Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 149

Devanagari script

ततश्च क्षिप्तवांस्तत्र महाजनसमागमे । तं दृष्ट्वा विद्रुताः सर्वे जना मृत्युभयार्दिताः

Transliteration

tataśca kṣiptavāṃstatra mahājanasamāgame | taṃ dṛṣṭvā vidrutāḥ sarve janā mṛtyubhayārditāḥ

Translation

Pagkaraan, sa gitna ng malaking pagtitipon ng mga tao, inihagis niya iyon doon. Nang makita iyon, nagsitakbuhan ang lahat, pinipighati ng takot sa kamatayan.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/क्रमवाचक (then)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• क्षिप्तवान्: (he) threw / having thrown
• क्षिप्तवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: क्षिप् (धातु) → क्षिप्तवत् (कृदन्त, क्तवत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्तवत्-प्रत्ययान्तः (perfective participle) — ‘having thrown’; वाक्ये मुख्यक्रियासमानार्थकः

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• महाजनसमागमे: in the great crowd’s gathering
• महाजनसमागमे: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: महा-जन-समागम (प्रातिपदिक; महा + जन + समागम)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुषः (महाजनानां समागमः)

• तम्: him/that (snake)
• तम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (Gerund): ‘having seen’

• विद्रुताः: fled
• विद्रुताः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वि-द्रु (धातु) → विद्रुत (कृदन्त, क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त) — ‘having fled/ran away’ (predicate participle)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता) विशेषण
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (जनाः)

• जनाः: people
• जनाः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• मृत्युभयार्दिताः: afflicted by fear of death
• मृत्युभयार्दिताः: Karta (कर्ता) विशेषण
• Type: Adjective
• Root: मृत्यु-भय-आर्दित (प्रातिपदिक; मृत्यु + भय + आर्दित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (मृत्योः भयेन आर्दिताः) + क्त (आर्दित)

Speaker

Sūta (deduced: Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya narration style)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: In a dense festival crowd, the serpent is thrown; people scatter in all directions, faces twisted with fear, offerings dropped, banners swaying amid chaos.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mass panic before danger contrasts with the yogic ideal of steadiness, a common mahātmya motif to elevate dharma and inner refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The passage belongs to a tīrtha-glorification section, but this verse alone does not identify the tīrtha by name.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is prescribed; the verse advances the narrative that supports the tīrtha’s spiritual message.