Adhyaya 12

Verse 1

अगस्त्य उवाच । श्रुत्वा स्कंद न तृप्तोस्मि तव वक्त्रेरितां कथाम् । अत्याश्चर्यकरं प्रोक्तमाख्यानं बैंदुमाधवम्

Sinabi ni Agastya: O Skanda, kahit narinig ko na ang salaysay na binigkas mula sa iyong sariling bibig, hindi pa rin ako nasisiyahan. Ang iyong isinalaysay na akhyanang Bindu-Mādhava ay lubhang kagila-gilalas.

Verse 2

इदानीं श्रोतुमिच्छामि देवदेवसमागमम् । तार्क्ष्यात्त्र्यक्षः समाकर्ण्य दिवोदासस्य चेष्टितम्

Ngayon ay nais kong marinig ang pagtatagpo ng Diyos ng mga diyos. Paano tumugon ang Panginoong Tatlong-Mata, matapos marinig mula kay Tārkṣya (Garuḍa), tungkol sa mga gawa ni Divodāsa?

Verse 3

विष्णुमायाप्रपंचं च किमाह गरुडध्वजम् । के के च शंभुना सार्धं समीयुर्मंदराद्गिरेः

At ano ang sinabi niya sa Garuḍadhvaja tungkol sa sari-saring paglalang ng māyā ni Viṣṇu? At sinu-sino ang sumama kay Śambhu mula sa Bundok Mandara?

Verse 4

ब्रह्मणेशः कथं दृष्टस्त्रपाकुलित चक्षुषा । किमाह देव ब्रह्माणं किमुक्तं भास्वतापि च

Paano nasilayan si Brahmaṇeśa, na ang mga mata’y nalilito sa pagkamangha at hiya? Ano ang sinabi ng Panginoon kay Brahmā, at ano rin ang winika kay Bhāsvat, ang Araw?

Verse 5

योगिनीभिः किमाख्यायि गणाह्रीणाः किमब्रुवन् । एतदाख्याहि मे स्कंद महत्कौतूहलं मयि

Ano ang isinalaysay ng mga Yoginī, at ano ang sinabi ng mga Gaṇa na nahihiya? Isalaysay mo sa akin ito, O Skanda, sapagkat dakilang pananabik ang sumibol sa aking puso.

Verse 6

इमं प्रश्नं निशम्यैशिर्मुनेः कलशजन्मनः । प्रत्युवाच नमस्कृत्य शिवौ प्रणतसिद्धिदौ

Nang marinig ang tanong na ito ng pantas na isinilang mula sa banga, sumagot ang Panginoon—pagkaraang yumukod sa dalawang Śiva, na nagbibigay ng ganap na tagumpay sa mga nagpapatirapa.

Verse 7

स्कंद उवाच । मुने शृणु कथामेतां सर्वपातकनाशिनीम् । अशेषविघ्नशमनीं महाश्रेयोभिवर्धिनीम्

Sinabi ni Skanda: O pantas, pakinggan mo ang salaysay na ito—tagapuksa ng lahat ng kasalanan, tagapawi ng bawat balakid, at tagapagpalago ng kataas-taasang kagalingan.

Verse 8

अथ देवोऽसुररिपुः श्रुत्वा शंभुसमागमम् । द्विजराजाय स मुदा समदात्पारितोषिकम्

Pagkaraan, ang banal na kaaway ng mga Asura, nang marinig ang pagtitipon ni Śambhu, ay masayang nagkaloob ng gantimpala sa hari sa mga Brahmin.

Verse 9

आयानं शंसते शंभोरुपवाराणसिप्रियम् । ब्रह्माणमग्रतः कृत्वा ततश्चाभ्युद्ययौ हरिः

Ipinahayag niya ang pagdating ni Śambhu—minamahal ng banal na Upavārāṇasī; at si Hari ay lumakad, inilagay si Brahmā sa unahan.

Verse 10

विवस्वता समेतश्च तैर्गणैः परितो वृतः । योगिनीभिरनूद्यातो गणेशमुपसंस्थितः

Kasama si Vivasvān (Araw) at napalilibutan ng mga pangkat sa lahat ng dako, at inaawitan ng mga Yoginī, lumapit si Gaṇeśa at tumayong naglilingkod sa harap ng Panginoon.

Verse 11

अथनेत्रातिथीकृत्य देवदेवं वृषध्वजम् । मंक्षु तार्क्ष्यादवारुह्य प्रणनाम श्रियः पतिः

Pagkaraan, tinanggap niya ang Deva ng mga deva—si Śiva na may watawat na toro—sa pagkamapagpatuloy ng kanyang mga mata; at si Viṣṇu, Panginoon ni Śrī, ay dagling bumaba mula kay Tārkṣya (Garuḍa) at nagpatirapa.

Verse 12

पितामहोपि स्थविरो भृशं नम्रशिरोधरः । प्रणतेन मृडेनैव प्रणमन्विनिवारितः

Maging si Pitāmaha (Brahmā), matanda at lubhang nakayuko ang ulo, ay napigilang magpatirapa—sapagkat si Mṛḍa (Śiva) mismo, nakayukod na sa paggalang, ang pumigil sa kanya.

Verse 13

स्वस्त्यभ्युदितपाणिश्च रुद्रसूक्तैरमंत्रयत् । अक्षतान्यथ सार्द्राणि दर्शयन्सफलान्यजः

Itaas ang kamay sa pagpapala, inanyayahan niya ang kagalingan sa mga himno kay Rudra; at ang Aja, ang Di-Ipinanganak, ay nagpakita ng mamasa-masang akṣata—buo at di-nabasag na bigas—at ng mabungang handog.

Verse 14

मौलिं पादाब्जयोः कृत्वा गणेशः सत्वरो नतः । मूर्ध्न्युपाजिघ्रयांचक्रे हरो हर्षाद्गजाननम्

Inilapat ni Gaṇeśa ang kaniyang korona sa mga paang-lotus at dagling yumukod; at si Hara, sa galak, ay itinaas at hinalikan sa ulo si Gajānanā.

Verse 15

अभ्युपावेशयच्चापि परिष्वज्य निजासने । सोमनंदि प्रभृतयः प्रणेमुर्दंडवद्गणाः

Tinanggap din niya siya at pinaupo, niyakap sa sarili niyang luklukan; at ang mga gaṇa—pangunguna si Somanandin—ay nagpatirapa na parang tuwid na tungkod.

Verse 16

योगिन्योपि प्रणम्येशं चक्रुर्मंगलगायनम् । तरणिः प्रणनामाथ प्रमथाधिपतिं हरम्

Ang mga Yoginī man ay yumukod sa Panginoon at umawit ng mga mapalad na awit; saka si Taraṇi, ang Araw, ay nagbigay-galang kay Hara, panginoon ng mga Pramatha.

Verse 17

खंडेंदुशेखरश्चाथ उपसिंहासनं हरिम् । समुपावेशयद्वामपार्श्वे मानपुरःसरम्

Pagkaraan, si Khaṇḍenduśekhara—si Śiva na may gasuklay na gasuklay na gasuklay ng gasuklay na buwan—ay pinaupo si Hari sa kalapit na trono, sa kaniyang kaliwang panig, na may dangal na nauuna.

Verse 18

ब्रह्माणं दक्षिणे भागे परिविश्राणितासनम् । दृष्ट्वा संभाविताः सर्वे शर्वेण प्रणता गणाः

Si Brahmā naman, sa kanang panig, ay pinagkalooban ng marangal na upuan; nang makita ito, ang lahat ng gaṇa na yumuyukod kay Śarva (Śiva) ay nakadamang sila’y pinarangalan at itinangi.

Verse 19

मौलिचालनमात्रेण योगिन्योपि प्रसादिताः । संतोषितो रविश्चापि विशेति करसंज्ञया

Sa munting pag-uga lamang ng putong bilang pagkilala, ang mga Yoginī ay napasaya at nagkaloob ng biyaya; at si Ravi, ang Araw, na nasiyahan, ay pumasok ayon sa hudyat ng mudrā ng Panginoon.

Verse 20

अथ शंभुं शतधृतिः प्रबद्धकरसंपुटः । परिविज्ञापयांचक्रे प्रसन्नवदनांबुजम्

Pagkaraan, si Śatadhṛti (Brahmā), na magkadikit ang mga palad sa taimtim na pagsusumamo, ay magalang na nagsalita kay Śambhu, na ang mukha’y tulad ng lotus—payapa at mapagpala.

Verse 21

ब्रह्मोवाच । भगवन्देवदेवेश क्षंतव्यं गिरिजापते । वाराणसीं समासाद्य यदहं नागतः पुनः

Sinabi ni Brahmā: O Mapalad na Panginoon, Diyos ng mga diyos, O Asawa ni Girijā—ipagpaumanhin Mo ito: bagaman narating ko ang Vārāṇasī, hindi ako muling nagbalik gaya ng nararapat.

Verse 22

प्रसंगतोपि कः काशीं प्राप्य चंद्रविभूषण । किंचिद्विधातुं शक्तोपि त्यजेत्स्थविरतां दधत्

O May-buwan sa tuktok, sino—kahit sa pakikisama lamang—na makarating sa Kāśī ang tatalikod sa bigat ng pagpipigil? Kahit ang may kakayahang gumawa ng iba, hindi gagawa ng mali, taglay ang katatagan ng hinog na pagkamatuwid.

Verse 23

स्वरूपतो ब्राह्मणत्वादपाकर्तुं न शक्यते । अथ शक्तो व्यपाकर्तुं कः पुण्ये संचिकीर्षति

Sa likas na anyo, ang pagiging brāhmaṇa ay hindi maiaalis. At kahit may makapag-aalis nito, sino ang magnanais gawin iyon sa isang pook na puspos ng puṇya at kabanalan?

Verse 24

विभोरपि समाज्ञेयं धर्मवर्त्मानुसारिणि । न किंचिदपकर्तव्यं जानता केनचित्क्वचित

Kahit ang makapangyarihan ay dapat kumilala sa nararapat kapag sumusunod sa landas ng dharma. Sa pagkaalam nito, walang sinuman, saanman, ang dapat gumawa kahit munting pananakit.

Verse 25

कस्तादृशि महीजानौ पुण्यवर्त्मन्यतंद्रिते । काशीपाले दिवोदासे मनागपि विरुद्धधीः

Sino, na nakaaalam ng gayong bagay, ang magkakaroon man lamang ng munting salungat na isip laban kay Divodāsa, tagapangalaga ng Kāśī—di-napapagod sa landas ng kabanalan?

Verse 26

निशम्येति वचस्तुष्टः श्रीकंठोति विशुद्धधीः । हसन्प्रोवाच धातारं ब्रह्मन्सर्वमवैम्यहम्

Pagkarinig sa mga salitang ito, si Śrīkaṇṭha (Śiva), nalugod at ganap na dalisay ang pag-unawa, ay ngumiti at nagsabi kay Dhātṛ (Brahmā): “O Brahman, nauunawaan ko ang lahat.”

Verse 27

देवदेव उवाच । आदौ तावददोषं हि ब्रह्मत्वं ब्राह्मणस्य ते । वाजिमेधाध्वराणां च ततोपि दशकं कृतम्

Ang Panginoon ng mga diyos ay nagsabi: Una sa lahat, ang iyong pagiging brāhmaṇa—ang iyong Brahmikong katayuan—ay tunay na walang dungis. Bukod pa rito, nakapagsagawa ka pa ng sampung sakripisyong Aśvamedha.

Verse 28

ततोपि विहितं ब्रह्मन्भवता परमं हितम् । अपराधसहस्राणि यल्लिंगं स्थापितं मम

Ngunit higit pa riyan, O Brahman, ginawa mo ang lubhang kapaki-pakinabang: sa kabila ng libu-libong pagkakasala, itinatag mo ang aking liṅga.

Verse 29

येनैकमपि मे लिंगं स्थापितं यत्र कुत्रचित् । तस्यापराधलेशोपि नास्ति सर्वापराधिनः

Sinumang nagtatag ng kahit iisang liṅga Ko—saan man—sa kanya, kahit nababalot ng lahat ng pagkakasala, wala ni bahagyang bakas ng sala ang nananatili.

Verse 30

अपराधसहस्रेपि ब्राह्मणं योपराध्नुयात् । दिनैः कतिपयैरेव तस्यैश्वर्यं विनश्यति

Kahit nakagawa ng sanlibong pagkukulang, kung ang isang tao’y lumapastangan sa isang brāhmaṇa, sa loob lamang ng ilang araw ay guguho ang kanyang kasaganaan at kapangyarihan.

Verse 31

इति ब्रुवति देवेशेप्यंतरुच्छ्वसितं गणैः । समातृभिः समंताच्च विलोक्यास्यं परस्परम्

Nang magsalita nang gayon ang Panginoon ng mga diyos, napabuntong-hininga nang malalim ang mga gaṇa; at sa paligid, kasama ang mga Ina-diyosa, nagtinginan sila sa mukha ng isa’t isa sa lahat ng panig.

Verse 32

अर्कोप्यवसरं ज्ञात्वा नत्वा शंभुं व्यजिज्ञपत् । प्रसन्नास्यमुमाकांतं दृष्ट्वा दृष्टचराचरः

Pagkaraan, si Arka (ang Araw) man, nang malaman ang tamang sandali, ay yumukod kay Śambhu at inihayag ang kanyang pakiusap. Nang makita niya ang minamahal ni Umā na may payapang mukha—siya na nakakakita sa lahat ng gumagalaw at di-gumagalaw—siya’y nagsalita.

Verse 33

अर्क उवाच । नाथ काशीमितो गत्वा यथाशक्ति कृतोपधिः । अकिंचित्करतां प्राप्तः सहस्रकरवानपि

Sinabi ni Arka: “O Panginoon, mula rito’y nagtungo ako sa Kāśī at kumilos ayon sa abot ng aking lakas; ngayo’y dumating ako sa ganap na kawalang-magawa—kahit ako’y may sanlibong sinag.”

Verse 34

स्वधर्मपालके तस्मिन्दिवोदासे धरापतौ । निश्चितागमनं ज्ञात्वा देवस्याहमिह स्थितः

Nang si Divodāsa, ang haring tagapangalaga ng sariling dharma, ang namuno sa lupa, at nang malaman ko ang tiyak na pagparito ng Panginoon, nanatili ako rito.

Verse 35

प्रतीक्षमाणो देवेश त्वदामनमुत्तमम् । विभज्य बहुधात्मानं त्वदाराधनतत्परः

Naghihintay ako, O Panginoon ng mga diyos, sa iyong pinakadakilang utos; hinati ko ang aking sarili sa maraming anyo at nanatiling nakatuon sa iyong pagsamba.

Verse 36

मनोरथद्रुमश्चाद्य फलितः श्रीमदीक्षशात् । किंचिद्भक्तिलवांभोभिः सिक्तो ध्यानेन पुष्पितः

Ngayon ang punong tumutupad ng mga hangarin ay namunga dahil sa iyong mapalad na sulyap; dinilig ng ilang patak ng debosyon, ito’y namulaklak sa pamamagitan ng pagninilay.

Verse 37

इत्युदीरितमाकर्ण्य रवेर्वैरविलोचनः । प्रोवाच देवदेवेशो नापराध्यसि भास्कर

Pagkarinig sa mga salitang ito ni Ravi, nagsalita ang Panginoon na ang mga mata’y kakila-kilabot sa mga kaaway: “O Bhāskara, wala kang nagawang kasalanan.”

Verse 38

ममैव कार्यं विह्तिं त्वं यदत्र व्यवस्थितः । यस्यां सुरप्रवेशो न तस्मिन्राजनि शासति

Tunay, isinasagawa mo ang aking sariling gawain sa pananatili mong nakatalaga rito—sapagkat sa kahariang iyon, na hindi pinahihintulutan ang pagpasok ng mga diyos, ang haring iyon ang namumuno.

Verse 39

इति सूरं समाश्वास्य देवदेव कृपानिधिः । गणानाश्वासयामास व्रीडा नम्रशिरोधरान्

Sa gayon, matapos aliwin ang Araw, ang Panginoon ng mga panginoon—karagatan ng habag—ay umaliw din sa mga gaṇa, na nakayukong ulo sa hiya.

Verse 40

योगिन्योपि सुदृष्ट्वाथ शंभुना संप्रसादिताः । त्रपाभरसमाक्रांत कंधरा इव सं गताः

Maging ang mga yoginī, nang masilayan ang mapalad na tanawin, ay kinalugdan ni Śambhu; waring nabibigatan sa kahinhinan ang kanilang mga leeg, at nagtipon sila sa mapitagang pagpipigil.

Verse 41

ततो व्यापारयांचक्रे त्र्यक्षो नेत्राणि चक्रिणि । हरिर्न किंचिदप्यूचे सर्वज्ञाग्रे महामनाः

Pagkaraan, iniharap ng Tatlong-mata ang kaniyang mga mata sa may taglay na Sudarśana; ngunit si Hari, dakilang-loob, ay hindi nagsalita ni isang salita sa harap ng Ganap na Nakaaalam.

Verse 42

ईशोपि श्रुतवृत्तांतस्तार्क्ष्याद्गणप शार्ङ्गिणोः । मनसैव प्रसन्नोभून्न किंचित्पर्यभाषत

Si Īśa rin, nang marinig ang salaysay—mula kay Tārkṣya at kay Gaṇapa tungkol sa may hawak ng Śārṅga—ay nalugod lamang sa kaniyang isipan at hindi nagbigay ng anumang tugon.

Verse 43

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता गोलोकात्पंच धेनवः । सुनंदा सुमनाश्चापि सुशीला सुरभिस्तथा

Samantala, mula sa Goloka ay dumating ang limang banal na baka—si Sunandā, si Sumanā, si Suśīlā, at gayundin si Surabhi, kasama ang ikalima sa kanila.

Verse 44

पंचमी कपिला चापि सर्वाघौघविघट्टिनी । वात्सल्यदृष्ट्या भर्गस्य तासामूधांसि सुस्रुवुः

Ang ikalima, si Kapilā rin—na dumudurog sa agos ng lahat ng kasalanan—ay tumingin kay Bharga nang may pag-ibig na ina; at pagdaka’y umagos ang gatas mula sa kanilang mga suso.

Verse 45

ववर्षुः पयसां पूरैस्तदूधांसि पयोधराः । धारासारैरविच्छिन्नैस्तावद्यावद्ध्रदोऽभवत्

Ang kanilang mga suso, na wari’y mga ulap na nagdadala ng ulan, ay nagpaulan ng mga baha ng gatas sa di-napupunit na mga batis—hanggang sa may mabuo mismong isang lawa.

Verse 46

पयःपयोधिरिव स द्वितीयः प्रैक्षि पार्षदैः । देवेश समधिष्ठानात्तत्तीर्थमभवत्परम्

Nakita ng mga kasamahan ng Panginoon, ito’y tila ikalawang karagatan ng gatas; at sapagkat ang Panginoon ng mga diyos ang nagbanal at namahala roon, ang pook na yaon ay naging kataas-taasang tīrtha.

Verse 47

कपिला ह्रद इत्याख्यां चक्रे तस्य महेश्वरः । ततो देवाज्ञया सर्वे स्नातास्तत्र दिवौकसः

Pinangalanan ni Maheśvara ang lawang iyon na ‘Kapilā-hrada.’ Pagkaraan, sa utos ng Panginoon, naligo roon ang lahat ng mga nilalang sa langit.

Verse 48

आविरासुस्ततस्तीर्थादथ दिव्यपितामहाः । तान्दृष्ट्वा ते सुराः सर्वे तर्पयांचक्रिरे मुदा

Pagkaraan, mula sa tīrtha na iyon ay nahayag ang maningning na mga Pitṛ, ang mga banal na Ninuno. Pagkakita sa kanila, ang lahat ng mga diyos ay masayang nagsagawa ng tarpaṇa, mga handog ng pagbigay-lugod.

Verse 49

अग्निष्वात्ता बर्हिषद आज्यपाः सोमपास्तथा । इत्याद्या दिव्यपितरस्तृप्ताः शंभुं व्यजिज्ञपन्

Ang mga Agniṣvātta, Barhiṣad, Ājyapa, Somapa, at iba pang banal na mga Pitṛ—nabusog at nalugod—ay nagbigay-alam at naghandog ng pananalita kay Śambhu.

Verse 50

देवदेव जगन्नाथ भक्तानामभयप्रद । अस्मिंस्तीर्थे त्वदभ्याशाज्जाता नस्तृप्तिरक्षया

O Diyos ng mga diyos, Panginoon ng sanlibutan, tagapagkaloob ng walang-takot sa mga deboto—sa banal na tīrtha na ito, sa paglapit namin sa Iyo, sumibol sa amin ang di-mauubos na kasiyahan.

Verse 51

तस्माच्छंभो वरं देहि प्रसन्नेनांतरात्मना । इति दिव्यपितॄणां स श्रुत्वा वाक्यं वृषध्वजः

“Kaya, O Śambhu, ipagkaloob Mo ang isang biyaya, na ang Iyong panloob na Sarili ay lubos na mahabagin.” Nang marinig ni Vṛṣadhvaja (Śiva) ang pananalitang ito ng mga makalangit na Pitṛ, siya’y nakinig nang taimtim.

Verse 52

शृण्वतां सर्वदेवानामिदं वचनमब्रवीत् । शर्वः सर्वपितॄणां वै परतृप्तिकरं परम्

Habang nakikinig ang lahat ng mga diyos, sinabi ni Śarva (Śiva) ang mga salitang ito—na lubhang makapagbibigay ng pinakamataas na kasiyahan sa lahat ng mga Pitṛ.

Verse 53

श्रीदेवदेव उवाच । शृणु विष्णो महाबाहो शृणु त्वं च पि तामह । एतस्मिन्कापिले तीर्थे कापिलेय पयोभृते

Sinabi ni Śrī Devadeva: “Makinig, O Viṣṇu na makapangyarihan ang bisig; at ikaw rin, O Pitāmaha (Brahmā). Sa Kāpilatīrtha na ito—na pinagyayaman ng mga tubig ng Kāpilā—…”

Verse 54

ये पिंडान्निर्वपिष्यंति श्रद्धया श्राद्धदानतः । तेषां पितॄणां संतृप्तिर्भविष्यति ममाज्ञया

Yaong may pananampalataya na nag-aalay ng mga piṇḍa bilang handog sa śrāddha—sa Aking utos, ang kanilang mga ninuno ay ganap na masisiyahan.

Verse 55

अन्यं विशेषं वक्ष्यामि महातृप्तिकरं परम् । कुहूसोमसमायोगे दत्तं श्राद्धमिहाक्षयम्

May isa pa Akong ipahahayag na natatanging tuntunin, na lubhang nagbibigay ng dakilang kasiyahan: ang śrāddha na inihandog dito sa pagsasanib ng Kuhū at Soma ay nagiging di-nasisira.

Verse 56

संवर्तकाले संप्राप्ते जलराशिर्जलान्यपि । क्षीयंते न क्षयत्यत्र श्राद्धं सोमकुहू कृतम्

Kapag dumating ang panahon ng pagkalusaw ng sansinukob, kahit ang mga karagatan at lahat ng tubig ay kumukupas; ngunit ang śrāddha na ginawa rito sa Soma–Kuhū ay hindi kumukupas kailanman.

Verse 57

अमासोमसमायोगे श्राद्धं यद्यत्र लभ्यते । तीर्थे कापिलधारेस्मिन्गयया पुष्करेण किम्

Kung sa pagsasanib ng Amā at Soma ay maisagawa rito ang śrāddha—sa tīrtha na ito ng agos ng Kāpilā—ano pa ang pangangailangan sa Gayā o Puṣkara?

Verse 58

गदाधरभवान्यत्र यत्र त्वं च पितामह । वृषध्वजोस्म्यहं यत्र फल्गुस्तत्र न संशयः

Naririto si Gadādhara at si Bhavānī, at naririto ka rin, O Pitāmaha. Kung saan Ako, si Vṛṣadhvaja, ay naroon—doon nga ang Phalgu; walang alinlangan.

Verse 60

कुरुक्षेत्रे नैमिषे च गंगासागरसंगमे । ग्रहणे श्राद्धतो यत्स्यात्तत्तीर्थे वार्षभध्वजे

Anumang bunga ng śrāddha sa Kurukṣetra, sa Naimiṣa, sa tagpuan ng Gaṅgā at dagat, at sa oras ng eklipse—yaon ding mga bunga ang sumisibol sa tīrtha ni Vārṣabhadhvaja (Śiva).

Verse 61

अस्य तीर्थस्य नामानि यानि दिव्य पितामहाः । तान्यहं कथयिष्यामि भवतां तृप्तिदान्यलम्

Ngayon ay isasalaysay ko sa inyo ang mga banal na pangalan ng tīrthang ito, gaya ng ipinahayag ng mga dibinong Pitāmaha; ang pakikinig dito’y sapat upang maghandog ng kasiyahan at panloob na kapanatagan.

Verse 62

मधुस्रवेति प्रथममेषा पुष्करिणी स्मृता । कृतकृत्या ततो ज्ञेया ततोऽसौ क्षीरनीरधिः

Ang banal na puskarinīng ito ay unang inaalala bilang ‘Madhusravā’—ang Dumadaloy na Pulot. Sumunod, dapat itong makilála bilang ‘Kṛtakṛtyā’—Siya na tumutupad ng lahat ng layon. Pagkaraan, tinatawag itong ‘Kṣīra-nīrādhi’—parang karagatang imbakan ng gatas-puting tubig.

Verse 63

वृषभध्वजतीर्थं च तीर्थं पैतामहं ततः । ततो गदाधराख्यं च पितृतीर्थं ततः परम्

Tinatawag din itong ‘Vṛṣabhadhvaja-tīrtha’—ang tīrtha ni Śiva na may watawat na toro; at saka ‘Paitāmaha-tīrtha’—ang banal na tawiran ng Ninuno. Pagkaraan, nakikilala ito bilang ‘Gadādhara’—ang Tagapagdala ng Gada; at higit pa roon, bilang kataas-taasang ‘Pitṛ-tīrtha’—ang tīrtha para sa mga Ninuno.

Verse 64

ततः कापिलधारं वै सुधाखनिरियं पुनः । ततः शिवगयाख्यं च ज्ञेयं तीर्थमिदं शुभम्

Pagkaraan, tunay ngang tinatawag itong ‘Kāpiladhārā’; muli, ang pook na ito’y ‘Sudhākhani’—minahan ng amṛta. At saka, dapat itong makilála bilang ‘Śiva-gayā’—ang mapalad na tīrthang ito.

Verse 65

एतानि दश नामानि तीर्थस्यास्य पितामहाः । भवतां तृप्तिकारीणि विनापि श्राद्धतर्पणैः

Ito ang sampung banal na pangalan ng tīrtha na ito, O kagalang-galang; nagbibigay ang mga ito ng ganap na kasiyahan sa inyo, kahit wala ang śrāddha at tarpaṇa.

Verse 66

सूर्येंदु संगमे येत्र पितॄणां तृप्तिकामुकाः । ब्राह्मणान्भोजयिष्यंति तेषां श्राद्धमनंतकम्

Sa pagsasanib ng Araw at Buwan dito, yaong nagnanais ng kasiyahan ng mga ninuno at nagpapakain sa mga Brāhmaṇa—ang kanilang śrāddha ay nagiging di-mauubos ang bisa.

Verse 67

श्राद्धे पितॄणां संतृप्त्यै दास्यंति कपिलां शुभाम् । येत्र तेषां पितृगणो वसेत्क्षीरोदरोधसि

Sa śrāddha, upang lubos na masiyahan ang mga ninuno, yaong nagkakaloob dito ng mapalad na kapilā (mapulang-kayumangging baka)—para sa kanila, nananahan ang pangkat ng Pitṛ sa pampang ng Karagatang Gatas.

Verse 68

वृषोत्सर्गः कृतो यैस्तु तीर्थेस्मिन्वार्षभध्वजे । अश्वमेधपुरोडाशैः पितरस्तेन तर्पिताः

Yaong nagsasagawa ng vṛṣotsarga—ang pagpapalaya at pag-aalay ng toro—sa tīrthang ito ni Vṛṣabhadhvaja, sa gayon ay nasisiyahan ang kanilang mga ninuno na wari’y sa puroḍāśa ng Aśvamedha.

Verse 69

गयातोष्टगुणं पुण्यमस्मिंस्तीर्थे पितामहाः । अमायां सोमयुक्तायां श्राद्धैः कापिलधारिके

O mga Pitāmaha, sa tīrthang ito ang kabanalan ay walong ulit kaysa sa Gayā—kapag sa Kāpiladhārā, sa araw ng amāvasyā na kaisa si Soma (ang Buwan), isinasagawa ang śrāddha.

Verse 70

येषां गर्भेऽभवत्स्रावो येऽ दंतजननामृताः । तेषां तृप्तिर्भवेन्नूनं तीर्थे कापिलधारिके

Tunay na sa tīrtha ng Kāpiladhārā ay sumisilang ang ganap na pagkapayapa, maging para sa mga nilalang na may magulong kapanganakan—yaong nagkaroon ng pag-agos o pagkalaglag sa sinapupunan, at yaong ang buhay ay naging tila “amṛta” lamang sa pagsibol ng ngipin.

Verse 71

अदत्तमौंजीदाना ये ये चादारपरिग्रहाः । तेभ्यो निर्वापितं पिंडमिह ह्यक्षयतां व्रजेत्

Kahit yaong hindi kailanman nagsagawa ng mauñjī-dāna, ang pag-aalay ng banal na pamigkis, at yaong nabuhay sa pagtanggap ng di-wastong mga kaloob—sa kanila, ang piṇḍa na inihahandog dito ay nagiging di-nauubos ang bunga at nagbibigay ng di-nagkukulang na kasiyahan.

Verse 72

अग्निदाहमृता ये वै नाग्निदाहश्च येषु वै । ते सर्वे तृप्तिमायांति तीर्थे कापिलधारिके

Lahat ng namatay sa pagkasunog, at gayundin yaong hindi man lamang naipagkaloob ang pagsusunog sa apoy bilang kremasyon—silang lahat ay dumarating sa kasiyahan kapag ang mga handog ay inialay sa tīrtha ng Kapiladhārikā.

Verse 73

और्द्ध्वदैहिकहीना ये षोडश श्राद्धवर्जिताः । ते तृप्तिमधिगच्छंति घृतकुल्यां निवापतः

Yaong mga pinagkaitan ng mga ritong pangkabilang-buhay, at yaong hindi naisagawa ang labing-anim na śrāddha—sa pag-aalay ng piṇḍa rito sa Ghṛtakulyā, sila’y nagkakamit ng kasiyahan.

Verse 74

अपुत्राश्च मृता ये वै येषां नास्त्युकप्रदः । तेपि तृप्तिं परां यांति मधुस्रवसि तर्पिताः

Kahit yaong namatay na walang anak, at yaong walang sinumang makapag-aalay ng nakaugaliang mga handog sa śrāddha—kapag sila’y napayapa sa tarpaṇa sa Madhusravā, sila man ay dumarating sa sukdulang kasiyahan.

Verse 75

अपमृत्युमृता ये वै चोरविद्युज्जलादिभिः । तेषामिह कृतं श्राद्धं जायते सुगतिप्रदम्

Yaong namatay sa di-napapanahong kamatayan—dahil sa magnanakaw, kidlat, pagkalunod, at iba pa—ang śrāddha na isinasagawa rito ay nagiging tagapagkaloob ng mabuting paglalakbay at mapalad na hantungan.

Verse 76

आत्मघातेन निधनं यैषामिहविकमर्णाम् । तेपि तृप्तिं लभंतेत्र पिंडैः शिवगयाकृतैः

Kahit yaong namatay sa sariling pagkitil—mga taong may mabigat na kapalaran—ay nagkakamit din dito ng kasiyahan sa pamamagitan ng mga piṇḍa-handog na isinagawa sa Śiva-Gayā.

Verse 77

पितृगोत्रे मृता ये वै मातृपक्षे च ये मृताः । तेषामत्र कृतः पिंडो भवेदक्षयतृप्तिदः

Yaong namatay sa angkan ng ama at yaong namatay sa panig ng ina—kapag inialay dito ang piṇḍa para sa kanila, ito’y nagiging tagapagkaloob ng di-nauubos na kasiyahan.

Verse 78

पत्नीवर्गे मृता ये वै मित्रवर्गे च ये मृताः । ते सर्वे तृप्तिमायांति तर्पिता वार्षभध्वजे

Yaong namatay sa kamag-anakan ng asawa, at yaong namatay sa hanay ng mga kaibigan—kapag pinararangalan sa Vārṣabhadhvaja, silang lahat ay dumarating sa kasiyahan.

Verse 80

तिर्यग्योनि मृता ये वै ये पिशाचत्वमागताः । तेप्यूर्ध्वगतिमायांति तृप्ताः कापिलधारिके

Yaong namatay at nahulog sa pagsilang na hayop, at yaong naging mga piśāca—kapag nabusog at napayapa sa Kapiladhārikā, sila man ay umaabot sa paitaas na landas at mas mataas na hantungan.

Verse 81

ये तु मानुषलोकेस्मिन्पितरो मर्त्ययोनयः । ते दिव्ययोनयः स्युर्वै मधुस्रवसि तर्पिताः

Yaong mga ninuno na, sa daigdig ng tao, nananatili sa mortal na pagsilang—kapag nabusog at napayapa sa Madhusravā, tunay na nagiging may banal na pagsilang.

Verse 82

ये दिव्यलोके पितरः पुण्यैर्देवत्वमागताः । ते ब्रह्मलोके गच्छंति तृप्तास्तीर्थे वृषध्वजे

Yaong mga pitṛ sa makalangit na daigdig na, dahil sa kanilang kabutihan, nagkamit ng pagka-diyos—kapag nabusog sa banal na tawiran na Vṛṣadhvaja, sila’y tumutungo sa Brahmaloka.

Verse 83

कृते क्षीरमयं तीर्थं त्रेतायां मधुमत्पुनः । द्वापरे सर्पिषा पूर्णं कलौ जलमयं भवेत्

Sa Kṛta Yuga, ang tīrtha ay likas na gatas; sa Tretā, muli’y nagiging tulad ng pulot; sa Dvāpara, napupuno ng ghee; at sa Kali Yuga, nagiging anyong tubig.

Verse 84

सीमाबहिर्गतमपि ज्ञेयं तीर्थमिदं शुभम् । मध्ये वाराणसि श्रेष्ठं मम सान्निध्यतो नरैः

Kahit lumampas man sa hangganan, dapat makilalang banal na tīrtha ang mapalad na pook na ito. Ngunit sa pinakasentro ng Vārāṇasī, ito ang kataas-taasan para sa mga tao, sapagkat naroon ang Aking natatanging presensya.

Verse 85

काशीस्थितैर्यतो दर्शि ध्वजो मेषवृषलांछनः । वृषध्वजेन नाम्नातः स्थास्याम्यत्र पितामहाः

Sapagkat yaong mga nananahan sa Kāśī ay nakikita ang aking watawat na may tatak ng tupa at toro, kaya—O mga Ninuno—mananatili ako rito, na kikilalanin sa pangalang ‘Vṛṣadhvaja’.

Verse 86

पितामहेन सहितो गदाधरसमन्वितः । रविणा पार्षदैः सार्धं तुष्टये वः पितामहाः

Kasama si Pitāmaha (Brahmā), at kaisa ng Tagapagdala ng Gada (Gadādhara), at kasama si Sūrya at ang mga banal na tagapaglingkod, naririto ako para sa inyong kasiyahan, O mga Ninuno.

Verse 87

इति यावद्वरं दत्ते पितृभ्यो वृषभध्वजः । तावन्नदी समागत्य प्रणम्येशं व्यजिज्ञपत्

Samantalang ipinagkakaloob ni Vṛṣabhadhvaja ang biyaya sa mga ninuno, dumating ang ilog, yumukod sa Panginoon, at magalang na nagtanong.

Verse 88

नंदिकेश्वर उवाच । विहितः स्यदनः सज्जस्ततोस्तु विजयोदयः । अष्टौ कंठीरवा यत्र यत्रोक्ष्णामष्टकं शुभम्

Sinabi ni Nandīkeśvara: “Ihanda nang ayon sa ritwal ang karwahe at gawing ganap na handa; mula roon sisibol ang tagumpay at kasaganaan. Doon kung saan may walong leon, at kung saan naroon ang mapalad na pangkat ng walong toro…”

Verse 89

यत्रेभाः परिभांत्यष्टौ यत्राष्टौ जविनो हयाः । मनः संयमनं यत्र कशापाणि व्यवस्थितम्

Doon kung saan kumikislap ang walong elepante, kung saan naroon ang walong matutuling kabayo; kung saan naitatatag ang pagpipigil sa isip, at ang latigo’y nakahandang hawak sa kamay.

Verse 90

गंगायमुनयोरीषे चक्रे पवनदेवता । सायंप्रातर्मये चक्रे छत्रं द्यौर्मंडलं शुचि

Ang Diyos ng Hangin ang humubog ng renda para sa (mga kapangyarihan ng) Gaṅgā at Yamunā. Gumawa rin siya ng payong—ang dalisay na bilog ng langit—na hinabi mula sa dapithapon at bukang-liwayway.

Verse 91

तारावलीमयाः कीला आहेया उपनायकाः । श्रुतयो मार्गदर्शिन्यः स्मृतयो रथगुप्तयः

Ang mga pako’y yari sa hanay ng mga bituin; ang mga ahas ay naging mga tagapag-akay na kasama. Ang mga Śruti ang nagpakita ng landas, at ang mga Smṛti ang naging tagapangalaga ng karwahe.

Verse 92

दक्षिणाधूर्दृढा यत्र मखा यत्राभिरक्षकाः । आसनं प्रणवो यत्र गायत्रीपादपीठभूः

Doon, matatag ang dakṣiṇā—ang handog sa yajña—at ang mga sakripisyo’y may tagapagtanggol. Doon, ang luklukan ay ang Praṇava (Oṃ), at ang lupa mismo’y nagiging tuntungan ng mga paa ng apat na bahagi ng Gāyatrī.

Verse 93

सांगा व्याहृतयो यत्र शुभा सोपानवीथिकाः । सूर्याचंद्रमसौ यत्र सततं द्वाररक्षकौ

Doon, ang mga banal na Vyāhṛti na may mga sangkap (aṅga) ay nagiging mapalad na mga hagdan at landas; at doon, ang Araw at ang Buwan ay laging nakatayo bilang mga bantay ng tarangkahan.

Verse 94

अग्निर्मकरतुंडश्च रथभूः कौमुदीमयी । ध्वजदंडो महामेरुः पताका हस्करप्रभा

Doon, si Agni at ang kapangyarihang may mukhang Makara ay naroon; ang lupang kinalalagyan ng karwahe ay yari sa liwanag ng buwan. Ang tungkod ng watawat ay tulad ng dakilang Meru, at ang bandila’y kumikislap sa maningning na ningning.

Verse 95

स्वयं वाग्देवता यत्र चंचच्चामरधारिणी । स्कंद उवाच । शैलादिनेति विज्ञप्तो देवदेव उमापतिः

Doon, ang mismong Diyosa ng Pananalita (Vāgdevatā) ay may hawak na nanginginig na cāmara bilang paglilingkod. Sinabi ni Skanda: Nang pakiusapan ang Panginoon ng mga panginoon, si Umāpati (Śiva), sa mga salitang “Śailādi…”, siya’y tumugon.

Verse 96

कृतनीराजनविधिरष्टभिर्देवमातृभिः । पिनाकपाणिरुत्तस्थौ दत्तहस्तोथ शार्ङ्गिणा

Matapos isagawa ng walong Banal na Ina ang ritwal ng ārati (nīrājana), tumindig ang Panginoong may hawak ng Pināka, si Śiva; at saka, kasabay na magkahawak-kamay ng may hawak ng Śārṅga, si Viṣṇu, siya’y nagpatuloy—tanda ng pagkakaisa ng mga kataas-taasang diyos sa banal na dula ng Kāśī.

Verse 97

निनादो दिव्यवाद्यानां रोदसी पर्यपूरयत् । गीतमंगलगीर्भिश्च चारणैरनुवर्धितः

Ang dagundong ng mga makalangit na instrumento ay pumuno sa langit at lupa; at lalo pang lumaki sa mga awit ng pagpapala at mapagpalang papuri, na pinalalakas ng mga Cāraṇa—ginawang pista ng mga daigdig ang sandaling iyon.

Verse 98

तेन दिव्यनिनादेन बधिरीकृतदिङ्मुखाः । आहूता इव आजग्मुर्विष्वग्भुवनवासिनः

Dahil sa banal na dagundong na iyon, waring nabingi ang mga mukha ng lahat ng direksiyon; at ang mga naninirahan sa mga daigdig sa bawat panig ay dumating, na para bang tinawag—di-mapipigilang nahila sa sagradong sentro.

Verse 99

दिव्यांतरिक्षभौमानि यानि तीर्थानि सर्वतः । तान्यत्र निवसिष्यंति दर्शे सोमदिनान्विते

Anumang mga banal na tawiran (tīrtha) na nasa lahat ng dako—sa langit, sa himpapawid, at sa lupa—yaon ay mananahan dito, lalo na sa pagtalima sa bagong-buwan na kasabay ng Lunes—ipinapahayag ang pagsasanib ng lahat ng bunga ng paglalakbay-dambana sa Kāśī sa panahong iyon.

Verse 100

षडाननाः कुमाराश्च मयूरवरवाहनाः । ममानुगाः समायाताः कोटयोष्टौ महाबलाः

Ang mga Kumāra na may anim na mukha, na nakasakay sa mahuhusay na pabo-real—aking mga tagasunod—ay dumating: walong koṭi sila, dakila ang lakas—hudyat ng napakalawak na hanay na dumadalo sa banal na presensiya ni Skanda.

Verse 110

स्कंद उवाच । श्रुत्वाख्यानमिदं पुण्यं कोटिजन्माघनाशनम् । पठित्वा पाठयित्वा च शिवसायुज्यमाप्नुयात्

Sinabi ni Skanda: Ang pakikinig sa banal na salaysay na ito’y pumupuksa sa mga kasalanang naipon sa di-mabilang na kapanganakan. At sa pagbigkas nito—at pagpapabigkas sa iba—makakamtan ang pakikiisa kay Śiva (śiva-sāyujya).

Verse 116

अलभ्यलाभो देवस्य जातोत्र हि यतः परः । ततः काशी प्रवेशाख्यं जप्यमाख्यानमुत्तमम्

Sapagkat mula roon, natamo ng Panginoon ang isang biyayang di-karaniwang makamtan dito, kaya ang kataas-taasang banal na salaysay na tinatawag na “Pagpasok sa Kāśī” ay dapat bigkasin bilang japa, ang taimtim na pag-uulit.