Adhyaya 24

Verse 1

गणावूचतुः । शिवशर्मन्नुदर्कं ते कथयावो निशामय । त्वमत्र वैष्णवे लोके भुक्त्वा भोगान्सुपुष्कलान्

Wika ng mga tagapaglingkod: “O Śivaśarman, makinig—isasalaysay namin ang iyong magiging landas. Dito, sa daigdig ni Viṣṇu, tatamasahin mo ang saganang kaluguran.”

Verse 2

ब्रह्मणो वत्सरं पूर्णं रममाणोऽप्सरोगणैः । सुतीर्थमरणोपात्त पुण्यशेषेण वै पुनः

Sa loob ng isang ganap na taon ni Brahmā, maglilibang ka kasama ng mga pangkat ng apsarā; at muli, sa nalalabing bisa ng kabutihang natamo sa pagkamatay sa banal na tīrtha, (ikaw ay babalik).

Verse 3

भविष्यसि महीपालो नगरे नंदिवर्धने । राज्यं प्राप्यासपत्नं च समृद्धबलवाहनम्

Ikaw ay magiging haring tagapangalaga ng lupa sa lungsod na tinatawag na Nandivardhana; matatamo mo ang isang kahariang walang kaagaw, sagana sa hukbo at mga sasakyan.

Verse 4

कृष्टिभिर्हृष्टपुष्टैश्च रम्यहाटकभूषणैः । संजुष्टमिष्टापूर्तानां धर्माणां नित्यकर्तृभिः

Ang iyong kaharian ay tatahanan ng mga taong masaya at busog, pinalalamutian ng maririkit na gintong hiyas, at puspos ng mga laging nagsasagawa ng mga dharma ng iṣṭa at pūrta—pagsamba sa yajña at mga gawaing kawanggawa.

Verse 5

सदासंपन्नसस्यं च सूर्वरक्षेत्रसंकुलम् । सुदेशं सुप्रजं सुस्थं सुतृणं बहुगोधनम्

Ito’y laging sagana sa ani, hitik sa mahuhusay na bukirin; isang mabuting lupain na may mabubuting mamamayan, malusog at panatag—masagana sa damo at sa yaman ng mga baka.

Verse 6

देवतायतनानां च राजिभिः परिराजितम् । सुयूपा यत्र वै ग्रामाः सुवित्तर्द्धि विराजिताः

Ito’y magniningning sa hanay-hanay na mga templo ng mga diyos; at doon, ang mga nayon—may magagandang haliging pangyajña—ay kikinang sa mainam na yaman at kasaganaan.

Verse 7

सुपुष्प कृत्रिमोद्यानाः ससदाफलपादपाः । सपद्मिनीककासारा यत्र राजंति भूमयः

Doon, ang mga lupain ay magniningning sa mga harding maayos na nilikha at hitik sa bulaklak, sa mga punong namumunga sa bawat panahon, at sa mga lawa ng lotus at mga imbakan ng tubig.

Verse 8

सदंभा निम्नगाराजिर्न यत्र जनता क्वचित् । कुलान्येव कुलीनानि न चान्यायधनानि च

Doon, kailanma’y hindi magmamataas ang mga tao; ang mga guhit ng mga ilog ay payapa at maayos. Ang mga angkan ay tunay na mararangal, at walang yamang nakamtan sa kawalang-katarungan.

Verse 9

विभ्रमो यत्र नारीषु नविद्वत्सु च कर्हिचित् । नद्यः कुटिलगामिन्यो न यत्र विषये प्रजाः

Marumi ang lupain na yaon—kung sa mga babae’y naghahari ang pagkalito, at ang mga pantas ay hindi kailanman pinararangalan; kung ang mga ilog ay liko-liko at ligaw ang agos, at ang mga tao’y hindi nananatili sa kanilang wastong saklaw.

Verse 10

तमोयुक्ताः क्षपा यत्र बहुलेषु न मानवाः । रजोयुजः स्त्रियो यत्र न धर्मबहुला नराः

Bagsak ang pook na yaon—kung ang mga gabi’y nababalot ng dilim, at sa karamihan ay kakaunti ang tunay na pagkatao; kung ang mga babae’y nakagapos sa magulong pagnanasa, at ang mga lalaki’y hindi sagana sa dharma.

Verse 11

धनैरनंधो यत्रास्ति मनो नैव च भोजनम् । अनयः स्यंदनं यत्र न च वै राजपूरुषः

Di-matuwid ang bansang yaon—kung ang yaman ang siyang ‘paningin’ ng tao, at ang isip ay hindi nasisiyahan kahit sa pagkain; kung ang kawalang-katarungan ang nagiging karwaheng humahatak sa buhay, at wala ring matuwid na kapangyarihang panghari.

Verse 12

दंडः परशुकुद्दाल वालव्य जनराजिषु । आतपत्रेषु नान्यत्र क्वचित्क्रोधापराधजः

Kung ang ‘parusa’ sa gitna ng mga tao’y pawang palakol, asarol, at magagaspang na kasangkapan; at kung, bukod sa mga payong ng ranggo, wala nang makikita kundi mga parusang isinilang sa galit at pagkakasala—doon nalalanta ang dharma.

Verse 13

अन्यत्राक्षिकवृंदेभ्यः क्वचिन्न परिदेवनम् । आक्षिका एव दृश्यंते यत्र पाशकपाणयः

Saan pa, maliban sa mga pulutong ng mga sugarol, ay walang maririnig na panaghoy; at saan tanging mga sugarol ang nakikita, may hawak na mga sugalang-buto sa kanilang mga kamay—yaong pook ay batid na nawalan ng pagpapala.

Verse 14

जाड्यवार्ता जलेष्वेव स्त्रीमध्या एव दुर्बलाः । कठोरहृदया यत्र सीमंतिन्यो न मानवाः

Saan ang mapurol at walang saysay na usapan ay tila nasa tubig lamang (na para bang ang buong paligid ay nalulunod sa kamangmangan); saan ang kahinaan ay higit na nakikita sa gitna ng mga babae; at saan ang mga may-asawa ay matitigas ang puso at hindi makatao—ang lupang yaon ay ibinibilang sa mga napariwara.

Verse 15

औषधेष्वेव यत्रास्ति कुष्ठयोगो न मानवे । वेधोप्यंतःसुरत्नेषु शूलं मूर्तिकरेषु वै

Saan ang ketong ay nasa mga gamot lamang, hindi sa tao; saan maging ang mahahalagang hiyas sa kalooban ay tila ‘tinutusok’; at saan ang mga gumagawa ng mga banal na larawan ay dinadapuan ng kirot na parang sibat—ang gayong baligtad na kaayusan ay tanda ng di-mapalad na lupain.

Verse 16

कंपःसात्त्विकभावोत्थो न भयात्क्वापि कस्यचित् । संज्वरः कामजो यत्र दारिद्र्यं कलुषस्य च

Saan ang panginginig ay sumisibol mula sa sāttvika na damdamin, hindi mula sa takot, sa sinuman at saanman; saan ang lagnat ay ipinanganganak ng pagnanasa; at saan ang karalitaan ay umuusbong mula sa karumihan—ito ang mga kakaibang tanda na naghahayag ng loob ng isang kaharian.

Verse 17

दुर्लभत्वं सदा कस्य सुकृतेन च वस्तुनः । इभा एव प्रमत्ता वै युद्धं वीच्योर्जलाशये

Kanino ba magiging tunay na ‘bihira’ ang anumang bagay, kung ito’y inaalalayan ng sukṛta at mabubuting gawa? Gayunman, sa lupang yaon, tanging mga lasing na elepante ang nakikita, naglalaban sa gitna ng mga alon sa isang imbakan ng tubig—isa pang tanda ng magulong pamumuhay.

Verse 18

दानहानिर्गजेष्वेव द्रुमेष्वेव हि कंटकाः । जनेष्वेव विहारा हि न कस्यचिदुरःस्थली

Sa lupain na yaon, ang pagkalugi ng dāna ay wari’y sa mga elepante lamang nakikita, at ang mga tinik ay sa mga punò lamang; ang paghahangad ng aliw ay sa mga tao lamang, at walang dibdib na tahanan ng tapang o habag—kaya’t nawawala roon ang halimuyak ng dharma.

Verse 19

बाणेषु गुणविश्लेषो बंधोक्तिः पुस्तके दृढा । स्नेहत्यागः सदैवास्ति यत्र पाशुपते जने

Sa lupain na yaon, sinusuri pa maging ang mga palaso ayon sa kanilang mga katangian; ang mga kasunduan ay matibay na itinatala sa mga aklat; at sa mga debotong Pāśupata ay laging naroroon ang matatag na pagtalikod sa pagkakapit ng pag-ibig-sa-mundo.

Verse 20

दंडवार्ता सदा यत्र कृतसंन्यासकर्मणाम् । मार्गणाश्चापकेष्वेव भिक्षुका ब्रह्मचारिणः

Doon, ang pag-uusap tungkol sa ascetic staff (daṇḍa) ay laging naririnig sa mga nagsagawa ng mga gawang-sannyāsa; at ang mga brahmacārin na nabubuhay sa limos ay matatagpuan lamang bilang mga disiplinadong naghahanap, nakatuon sa wastong landas.

Verse 21

यत्र क्षपणका एव दृश्यंते मलधारिणः । प्रायो मधुव्रता एव यत्र चंचलवृत्तयः

Doon, tanging ang tunay na kṣapaṇaka ang nakikita—yaong may mga tanda ng matinding tapas; at ang mga pabagu-bago ang asal ay, sa karamihan, mga ‘madhuvrata’ lamang—umuugong na parang bubuyog, likás na hindi matatag.

Verse 22

इत्यादि गुणवद्देशे त्वयिराज्यं प्रशासति । धर्मेण राजधर्मज्ञ शौंडीर्यगुणशालिनि

Sa ganitong lupain na hitik sa mga kabutihan, ikaw ang namamahala sa kaharian ayon sa dharma—O nakaaalam ng tungkuling-hari, O pinagkalooban ng tapang at mararangal na katangian.

Verse 23

सौभाग्यभाजि रूपाढ्ये शौर्यौदार्यगुणान्विते । सीमंतिनीनां रम्याणां लावण्यवर्जित सुश्रियाम्

Mapalad at marikit, hitik sa tapang at pagkabukas-palad—sa lupang ito, maging ang kaakit-akit at mararangal na babae, bagaman maringal ang ayos, ay walang pagmamapuri sa ganda; sa halip, nagniningning sa marangal na biyaya.

Verse 24

राज्ञीनामयुतंभावि कुमाराणां शतत्रयम् । वृद्धकाल इति ख्यात उग्रः परपुरंजयः

Magkakaroon ng sampung libong reyna at tatlong daang prinsipe; at siya—mabangis, manlulupig ng mga lungsod ng kaaway—ay bantog sa pangalang Vṛddhakāla.

Verse 25

विजितानेकसमरः श्रीसंतर्पितमार्गणः । अनेकगुणसंपूर्णः पूर्णचंद्रनिभद्युतिः

Nagtagumpay sa maraming digmaan, pinaligaya at ginantimpalaan niya ang kaniyang mga mamamana; puspos ng sari-saring kabutihan, nagliwanag siya na tila kabilugan ng buwan.

Verse 26

संततावभृथक्लिन्न मूर्धजः क्षितिषर्षभः । प्रजापालनसंपन्नः कोशप्रीणितभूसुरः

Yaong toro sa mga hari, na ang buhok ay laging basa sa mga seremonyal na paliligo, ay bihasa sa pag-iingat sa kaniyang mga nasasakupan, at pinasisiya ang mga brāhmaṇa sa pamamagitan ng kayamanan ng kaban ng hari.

Verse 27

पदारविंदं गौविंदं हृदि ध्यायन्नतंद्रितः । वासुदेवकथालापपरिक्षिप्त दिनक्षपः

Walang kapaguran niyang pinagninilayan sa puso ang lotus na mga paa ni Govinda; at ang kaniyang araw at gabi ay lumilipas na naliligid ng mga salaysay at pag-uusap tungkol kay Vāsudeva.

Verse 28

कदाचिदुपविष्टःसन्मध्ये राजसभं द्विज । दूरात्कार्पटिकैर्दृष्टो वाराणस्याः समागतैः

Minsan, O brāhmaṇa, habang siya’y nakaupo sa gitna ng kapulungan ng hari, nakita siya mula sa malayo ng mga naglalakbay na pulubi-asceta na dumating mula sa Vārāṇasī.

Verse 29

तत्कर्मभाविसदृशैस्तदात्वमभिनंदितः । तैः सर्वै राजशार्दूलस्याशीर्वादैरनेकशः

Pagkaraan, ayon sa nararapat sa mga gawang iyon at sa magiging bunga nito, siya’y pinuri noon; at silang lahat ay paulit-ulit na nagkaloob ng maraming pagpapala sa yaong tigre sa mga hari.

Verse 30

श्रीमद्विश्वेश्वरो देवो विश्वेषां जगतां गुरुः । काशीनाथस्तुते कुर्यात्कुमतेरपवर्जनम्

Nawa’y ang maluwalhating Diyos na si Viśveśvara, guro ng lahat ng daigdig—ang Panginoon ng Kāśī—kapag pinupuri, ay mag-alis ng baluktot na pag-unawa.

Verse 31

नैःश्रेयसीं च संपत्तिं यो देयात्स्मरणादपि । काशीनाथः स ते दिश्याज्ज्ञानं मलविवर्जितम्

Siya na nagkakaloob ng pinakamataas na kabutihan at tunay na kasaganaan kahit sa pag-alaala lamang—nawa’y ang Panginoon ng Kāśī ang magbigay sa iyo ng kaalamang walang dungis.

Verse 32

येन पुण्येन ते प्राप्तं राज्यं प्राज्यमकंटकम् । तत्पुण्यशेषतोभूयाद्विश्वनाथे मतिस्तव

Sa anumang kabutihang-loob (puṇya) mo natamo ang malawak na kahariang walang tinik, dahil sa nalalabing bunga ng gayong puṇya, nawa’y lalo pang lumago ang iyong debosyon at paninindigan kay Viśvanātha.

Verse 33

यस्य प्रसादात्सुलभमायुः पुत्रांबरागनाः । समृद्धयः स्वर्गमोक्षौ स विश्वेशः प्रसीदतु

Sa biyaya niya madaling makamtan ang mahabang buhay, mga anak, kasuotan at kabiyak; gayundin ang kasaganaan, langit at moksha—nawa’y maging mapagpala sa atin ang Panginoong Viśveśa.

Verse 34

नामश्रवणमात्रेण यस्य विश्वेशितुर्विभोः । महापातकविच्छेदः स विश्वेशोऽस्तु ते हृदि

Sa makapangyarihang Panginoong Viśveśitṛ, na sa pagdinig lamang ng Kanyang Pangalan ay napuputol ang malalaking kasalanan—nawa’y manahan sa iyong puso si Viśveśa.

Verse 35

त्वं वृद्धकालो भूपालः श्रुत्वेत्याशीः परंपराम् । स्मरिष्यसीदं वृत्तांतं पुलकांकवपुस्तदा

O hari, kapag ikaw ay tumanda na, matapos marinig ang sunod-sunod na pagpapalang ito, maaalala mo ang salaysay na ito—at ang iyong katawan ay kikilabutan sa debosyon.

Verse 36

आकारगोपनं कृत्वा तेभ्यो दत्त्वा धनं बहु । सुमुहूर्तमनुप्राप्य सुते राज्यं विधाय च

Itatago mo ang iyong layon, at bibigyan sila ng saganang yaman; at pagdating ng mapalad na sandali, itatatag mo rin ang kaharian sa iyong anak.

Verse 37

अनंगलेखया राज्ञ्या ततः काशीं गमिष्यसि । दत्त्वा दानानि भूरीणि प्रीणयित्वाऽर्थिनो जनान्

Pagkaraan, kasama ang Reyna Anaṅgalekhā, tutungo ka sa Kāśī—pagkatapos magbigay ng maraming handog at pagpalugdan ang mga taong nangangailangan at humihiling.

Verse 38

स्वनाम्ना तत्र संस्थाप्य लिंगं निर्वाणकारणम् । प्रासादं तत्र कृत्वोच्चैस्तदग्रे कूपमुत्तमम्

Doon, itatag mo ang isang Liṅga sa sarili mong pangalan—sanhi ng mokṣa; magtatayo ka roon ng mataas na templo, at sa harap nito’y isang napakahusay na balon.

Verse 39

विधाय विधिवत्तत्र कलशारोपणादिकम् । मणिमाणिक्य चांपेय दुकूलेभाश्वगोधनम्

Matapos isagawa roon nang ayon sa batas ang mga itinakdang ritwal—mula sa paglalagay ng mga kalasá ng pagtalaga—naghandog siya ng mga kaloob: hiyas at rubi, piling alak, mamahaling kasuotan, mga elepante at kabayo, at mga kawan ng baka.

Verse 40

महाध्वजपताकाश्च च्छत्रचामरदर्पणम् । देवोपकरणं भूरि विश्राण्य श्रमवर्जितः

Nagpamudmod pa siya nang sagana ng malalaking watawat at bandila, mga payong, pamaypay na buntot-yak, at mga salamin—maraming kagamitang pangritwal para sa Diyos—na nagbibigay nang walang pagod o pag-aatubili.

Verse 41

व्रतोपवासनियमैः परिक्षीणकलेवरः । मध्याह्ने निर्जने तत्र द्रक्ष्यस्येकं तपोधनम्

Dahil sa mga panata, pag-aayuno, at mahigpit na pagsunod sa mga tuntunin, nanghina ang kanyang katawan; sa tanghaling-tapat, sa yaong liblib na pook, masisilayan mo ang iisang asceta—yaong ang tunay na yaman ay tapasya.

Verse 42

अतीवजीर्णवपुषं परिपिंगजटान्वितम् । मूर्तिमंतंमिव प्रांशुं धर्मं जनमनोहरम्

Lubhang matanda ang kanyang katawan; ang kanyang mga buhol-buhol na buhok ay mapusyaw na kayumanggi at nakapalibot sa ulo—matangkad at kaakit-akit sa isipan ng mga tao, na wari’y si Dharma mismo ang nagkatawang anyo.

Verse 43

भारं शरीरयष्टेश्च दृढयष्ट्यां समर्प्य च । गर्भागाराद्विनिष्क्रम्याभ्यायांतंरंगमंडपे

Isinandal niya ang bigat ng marupok na katawan sa matibay na tungkod; lumabas siya mula sa garbhagṛha at lumapit sa pabil­yon ng looban.

Verse 44

उपविश्य समीपे ते प्रक्ष्यत्येवमनुक्रमात् । कोसि त्वं किमिहासि त्वं द्वितीय इव कस्त्वयम्

Umupo siya sa iyong tabi at magtatanong nang sunod-sunod: “Sino ka? Bakit ka narito? At sino itong kasama mo, na wari’y ikalawang sarili?”

Verse 45

प्रासादः कारितः केन जानास्येष ततो वद । अस्य लिंगस्य किं नाम प्रायो जाने न वार्धकात्

“Sino ang nagpagawa ng templong ito? Kung alam mo, sabihin mo. At ano ang pangalan ng liṅga na ito? Sa katotohanan, halos di ko na maalala—dahil sa katandaan.”

Verse 46

पृष्टस्त्वमिति ते नाथ तदा वृद्ध तपस्विना । कथयिष्यस्यहं राजा वृद्धकाल इति श्रुतः

O Panginoon, nang ikaw ay tanungin ng matandang tapasvin, sasagot ka: “Ako’y isang hari, na kilala sa pangalang Vṛddhakāla.”

Verse 47

दाक्षिणात्य इह प्राप्तस्त्वेतया सह कांतया । ध्यायामि लिंगमेतच्च प्रार्थयामि न किंचन

“Mula ako sa dakong timog na lupain at dumating dito kasama ang minamahal kong asawa. Nagninilay ako sa liṅga na ito, at wala akong hinihingi.”

Verse 48

प्रासादस्यास्य जटिल स्वयंकारयिता शिवः । विशेषतोऽस्यलिंगस्य नाम नो वेद्मि निश्चितम्

“O may-buhok na may mga buhol, si Śiva mismo ang kusang lumikha at nagpagawa ng templong ito. Ngunit ang tiyak na pangalan ng liṅga na ito, hindi ko nalalaman nang may katiyakan.”

Verse 49

इति श्रुत्वा नरपतेर्वाक्यंप्राह जटाधरः । सत्यमुक्तं त्वयैकं हि लिंगनाम न वेत्सि यत्

Nang marinig ang mga salita ng hari, sumagot ang may hawak na mga buhol na buhok: “Tunay ang isang bagay na sinabi mo—ngunit ang Pangalan ng Liṅga ay hindi mo nalalaman.”

Verse 50

पश्येयं त्वामहं नित्यमुपविष्टं सुनिश्चलम् । श्रुतो भविष्यति तव प्रासादो येन कारितः

“Nawa’y lagi kitang mamasdan, nakaupo sa ganap na katahimikan. At ang palasyong ipinagawa mo ay magiging bantog.”

Verse 51

ममाग्रे तत्समाचक्ष्व यदि जानासि तत्त्वतः । आकर्ण्येति वचस्तस्य पुनः प्राह भवानिति

“Ipahayag mo sa harap ko, kung tunay mong nalalaman ang diwa nito.” Nang marinig ang kanyang salita, muling sumagot ang isa: “Sige—makinig ka.”

Verse 52

कर्ता कारयिता शंभुः किमतथ्यं ब्रवीम्यहम् । अथवा चिंतया किं मे तपस्विन्ननया विभो

“Si Śambhu ang gumagawa at siyang nagpapagawa ng lahat—paano ako makapagsasalita ng di-totoo? Gayunman, ano ang saysay ng ganitong pag-aalala para sa akin, O makapangyarihang tapasin?”

Verse 53

इति त्वयि स्थिते जोषं स पुनर्वृद्धतापसः । पिपासुरस्मि पानीयमानीयाशु प्रयच्छ मे

Nang ikaw ay nakatayo roon sa katahimikan, muling nagsalita ang matandang ermitanyo: “Ako’y nauuhaw—madali, magdala ka ng tubig at ipainom mo sa akin.”

Verse 54

इति तेन च नुन्नस्त्वं वार्यानीय च कूपतः । पाययिष्यसि तं वृद्धं तापसं तत्क्षणाच्च सः

Sa gayong pag-uudyok niya, ikaw ay iigib ng tubig mula sa balon at paiinumin ang matandang ermitanyo; at sa mismong sandaling iyon, siya ay…

Verse 55

तदंबुपानतो भूयात्सुपार्वण शशिप्रभः । तरुणो रूपसंपन्नः कोशोन्मुक्तोरगो यथा

Sa pag-inom ng tubig na iyon, siya’y naging maningning na tila buwan sa kabilugan, naging bata at kagandahan ang anyo—gaya ng ahas na bagong nakawala sa lumang balat.

Verse 56

जाताश्चर्येण भवता पुनरेवाभ्यभाषि सः । कः प्रभावो हि भगवन्नेष येन भवान्पुनः

Sa matinding pagkamangha, muli siyang nagsalita: “O kagalang-galang, ano ang kapangyarihang ito na sa pamamagitan nito ikaw ay muling…?”

Verse 57

परित्यज्यात्र जरसं न वो भ्राजसि सांप्रतम् । अस्ति चेदवकाशस्ते ततो ब्रूहि तपोधन

“Dito’y itinakwil mo ang katandaan, at ngayo’y nagliliwanag ka. Kung may panahon ka, sabihin mo sa akin, O kayamanang bunga ng pag-aayuno at pagsasadhana.”

Verse 58

तपोधन उवाच । वृद्धकालक्षितिपते जाने त्वां सुमहामते । इमामपि च जानेऽहं तव पत्नीं पतिव्रताम्

Sinabi ni Tapodhana: “O hari, na matagal nang pasan ang bigat ng katandaan, O lubhang marunong—nakikilala kita. At nakikilala ko rin ang iyong asawang tapat, matatag sa panata ng pativratā.”

Verse 59

जन्मनोऽस्मादियं राजन्नासीद्विप्रस्य कन्यका । तुर्वसोर्वेदवपुषः शुभाचारा शुभानना

O Hari, sa nakaraang kapanganakan, siya’y naging anak na dalaga ng isang brāhmaṇa na ang pangalan ay Turvasu—may ningning ng Veda sa kanyang pagkatao, may mabuting asal, at may mapalad na mukha.

Verse 60

तेन दत्ता विवाहार्थं नैध्रुवाय महात्मने । स च कालवशं प्राप्तो नैध्रुवोऽप्राप्तयौवनः

Ipinagkaloob siya ng ama para sa pag-aasawa kay Naidhruva, ang dakilang-loob; ngunit si Naidhruva, hindi pa sumasapit sa kabataan, ay napasailalim sa kapangyarihan ng Panahon at pumanaw.

Verse 61

वैधव्यं पालयंत्येषा मृताऽवंत्यां शुभव्रता । तेन पुण्येन संजाता पांड्यस्य नृपतेः सुता

Pinangalagaan niya ang kalagayang balo nang may kabanalan; ang mabuting-panatang babae ay namatay sa Avantī. Sa bisa ng gayong puṇya, siya’y muling isinilang bilang anak na babae ng haring Pāṇḍya.

Verse 62

परिणीता त्वया राजन्पतिव्रतरता सदा । त्वया सहेह संप्राप्ता मुक्तिं प्राप्स्यत्यनुत्तमाम्

O Hari, ikaw ang nag-asawa sa kanya; siya’y laging nakatuon sa landas ng pativratā. At ngayong nakarating siya rito na kasama ka, matatamo niya ang walang kapantay na mokṣa.

Verse 63

अयोध्यायामथावंत्यां मथुरायामथापि वा । द्वारवत्यां च कांच्यां वा मायापुर्यामथो नृप

Maging sa Ayodhyā, o sa Avantī, o sa Mathurā man; o sa Dvāravatī, o sa Kāñcī, o sa Māyāpurī—O Hari—

Verse 64

अपि पातकिनो ये च कालेन निधनं गताः । ते हि स्वर्गादिहागत्य काश्यां मोक्षमवाप्नुयुः

Kahit yaong mga makasalanan na sa takdang panahon ay namatay—mula sa langit ay muling bumabalik at dumarating dito—ay makatatamo ng mokṣa sa Kāśī.

Verse 65

अवैमि त्वामपि नृपद्विजोऽभूः पूर्वजन्मनि । माथुरः शिवशर्माख्यो मायापुर्यां भवान्मृतः

Nalalaman ko rin ang tungkol sa iyo, O Hari: sa nakaraang kapanganakan ikaw ay isang brāhmaṇa mula sa Mathurā, na tinawag na Śivaśarman, at namatay ka sa Māyāpurī.

Verse 66

तत्पुण्यात्प्राप्य वैकुंठं भुक्त्वा भोगान्मनोरमान् । तत्पुण्यशेषात्क्षितिपो जातस्त्वं नंदिवर्धने

Dahil sa gayong kabutihan ay narating mo ang Vaikuṇṭha at tinamasa ang mga kaaya-ayang ligaya; at mula sa natitirang bunga ng kabutihang iyon, ikaw ay isinilang na hari sa Nandivardhana.

Verse 67

वृद्धकालावनीपाल तेनैव सुकृतेन च । मोक्षक्षेत्रमिदं प्राप्तो मुक्तिं प्राप्स्यस्यनुत्तमाम्

O matandang tagapamahala ng lupa, sa gayon ding mabuting gawa ay narating mo ang pook na ito ng kalayaan; matatamo mo ang walang kapantay na paglaya.

Verse 68

अन्यच्च शृणु राजेंद्र त्वया यत्समुदीरितम् । कर्ता कारयिता शंभुः प्रासादस्येति तत्स्फुटम्

Makinig ka pa, O pinakamainam sa mga hari: malinaw ang iyong sinabi—si Śambhu (Śiva) ang gumagawa at siya rin ang nagpapagawa ng palasyong-templong ito.

Verse 69

सुकृतं नैव सततमाख्यातव्यं कदाचन । कृतं मयेति कथनात्पुण्यं क्षयति तत्क्षणात्

Hindi kailanman dapat laging ipahayag ang sariling mabuting gawa. Sa pagsasabing, “Ako ang gumawa,” ang puṇya ay agad na nababawasan.

Verse 70

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन गोपनीयं निधानवत् । सुकृतं कीर्तनाद्व्यर्थं भवेद्भस्महुतं तथा

Kaya sa lahat ng pagsisikap, itago ang sariling kabutihan na parang kayamanang nakatago. Sa pagyayabang, ang mabuting gawa’y nawawalan ng bunga—gaya ng handog na inihulog sa abo.

Verse 71

निश्चितं विश्वनाथेन प्रेरितेन त्वयाऽनघ । कृतं हि कृतकृत्येन प्रासादादिह वेद्म्यहम्

Tiyak ito, O walang kasalanan: sa udyok ni Viśvanātha, ikaw—yaong nakatupad na sa layon—ang tunay na nagsakatuparan nito. Nalalaman ko ito rito, mula sa mga palatandaan, simula sa templong ito.

Verse 72

वृद्धकालेश्वरं नाम लिंगमेतन्महीपते । जानीह्यनादिसंसिद्धं निमित्तं किंतु वै भवान्

Ang liṅga na ito, O hari, ay tinatawag na Vṛddhakāleśvara. Alamin mong ito’y walang pasimula at walang hanggan ang pagkakatatag; ikaw ay naging sanhi-lamang, kasangkapan sa paglitaw nito rito.

Verse 73

दर्शनात्स्पर्शनात्तस्य पूजनाच्छ्रवणान्नतेः । वृद्धकालेशलिंगस्य सर्वं प्राप्नोति वांछितम्

Sa pagtanaw, paghipo, pagsamba, pakikinig, at pagyukod dito—sa Liṅga ni Vṛddhakāleśa, natatamo ang lahat ng minimithi.

Verse 74

कूपः कालोदको नाम जराव्याधिविघातकृत् । यदीय जलपानेन मातुःस्तन्यमपानवान्

May isang balong tinatawag na Kālodaka na pumupuksa sa katandaan at karamdaman. Sa pag-inom ng tubig nito, wari’y muling uminom ng gatas ng ina—naibabalik ang unang sigla.

Verse 75

कृतकूपोदकस्नानः कृतैतल्लिंगपूजनः । वर्षेण सिद्धिमाप्नोति मनोभिलषितां नरः

Ang taong naligo sa tubig ng balon at sumamba sa Liṅgang ito, sa loob ng isang taon ay nakakamit ang siddhi na minimithi ng kanyang puso.

Verse 76

न कुष्ठं न च विस्फोटा नरंघा न विचर्चिका । पीतात्स्पृष्टात्प्रतिष्ठंति कफः कालतमोदकात्

Walang ketong, walang paltos na sugat, walang galis at walang eksema ang nananatili; sa pag-inom o kahit paghipo, humuhupa ang mga ito—sa madilim na Kāla-tubig (Kālatamodaka).

Verse 77

नाग्निमांद्यं नैव शूलं न मेहो न प्रवाहिका । न मूत्रकृच्छ्रं ना पामा पानायस्यास्य सेवनात्

Sa pag-inom ng tubig na ito, walang hindi pagkatunaw, walang pananakit ng tiyan, walang sakit sa ihi, walang pagtatae; walang masakit na pag-ihi at walang makating sakit sa balat.

Verse 78

भूतज्वराश्च ये केचिद्ये केचिद्विषमज्वराः । ते क्षिप्रमुपशाम्यंति ह्येतत्कूपोदसेवनात्

Anumang lagnat na dulot ng mga bhūta at anumang di-regular na lagnat—yaon ay agad na humuhupa sa pag-inom ng tubig ng balong ito.

Verse 79

तवाग्रतो मम जरा पलितं च यथाविधि । एतत्कूपोदपानेन क्षणान्नष्टं नवोऽभवम्

Sa harap mismo ng iyong mga mata, ang aking katandaan at pagputi ng buhok—gaya ng paglitaw nito—ay naglaho sa isang kisap sa pag-inom ng tubig ng balong ito; muli akong naging kabataan.

Verse 80

वृद्धकालेश्वरे लिंगे सेवितेन दरिद्रता । नोपसर्गा न वा रोगा न पापं नाघजं फलम्

Sa pagsamba sa liṅga ni Vṛddhakāleśvara, napapalayas ang karalitaan; walang kapahamakan, walang sakit, walang kasalanan, at walang bungang mula sa masamang gawa.

Verse 81

उत्तरे कृत्तिवासस्य वाराणस्यां प्रयत्नतः । वृद्धकालेश्वरं लिंगं द्रष्टव्यं सिद्धिकामुकैः

Sa Vārāṇasī, sa hilaga ng Kṛttivāsa, ang liṅga ni Vṛddhakāleśvara ay dapat hanapin at pagmasdan nang may pagsisikap ng mga nagnanais ng mga siddhi.

Verse 82

इत्युक्त्वा तं महीपालं हस्ते धृत्वा तपोधनः । सानंगलेखा राज्ञीकं तस्मिंल्लिंगे लयं ययौ

Pagkasabi nito, ang ascetic na mayaman sa tapas ay hinawakan sa kamay ang haring iyon, kasama si Reyna Anaṅgalekhā, at sila’y lumagom sa mismong liṅgang iyon.

Verse 83

महाकाल महाकाल महाकालेति कीर्तनात् । शतधा मुच्यते पापैर्नात्र कार्या विचारणा

Sa pag-awit ng “Mahākāla, Mahākāla, Mahākāla,” ang tao’y napapalaya sa mga kasalanan nang sandaang ulit—dito’y wala nang dapat pag-alinlangan o pagtatalo.

Verse 84

इत्थं भवित्री ते मुक्तिः कैटभारातिदर्शनात् । भोगान्भुक्त्वा बहुविधान्वैकुंठ नगरे शुभे

Gayon darating ang iyong kalayaan sa pagpapala ng pagtanaw kay Kaiṭabhāra; matapos tamasahin ang sari-saring ligaya sa mapalad na lungsod ng Vaikuṇṭha, magpapatuloy ang iyong kabutihang hantungan.

Verse 85

इति संहृष्टतनूरुहः स विप्रो भगवत्तद्गणवक्त्रतो निशम्य । स्वमुदर्कमथार्ककोटिरम्यं हरिलोकं परिलोकयांचकार

Nang marinig niya ito mula sa bibig ng lingkod ng Panginoon, ang brāhmaṇa—nangingilabot ang balahibo sa galak—ay minasdan ang sarili niyang hinaharap: ang daigdig ni Hari, nagniningning na tila sampung milyong araw.

Verse 86

मैत्रावरुणिरुवाच । लोपामुद्रे स विप्रेंद्रो भोगान्भुक्त्वा मनोरमान् । मायापुर्यां कृतप्राणत्याग पुण्यबलेन च

Sinabi ni Maitrāvaruṇi: O Lopāmudrā, yaong pinakadakilang brāhmaṇa—matapos tamasahin ang kaibig-ibig na kaluguran—sa lakas ng kabanalang natamo sa pagpanaw sa Māyāpurī, ay umabot pa sa mga mapalad na kalagayan.

Verse 87

वैकुंठलोकादागत्य पत्तने नंदिवर्धने । भौमानि भुक्त्वा सौख्यानि पुत्रानुत्पाद्य सुंदरान्

Mula sa daigdig ng Vaikuṇṭha siya’y nagbalik at isinilang sa lungsod ng Nandivardhana; tinamasa ang makamundong ginhawa at nagkaanak ng mga magigiting at kagagwapuhang lalaki.

Verse 88

तेषु राज्यं विनिक्षिप्य प्राप्य वाराणसीं पुरीम् । विश्वेश्वरं समाराध्य निर्वाणपदमीयिवान्

Ipinagkatiwala niya sa kanila (sa kanyang mga anak) ang kaharian at nagtungo sa lungsod ng Vārāṇasī; matapos sambahin si Viśveśvara, narating niya ang kalagayan ng Nirvāṇa.

Verse 89

एतत्पुण्यतमाख्यानं विप्रस्य शिवशर्मणः । श्रुत्वा पापविनिर्मुक्तो ज्ञानं परममृच्छति

Ang makarinig sa pinakabanal na salaysay na ito tungkol sa brāhmaṇa na si Śivaśarman ay napapalaya sa kasalanan at nakakamit ang pinakamataas na kaalamang espirituwal.