Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 90

Devanagari script

एवं प्रलपमानस्य मम प्राप्ताः सुहृज्जनाः । अन्वेषंतः पदं तत्र वनेषु विषमेषु च

Transliteration

evaṃ pralapamānasya mama prāptāḥ suhṛjjanāḥ | anveṣaṃtaḥ padaṃ tatra vaneṣu viṣameṣu ca

Translation

Habang ako’y nagdadalamhati nang gayon, dumating doon ang aking mabubuting kaibigan, hinahanap ang bakas—sa mga gubat at maging sa mahihirap na daan.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (adverb: “thus”)

• प्रलपमानस्य: of (one) lamenting
• प्रलपमानस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: प्र + लप् (धातु) + शानच् (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle, Ātmanepada sense); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; “of (me) lamenting/talking incoherently”

• मम: my/of me
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी, एकवचन

• प्राप्ताः: arrived, came
• प्राप्ताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) प्रयुक्तः विधेय-रूपेण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “(they) arrived/have come”

• सुहृज्जनाः: friends, well-wishers
• सुहृज्जनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुहृद् (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सुहृदां जनाः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• अन्वेषन्तः: seeking
• अन्वेषन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अनु + इष्/एष् (धातु: अन्वेष्) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; “seeking”

• पदम्: footprint, trace, place
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb: “there”)

• वनेषु: in forests
• वनेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन

• विषमेषु: difficult, uneven
• विषमेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: विषम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; विशेषण (वनानाम्)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction: “and”)

Speaker

Narrated in Sūta’s discourse

Skanda Dialogue

Listener: Sūta (Sūtanandana)

Visual Art Cues

Scene: A group of concerned friends arriving, scanning the ground for footprints, moving through dense forest and rocky passes, carrying staffs and travel gear.

Characters & Entities

• Friends/well-wishers (suhṛjjanāḥ)
• Forest (vana)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In संकट (distress), the righteous are supported by suhṛts; dharma values community responsibility and timely help.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse remains within the Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narrative setting; it does not itself specify a named tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.