
Ang adhyāya na ito ay naglalahad ng salaysay na may magkakapatong na pag-uusap: isinasalaysay ni Vyāsa kay Sūta ang pangyayaring kaugnay ng tanong ni Agastya, at sinasagot ni Skanda sa pamamagitan ng pagsasalaysay ng paglipat ni Śiva mula sa pook na may ugnay sa mukti/nirvāṇa patungo sa Śṛṅgāra-maṇḍapa. Inilalarawan si Śiva na nakaupo at nakaharap sa silangan, kasama si Umā; nasa magkabilang panig sina Brahmā at Viṣṇu, at dumadalo sina Indra, mga ṛṣi, at mga gaṇa. Ipinahayag ni Śiva ang kataas-taasang kalagayan ng Viśveśvara-liṅga bilang “parama-jyotis” at bilang kanyang matatag na anyo (sthāvara). Inilarawan din niya ang huwarang mga Pāśupata: may disiplina, dalisay, hindi mapag-angkin, deboto sa liṅga-arcana (pagsamba sa liṅga), at tapat sa mahigpit na tuntuning etikal at ascetiko. Pagkatapos ay inilista ang masusing “antas ng gantimpalang-bisa”: ang pakikinig, pag-alala, paglalakbay patungo roon, pagtanaw, paghipo, at pag-aalay kahit kaunti sa liṅga ay may pataas na bunga ng paglilinis at pagpapala, na inihahambing pa sa mga bunga ng aśvamedha at rājasūya. Itinatampok din ang Maṇikarṇikā at Kāśī bilang natatanging makapangyarihan sa tatlong daigdig, at tinitiyak ang patuloy na presensya ni Śiva sa anyong liṅga para sa mga deboto, bago magwakas sa pahayag ni Skanda na bahagi lamang ng kapangyarihan ng banal na pook ang nasabi, at sa pagbalangkas ni Vyāsa sa mapagnilay na tugon ni Agastya.
Verse 1
व्यास उवाच । शृणु सूत यथा प्रोक्तं कुंभजे शरजन्मना । देवदेवस्य चरितं विश्वेशस्य परात्मनः
Sinabi ni Vyāsa: “Makinig ka, O Sūta, sa ipinahayag ng pantayog na isinilang sa banga at ng isinilang sa mga tambo—ang banal na mga gawa ng Diyos ng mga diyos, si Viśveśa, ang Kataas-taasang Sarili.”
Verse 2
अगस्त्य उवाच । सेनानीः कथय त्वं मे ततो निर्वाणमंडपात् । निर्गत्य देवो देवेंद्रैः सहितः किं चकार ह
Wika ni Agastya: “O Pinunong-Hukbo (Skanda), isalaysay mo sa akin: matapos lisanin ng Diyos ang Nirvāṇamaṇḍapa, na kasama ang mga panginoon ng mga deva, ano ang Kanyang ginawa?”
Verse 3
स्कंद उवाच । मुक्तिमंडपतः शंभुर्ब्रह्मविष्णुपुरोगमः । शृंगारमंडपं प्राप्य यच्चकार वदामि तत्
Wika ni Skanda: Mula sa Bulwagan ng Paglaya, si Śaṃbhu—na pinangungunahan nina Brahmā at Viṣṇu—ay dumating sa Bulwagan ng Śṛṅgāra. Ang ginawa Niya roon ay aking ihahayag ngayon.
Verse 4
प्राङ्मुखस्तूपविश्येशः सहास्माभिः सहेशया । ब्रह्मणाधिष्ठितः सव्ये वामपार्श्वेथ शार्ङ्गिणा
Nakaharap sa silangan, lumuklok ang Panginoon sa mataas na luklukan, kasama kami at ang Diyosa. Sa Kanyang kanan ay nakaupo si Brahmā, at sa kaliwa naman si Viṣṇu, tagapagdala ng busog na Śārṅga.
Verse 5
वीज्यमानो महेंद्रेण ऋषिभिः परितो वृतः । गणैः पृष्ठप्रदेशस्थैर्जोषं तिष्ठद्भिरादरात्
Pinapaypayan Siya ni Mahendra (Indra), at napalilibutan sa lahat ng panig ng mga rishi. Ang mga Gaṇa ay nakatayo sa likuran nang may paggalang, tahimik at handang maglingkod.
Verse 6
उदायुधैः सेव्यमानश्चावसन्मानभूरिभिः । ब्रह्मणे विष्णवे शंभुः पाणिमुत्क्षिप्य दक्षिणम्
Pinaglilingkuran Siya ng mga tagapaglingkod na may sandata at pinararangalan sa maraming paraan; si Śaṃbhu ay itinaas ang Kanyang kanang kamay patungo kina Brahmā at Viṣṇu.
Verse 7
दर्शयामास देवेशो लिंगं पश्यत पश्यत । इदमेव परं ज्योतिरिदमेव परात्परम्
Ipinakita ng Panginoon ng mga diyos ang Liṅga at nagsabi: “Masdan—masdan! Ito lamang ang Kataas-taasang Liwanag; ito lamang ang Pinakamataas na lampas sa lahat ng mataas.”
Verse 8
इदमेव हि मे रूपं स्थावरं चाति सिद्धिदम् । एते पाशुपता सिद्धा आबाल ब्रह्मचारिणः
“Ito nga ang aking mismong anyo—nakapirmi at di-nagagalaw—ngunit nagbibigay ng pambihirang kaganapan. Sila ang mga ganap na Pāśupata, mga brahmacari mula pagkabata.”
Verse 9
जितेंद्रियास्तपोनिष्ठाः पंचार्थज्ञाननिर्मलाः । भस्मकूटशया दाताः सुशीला ऊर्ध्वरेतसः
Sila’y mga nagwagi sa mga pandama, matatag sa pag-aayuno at tapa, dalisay sa kaalaman ng limang simulain; natutulog sa bunton ng abo, mapagbigay sa dāna, maayos ang asal, at iniingatan ang lakas-buhay na paakyat (ganap na brahmacarya).
Verse 10
लिंगार्चनरता नित्यमनन्येंद्रियमानसाः । सदैव वारुणाग्नेय स्नानद्वय सुनिर्मलाः
Laging nakatuon sa pagsamba sa Liṅga, na ang pandama at isip ay di-nalilihis (kay Śiva), sila’y palaging dalisay sa dalawang pagligo—sa tubig at sa apoy.
Verse 11
कंदमूलफलाहाराः परतत्त्वार्पितेक्षणाः । सत्यवंतो जितक्रोधा निर्मोहा निष्परिग्रहाः
Namumuhay sila sa mga bumbong, ugat, at bunga, na ang tingin ay iniaalay sa Kataas-taasang Katotohanan; sila’y tapat, nagwagi sa galit, walang pagkalito, at walang pag-iimpok o pagkapit sa pag-aari.
Verse 12
निरीहा निष्प्रपंचाश्च निरातंका निरामयाः । निर्भगा निरुपायाश्च निःसंगा निर्मलाशयाः
Sila’y walang pagnanasa at lampas sa pagkakabuhol ng sanlibutan, malaya sa takot at karamdaman; di umaangkin ng kapalaran, di gumagamit ng pakana ng mundo, di nakakapit, at dalisay ang layon.
Verse 13
निस्तीर्णोदग्रसंसारा निर्विकल्पा निरेनसः । निर्द्वंद्वा निश्चितार्थाश्च निरहंकारवृत्तयः
Nalampasan nila ang rumaragasang karagatan ng saṃsāra; wala silang pag-aalinlangan at walang kasalanan. Lampas sa mga magkatunggaling dalawa, matatag sa layuning espirituwal, at ang asal ay walang pagkamakasarili.
Verse 14
सदैव मे महाप्रीता मत्पुत्रा मत्स्वरूपिणः । एते पूज्या नमस्याश्च मद्बुद्ध्यामत्परायणैः
Sila’y laging lubhang mahal sa akin—parang aking mga anak, taglay ang aking likas. Ang mga debotong nakatuon sa akin, na ang isip ay nakapirmi sa akin, ay dapat sumamba at yumukod sa kanila.
Verse 15
अर्चितेष्वेष्वहं प्रीतो भविष्यामि न संशयः । अस्मिन्वैश्वेश्वरे क्षेत्रे संभोज्याः शिवयोगिनः
Kapag sila’y pinararangalan, ako’y malulugod—walang pag-aalinlangan. Sa banal na pook ng Vaiśveśvara (Viśveśvara) na ito, ang mga yogin ni Śiva ay dapat pakainin at tanggapin nang may pagkamapagpatuloy.
Verse 16
कोटिभोज्यफलं सम्यगेकैक परिसंख्यया । अयं विश्वेश्वरः साक्षात्स्थावरात्मा जगत्प्रभुः
Sa wastong pagtutuos, bawat isang gawa rito ay nagbubunga ng gantimpalang gaya ng pagpapakain sa mga krore. Ang Viśveśvara na ito ay hayag na Panginoon ng daigdig—na ang diwa’y nananahan sa di-nagagalaw na anyo (liṅga).
Verse 17
सर्वेषां सर्वसिद्धीनां कर्ता भक्तिजुषामिह । अहं कदाचिद्दृश्यः स्यामदृश्यः स्यां कदाचन
Dito, para sa mga namumuhay sa debosyon, Ako ang nagkakaloob ng lahat ng pagtatamo at lahat ng kasakdalan. Kung minsan Ako’y nakikita; kung minsan Ako’y di-nakikita.
Verse 18
आनंदकानने चात्र स्वैरं तिष्ठामि देवताः । अनुग्रहाय सर्वेषां भक्तानामिह सर्वदा
At dito, sa Ānandakānana, Ako’y nananahan nang malaya, O mga diyos—lagi sa pook na ito, upang magpala at mag-angat sa lahat ng deboto.
Verse 19
स्थास्यामि लिंगरूपेण चिंतितार्थफलप्रदः । स्वयंभून्यस्वयंभूनि यानि लिंगानि सर्वतः । तानि सर्वाणि चायांति द्रष्टुं लिंगमिदं सदा
Ako’y mananatili sa anyo ng liṅga, na nagkakaloob ng bunga ng mga ninanasang iniingatan sa isip. Lahat ng liṅga sa lahat ng dako—maging kusang nahayag o itinalaga sa ritwal—ay waring dumarating upang laging masdan ang liṅgang ito.
Verse 20
अहं सर्वेषु लिंगेषु तिष्ठा्म्येव न संशयः । परं त्वियं परामूर्तिर्मम लिंगस्वरूपिणी
Tunay na Ako’y nananahan sa lahat ng liṅga—walang pag-aalinlangan. Ngunit ang (liṅgang) ito ang Aking katawang pinakamataas, na nagtataglay ng Aking mismong kalikasan bilang liṅga.
Verse 21
येन लिंगमिदं दृष्टं श्रद्धया शुद्धचक्षुषा । साक्षात्कारेण तेनाहं दृष्ट एव दिवौकसः
Sinumang tumingin sa liṅgang ito nang may pananampalataya at may dalisay na paningin—sa mismong tuwirang pagkabatid na iyon, Ako’y tunay na nakita niya, O mga nananahan sa langit.
Verse 22
श्रवणादस्य लिंगस्य पातकं जन्मसंचितम् । क्षणात्क्षयति शृण्वंतु देवा ऋषिगणैः सह
Sa pagdinig lamang tungkol sa Liṅga na ito, ang mga kasalanang naipon sa maraming kapanganakan ay napapawi sa isang kisap. Nawa’y pakinggan ito ng mga diyos, kasama ang mga pangkat ng mga rishi.
Verse 23
स्मरणादस्य लिंगस्य पापं जन्मद्वयार्जितम् । अवश्यं नश्यति क्षिप्रं मम वाक्यान्न संशयः
Sa pag-alaala lamang sa Liṅga na ito, ang kasalanang naipon sa dalawang kapanganakan ay tiyak na mapapawi agad. Ito ang Aking salita; walang pag-aalinlangan.
Verse 24
एतल्लिंगं समुद्दिश्य गृहान्निष्क्रमणक्षणात् । विलीयते महापापमपि जन्मत्रयार्जितम्
Kapag itinuon ng tao ang layon sa Liṅga na ito, mula sa sandaling lumabas siya ng bahay, kahit ang mabibigat na kasalanang naipon sa tatlong kapanganakan ay nalulusaw.
Verse 25
दर्शनादस्य लिंगस्य हयमेधशतोद्भवम् । पुण्यं लभेत नियतं ममानुग्रहतोमराः
Sa pagtanaw lamang sa Liṅga na ito, tiyak na matatamo ang kabutihang-loob na bunga ng sandaang handog na Aśvamedha—O mga walang-kamatayan—sa pamamagitan ng Aking biyaya.
Verse 26
स्वयंभुवोस्य लिंगस्य मम विश्वेशितुः सुराः । राजसूयसहस्रस्य फलं स्यात्स्पर्शमात्रतः
O mga diyos, ito ang Svayambhū na Liṅga na Akin—Akin, ang Panginoon ng Sansinukob. Sa paghipo lamang, ipinagkakaloob nito ang bunga ng sanlibong Rājasūya na handog.
Verse 27
पुष्पमात्र प्रदानाच्च चुलुकोदकपूवर्कम् । शतसौवर्णिकं पुण्यं लभते भक्तियोगतः
Sa pag-aalay kahit isang bulaklak—na sinusundan muna ng isang dakot na tubig—sa pamamagitan ng yoga ng debosyon, nakakamit ang gantimpalang kasinghalaga ng sandaang handog na ginto.
Verse 28
पूजामात्रं विधायास्य लिंगराजस्य भक्तितः । सहस्रहेमकमलपूजाफलमवाप्यते
Sa paggawa kahit payak na pagsamba sa ‘Hari ng mga Liṅga’ na ito nang may debosyon, nakakamit ang bunga na parang pagsamba gamit ang sanlibong gintong lotus.
Verse 29
विधाय महती पूजां पंचामृतपुरःसराम् । अस्य लिंगस्य लभते पुरुषार्थचतुष्टयम्
Sa pagsasagawa ng dakilang pagsamba sa Liṅga na ito, na may pañcāmṛta bilang pangunahing handog, nakakamit ang apat na layunin ng buhay ng tao.
Verse 30
वस्त्रपूतजलैर्लिंगं स्नापयित्वा ममामराः । लक्षाश्वमेधजनितं पुण्यमाप्नोति सत्तमः
O aking mga walang-kamatayan, ang pinakamainam sa mga tao—pagkatapos paliguan ang Liṅga ng tubig na sinala sa tela—ay nagkakamit ng meritong bunga ng sandaang libong Aśvamedha.
Verse 31
सुगंधचंदनरसैर्लिंगमालिप्य भक्तितः । आलिप्यते सुरस्त्रीभिः सुगंधैर्यक्षकर्दमैः
Sa paghaplos sa Liṅga ng mabangong paste ng sandalwood nang may debosyon—ginagawa niya ang gawaing yaon na maging ang mga dalagang makalangit ay naghahaplos dito ng mababangong unguwentong wari’y sa mga yakṣa.
Verse 32
सामोद धूपदानैश्च दिव्यगंधाश्रयो भवेत् । घृतदीपप्रबोधैश्च ज्योतीरूप विमानगः
Sa pag-aalay ng insensong mabango, ang tao’y nagiging tagapagdala ng banal na halimuyak; at sa pagsisindi ng lamparang ghee, nakakamit niya ang anyong maningning at nakasasakay sa makinang na sasakyang makalangit.
Verse 33
कर्पूरवर्तिदीपेन सकृद्दत्तेन भक्तितः । कर्पूरदेहगौरश्रीर्भवेद्भालविलोचनः
Ang sinumang mag-alay, kahit minsan lamang at may debosyon, ng lamparang may mitsa ng kamper (kay Viśveśvara sa Kāśī), ay magkakamit ng kislap na maputing karangalan na tulad ng kamper at ng mapalad na ningning na wari’y may banal na mata sa noo.
Verse 34
दत्त्वा नैवेद्यमात्रं तु सिक्थेसिक्थे युगंयुगम् । कैलासाद्रौ वसेद्धीमान्महाभोगसमन्वितः
Sa pag-aalay kahit munting naivedya (handog na pagkain), sa bawat yugto ng panahon nang paulit-ulit, ang marunong ay makapaninirahan sa Bundok Kailāsa, na may dakilang kasaganaan at ligaya.
Verse 35
विश्वेशे परमान्नं यो दद्यात्साज्य सशर्करम् । त्रैलोक्यं तर्पितं तेन सदेवपितृमानवम्
Ang sinumang maghandog kay Viśveśvara ng pinakamainam na lutong pagkain, kasama ang ghee at asukal, sa gawang iyon ay napalulugod niya ang tatlong daigdig—mga diyos, mga ninuno, at mga tao.
Verse 36
मुखवासं तु यो दद्याद्दर्पणं चारुचामरम् । उल्लोचं सुखपर्यंकं तस्य पुण्यफलं महत्
Ang sinumang magbigay ng pampabango sa bibig (tāmbūla at katulad), salamin, magandang pamaypay, tuntungan ng paa, at komportableng higaan—dakila ang bunga ng kanyang kabutihang-loob.
Verse 37
संख्या सागररत्नानां कथंचित्कर्तुमिष्यते । मुखवासादिदानस्य कः संख्यामत्र कारयेत्
Maaaring subukin ng tao, sa anumang paraan, bilangin ang mga hiyas sa karagatan; ngunit sino rito ang makapagsusukat ng gantimpalang banal na nagmumula sa mga handog gaya ng pabango sa bibig at iba pa, na iniaalay nang may debosyon?
Verse 38
पूजोपकरणद्रव्यं यो घंटा गडुकादिकम् । भक्त्या मे भवने दद्यात्स वसेदत्र मेंतिके
Sinumang may debosyon na maghandog sa Aking templo ng mga gamit at sangkap sa pagsamba—gaya ng kampana, banga ng tubig, at mga katulad—siya’y mananahan dito, malapit sa Akin.
Verse 39
यो गीतवाद्यनृत्यानामेकं मत्प्रीतये व्यधात् । तस्याग्रतो दिवारात्रं भवेत्तौर्यत्रिकं महत्
Sinumang gumawa, para sa Aking kagalakan, kahit isa lamang sa pag-awit, pagtugtog, o pagsayaw—sa harap niya, araw at gabi, magkakaroon ng dakilang pagdiriwang na may tatluhang musika at saya.
Verse 40
चित्रलेखनकर्मादि प्रासादे मेऽत्र कारयेत् । यः सचित्रान्महाभोगान्भुंक्ते मत्पुरतः स्थितः
Sinumang magpagawa ng pagpipinta, pandekorasyong pagsulat, at mga gawang tulad nito sa Aking templo rito—siya, na nakatindig sa Aking harapan, ay magtatamasa ng dakilang kasaganaan na may ningning at kagandahan.
Verse 41
सकृद्विश्वेश्वरं नत्वा मध्ये जन्मसुधीर्नरः । त्रैलोक्यवंदितपदो जायते वसुधापतिः
Ang taong may wastong pag-unawa na, sa gitna ng kanyang buhay, yumukod kahit minsan kay Viśveśvara, ay muling isisilang bilang panginoon ng lupa, na ang kanyang mga paa’y pinararangalan sa tatlong daigdig.
Verse 42
यस्तु विश्वेवरं दृष्ट्वा ह्यन्यत्रापि विपद्यते । तस्य जन्मांतरे मोक्षो भवत्येव न संशयः
Ngunit kung ang sinuman, matapos magkaroon ng darśana kay Viśveśvara, ay dumanas ng kapahamakan sa ibang dako, para sa kanya ang mokṣa ay tiyak na lilitaw sa ibang kapanganakan—walang pag-aalinlangan.
Verse 43
विश्वेशाख्या तु जिह्वाग्रे विश्वनाथकथाश्रुतौ । विश्वेशशीलनं चित्ते यस्य तस्य जनिः कुतः
Sapagkat yaong ang dulo ng dila ay may mismong pangalang “Viśveśa,” ang mga tainga’y umiinom ng mga salaysay tungkol kay Viśvanātha, at ang puso’y walang humpay na nagmumuni kay Viśveśa—paano pa siya masasaklaw ng muling pagsilang?
Verse 44
लिंगं मे विश्वनाथस्य दृष्ट्वा यश्चानुमोदते । स मे गणेषु गण्येत महापुण्यबलाश्रितः
Sinumang tumingin sa aking Liṅga ni Viśvanātha at nagalak na may pagsang-ayon at pagpupuri—siya’y dapat ibilang sa aking mga gaṇa, na sinusuportahan ng lakas ng napakalaking kabutihang-loob (puṇya).
Verse 46
ममापीदं महालिंगं सदा पूज्यतमं सुराः । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पूज्यं देवर्षि मानवैः
Ang dakilang Liṅga na ito na akin ay laging pinakamarapat sambahin, maging ng mga deva; kaya’t sa lahat ng pagsisikap, ito’y dapat sambahin ng mga deva, mga ṛṣi, at mga tao.
Verse 47
यैर्न विश्वेश्वरो दृष्टो यैर्न विश्वेश्वरः स्मृतः । कृतांतदूतैस्ते दृष्टास्तैः स्मृता गर्भवेदना
Yaong mga hindi nakakita kay Viśveśvara at hindi nakaalaala kay Viśveśvara—sila’y nakikita ng mga sugo ni Yama, at para sa kanila’y muling naaalala ang mga sakit ng sinapupunan.
Verse 48
यैरिदं प्रणतं लिंगं प्रणतास्ते सुरासुरैः । यस्यै केन प्रणामेन दिक्पालपदमल्पकम् । दिक्पालपदतः पातः पातः शिवनतेर्नहि
Ang sinumang yumuyuko at sumasamba sa Liṅga na ito, siya’y iginagalang at pinagyuyukuan maging ng mga deva at asura. Sa ibang anyo ng pagpupugay, makakamit lamang ang munting katungkulan gaya ng tagapagbantay ng mga dako; mula roon may pagbagsak—ngunit sa pagyuko kay Śiva, walang pagbagsak kailanman.
Verse 49
शृण्वंतु देवर्षिगणाः समस्तास्तथ्यं ब्रुवे तच्च परोपकृत्यै । न भूर्भुवः स्वर्गमहर्जनांतर्विश्वेशतुल्यं क्वचिदस्ति लिंगम्
Makinig nawa ang lahat ng pangkat ng mga banal na rishi: isang katotohanan ang aking sinasabi para sa kapakinabangan ng iba. Sa Bhūḥ, Bhuvaḥ, Svarga, Maharloka, o Janaloka, wala kahit saan ang Liṅga na kapantay ni Viśveśa.
Verse 50
न सत्यलोके न तपस्यहो सुरा वैकुंठकैलासरसातलेषु । तीर्थं क्वचिद्वै मणिकर्णिकासमं लिंगं च विश्वेश्वरतुल्यमन्यतः
O mga deva, hindi sa Satyaloka, hindi sa Tapoloka, ni sa Vaikuṇṭha, Kailāsa, o Rasātala—wala kahit saan ang isang tīrtha na kapantay ng Maṇikarṇikā; at wala ring ibang Liṅga na kapantay ni Viśveśvara.
Verse 51
न विश्वनाथस्य समं हि लिंगं न तीर्थमन्यन्मणिकर्णिकातः । तपोवनं कुत्रचिदस्ति नान्यच्छुभं ममानंदवनेन तुल्यम्
Walang Liṅga na kapantay ni Viśvanātha; at walang ibang tīrtha na kapantay ng Maṇikarṇikā. Wala ring ibang gubat ng pag-aayuno at pagninilay (tapo-vana) saanman; at walang kabutihang mapalad na kapantay ng aking Ānandavana (Kāśī).
Verse 52
वाराणसी तीर्थमयी समस्ता यस्यास्तुनामापि हि तीर्थतीर्थम् । तत्रापि काचिन्मम सौख्यभूमिर्महापवित्रा मणिकर्णिकासौ
Ang Vārāṇasī ay ganap na binubuo ng mga tīrtha; maging ang pangalan nito’y isang “tīrtha sa gitna ng mga tīrtha.” At sa loob nito’y may isang natatanging pook na aking kinalulugdan—ang Maṇikarṇikā, na lubhang nagpapadalisay.
Verse 53
स्थानादमुष्मान्ममराजसौधात्प्राच्यां मनागीशसमाश्रितायाम् । सव्येपसव्ये च कराः क्रमेण शतत्रयी यापि शतद्वयी च
Mula sa pook na iyon—ang aking maharlikang palasyo—patungong silangan, bahagyang nakahilig at nakasandig malapit sa Panginoon; sa kaliwa at sa kanan, ayon sa wastong ayos, naroon ang mga “kamay” (mga dugtong na terasa/hagdan), isang hanay na tatlong daan at isa pang hanay na dalawang daan.
Verse 54
हस्ताः शतं पंच सुरापगायामुदीच्यवाच्योर्मणिकर्णिकेयम् । सारस्त्रिलोक्याः परकोशभूमिर्यैः सेविता ते मम हृच्छया हि
Ang Maṇikarṇikā na ito—nasa ilog na makalangit, sa pagitan ng hilaga at hilagang-silangan—ay may lawak na isang daan at limang hasta. Siya ang diwa ng tatlong daigdig, ang dakilang lupang-yaman; ang mga naglingkod sa kanya ay tunay na iniingatan sa aking puso.
Verse 55
अस्मिन्ममानंदवने यदेतल्लिंगं सुधाधाम सुधामधाम । आसप्त पातालतलात्स्वयंभु समुत्थितं भक्तकृपावशेन
Sa aking Ānandavana, ang Liṅga na ito—tahanan ng amṛta, ang mismong bahay ng kawalang-kamatayan—ay kusang sumibol mula sa kailaliman hanggang sa pitong antas ng Pātāla, dahil sa habag sa mga deboto.
Verse 56
येस्मिञ्जनाः कृत्रिमभावबुद्ध्या लिंगं भजिष्यंति च हेतुवादैः । तेषां हि दंडः पर एष एव नगर्भवासाद्विरमंति ते ध्रुवम्
Yaong mga lumalapit sa Liṅga na may huwad na damdamin at may mga katuwirang mapagtalo—ito lamang ang kanilang sukdulang parusa: hindi sila tiyak na hihinto sa pananatili sa sinapupunan (ikot ng muling pagsilang).
Verse 57
यद्यद्धितं स्वस्य सदैव तत्तल्लिंगेत्र देयं मम भक्तिमद्भिः । इहाप्यमुत्रापि न तस्य संक्षयो यथेह पापस्य कृतस्य पापिभिः
Anumang itinuturing na tunay na kapaki-pakinabang sa sarili—yaon ang laging ialay ng aking mga deboto sa Liṅga na ito. Ang bisa ng kabutihang iyon ay hindi nababawasan, dito man o sa kabilang-buhay—gaya ng kasalanang ginawa ng mga makasalanan na hindi basta nawawala sa daigdig na ito.
Verse 58
दूरस्थितैरप्यधिबुद्धिभिर्यैर्लिंगं समाराधि ममेदमत्र । मयैव दत्तैः शुभवस्तुजातैर्निःश्रेयसः श्रीर्वसं येत्सतस्तान्
Kahit yaong nasa malayo, kung sasamba nila rito ang Aking Liṅga nang may mataas na pagkaunawa, sa kanila—sa pamamagitan ng mga mapalad na handog na ipinagkaloob Ko—mananatiling lagi ang kasaganaan ng sukdulang paglaya.
Verse 59
शृणुष्व विष्णो शृणु सृष्टिकर्तः शृण्वंतु देवर्षिगणाः समस्ताः । इदं हि लिंगं परसिद्धिदं सतां भेदो मनागत्र न मत्सकाशतः
Makinig ka, O Viṣṇu; makinig ka, O Lumikha—makinig nawa ang lahat ng pangkat ng mga devarṣi. Sapagkat ang Liṅgang ito’y nagbibigay ng sukdulang kaganapan sa mga banal; dito’y wala ni bahagyang pagkakaiba sa Aking sariling presensya.
Verse 60
अस्मिन्हि लिंगेऽखिलसिद्धिसाधने समर्पितं यैः सुकृतार्जितं वसु । तेभ्योतिमात्राखिलसौख्यसाधनं ददामि निर्वाणपदं सुनिर्भयम्
Sinumang maghandog sa Liṅgang ito—na kasangkapan sa pagtamo ng lahat ng siddhi—ng yaman na natipon sa mabubuting gawa, sa kanila’y ibinibigay Ko nang sagana ang bukal ng lahat ng ligaya: ang walang-takot na kalagayan ng nirvāṇa.
Verse 61
उत्क्षिप्य बाहुं त्वसकृद्ब्रवीमि त्रयीमयेऽस्मिंस्त्रयमेव सारम् । विश्वेश लिंगं मणिकर्णिकांबु काशीपुरी सत्यमिदं त्रिसत्यम्
Iwinawasiwas Ko ang Aking bisig at muli’t muli Kong ipinahahayag: sa lupain na hinubog ng tatlong Veda, tatlo lamang ang diwa—ang Liṅga ni Viśveśvara, ang tubig ng Maṇikarṇikā, at ang lungsod ng Kāśī. Ito ang katotohanan—tatluhang katotohanan.
Verse 62
उत्थाय देवोथ स शक्तिरीशस्तस्मिन्हि लिंगे कृतचारुपूजः । ययौ लयं ते च सुरा जयेति जयेति चोक्त्वा नुनुवुस्तमीशम्
Pagkaraan, ang Panginoon—kasama ang Kanyang Śakti—ay tumindig at nagsagawa ng marikit na pagsamba sa Liṅgang iyon. Pagkatapos ay pumasok sila sa katahimikan; at ang mga diyos, sumisigaw ng “Tagumpay! Tagumpay!”, ay nagpuri sa Panginoong iyon.
Verse 63
स्कंद उवाच । क्षेत्रस्य मैत्रावरुणे विमुक्तस्य महामते । प्रभावस्यैकदेशोयं कथितः कल्मषापहः
Wika ni Skanda: O dakilang may isip, ito’y isang munting bahagi lamang ng kaluwalhatian ng pinalayang banal na kṣetra ng Maîtrāvaruṇa; inilarawan ito bilang tagapag-alis ng dungis at kasalanan.
Verse 64
तवाग्रे तु यथाबुद्धि काशीविश्लेषतापि नः । अचिरेणैव कालेन काशीं प्राप्स्यस्यनुत्तमाम्
Kahit ayon sa iyong pag-iisip ay kailangan nating tiisin ang pagkakahiwalay sa Kāśī sa loob ng ilang panahon, sa di-kalaunan ay muling mararating mo ang walang kapantay na Kāśī.
Verse 65
अस्ताचलस्य शिखरं प्राप्तवानेष भानुमान् । तवापि हि ममाप्येष मौनस्य समयोऽभवत्
Narating na ng Araw ang tuktok ng bundok sa kanluran; para sa iyo—at para rin sa akin—ito na ang panahon ng mauna, ang banal na katahimikan.
Verse 66
व्यास उवाच । श्रुत्वेति स मुनिः सूत संध्योपास्त्यै विनिर्गतः । प्रणम्यौ मेयमसकृल्लोपामुद्रा समन्वितः
Sinabi ni Vyāsa: Nang marinig iyon, ang pantas na muni, O Sūta, ay lumabas upang isagawa ang sandhyā-upāsanā, ang pagsamba sa dapithapon. Muli’t muli siyang yumukod, kasama si Lopāmudrā.
Verse 67
रहस्यं परिविज्ञाय क्षेत्रस्य शशिमौलिनः । अगस्त्यो निश्चितमनाः शिवध्यानपरोभवत्
Nang lubos na maunawaan ang lihim ng banal na kṣetra ng Panginoong may koronang buwan (Śiva), si Agastya—matatag ang loob—ay naging ganap na nakatuon sa pagninilay kay Śiva.
Verse 68
आनंदकाननस्येह महिमानं महत्तरम् । कोत्र वर्णयितुं शक्तः सूत वर्षशतैरपि
Dito, ang kadakilaan ng Ānandakānana ay lubhang malawak at dakila. O Sūta, sino ang makapaglalarawan nito, kahit sa loob ng daan-daang taon?
Verse 69
यथा देव्यै समाख्यायि शिवेन परमात्मना । तथा स्कंदेन कथितं माहात्म्यं कुंभसंभवे
Kung paanong ipinaliwanag ni Śiva, ang Kataas-taasang Sarili, sa Diyosa, gayon din isinalaysay ni Skanda ang māhātmya na ito kay Agastya, ang isinilang mula sa banga.
Verse 70
तवाग्रे च समाख्यातं शुकादीनां च सत्तम । इदानीं प्रष्टुकामोसि किं तत्पृच्छ वदामि ते
Sa iyong harapan ay naisalaysay na ito—gayundin sa harap ng mga mararangal na gaya ni Śuka, o pinakadakila. Ngayon ay nais mong magtanong; itanong mo ang anumang ibig mo, at sasabihin ko sa iyo.
Verse 71
श्रुत्वाध्यायमिमं पुण्यं सर्वकल्मषनाशनम् । समस्तचिंतितफलप्रदं मर्त्यो भवेत्कृती
Sa pakikinig sa banal na kabanatang ito na pumupuksa sa lahat ng dungis, ang isang mortal ay nagiging matagumpay; sapagkat ipinagkakaloob nito ang lahat ng bungang ninanais.
Verse 99
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे विश्वेश्वरलिंगमहिमाख्यो नाम नवनवतितमोऽध्यायः
Sa gayon, sa banal na Skanda Mahāpurāṇa, sa ikaapat na Saṃhitā na may walumpu’t isang libong taludtod, sa Kāśīkhaṇḍa (Uttarārdha), nagtatapos ang ika-siyamnapu’t siyam na kabanata na tinatawag na “Ang Kadakilaan ng Viśveśvara Liṅga.”