Adhyaya 27

Verse 1

। नारद उवाच । ततो निरुपमं दिव्यं सर्वरत्नमयं शुभम् । ईशाननिर्मितं साक्षात्सह देव्याविशद्गृहम्

Sinabi ni Nārada: Pagkaraan, kasama ang Diyosa, pumasok siya sa isang tahanang tunay na walang kapantay—banal, mapalad, at yari sa lahat ng uri ng hiyas—na hayagang nilikha mismo ni Īśāna (Śiva).

Verse 2

तत्रासौ मंदरगिरौ सह देव्या भगाक्षहा । प्रासादे तत्र चोद्याने रेमे संहृष्टमानसः

Doon, sa Bundok Maṇḍara, ang pumatay sa mata ni Bhaga (Śiva), kasama ang Diyosa, ay nagalak sa palasyo at sa hardin doon, na may pusong lubos na masaya.

Verse 3

एतस्मिन्नंतरे देवास्तारकेणातिपीडिताः । प्रोत्साहितेन चात्यर्थं मया कलिचिकीर्षुणा

Samantala, ang mga deva ay labis na pinahirapan ni Tāraka; at sila’y mariing inudyukan ko, na may layuning pasimulan ang mga pangyayari tungo sa sagupaan.

Verse 4

आसाद्य ते भवं देवं तुष्टुबुर्बहुधा स्तवैः । एतस्मिन्नंतरे देवी प्रोद्वर्तयत गात्रकम्

Pagdating nila kay Bhava, ang Panginoon, pinuri nila siya sa maraming himno. Sa sandaling iyon din, sinimulan ng Diyosa ang paghilod at pagpapahid sa kanyang katawan (ng pamahid).

Verse 5

उद्वर्तनमलेनाथ नरं चक्रे गजाननम् । देवानां संस्तवैः पुण्यैः कृपयाभिपरिप्लुता

Mula sa paste ng kanyang pagpapahid, nilikha ng Diyosa ang isang tao—si Gajānana. Napuspos ng habag at naantig sa banal na pagpupuri ng mga deva, ginawa niya iyon.

Verse 6

पुत्रेत्युवाच तं देवी ततः संहृष्टमानसा । एतस्मिन्नंतरे शर्वस्तत्रागत्य वचोऽब्रवीत्

Pagkaraan, ang Diyosa, na nagagalak ang puso, ay tumawag sa kanya: “Anak.” Sa sandaling iyon, dumating si Śarva (Śiva) at nagsalita ng ganitong mga salita.

Verse 7

पुत्रस्तवायं गिरिजे श्रृणु यादृग्भविष्यति । विक्रमेण च वीर्येण कृपया सदृशो मया

“O Girijā, ito ang iyong anak—pakinggan mo kung magiging ano siya: sa tapang, sa lakas, at sa habag, siya’y magiging tulad ko.”

Verse 8

यथाहं तादृशश्चासौ पुत्रस्ते भविता गुणैः । ये च पापा दुराचारा वेदान्धर्मं द्विषंति च

“Kung ano ako, gayon din ang iyong anak sa kanyang mga katangian. At yaong mga makasalanan at masasamang asal—na napopoot sa Veda at sa dharma—”

Verse 9

तेषामामरणांतानि विघ्नान्येष करिष्यति । ये च मां नैव मन्यंते विष्णुं वापि जगद्गुरुम्

“Para sa kanila, lilikha siya ng mga hadlang na magtatagal hanggang kamatayan—lalo na sa mga hindi gumagalang sa akin, ni kay Viṣṇu, ang Guru ng sanlibutan.”

Verse 10

विघ्निता विघ्नराजेन ते यास्यंति महत्तमः । तेषां गृहेषु कलहः सदा नैवोपसाम्यति

O pinakadakila, yaong mga hinahadlangan ni Vighnarāja (Panginoon ng mga Hadlang) ay hahantong sa kapahamakan; at sa kanilang mga tahanan, ang alitan ay hindi kailanman tunay na humuhupa, kundi laging nananatili.

Verse 11

पुत्रस्य तव विघ्नेन समूलं तस्य नश्यति । येषां न पूज्याः पूज्यंते क्रोधासत्यपराश्च ये

Sa hadlang na inilagay ng iyong anak na si Vighneśa, sila’y mapupuksa hanggang sa ugat—yaong sumasamba sa di-karapat-dapat na wari’y karapat-dapat, at yaong nakatuon sa poot at kasinungalingan.

Verse 12

रौद्रसाहसिका ये च तेषां विघ्नं करिष्यति । श्रुतिधर्माञ्ज्ञातिधर्मान्पालयंति गुरूंश्च ये

Yaong mabangis at padalus-dalos sa karahasang walang pakundangan—sa kanila’y maglalagay siya ng mga hadlang. Ngunit yaong tumutupad sa mga dharmang itinuro ng śruti, sa mga tungkulin sa mga kamag-anak, at gumagalang sa mga guru—

Verse 13

कृपालवो गतक्रोधास्तेषां विघ्नं हरिष्यति । सर्वे धर्माश्च कर्माणि तथा नानाविधानि च

Para sa mahabagin na tumalikod na sa poot, aalisin niya ang mga hadlang. At ang lahat ng kanilang dharma at mga ritwal—maging ang sari-saring uri ng kanilang mga gawain—

Verse 14

सविघ्नानि भिवष्यंति पूजयास्य विना शुभे । एवं श्रुत्वा उमा प्राह एवमस्त्विति शंकरम्

“Kung walang pagsamba sa kanya, O mapalad, ang lahat ay mapapailalim sa mga hadlang.” Nang marinig ito, sinabi ni Umā kay Śaṅkara, “Mangyari nawa.”

Verse 15

ततो बृहत्तनुः सोऽभूत्तेजसा द्योतयन्दिशः । ततो गणैः समं शर्वः सुराणां प्रददौ च तम् । यावत्तार कहंता वो भवेत्तावदयं प्रभुः

Pagkaraan, siya’y naging may napakalaking katawan, at sa kanyang tejas ay pinagliwanag ang lahat ng dako. Pagdaka, si Śarva, kasama ang kanyang mga gaṇa, ay ipinagkatiwala siya sa mga deva at nagsabi: “Hangga’t hindi pa sumisilang ang papatay kay Tāraka para sa inyo, hanggang doon ang Panginoong ito ang magiging tagapagtanggol ninyo.”

Verse 16

ततो विघ्नपतिर्देवैः संस्तुतः प्रमतार्तिहा । चकार तेषां कृत्यानि विघ्नानि दितिजन्मनाम्

Pagkaraan nito, si Vighnapati, na pinuri ng mga diyos, ang tagapag-alis ng dalamhati ng mga Pramatha—mga tagasunod ni Śiva—ay tumupad sa kanyang tungkulin, na lumilikha ng mga hadlang para sa mga isinilang sa angkan ni Diti (mga asura).

Verse 17

पार्वती च पुनर्देवी पुत्रत्वे परिकल्प्य च । अशोकस्यांकुरं वार्भिरवर्द्धयत स्वादृतैः

At si Pārvatī, ang Diyosa, ay muling nagpasya na ito’y maging kanyang anak, at inalagaan ang usbong ng punong aśoka sa pamamagitan ng tubig na maingat na inihanda at iningatan.

Verse 18

सप्तर्षीनथ चाहूय संस्कारमंगलं तरोः । कारयामास तन्वंगी ततस्तां मुनयोऽब्रुवन्

Pagkatapos, tinawag ng diyosang may payat na pangangatawan ang Pitong Ṛṣi at ipinagawa ang mapalad na mga ritwal ng pagpapabanal para sa punong iyon; saka nagsalita sa kanya ang mga pantas.

Verse 19

त्वयैव दर्शिते मार्गे मर्यादां कर्तुमर्हसि । किं फलं भविता देवि कल्पितैस्तरुपुत्रकैः

Sinabi ng mga pantas: “Yamang ikaw mismo ang nagpakita ng landas, O Diyosa, nararapat mong itatag ang wastong tuntunin at hangganan. Anong bunga, O Devī, ang magmumula sa mga ‘anak na inisip na isinilang sa puno’ na ito?”

Verse 20

देव्युवाच । यो वै निरुदके ग्रामे कूपं कारयते बुधः । यावत्तोयं भवेत्कूपे तावत्स्वर्गे स मोदते

Wika ng Diyosa: “Ang marunong na nagpagawa ng balon sa nayong walang tubig, habang may tubig pang nananatili sa balong iyon, gayon katagal siyang magagalak sa langit.”

Verse 21

दशकूपसमावापी दशवापी समं सरः । दशसरःसमा कन्या दशकन्यासमः क्रतुः

Ang isang balon na may hagdan ay katumbas ng sampung balon; ang isang lawa ay katumbas ng sampung balong-hagdan; ang pag-aalay ng isang dalaga sa kasal ay katumbas ng sampung lawa; at ang isang yajña ay katumbas ng sampung gayong pag-aalay ng dalaga.

Verse 22

दशक्रतुसमः पुत्रो दशपुत्रसमो द्रुमः

Ang isang anak na lalaki ay katumbas ng sampung yajña; at ang isang puno ay katumbas ng sampung anak na lalaki.

Verse 23

एषैव मम मर्यादा नियता लोकभाविनी । जीर्णोद्धारे कृते वापि फलं तद्द्विगुणं मतम्

“Ito nga ang aking itinakdang kautusan, na nagdudulot ng kapakanan sa daigdig. At kung may magsasagawa ng pagpapanumbalik sa mga luma at wasak, ang bunga ng gawaing iyon ay itinuturing na doble.”

Verse 24

इति गणेशोत्पत्तिः । ततः कदाचिद्भगवानुमया सह मंदरे । मंदिरे हर्षजनने कलधौतमये शुभे

Sa ganito nagwakas ang salaysay ng pagpapakita ni Gaṇeśa. Pagkaraan, minsan, ang Mapalad na Panginoon—kasama si Umā—ay nasa Mandara, sa isang mansiyon na nakalulugod, mapalad, at yari sa pinong dalisay na ginto.

Verse 25

प्रकीर्णकुसुमामोदमहालिकुलकूजिते । किंनरोद्गीतसंगीत प्रतिशब्दितमध्यके

Puno iyon ng halimuyak ng mga nagkalat na bulaklak at ng ugong ng malalaking pulutong ng bubuyog; at sa gitna, ang musikang inaawit ng mga Kiṃnara ay umuukilkil sa alingawngaw.

Verse 26

क्रीडामयूरैर्हसैश्च श्रुतैश्चैवाभिनादिते । मौक्तिकैर्विविध रत्नैर्विनिर्मितगवाक्षके

Umalingawngaw iyon sa huni ng mga paboreal na naglalaro, mga sisne, at iba pang ibon; at ang mga bintana nito’y hinubog mula sa mga perlas at sari-saring hiyas.

Verse 27

तत्र पुण्यकथाभिश्च क्रीडतो रुभयोस्तयोः । प्रादुरभून्महाञ्छब्दः पूरितांबरगोचरः

Doon, habang silang dalawa’y naglalaro at nag-uusap ng mga banal na salaysay, biglang sumiklab ang isang napakalakas na tunog—pinuno ang langit at kumalat sa buong kalawakan ng himpapawid.

Verse 28

तं श्रुत्वा कौतुकाद्देवी किमेतदिति शंकरम् । पर्यपृच्छच्छुभतनूर्हरं विस्मयपूर्वकम्

Pagkarinig noon, ang Diyosa—dahil sa pag-uusisa—ay nagtanong kay Śaṅkara, “Ano ito?” Ang mapalad na anyo ng Devī ay nagtanong kay Hara nang may pagkamangha.

Verse 29

तामाह देवीं गिरिशो दृष्टपूर्वास्तु ते त्वया । एते गणा मे क्रीडंति शैलेऽस्मिंस्त्वत्प्रियाः शुभे

Sinabi ni Giriśa sa Diyosa: “Sila’y nakita mo na noon. Ang mga ito ang aking mga Gaṇa na naglalaro sa bundok na ito, O mapalad—sapagkat sila’y mahal sa iyo.”

Verse 30

तपसा ब्रह्मचर्येण क्लेशेन क्षेत्रसाधनैः । यैरहं तोषितः पृथ्व्यां त एते मनुजोत्तमाः

Sa pamamagitan ng tapas (pagpapakasakit), brahmacarya (banal na pagpipigil), pagtitiis ng hirap, at mga pagsasanay sa mga banal na pook—yaong mga nagbigay-lugod sa akin sa lupa: sila nga ang pinakadakila sa mga tao.

Verse 31

मत्समीपमनुप्राप्ता मम लोकं वरानने । चराचरस्य जगतः सृष्टिसंहारणक्षमाः

O marikit ang mukha, paglapit nila sa aking harapan at pag-abot sa aking daigdig, nagkakaya silang magsagawa ng paglikha at pagkalusaw ng buong sansinukob—ang gumagalaw at ang di-gumagalaw.

Verse 32

विनैतान्नैव मे प्रीतिर्नैभिर्विरहितो रमे । एते अहमहं चैते तानेतान्पस्य पार्वति

Kung wala sila, wala akong ligaya; kapag hiwalay sa kanila, hindi ako nagagalak. Sila’y gaya ko, at ako’y gaya nila—masdan mo sila, O Pārvatī.

Verse 33

इत्युक्ता विस्मिता देवी ददृशे तान्गवाक्षके । स्थिता पद्मपलाशाक्षी महादेवेन भाषिता

Nang masabihan nang gayon, namangha ang Diyosa at nakita sila sa siwang ng bintana. Ang may matang tulad ng talulot ng lotus ay nakatayo roon, matapos kausapin ni Mahādeva.

Verse 34

केचित्कृशा ह्रस्वदीर्घाः केचित्स्थूलमहोदराः । व्याघ्रेभमेषाजमुखा नानाप्राणिमहामुखाः

May ilan na payat, may ilan na pandak o matangkad; may ilan na mataba at malalaking tiyan. May ilan na may mukhang tulad ng tigre, elepante, tupa o kambing—mga nilalang na may malalaking mukha ng sari-saring hayop.

Verse 35

व्याघ्रचर्मपरीधाना नग्ना ज्वालामुखाः परे । गोकर्णा गजकर्णाश्च बहुपादमुखेक्षणाः

May ilan na nakabalot sa balat ng tigre; ang iba’y hubad, na may bibig na naglalagablab. May ilan na may taingang tulad ng baka, may ilan na tulad ng elepante; may ilan na maraming paa, mukha, at mata.

Verse 36

विचित्रवाहनाश्चैव नानायुधधरास्तथा । गीतवादित्रतत्त्वज्ञाः सत्त्वगीतरसप्रियाः

May mga kamangha-manghang sasakyan sila at may tangan na sari-saring sandata. Batid nila ang mga alituntunin ng awit at mga tugtugin, at nalulugod sila sa dalisay at magkakatugmang himig.

Verse 37

तान्दृष्ट्वा पार्वती प्राह कतिसंख्याभिधास्त्वमी

Pagkakita sa kanila, sinabi ni Pārvatī: “Ilan ang bilang nila, at ano ang tawag sa kanila?”

Verse 38

श्रीशंकर उवाच । असंख्ये यास्त्वमी देवी असंख्येयाभिधास्तथा । जगदापूरितं सर्वमेतैर्भीमैर्महाबलैः

Wika ni Śrī Śaṅkara: “O Diyosa, di-mabilang ay di kaya ang kanilang dami, at gayundin ang kanilang mga pangalan. Napupuno ang buong daigdig ng mga kakila-kilabot na may dakilang lakas na ito.”

Verse 39

सिद्धक्षेत्रेषु रथ्यासु जीर्णोद्यानेषु वेश्मसु । दानवानां शरीरेषु बालेषून्मत्तकेषु च

Sa mga banal na pook ng mga siddha, sa mga lansangan, sa mga sirang hardin at tahanan; sa mga katawan ng mga dānava, at maging sa mga bata at sa mga ulol—(doon sila nananahan).

Verse 40

एते विशति मुदिता नानाहारविहारिणः । ऊष्मपाः फेनपाश्चैव धूम्रपा मधुपायिनः । मदाहाराः सर्वभक्ष्यास्तथान्ये चाप्यभोजनाः

Ang dalawampung gaṇa na ito, masaya at nag-uumapaw sa sigla, ay gumagala na may sari-saring pagkain at aliw. May umiinom ng init (singaw), may umiinom ng bula, may umiinom ng usok, may umiinom ng pulot; may kumakain ng nakalalasing; may kumakain ng lahat—at may iba pa na nabubuhay kahit walang kinakain.

Verse 41

गीतनृत्योपहाराश्च नानावाद्यरवप्रियाः । अनंतत्वादमीषां च वक्तुं शक्या न वै गुणाः

Nalulugod sila sa awit, sayaw, at mga handog, at minamahal nila ang tunog ng sari-saring instrumento. At sapagkat ang kanilang likas ay walang hanggan, ang kanilang mga katangian ay tunay na hindi kayang mailarawan nang lubos sa salita.

Verse 42

श्रीदेव्युवाच । मनःशिलेन कल्केन य एष च्छुरिताननः । तेजसा भास्कराकारो रूपेण सदृशस्तव

Wika ni Śrī Devī: “Ang isang ito na ang mukha’y pinahiran ng pulang manaḥśilā—ang kanyang ningning ay tulad ng araw; at sa anyo, siya’y kahawig mo.”

Verse 43

आकर्ण्याकर्ण्य ते देव गणैर्गीतान्महागुणान् । मुहुर्नृत्यति हास्यं च विदधाति मुहुर्मुहुः

O Deva, sa paulit-ulit na pakikinig sa dakilang mga kagalingang inaawit ng mga gaṇa, siya’y paulit-ulit na sumasayaw—at muli’t muli ring napapahalakhak.

Verse 44

सदाशिवशिवेत्येवं विह्वलो वक्ति यो मुहुः । धन्योऽमीदृशी यस्य भक्तिस्त्वयि महेश्वरे

Ang sinumang nalulunod sa pagkalugod at paulit-ulit na bumibigkas, “Sadāśiva! Śiva!”—mapalad nga ang may ganyang debosyon sa iyo, O Maheśvara.

Verse 45

एनं विज्ञातुमिच्छामि किंनामासौ गणस्तव । श्रीशंकर उवाच । स एष वीरक देवी सदा मेद्रिसुते प्रियः

“Nais kong makilala siya—ano ang pangalan ng gaṇa na ito sa iyo?” Wika ni Śrī Śaṅkara: “O Diyosa, ito si Vīraka, na laging mahal sa akin, O anak ng Bundok.”

Verse 46

नानाश्चर्यगुणाधारः प्रतीहारो मतोंऽबिके । देव्युवाच । ईदृशस्य सुतस्यापि ममोऽकंठा पुरांतक

“O Ambikā, siya’y itinuturing na tagapagbantay ng pintuan, sandigan ng maraming kagila-gilalas na katangian.” Wika ni Devī: “O Tagapagwasak ng Tripura, kahit sa ganitong anak, ang aking pananabik ay hindi mapipigil.”

Verse 47

कदाहमीदृशं पुत्रं लप्स्याम्यानंददायकम् । शर्व उवाच । एष एव सुतस्तेस्तु यावदीदृक्परो भवेत्

“Kailan ko makakamtan ang ganitong anak, tagapagbigay ng ligaya?” Sabi ni Śarva: “Siya ring ito ang maging anak mo, hangga’t nananatili siyang deboto sa ganitong paraan.”

Verse 48

इत्युक्ता विजयां प्राह शीघ्रमानय वीरकम् । विजया च ततो गत्वा वीरकं वाक्यमब्रवीत्

Pagkasabi nito, sinabi ni (Śiva) kay Vijayā, “Dali-daling dalhin si Vīraka.” Pagkaraan, umalis si Vijayā at nagsalita kay Vīraka.

Verse 49

एहि वीरक ते देवी गिरिजा तोषिता शुभा । त्वममाह्वयति सा देवी भवस्यानुमते स्वयम्

“Halika, Vīraka. Nalugod ang mapalad na Diyosa Girijā. Ang Diyosa mismo ang tumatawag sa iyo, sa pahintulot ni Bhava (Śiva).”

Verse 50

इत्युक्तः संभ्रमयुतो मुखं संमार्ज्य पाणिना । देव्याः समीपमागच्छज्जययाऽनुगतः शनैः

Sa gayong pagtawag, siya—punô ng kaba at pananabik—ay nagpahid ng mukha sa kanyang kamay at dahan-dahang lumapit sa Diyosa, habang si Jaya’y sumusunod sa likuran.

Verse 51

तं दृष्ट्वा गिरिजा प्राह गिरामधुरवर्णया । एह्येहि पुत्र दत्तस्त्वं भवेन मम पुत्रकः

Nang siya’y makita, nagsalita si Girijā sa tinig na matamis: “Halika, halika, anak ko. Ipinagkaloob ka sa akin ni Bhava (Śiva); ikaw ang aking minamahal na anak.”

Verse 52

इत्युक्तो दंडवद्देवीं प्रणम्यावस्थितः पुरः । माता ततस्तमालिंग्य कृत्वोत्संगे च वीरकम्

Pagkasabi nito, siya’y nagpatirapa sa Diyosa na parang tuwid na tungkod at tumindig sa harap niya. Pagkaraan, niyakap siya ng Ina at inilagay si Vīraka sa kanyang kandungan.

Verse 53

चुचुंब च कपोले तं गात्राणि च प्रमार्जयत् । भूषयामास दिव्यैस्तं स्वयं नानाविभूषणैः

Hinalikan niya siya sa pisngi at marahang pinunasan ang kanyang mga sangkap. Pagkaraan, siya mismo ang naggayak sa kanya ng sari-saring banal na alahas.

Verse 54

एवं संकल्प्य तं पुत्रं लालयित्वा उमाचिरम् । उवाच पुत्र क्रीडेति गच्छ सार्धं गणैरिति

Sa gayon, tinanggap siya ni Umā bilang anak at matagal siyang inaruga. Pagkaraan ay sinabi niya: “Anak ko, humayo ka at maglaro—sumama ka sa mga Gaṇa.”

Verse 55

ततश्चिक्रीड मध्ये स गणानां पार्वतीसुतः । मुहुर्मुहुः स्वमनसि स्तुवन्भक्तिं स शांकरीम्

Pagkaraan, ang anak ni Pārvatī ay naglaro sa gitna ng mga Gaṇa; at paulit-ulit, sa loob ng kanyang puso, pinupuri niya ang Śaṅkarī-bhakti—ang debosyon sa Banal na Ina.

Verse 56

प्रणम्य सर्वभूतानि प्रार्थयाम्यस्मि दुष्करम् । भक्त्या भजध्वमीशानं यस्या भक्तेरिदं फलम्

Pagkaraang yumuk sa lahat ng nilalang, humihiling ako ng isang bagay na mahirap: Sambahin si Īśāna nang may debosyon—sapagkat ang bungang ito ang bunga ng gayong debosyon.

Verse 57

क्रीडितुं वीरके याते ततो देवी च पार्वती । नानाकथाभिस्चिक्रीड पुनरेव जटाभृता

Nang umalis si Vīraka upang maglaro, muling nagsaya si Diyosa Pārvatī kasama ang Panginoong may buhol-buhol na buhok (Śiva), nalulugod sa sari-saring salaysay.

Verse 58

ततो गिरिसुताकण्ठे क्षिप्तबाहुर्महेश्वरः । तपसस्तु विशेषार्थं नर्म देवीं किलाब्रवीत्

Pagkaraan, niyakap ni Maheśvara ang leeg ng Diyosang isinilang sa bundok, at nagsalita sa Devī nang mapaglaro—ngunit upang ipahiwatig ang natatanging layon ng tapas, ang pag-aayuno at pagninilay.

Verse 59

स हि गौरतनुः शर्वो विशेषाच्छशिशोभितः । रंजिता च विभावर्या देवी नीलोत्पलच्छविः

Sapagkat si Śarva ay maputi ang katawan at lalo pang pinaganda ng ningning ng buwan; at ang Diyosa, maitim na tila bughaw na lotus, ay ginayakan ng karilagan ng gabi.

Verse 60

शर्व उवाच । शरीरे मम तन्वंगी सिते भास्यसितद्युतिः । भुजंगीवासिता शुभ्रे संश्लिष्टा चन्दने तरौ

Wika ni Śarva: «O payat ang mga biyas! Sa aking katawan, o maputi, ang iyong liwanag ay wari’y kaputian na maningning na nahalo sa dilim—gaya ng kumikislap na ahas na mahigpit na nakakapit sa mapusyaw na punong sandalwood».

Verse 61

चंद्रज्योत्स्नाभिसंपृक्ता तामसी रजनी यथा । रजनी वा सिते पक्षे दृष्टिदोषं ददासि मे

Ikaw ay tulad ng gabing madilim na nahahalo sa liwanag ng buwan; o tulad ng gabi sa loob ng maliwanag na kalahati ng buwan. O marikit, naglalagay ka ng dungis sa aking paningin.

Verse 62

इत्युक्ता गिरिजा तेन कण्ठं शर्वाद्विमुच्य सा । उवाच कोपरक्ताक्षी भृकुटीविकृतानना

Nang masabihan siya nang gayon, binitiwan ni Girijā ang leeg ni Śarva at nagsalita—namumula sa galit ang mga mata, at ang mukha’y nabaluktot sa pagkakunot-noo.

Verse 63

स्वकृतेन जनः सर्वो जनेन परिभूयते । अवश्यमर्थी प्राप्नोति खण्डनां शशिखंडभृत्

Dahil sa sariling gawa, ang bawat tao’y napapahiya sa harap ng iba. O may tanda ng buwan sa tuktok, ang humihingi ng pabor sa iba’y tiyak na sasapitin ang paghamak.

Verse 64

तपोभिर्दीप्तचरितैर्यत्त्वां प्रार्थितवत्यहम् । तस्य मे नियमस्यैवमवमानः पदेपदे

Sa pamamagitan ng pag-aayuno at maningning na mga panata, hiniling ko ang iyong pagdating. Ngunit ngayo’y ang aking disiplina ay nilalapastangan sa bawat hakbang.

Verse 65

नैवाहं कुटिला शर्व विषमा न च धूर्जटे । स्वदोषैस्त्वं गतः क्षांतिं तथा दोषाकरश्रियः

Hindi ako tuso, O Śarva; ni hindi ako di-makatarungan, O may buhol na buhok. Ikaw—na wari’y pinalamutian bilang minahan ng mga pagkukulang—ay naparating sa pagtitimpi dahil sa sarili mong mga kapintasan.

Verse 66

नाहं मुष्णामि नयने नेत्रहंता भवान्भव । भगस्तत्ते विजानाति तथैवेदं जगत्त्रयमा

Hindi ko ninanakaw ang iyong mga mata; ikaw mismo, O Bhava, ang tagapuksa ng mga mata. Alam iyan ni Bhaga tungkol sa iyo, at gayundin ng buong tatlong daigdig na ito.

Verse 67

मूर्ध्नि शूलं जनयसे स्वैर्दोषैर्मामदिक्षिपन् । यत्त्वं मामाह कृष्णेति महाकालोऽसि विश्रुतः

Lumilikha ka ng tinik ng hapdi sa aking ulo sa pamamagitan ng iyong sariling mga pagkakamali, habang isinisisi mo ito sa akin. Dahil tinatawag mo akong 'maitim', ikaw nga ay tanyag bilang si Mahākāla!

Verse 68

यास्याम्यहं परित्यक्तुमात्मानं तपसा गिरिम् । जीवंत्या नास्ति मे कृत्यं धूर्तेन परिभूतया

Ako ay pupunta sa bundok at tatalikuran ang aking katawan sa pamamagitan ng pagpapakasakit. Ang patuloy na pamumuhay ay wala nang saysay sa akin—matapos hamakin ng isang manlilinlang.

Verse 69

निशम्य तस्या वचनं कोपतीक्ष्णाक्षरं भवः । उवाचाथ च संभ्रांतो दुर्ज्ञेयचरितो हरः

Sa pagkarinig ng kanyang mga salita—na matalim sa galit—si Bhava (Śiva) ay nagsalita, na nababagabag; sapagkat ang mga pamamaraan ni Hara ay mahirap maarok.

Verse 70

न तत्त्वज्ञासि गिरिजे नाहं निंदापरस्तव । चाटूक्तिबुद्ध्या कृतवांस्त वाहं नर्मकीर्तनम्

O Girijā, hindi mo nauunawaan ang katotohanan—at hindi ako ang uri na natutuwa sa pagpuna sa iyo. Tanging sa isipang nakatuon sa mapaglarong papuri ko lamang nasambit ang mga birong iyon.

Verse 71

विकल्पः स्वच्छचित्तेति गिरिजैषा मम प्रिया । प्रायेण भूतिलिप्तानामन्यथा चिंतिता हृदि

O Girijā, ito ang minamahal kong pananaw: “ang pag-aalinlangan at pag-uurong-sulong ay sumisibol kahit sa isip na wari’y malinaw.” Sa mga nabahiran ng abo ng makamundong pagnanasa, karaniwang iba ang iniisip ng puso.

Verse 72

अस्मादृशानां कृष्णांगि प्रवर्तंतेऽन्यथा गिरः । यद्येवं कुपिता भीरु न ते वक्ष्याम्यहं पुनः

O Kṛṣṇāṅgī, sa mga tulad natin, ang mga salita’y minsang lumalabas na may ibang kahulugan. Kung ganyan ang iyong galit, o mahiyain at madaling matakot, hindi na kita kakausapin muli.

Verse 73

नर्मवादी भविष्यामि जहि कोपं सुचिस्मिते । शिरसा प्रणतस्तेऽहं रचितस्ते मयाञ्जलिः

Magiging banayad at mapagbiro lamang ang aking pananalita—iwaksi mo ang galit, o may dalisay na ngiti. Yumuyuko ako sa iyo; pinagdurugtong ko ang aking mga palad (añjali) sa harap mo bilang paggalang.

Verse 74

दीनेनाप्यपमानेन निंदिता नमि विक्रियाम् । वरमस्मि विनम्रोऽपि न त्वं देवि गुणान्विता

Kahit hamakin—maging sa mababang pang-iinsulto—hindi ko binabago ang aking paninindigan. Mas mabuti pang manatili akong mapagpakumbaba; ngunit ikaw, o Diyosa, ay hindi kumikilos ayon sa kabutihang-asal.

Verse 75

इत्यनेकैश्चाटुवाक्यैः सूक्तैर्देवेन बोधिता । कोपं तीव्रं न तत्याज सती मर्मणि घट्टिता

Kaya nito, bagaman pinaalalahanan siya ng Diyos sa maraming matatamis at maririkit na pananalita, hindi pa rin binitiwan ni Satī ang kanyang matinding galit—sapagkat natamaan ang maselang sugat ng kanyang puso.

Verse 76

अवष्टब्धावथ क्षिप्त्वा पादौ शंकरपाणिना । विपर्यस्तालका वेगाद्गन्तुमैच्छत शैलजा

Pagkaraan, pinatatag niya ang sarili at itinaboy ang kamay ni Śaṅkara mula sa kanyang mga paa; nagkagulo ang kanyang buhok sa pagmamadali, at ang Anak ng Bundok ay nagnasang umalis agad.

Verse 77

तस्यां व्रजन्त्यां कोपेन पुनराह पुरांतकः । सत्यं सर्वैरवयवैः सुतेति सदृशी पितुः

Nang siya’y papaalis na sa galit, muling nagsalita ang Tagapagwasak ng mga Lungsod, na may poot din: “Tunay, O anak na babae, sa bawat bahagi ng iyong katawan ay lubha kang kahawig ng iyong ama.”

Verse 78

हिमाचलस्य श्रृंगैस्तैर्मेघमालाकुलैर्मनः । तथा दुरवागाह्योऽसौ हृदयेभ्यस्तवाशयः

Gaya ng mga tuktok ng Himācala na nababalutan ng mga kuwintas ng ulap, gayon din ang iyong layon—mahirap arukin, kahit ng mga pusong nagsisikap pumasok at umunawa.

Verse 79

काठिन्यं कष्टमस्मिंस्ते वनेभ्यो बहुधा गतम् । कुटिलत्वं नदीभ्यस्ते दुःसेव्यत्वं हिमादपि

Ang iyong mabagsik na katigasan ay wari’y naipon nang maraming ulit mula sa mga gubat; ang iyong pagkabaluktot mula sa mga ilog; at ang iyong pagiging mahirap lapitan, maging mula sa niyebe at yelo.

Verse 80

संक्रांतं सर्वमेवैतत्तव देवी हिमाचलात् । इत्युक्ता सा पुनः प्राह गिरिशं सैलजा तदा

Nang masabi, “Ang lahat ng ito, O Diyosa, ay lumipat sa iyo mula sa Devī—yaong isinilang sa Himācala,” ang Anak ng Bundok ay muling nagsalita noon kay Girīśa.

Verse 81

कोपकंपितधूम्रास्या प्रस्फुरद्दशनच्छदा । मा शर्वात्मोपमानेन निंद त्वं गुणिनो जनान्

Nangitim ang kanyang mukha at nanginginig sa galit, kumikibot ang mga labi sa ibabaw ng mga ngipin, at sinabi niya: “Huwag mong sukatin ang sarili na para bang ikaw si Śarva—ang Sarili ng lahat—at hamakin ang mga taong may kabutihang-loob.”

Verse 82

तवापि दुष्टसंपर्कात्संक्रांतं सर्वमेवहि । व्यालेभ्योऽनेकजिह्वत्वं भस्मनः स्नेहवन्ध्यता

“Kahit sa iyo, ang lahat ay ‘naipasa’ dahil sa pakikisalamuha sa marumi: mula sa mga ahas—ang pagkamaraming dila; mula sa abo—ang pagkabaog ng pag-ibig at lambing.”

Verse 83

हृत्कालुष्यं शशांकात्ते दुर्बोधत्वं वृषादपि । अथवा बहुनोक्तेन अलं वाचा श्रमेण मे

“Mula sa buwan, kinuha mo ang dungis ng puso; mula sa Toro (Vṛṣa), kinuha mo ang mapurol na pag-unawa. Ngunit sapat na—bakit ko pa pagodín ang sarili sa maraming salita?”

Verse 84

श्मशानवास आसीस्त्वं नग्नत्वान्न तव त्रपा । निर्घृणत्वं कपालित्वादेवं कः शक्नुयात्तवं

“Nanahan ka sa mga pook ng pagsusunog ng bangkay; dahil sa kahubaran, wala kang hiya. Sa pagdadala ng bungo nagmumula ang kawalang-awa—kaya sino ang makapipigil sa iyo?”