चंपक जानीषे यदि त्वं शंस मे द्रुतम्

Ang kanyang mga sangkap ay tulad ng iyong mga bulaklak; siya ang aking may matibay na loob na asawa. O punong campaka, kung nalalaman mo ang tungkol sa kanya, sabihin mo sa akin agad.

Verse 78

मधूक तव पुष्पेण दयितायाः समौ शुभौ । कपोलौ पांडुरच्छायौ दृष्ट्वा त्वां स्मृतिमागतौ

O punong madhūka, ang iyong bulaklak ay nagbabalik sa alaala ng dalawang mapalad na pisngi ng aking minamahal—maputla ang kulay at kaibig-ibig; sa pagkakita sa iyo, bumalik ang gunita.

Verse 79

कदलीस्तंभ सुव्यक्तं प्रियायाश्च सुकोमलौ । ऊरू त्वत्तोऽपि तन्वंग्याः सत्येनात्मानमालभे

O katawan ng saging, malinaw na ang dalawang hita ng aking minamahal—yaong may payat na mga sangkap—ay mas malambot pa kaysa sa iyo; sa katotohanang ito, hinahaplos ko ang aking sarili bilang panunumpa.

Verse 80

भोभो मृग न मे भार्या त्वया दृष्टाऽत्र कानने । त्वत्समे लोचने स्पष्टे कज्जलेन समावृते

Hoy, usa! Hindi mo ba nakita ang aking asawa rito sa gubat? Ang kanyang mga mata’y tulad ng sa iyo—malinaw at maningning—ngunit may aninong koliryo.

Verse 82

कांतायाः पुरतो नित्यं विधत्तेंऽगं कलापकृत् । विहंगयोनि जातोऽपि वृद्ध्यर्थं पुष्पधन्वनः

Laging inilaladlad ng paboreal ang kanyang katawan sa harap ng minamahal; bagama’t isinilang sa lahi ng mga ibon, ginagawa niya ito upang palakasin ang Kapangyarihan ng May Busog na Bulaklak (Kāma).

Verse 83

योऽयं संदृश्यते हंसो हंसीमनुस्मरत्यसौ । गतिस्तादृङ्न चाप्यस्य मत्प्रियायाश्च यादृशी

Ang sisne na nakikita rito ay inaalala ang kanyang sisne; ngunit ang kilos niya’y hindi tulad ng kilos ng aking minamahal.

Verse 84

एक एव सुधन्योऽयं चक्रवाको विहंगमः । मुहूर्तमपि योऽभीष्टां न त्यजेच्चक्रवाकिकाम्

Tunay na pinagpala ang nag-iisang ibong cakravāka: kahit isang saglit, hindi niya iniiwan ang minimithing kapareha, ang cakravākī.

Verse 85

य एष श्रूयते रावो विभ्रमं जनयन्मम । किंवा पिकसमुत्थो ऽयं किं वा मे दयितोद्भवः

Ang sigaw na naririnig ngayon—na gumugulo sa aking dibdib—mula ba ito sa ibong pīka (kuko), o tila isinilang mula sa aking minamahal?

Verse 86

मां दृष्ट्वाऽयं मृगो याति तं मृगी याति पृष्ठतः । धावमाना ममाप्येवमनुयाति पुरा प्रिया

Pagkakita sa akin, tumatakbo palayo ang usang lalaki at sumusunod sa likod ang usang babae; gayon din noon, ang aking minamahal ay tumatakbo ring sumunod sa akin.

Verse 87

वारणोऽयं प्रियां कांतामनुरागानुयायिनीम् । स्पर्शयत्यग्रहस्तेन मम संस्मारयन्प्रियाम

Hinahaplos ng elepanteng ito, sa dulo ng kanyang nguso, ang minamahal niyang kasama na sumusunod dahil sa pag-ibig—at pinapaalala sa akin ang aking sariling sinta.

Verse 88

हा प्रिये मृगशावाक्षि तप्तकांचनसंनिभे । कथं मां न विजानासि भ्रमंतमिह कानने

Ay, minamahal ko, ikaw na may matang gaya ng usa, kumikislap na parang gintong pinainit—bakit hindi mo ako nakikilala habang ako’y pagala-gala sa gubat na ito?

Verse 89

क्व सा भक्तिः क्व सा प्रीतिः क्व सा तुष्टिः क्व सा दया । निगदन्तं सुदीनं मां संभाषयसि नो यतः

Nasaan ang debosyon, nasaan ang pag-ibig, nasaan ang kagalakan, nasaan ang habag—kung hindi mo man lamang ako kinakausap, kahit ako’y nananaghoy sa matinding dalamhati?

Verse 90

एवं प्रलपमानस्य मम प्राप्ताः सुहृज्जनाः । अन्वेषंतः पदं तत्र वनेषु विषमेषु च

Habang ako’y nagdadalamhati nang gayon, dumating doon ang aking mabubuting kaibigan, hinahanap ang bakas—sa mga gubat at maging sa mahihirap na daan.

Verse 91

ततस्तैः कोपरक्ताक्षैः प्रोक्तोऽहं सूतनंदन । भर्त्सद्भिः परुषैर्वाक्यैर्धिक्त्वां काममयाधुना

Pagkaraan, sila na namumula ang mga mata sa galit ay nagsalita sa akin—O anak ng kutsero—at sinaway ako sa mabibigat na salita: “Nakakahiya ka! Ngayon ay nilamon ka na ng pagnanasa.”

Verse 92

त्वं किं शोचसि मूढात्मन्नशोच्यं जीवितं नृणाम् । यतस्त्वामपि शोचंतं शोचयिष्यंति चापरे

Bakit ka nagluluksa, ikaw na nalilinlang? Ang buhay ng tao’y hindi dapat iyakan; sapagkat habang ikaw ay nagdadalamhati, darating ang araw na may iba ring magdadalamhati para sa iyo.

Verse 93

यूयं वयं तथा चान्ये संजाताः प्राणिनो भुवि । सर्व एव मरिष्यामस्तत्र का परिदेवना

Ikaw at kami, at lahat ng nilalang na isinilang sa lupa—lahat tayo’y tiyak na mamamatay; kaya saan pa may lugar ang pag-iyak at panaghoy?

Verse 94

अदर्शनात्प्रिया प्राप्ता पुनश्चादर्शनं गता । न सा तव न तस्यास्त्वं वृथा किमनुशोचसि

Mula sa hindi pagkakita, wari’y ‘natagpuan’ mo ang iyong minamahal; at muli siyang napawi sa paningin. Hindi siya sa iyo, at hindi ka rin sa kanya—bakit ka nagdadalamhati nang walang saysay?

Verse 95

नायमत्यंतसंवासः कस्यचित्केनचित्सह । अपि स्वेन शरीरेण किमुतान्यैर्वृथा जनैः

Walang sinuman ang tunay na nananatiling magkasama magpakailanman. Kahit sa sariling katawan ay walang pangmatagalang pagsasama—lalo na sa ibang tao na sa huli’y mga panandaliang kasabay lamang.

Verse 96

मृतं वा यदि वा नष्टं योतीतमनुशोचति । स दुःखेन लभेद्दुःखं द्वावनर्थो प्रपद्यते

Sinumang patuloy na nagdadalamhati sa namatay, nawala, o lumipas na—siya’y kumakamit ng dalamhati sa pamamagitan ng dalamhati, at nahuhulog sa dobleng kapahamakan.

Verse 97

एवं संबोधयित्वा मां गृहीत्वा ते मुहुर्जनैः । निन्यु र्गृहं ततः सर्वे वनात्तस्मात्सुदारुणात्

Pagkaraang aliwin at turuan ako nang gayon, paulit-ulit akong hinawakan ng mga taong iyon; at pagkatapos, silang lahat ay naghatid sa akin pauwi, palayo sa lubhang nakapanghihilakbot na gubat na iyon.

Verse 98

ततो मम गृहस्थस्य स्मरमाणस्य तां प्रियाम् । उत्पन्नः सुमहान्कोपः सर्पान्प्रति महामते

Pagkaraan, ako—ang maybahay—nang maalala ko ang aking minamahal, sumiklab sa akin ang napakalaking galit laban sa mga ahas, O marunong.

Verse 99

ततः कोपपरीतेन प्रतिज्ञातं मया स्फुटम् । सर्पानुद्दिश्य यत्सर्वं तन्निबोधय दारुणम्

Pagkatapos, nababalot ng galit, malinaw akong nanumpa. Pakinggan ngayon ang buong kakila-kilabot na pasyang ipinahayag ko, na ang mga ahas ang aking tinutudla.

Verse 100

अद्यप्रभृति चेन्नाहं सर्पं दृष्टिवशं गतम् । निहन्मि दण्डघातेन तत्पापं स्याद्ध्रुवं मम

Mula sa araw na ito, kung hindi ko mapapatay sa hampas ng aking tungkod ang sinumang ahas na mapasailalim ng aking paningin, tiyak na ang kasalanang iyon ay mapapasaakin.

Verse 101

यच्च निक्षेपहर्तॄणां यच्च विश्वासघातिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Nawa’y mapasakin ang kasalanan ng mga nagnanakaw ng ipinagkatiwala at ng mga nagtataksil sa tiwala—kung hindi ko papatayin ang ahas na mapasailalim ng aking paningin.

Verse 102

यत्पापं साधुनिंदायां मातापितृवधे च यत् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Nawa’y mapasakin ang kasalanang dulot ng paglibak sa mga banal at ang kasalanang dulot ng pagpatay sa ina at ama—kung hindi ko papatayin ang ahas na mapasailalim ng aking paningin.

Verse 103

परदाररतानां च यत्पापं जीवघातिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Sumakdal sa akin ang kasalanan ng mga nalulugod sa asawa ng iba, at ang kasalanan ng mga pumapatay ng may buhay—kung hindi ko papatayin ang ahas na dumating sa aking paningin.

Verse 104

उक्तौ चाभिरतानां च यत्पापं गरदायिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Sumakdal sa akin ang kasalanan ng mga nalulugod sa salitang kasinungalingan, at ang kasalanan ng mga nagbibigay-lason—kung hindi ko papatayin ang ahas na dumating sa aking paningin.

Verse 105

कृतघ्नानां च यत्पापं परवित्तापहारिणाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Sumakdal sa akin ang kasalanan ng mga walang utang-na-loob, at ng mga nagnanakaw ng yaman ng iba—kung hindi ko pababagsakin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig.

Verse 106

यत्पापं शस्त्रकर्तृणां तथा वह्निप्रदायिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Sumakdal sa akin ang kasalanan ng mga gumagawa ng sandata, gayundin ng mga nagsisindi ng apoy upang manakit—kung hindi ko pababagsakin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig.

Verse 107

व्रतभंगेन यत्पापं व्रतिनां निंदयापि यत् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Sumakdal sa akin ang kasalanang dulot ng paglabag sa panata, at ang kasalanang dulot ng paglibak sa mga tumutupad ng panata—kung hindi ko pababagsakin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig.

Verse 108

यत्पापं भ्रूणहत्यायां मृष्टमांसाशिनां च यत् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Kung hindi ko pababagsakin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig, nawa’y mapasakin ang kasalanan ng pagpatay sa sanggol sa sinapupunan at ng mga kumakain ng maruming/ ipinagbabawal na karne.

Verse 109

वृक्षच्छेद प्रसक्तानां यत्पापं शल्यकारिणाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Kung hindi ko pababagsakin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig, nawa’y mapasakin ang kasalanan ng mga nahuhumaling sa pagputol ng mga puno at ng mga nananakit sa pamamagitan ng tinik/sibat at masasamang gawa.

Verse 110

पाखंडिनां च यत्पापं नास्तिकानां च यद्भवेत् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Kung hindi ko pababagsakin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig, nawa’y mapasakin ang kasalanan ng mga mapagkunwaring manlilinlang at ang anumang kasalanan ng mga di naniniwala sa Dharma.

Verse 111

मांसमद्यप्रसक्तानां यत्पापं विटभोजिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Kung hindi ko pababagsakin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig, nawa’y mapasakin ang kasalanan ng mga nalululong sa karne at nakalalasing na inumin, at ng mga nabubuhay sa marumi at hamak na pagkain.

Verse 112

मृषावादप्रसक्तानां पररंध्रावलोकिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Kung hindi ko pababagsakin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig, nawa’y mapasakin ang kasalanan ng mga nalululong sa kasinungalingan at ng mga mapang-usisa sa lihim at kapintasan ng kapwa.

Verse 113

यत्पापं साक्ष्यकर्तृणां धान्यसंग्रहकारिणाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Kung hindi ko mapupuksa ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig, nawa’y mapasakin ang kasalanan ng mga nagbibigay ng huwad na patotoo at ng mga nag-iimbak ng butil.

Verse 114

आखेटकरतानां च यत्पापं पाशदायिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Kung hindi ko mapupuksa ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig, nawa’y mapasakin ang kasalanan ng mga mangangaso at ng mga naglalagay ng silo at tali.

Verse 115

नित्यं प्रेषणकर्तॄणां यत्पापं मधुजीविनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Kung hindi ko mapatay ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig, nawa’y mapasakin ang kasalanan ng mga laging nagsusugo ng iba at ng mga nabubuhay sa pulot.

Verse 116

अदृष्टदेववक्त्राणां यत्पापं मत्स्यजीविनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Kung hindi ko mapatay ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig, nawa’y mapasakin ang kasalanan ng mga hindi nakakita sa mukha ng mga diyos at ng mga nabubuhay sa pangingisda.

Verse 117

विवादे पृच्छमानानां पक्षपातेन जल्पताम् । भयाद्वा यदि वा लोभाद्द्वेषाद्वा कामतोऽपि वा

Sa mga pagtatalo—yaong tinatanong upang humatol ngunit nagsasalita nang may pagkiling, maging dahil sa takot, kasakiman, poot, o kahit pagnanasa—

Verse 118

यत्पापं तु भवेत्तेषां निर्दयानां दुरात्मनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Anumang kasalanang sumibol sa mga taong malupit at masamang-loob—nawa’y sa akin mapasa iyon kung hindi ko papatayin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig.

Verse 119

कन्याविक्रयकर्तृणां यत्पापं पापसंगिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Nawa’y ang kasalanan ng mga nagbebenta ng isang dalaga, at ng mga nakikisama sa kasalanan, ay mapasaakin—kung hindi ko papatayin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig.

Verse 120

विद्याविक्रयकर्तॄणां यत्पापं समुदाहृतम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Nawa’y ang kasalanang itinakda para sa mga nagbebenta ng kaalaman ay mapasaakin—kung hindi ko papatayin ang ahas na napasailalim sa kapangyarihan ng aking titig.

Verse 121

एवं मया प्रतिज्ञाय कोपाविष्टेन सूतज । गृहीतो लगुडः स्थूलो वधार्थं पवनाशिनाम्

“Ganyan ko ginawa ang aking panata, O anak ng tagapaghatid ng karwahe; at sa pagkalugmok sa poot, kinuha ko ang mabigat na pamalo, upang patayin ang mga ‘kumakain ng hangin’ (mga ahas).”

Verse 122

ततःप्रभृत्यहं भूमौ भ्रमामि लगुडायुधः । ब्राह्मीं वृत्तिं परित्यज्य मार्गमाणो भुजंग मान्

Mula noon, gumala ako sa daigdig na may pamalo bilang sandata—tinalikuran ang pamumuhay ng Brahmana—at hinanap ang mga ahas.

Verse 123

मया कोपपरीतेन बहवः पन्नगा हताः । विषोल्बणा महाकायास्तथान्ये मध्यमाधमाः

Nadaig ng galit, pumatay ako ng maraming ahas—ang ilan ay may malalaking katawan at mababangis na lason, at ang iba naman ay katamtaman at maliliit.

Verse 124

एकदाहं वनं प्राप्तो गहनं लगु डायुधः । शयानं तत्र चापश्यं जलसर्पं वयोऽधिकम्

Minsan, armado ng aking pamalo, pumasok ako sa isang masukal na kagubatan; at doon ay nakita ko ang isang matandang ahas-tubig na nakahiga.

Verse 125

ततोऽहं दंडमुद्यम्य कालदंडोपमं रुषा । हन्मि तं यावदेवाहं स मां प्रोवाच पन्नगः

Pagkatapos, sa galit, itinaas ko ang aking tungkod—tulad ng pamalo ng parusa ni Yama—at nang hahampasin ko na siya, kinausap ako ng ahas na iyon.

Verse 126

नापराध्यामि ते किंचिदहं ब्राह्मणसत्तम । संरंभात्तत्किमर्थं मां जिघांससि वयोऽधिकम्

"O pinakamahusay sa mga brahmana, wala akong nagawang kasalanan sa iyo. Bakit, dahil sa biglaang poot, nais mo akong patayin—isang matanda?"

Verse 127

ततो मया स संप्रोक्तः कोपात्सलि लपन्नगः । महामन्युपरीतेन स्मृत्वा भार्यां मृगावतीम् । मम भार्या प्रिया पूर्वं सर्पेणासीद्विनाशिता

Pagkatapos, na puno ng galit, sumagot ako sa ahas-tubig na iyon, inaalala ang aking asawang si Mṛgāvatī nang may matinding poot: "Ang aking minamahal na asawa ay dating pinatay ng isang ahas."

Verse 128

ततोऽहं तेन वैरेण सूदयामि महो रगान् । अद्य त्वामपि नेष्यामि वैवस्वतगृहं प्रति । हत्वा दंडप्रहारेण तस्मादिष्टतमं स्मर

Kaya, dahil sa pagkapoot na iyon, pinapatay ko ang mga dakilang ahas. Ngayon ay ipadadala rin kita sa tahanan ni Vaivasvata (Yama). Kapag pinatay kita sa isang hampas ng aking tungkod, alalahanin mo ang pinakamamahal mo.

Verse 129

ततः स मां पुनः प्राह भयेन महतावृतः । शृणु तावद्वचोऽस्माकं ततः कुरु यथोचितम्

Pagkaraan, muli siyang nagsalita sa akin, nababalot ng matinding takot: “Pakinggan mo muna ang aming mga salita; saka mo gawin ang nararapat.”

Verse 130

अन्ये ते पन्नगा विप्र ये दशंतीह मानवान् । वयं सलिलसंभूता निर्विषाः सर्परूपिणः

“O brāhmaṇa, may iba pang mga ahas dito na kumakagat sa tao. Ngunit kami’y isinilang sa tubig—walang kamandag, bagaman anyong ahas.”

Verse 131

एवं प्रजल्पमानोऽपि स दंडेन मया हतः । सूत तत्सूदनार्थाय निर्विकल्पेन चेतसा

Kahit nagsasalita pa siya nang gayon, hinampas ko siya ng aking tungkod at napatay—O Sūta—sapagkat ang hangad ko’y pumatay, at ang isip ko’y matatag, walang pag-aalinlangan.

Verse 132

अथासौ लगुडस्पर्शात्तत्क्षणादेव पन्नगः । द्वादशार्क प्रतीकाशो बभूव पुरुषो महान्

Pagkaraan, sa sandaling dumikit ang pamalo, ang ahas na iyon ay agad naging isang dakilang lalaki, nagniningning na parang labindalawang araw.

Verse 133

तदाश्चर्यं समालोक्य ततोऽहं विस्मयान्वितः । उक्तवांस्तं प्रणम्योच्चैः क्षम्यतामिति सादरम्

Nang makita ko ang kababalaghang iyon, napuno ako ng pagkamangha; yumukod ako at nagbigay-galang sa kanya, at magalang na nagsabi nang malakas, “Nawa’y patawarin ako.”

Verse 134

को भवान्किमिदं रूपं कृतं सर्पमयं विभो । किं वा ते ब्रह्मशापोऽयं किं वा क्रीडा सदेदृशी

“Sino ka, O makapangyarihan? Bakit mo kinuha ang anyong tulad ng ahas? Ito ba’y sumpa ng isang brāhmaṇa, o isang kahanga-hangang paglalaro na gaya nito?”

Verse 135

ततः प्रोवाच मां हृष्टः स नरः प्रश्रयान्वितः । शृणुष्वावहितो भूत्वा वृत्तांतं स्वं वदामि ते

Pagkaraan, ang lalaking iyon—masaya at puspos ng kababaang-loob—ay nagsalita sa akin: “Makinig kang mabuti; isasalaysay ko sa iyo nang buo ang aking sariling pangyayari.”

Verse 136

अहमासं पुरा विप्र चमत्कारपुरोत्तमे । युवा परमतेजस्वी धनवान्सुसमृद्धिभाक्

“Noon, O brāhmaṇa, sa dakilang lungsod na tinatawag na Camatkārapura, ako’y isang binatang—nagniningning sa dakilang lakas, mayaman, at pinagkalooban ng saganang kasaganaan.”

Verse 138

कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र यात्रा व्यजायत । तत्र वादित्रघोषेण नादितं भुवनत्रयम्

“Pagkaraan ng ilang panahon, nagkaroon doon ng isang kapistahan ng banal na paglalakbay; at sa pag-ugong ng mga tugtugin, umalingawngaw ito na wari’y pinupuno ng tunog ang tatlong daigdig.”

Verse 139

अथ तत्र समायाता मुनयः संशितव्रताः । देवस्य दर्शनार्थाय शतशोऽथ सहस्रशः

Pagkaraan, nagtipon doon ang mga pantas na may matitibay na panata—daan-daan at libu-libo—upang humingi ng banal na darśana, ang pagtanaw sa Panginoon.

Verse 140

शैवाः पाशुपताश्चैव तथा कापालिकाश्च ये । महाव्रतधराश्चान्ये शिवभक्तिपरायणाः

Dumating ang mga Śaiva, ang mga Pāśupata, at ang mga Kāpālika, kasama ang iba pang may dalang mahāvrata—lubos na nakatuon sa bhakti at pagsamba kay Śiva.

Verse 141

एकाहारा निराहारा वायुभक्षास्तथापरे । अब्भक्षाः फल भक्षाश्च शीर्णपर्णाशिनस्तथा

May ilan na isang beses lamang kumain sa maghapon, may ilan na hindi kumakain; may ilan na nabubuhay sa hangin, may ilan sa tubig; may ilan sa mga bunga, at may ilan na tuyong dahon lamang ang kinakain.

Verse 142

तेऽभिवन्द्य यथान्यायं देवदेवं महेश्वरम् । उपाविष्टाः पुरस्तस्य कथाश्चक्रुः पृथग्विधाः

Matapos magbigay-galang ayon sa nararapat kay Maheśvara, ang Diyos ng mga diyos, sila’y naupo sa Kanyang harapan at nagsagawa ng sari-saring banal na pag-uusap.

Verse 143

राजर्षीणां पुराणानां देवेन्द्राणां च हर्षिताः । दयाधर्मसमोपेतास्तथान्येऽपि च भूरिशः

Sa galak at tuwa, pinag-usapan nila ang mga rājārṣi, ang mga sinaunang salaysay ng Purāṇa, at ang mga panginoon ng mga deva; at marami pang iba ang naroon, puspos ng habag at dharma.

Verse 146

एवं महोत्सवे तत्र वर्तमाने महोदये । आगतो बहुभिः सार्धमहं यौवनगर्वितः

Habang nagaganap doon ang dakilang pagdiriwang—isang sandaling lubhang mapalad—dumating ako roon kasama ang marami, na namamaga sa pagmamataas ng kabataan.

Verse 147

शिवदर्शनविद्वेषी तमसा संवृताशयः । यात्रोत्सव विनाशाय प्रेरितोऽन्यैः सुदुर्जनैः

Kinamuhian ko maging ang darśana ni Śiva; nababalot ng dilim ang aking puso. Inudyukan ako ng iba pang masasamang tao upang wasakin ang pistang paglalakbay-pananampalataya.

Verse 148

जलसर्पं समादाय सुदीर्घं भीषणाकृतिम् । लेलिहानं मुहुर्जिह्वां जरया परया वृतम्

Kinuha niya ang isang ahas sa tubig—napakahaba at nakapanghihilakbot ang anyo—ang dila’y paulit-ulit na kumikislap, at ang katawan ay balot ng sukdulang katandaan; saka niya ito iniharap.

Verse 149

ततश्च क्षिप्तवांस्तत्र महाजनसमागमे । तं दृष्ट्वा विद्रुताः सर्वे जना मृत्युभयार्दिताः

Pagkaraan, sa gitna ng malaking pagtitipon ng mga tao, inihagis niya iyon doon. Nang makita iyon, nagsitakbuhan ang lahat, pinipighati ng takot sa kamatayan.

Verse 150

तत्रासीत्तापसो नाम्ना सुप्रभः शंसितव्रतः । समाधिस्थः सुशिष्याढ्यस्तपसा दग्धकिल्बिषः

Doon ay may isang tapasvi na nagngangalang Suprabha, bantog sa kanyang mga banal na panata—nakalubog sa samādhi, sagana sa mabubuting alagad, at ang mga kasalanan ay sinunog ng kanyang tapa.

Verse 151

निष्कंपां सुदृढामृज्वीं नातिस्तब्धां न कुंचिताम् । ग्रीवां दधत्स्थिरां यत्नाद्गात्रयष्टिं च सर्वतः

Sa masusing pagsisikap, pinanatili niyang matatag ang leeg—di nanginginig, napakatibay, tuwid, hindi sobrang paninigas ni nakayuko—at pinatatag ang buong tindig ng katawan sa lahat ng paraan.

Verse 152

संपश्यन्नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् । तालुमध्यगतेनैव जिह्वाग्रेणाचलेन च

Tinitigan niya ang dulo ng sarili niyang ilong at hindi tumingin sa alinmang direksiyon; ang dulo ng dila’y di gumagalaw, inilagay sa gitna ng ngalangala.

Verse 155

पश्यन्पद्मासनस्थं च वैदनाथं महेश्वरम् । यमक्षरं वदंत्येव सर्वगं सर्ववेदिनम्

Namalas niya si Maheśvara Vaidyanātha na nakaupo sa padmāsana—Siya na tunay na tinatawag na “Di-Nasisirang Pantig,” ang sumasaklaw sa lahat at ang nakaaalam ng lahat.

Verse 156

अनिंद्यं चाप्यभेद्यं च जरामरणवर्जितम् । पुलकांचितसर्वांगो योगनिद्रावशंगतः

Walang kapintasan at di malalabag, malaya sa pagtanda at kamatayan—nangingilabot sa banal na galak ang buong katawan—siya’y pumasok sa kapangyarihan ng yoganidrā, ang pagtulog ng yoga.

Verse 158

अंगुष्ठतर्जनीयोगं कृत्वा हृदयसंगतम् । एवं तत्रोपविष्टस्य स सर्पस्तस्य विग्रहम्

Pinagdugtong niya ang hinlalaki at hintuturo at inilapat sa tapat ng puso; habang nakaupo siya nang gayon, ang ahas na iyon ay lumapit sa anyo ng kanyang katawan.

Verse 159

वेष्टयामास भोगेन निश्चलस्य महात्मनः । एतस्मिन्नंतरे शिष्यस्तस्यासीत्सुतपोऽन्वितः

Pumulupot ang ahas sa dakilang kaluluwa na nanatiling di gumagalaw, binabalot siya ng sariling katawan. Samantala, naroon ang kanyang alagad na may taglay na mabuting pag-aayuno at pagninilay.

Verse 160

श्रीवर्धनैतिख्यातो नानाशास्त्रकृतश्रमः । स दृष्ट्वा सर्पभोगेन समंताद्वेष्टितं गुरुम्

Kilala bilang Śrīvardhana, na nagpagal sa maraming sangay ng banal na kaalaman, nakita niya ang kanyang guro na lubusang napaliligiran ng pagkapulupot ng ahas.

Verse 161

नातिदूरस्थितं मां च ज्ञात्वा तत्कर्मकारिणम् । उवाच परुषं वाक्यं कोपसंरक्तलोचनः

Nang malaman niyang ako’y nakatayo lamang sa di kalayuan at ako ang gumawa ng gawaing iyon, nagsalita siya ng mabagsik na salita, namumula ang mga mata sa galit.

Verse 162

स्फुरताधरयुग्मेन बाष्पगद्गदया गिरा । मया चेत्सुतपस्तप्तं गुरुशुश्रूषया सदा

Nanginginig ang mga labi at nabubulunan ng luha ang tinig, sinabi niya: “Kung tunay ngang nakapagsagawa ako ng marangal na pag-aayuno at pagninilay, laging sa tapat na paglilingkod sa aking guro…”

Verse 163

निर्विकल्पेन चित्तेन यदि ध्यातो महेश्वरः । तेन सत्येन दुष्टोऽयं पापात्मा ब्राह्मणाधमः । ईदृक्कायो भवत्वाशु गुरुर्मे येन धर्षितः

“Kung sa isip na hindi nalilihis ay nagnilay ako kay Maheśvara—sa katotohanang iyon, nawa’y ang masamang ito, ang makasalanan, ang pinakahamak sa mga brāhmaṇa, ay agad magtaglay ng katawang tulad ng sa akin, sapagkat nilapastangan niya ang aking guro.”

Verse 164

अथाहं सर्पतां प्राप्तस्तत्क्षणादेव दारुणाम् । पश्यतां सर्वलोकानां वदतां साधुसाध्विति

Pagkaraan, agad kong natamo ang nakapanghihilakbot na kalagayang-ahas; at habang nakatingin ang lahat ng tao, sila’y sumigaw, “Mabuti! Mabuti!”

Verse 165

अथ गत्वा समाधेः स पर्यंतं संयतो मुनिः । ददर्श निज गात्रस्थं द्विजिह्वं दारुणाकृतिम्

Pagkatapos, ang muning mapagpigil, pagdating sa wakas ng kanyang samādhi, ay nakita sa sarili niyang katawan ang isang nakapanghihilakbot na anyong may dila na hati sa dalawa.

Verse 166

अथ सर्पाकृतिं मां च दुःखेन महतान्वितम् । तटस्थं भयसंत्रस्तं तथा सर्वजनं तदा

Pagkatapos (kanyang nakita) ako sa anyong ahas, nababalot ng matinding dalamhati, nakatayo sa gilid na nanginginig sa takot; at gayundin ang lahat ng tao noon ay sindak na sindak.

Verse 168

न मे प्रियं कृतं शिष्य त्वयैतत्कर्म कुर्वता । शपता ब्राह्मणं दीनंनैष धर्मस्तपस्विनाम्

“Alagad, hindi mo ginawa ang nakalulugod sa akin sa paggawa ng gawang ito—ang sumpain ang isang abang brāhmaṇa. Hindi ito ang dharma ng mga asceta.”

Verse 169

समो मानेऽपमाने च समलोष्टाश्मकांचनः । तपस्वी सिद्धिमायाति सुहृच्छत्रुसमाकृतिः

Ang ascetang pantay sa dangal at paghamak, pantay sa putik, bato at ginto, at tumitingin sa kaibigan at kaaway na magkatulad—siya ang umaabot sa ganap na kaganapan.

Verse 170

तस्मादजानता वत्स शप्तोऽयं ब्राह्मणस्त्वया । बाल्यभावात्प्रसादोऽस्य भूयोयुक्तो ममाज्ञया

Kaya nga, mahal kong anak, hindi mo namalayan na isinumpa mo ang brahmana na ito. Dahil sa kamusmusan ng iyong kabataan, sa aking utos ay dapat mo ngayong igawad sa kanya ang higit pang dakilang biyaya upang maituwid iyon.

Verse 171

अथ श्रीवर्धनः प्राह प्रणिपत्य निजं गुरुम् । अमर्षवशमापन्नः कृतांजलिपुटः स्थितः

Pagkaraan, nagsalita si Śrīvardhana—matapos yumukod sa sarili niyang guro—nakatayo na magkadikit ang mga palad, bagaman siya’y dinaraig pa rin ng poot.

Verse 172

अज्ञानाद्यदिवा ज्ञानान्मया यद्व्याहृतं वचः । तत्तथैव न संदेहस्तस्मान्मौनं गुरो कुरु

Maging dahil sa kamangmangan o dahil sa tunay na kaalaman ang aking sinabi, iyon ay gayon nga—walang pag-aalinlangan. Kaya, O Guro, manahimik ka (mouna) at huwag itong tutulan.

Verse 173

न मृषा वचनं प्रोक्तं स्वैरेणापि गुरो मया । किं पुनर्यत्तवार्थाय तस्मान्मौनं समाचर

O Guro, hindi ako nagsalita ng kasinungalingan kahit sa sandaling pabaya. Lalong hindi ko magagawang magsinungaling kung ito’y para sa iyong layunin. Kaya, isagawa mo ang pananahimik (mouna).

Verse 174

पश्चादुदयते सूर्यः शोषं याति महार्णवः । अपि मेरुश्च शीर्येत न मे स्यादन्यथा वचः

Maaaring sumikat ang araw sa kanluran; maaaring matuyo ang dakilang karagatan; maging ang Bundok Meru ay maaaring gumuho—ngunit ang aking mga salita’y hindi kailanman magiging iba.

Verse 175

तमुवाच गुरुः शिष्यं स पुनः श्लक्ष्णया गिरा । जानाम्यहं न ते वाणी कथंचिज्जायतेऽन्यथा

Pagkaraan, muling kinausap ng guro ang alagad sa banayad na tinig: “Nalalaman ko na ang iyong mga salita ay hindi kailanman, sa anumang paraan, lumilihis sa katotohanan.”

Verse 176

सदा शिष्यो वयःस्थोपि शासनीयः प्रयत्नतः । किं पुनर्बाल एव त्वं तेन त्वां वच्मि भूरिशः

Kahit ang alagad na may edad ay dapat laging disiplinahin nang masikap; lalo na kung ikaw ay bata pa—kaya nga kita paulit-ulit na tinuturuan.

Verse 177

धर्मं न व्ययते कोऽपि मुनीनां पूर्वसंचितम् । तपोधर्मविहीनानां गतिस्तेषां न विद्यते

Walang sinuman ang makababawas sa Dharma na naipon ng mga muni mula pa noong una; ngunit sa mga walang tapa at walang Dharma, walang tunay na landas at walang mapalad na hantungan.

Verse 178

तस्मात्क्षमां पुरस्कृत्य वर्तितव्यं तपस्विभिः

Kaya nga, ang mga nagsasagawa ng tapa ay dapat mamuhay na inuuna ang pagpapatawad.

Verse 179

न पापं प्रति पापः स्याद्बुद्धिरेषा सनातनी । आत्मनैव हतः पापो यः पापं तु समाचरेत्

Huwag tumbugon sa kasalanan sa pamamagitan ng kasalanan—ito ang walang hanggang pagkaunawa. Ang gumagawa ng masama ay napapahamak sa sarili niyang gawa.

Verse 180

दग्धः स दहते भूयो हतमेवनिहंति च । सम्यग्ज्ञानपरित्यक्तो यः पापे पापमाचरेत्

Ang nasunog ay muling nakapagsusunog; ang napatay ay tila muling pumapatay. Ang tumalikod sa wastong pag-unawa at gumagawa ng kasalanan bilang ganti sa kasalanan, lalo lamang nagpaparami ng kapahamakan.

Verse 181

उपकारिषु यः साधुः साधुत्वे तस्य को गुणः । अपकारिषु यः साधुः कीर्त्यते जनैः

Kung mabuti lamang ang tao sa mga nagkakaloob ng kabutihan sa kanya, ano ang natatanging halaga ng kabutihang iyon? Ngunit ang nananatiling mabuti kahit sa mga nananakit sa kanya, siya’y pinupuri ng mga tao.

Verse 182

एवमुक्त्वा स तं शिष्यं ततो मामिदमब्रवीत् । दयया परया युक्तः सुव्रतः शंसितव्रतः

Pagkasabi niya nang gayon sa kanyang alagad, saka niya ako kinausap sa mga salitang ito. Si Suvrata—puspos ng dakilang habag at bantog sa kanyang mga panatang pagsasagawa—ay nagsalita.

Verse 183

नान्यथा वचनं भावि मम शिष्यस्य पन्नग । कञ्चित्कालं प्रतीक्षस्व तस्मात्सर्पवपुःस्थितः

“O ahas, ang salita ng aking alagad ay hindi magiging iba; tiyak na mangyayari. Kaya maghintay ka muna—manatili sa iyong anyong ahas.”

Verse 184

सर्प उवाच । कस्मिन्काले मुनिश्रेष्ठ शापो मेऽस्तमुपैष्यति । प्रसादं कुरु दीनस्य शापस्याज्ञानिनस्तथा

Wika ng ahas: “O pinakadakilang muni, kailan magwawakas ang aking sumpa? Ipagkaloob mo ang iyong habag sa akin na abang-aba—na hindi nakaunawa sa likas ng sumpang iyon.”

Verse 185

सुव्रत उवाच । मुहूर्तमपि गीतादि यः करोति शिवालये । न तस्य शक्यते कर्तुं संख्या धर्मस्य भद्रक

Sinabi ni Suvrata: “Minamahal, ang sinumang kahit sa loob lamang ng isang muhūrta ay umaawit ng mga himno at gumagawa ng mga katulad na pagsamba sa templo ni Śiva, ang natamong kabutihang-dharma niya ay hindi na mabibilang.”

Verse 186

मुहूर्तमपि यो विघ्नं करोति च महोत्सवे । तस्य पापस्य नो संख्या कर्तुं शक्या हि केनचित्

“Ngunit ang sinumang magdulot ng sagabal, kahit sa loob lamang ng isang muhūrta, sa gitna ng dakilang pagdiriwang—walang sinumang makasusukat sa bigat ng kanyang kasalanan.”

Verse 188

शैवं षडक्षरं मंत्रं योजपेच्छ्रद्धयान्वितः । अपि ब्रह्मवधा त्पापं जातं तस्य प्रणश्यति

“Ang sinumang puspos ng pananampalataya na paulit-ulit na bumibigkas ng anim-na-pantig na mantrang Śaiva—maging ang kasalanang nagmumula sa pagpatay sa isang brahmana ay napapawi para sa kanya.”

Verse 189

दशभिर्दिनजं पापं विंशत्या वत्सरोद्भवम् । षडक्षरस्य जाप्येन पापं क्षालयते नरः

“Sa sampung pagbigkas, nahuhugasan ang kasalanang bunga ng isang araw; sa dalawampu, ang kasalanang naipon sa loob ng isang taon. Sa pag-uulit ng anim-na-pantig, nililinis ng tao ang kasalanan.”

Verse 190

तस्मात्त्वं जलमध्यस्थस्तं मंत्रं जप सादरम् । येन पापं क्षयं याति कृतमप्यन्यजन्मनि

“Kaya nga, habang nasa gitna ng tubig, bigkasin mo ang mantrang iyon nang may paggalang—sa pamamagitan nito, ang kasalanan, kahit nagawa sa ibang kapanganakan, ay napapawi.”

Verse 191

यदा त्वां जलमध्यस्थं वत्सोनाम द्विजो रुषा । ताडयिष्यति दण्डेन तदा मोक्षमवाप्स्यसि

Kapag ikaw ay nasa gitna ng tubig, ang isang brāhmaṇa na nagngangalang Vatsona, sa galit, ay hahampas sa iyo ng tungkod—sa sandaling iyon ay makakamtan mo ang kalayaan (moksha).

Verse 192

तस्माद्गच्छ द्रुतं सर्प स्थानादस्माज्जलाशये । किञ्चिदिष्टं मया प्रोक्तो विरराम स सन्मुनिः

Kaya nga, O ahas, umalis ka agad mula sa pook na ito patungo sa imbakan ng tubig. Matapos sabihin ang kapaki-pakinabang at ninanais, ang tunay na muni ay tumahimik.

Verse 193

ततोऽहं दुःखसंयुक्तः संप्राप्तोऽत्र जलाशये । षडक्षरं जपन्मन्त्रं नित्यमेव व्यवस्थितः

Pagkaraan, ako na nababalot ng dalamhati ay dumating sa banal na imbakan ng tubig na ito; araw-araw na matatag, patuloy kong binibigkas ang mantrang may anim na pantig.

Verse 194

त्वत्प्रसादादहं मुक्तः सर्पत्वाद्ब्राह्मणोत्तम । किं करोमि प्रियं तेऽद्य तस्माच्छीघ्रतरं वद

Sa iyong biyaya, O pinakadakila sa mga brāhmaṇa, ako’y napalaya mula sa pagiging ahas. Anong paglilingkod ang makalulugod sa iyo ngayon? Kaya sabihin mo agad.

Verse 195

वत्सोनाम न सन्देहः स त्वं यः कीर्तितो मम । सुव्रतेन विमानं मे पश्यैतदुपसर्पति

Ang pangalan mo ay Vatsa—walang pag-aalinlangan; ikaw ang aking binanggit. Sa bisa ng iyong marangal na panata, masdan: ang aking karwaheng makalangit ay papalapit dito.

Verse 196

ततः प्रोक्तो मया सम्यक्स सर्पो दिव्यरूपधृक् । भगवन्नुपदेशं मे किञ्चिद्देहि शुभाव हम्

Pagkaraan, maayos kong kinausap ang ahas na iyon—na ngayo’y may anyong makalangit—: “O kagalang-galang, ipagkaloob mo sa akin ang ilang aral na nagdudulot ng pagpapala.”

Verse 197

येन नो जायते दुःखं प्रियलोपसमुद्भवम् । न दारिद्यं न च व्याधिर्न च शत्रुपराभवः

Sa pamamagitan nito, hindi sisibol ang dalamhating dulot ng pagkawala ng minamahal; wala ring kahirapan, wala ring karamdaman, at wala ring pagkatalo sa mga kaaway.

Verse 198

अथोवाच स मां भूयः सोत्सुकः पुरुषोत्तमः । प्रश्नभारः समाख्यातस्त्वया मम द्विजोत्तम

Pagkatapos, ang marangal na katauhang iyon, muling sabik, ay nagsalita sa akin: “O pinakamainam sa mga dalawang-ulit-na-isinilang, naipahayag mo sa akin ang buong bigat ng iyong mga tanong.”

Verse 199

न चैतच्छक्यते वक्तुं विमाने समुपस्थिते । विस्तरात्तु ततो वच्मि संक्षेपेण तव द्विज

Hindi ito maipapaliwanag nang malawakan ngayon, sapagkat naririto na ang sasakyang makalangit. Kaya, O dalawang-ulit-na-isinilang, sasabihin ko ito sa iyo nang maikli.

Verse 200

शैवः षडक्षरो मन्त्रो नृणामशुभहारकः । स त्वया शक्तितो विप्र जपनीयो दिवानिशम्

Ang anim-na-pantig na mantrang Śaiva ay nag-aalis ng kasawian para sa mga tao. O brāhmaṇa, bigkasin mo ito sa pagjapa araw at gabi ayon sa iyong makakaya.

Verse 201

ततः प्राप्स्यत्यसंदिग्धं यद्यद्वांछसि चेतसा । स्वर्गं वा यदि वा मोक्षं विमुक्तः सर्वपातकैः

Mula sa pagsasagawa niyon, walang alinlangang matatamo mo ang anumang ninanais ng puso—maging langit o kalayaan (moksha)—sapagkat napalaya ka sa lahat ng kasalanan.

Verse 202

मया हि सुमहत्पापं सर्वदा समनुष्ठितम् । तत्रापि मंत्रमाहात्म्यात्प्राप्ता लोका महोदयाः

Tunay nga, palagi akong nakagawa ng napakalaking kasalanan; gayunman, dahil sa kadakilaan ng mantra, nakamtan ko ang mga dakilang daigdig na marangal at masagana.

Verse 203

एको दानानि सर्वाणि यच्छति श्रद्धयान्वितः । षडक्षरं जपेन्मंत्रमन्यस्ताभ्यां समं फलम्

Ang isa, puspos ng pananampalataya, ay nagbibigay ng lahat ng uri ng kawanggawa; ang isa nama’y nagja-japa ng mantrang may anim na pantig—ang bunga nito’y ipinahahayag na kapantay niyon.

Verse 204

सर्वतीर्थाभिषेकं च कुरुतेऽन्यो नरो द्विज । षडक्षरं जपेन्मंत्रमन्यस्ताभ्यां समं फलम्

O brāhmaṇa, ang isang tao’y nagsasagawa ng banal na paliligo/abhiseka sa lahat ng tīrtha; ang isa nama’y nagja-japa ng mantrang may anim na pantig—ang bunga’y sinasabing kapantay niyon.

Verse 205

चांद्रायणसहस्रं तु कुरुतेऽन्यो यथोचितम् । षडक्षरं जपेदन्यो मंत्रं ताभ्यां समं फलम्

May isa pang nagsasagawa ng sanlibong Cāndrāyaṇa ayon sa tuntunin; at may isa pang nagja-japa ng mantrang may anim na pantig—ang bunga’y inaalala na kapantay niyon.

Verse 206

वर्षास्वाकाशशायी च हेमंते सलिलाशयः । पञ्चाग्निसाधको ग्रीष्मे यावद्वर्षशतं नरः

Ang isang tao’y nakahiga sa ilalim ng langit sa panahon ng ulan, nananahan sa tubig sa taglamig, at nagsasagawa ng disiplina ng “limang apoy” sa tag-init—sa gayon sa loob ng ganap na sandaang taon.

Verse 207

अन्यः षडक्षरं मन्त्रं शुचिः श्रद्धासमन्वितः । जपेदहर्निशं मर्त्यः फलं ताभ्यां समं स्मृतम्

Ngunit ang isa pa—dalisay at puspos ng pananampalataya—ay inuulit ang mantrang may anim na pantig araw at gabi; ang bunga nito’y inaalalang kapantay ng yaon.

Verse 208

पितृपक्षे सदा चैको गयायां श्राद्धमाचरेत् । अन्यः षडक्षरं मन्त्रं जपेत्ताभ्यां समं फलम्

Ang isa, sa panahon ng Pitṛpakṣa, ay palagiang nagsasagawa ng śrāddha sa Gayā; ang isa nama’y bumibigkas ng mantrang anim na pantig—kapantay ang bunga nito.

Verse 209

गोसहस्रं ददात्येकः कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । षडक्षरं जपेन्मंत्रमन्यस्ताभ्यां समं फलम्

Ang isa’y nagkakaloob ng sanlibong baka sa Jyeṣṭha-Puṣkara sa buwan ng Kārttika; ang isa nama’y bumibigkas ng mantrang anim na pantig—kapantay ang bunga nito.