Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 73

Devanagari script

दर्शनात्स्पर्शनात्तस्य पूजनाच्छ्रवणान्नतेः । वृद्धकालेशलिंगस्य सर्वं प्राप्नोति वांछितम्

Transliteration

darśanātsparśanāttasya pūjanācchravaṇānnateḥ | vṛddhakāleśaliṃgasya sarvaṃ prāpnoti vāṃchitam

Translation

Sa pagtanaw, paghipo, pagsamba, pakikinig, at pagyukod dito—sa Liṅga ni Vṛddhakāleśa, natatamo ang lahat ng minimithi.

Word by Word

• दर्शनात्: from seeing
• दर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेतौ (from seeing)

• स्पर्शनात्: from touching
• स्पर्शनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्पर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेतौ (from touching)

• तस्य: of it/of that (liṅga)
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• पूजनात्: from worshipping
• पूजनात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: पूजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेतौ (from worship)

• श्रवणात्: from hearing
• श्रवणात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: श्रवण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5), एकवचन; हेतौ (from hearing)

• नतेः: from bowing
• नतेः: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: नति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/पञ्चमी (6/5), एकवचन; अत्र हेत्वर्थे पञ्चमी-सम्भावना (from bowing)

• वृद्धकालेशलिङ्गस्य: of the Vṛddhakāleśa-liṅga
• वृद्धकालेशलिङ्गस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वृद्धकालेश-लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• वाञ्छितम्: desired
• वाञ्छितम्: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वाञ्छ् (धातु) + क्त (कृत्)
• Form: क्त-कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; ‘desired’ (qualifies सर्वम्)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Vṛddhakāleśvara

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A sequence-like composition around the liṅga: devotees in five vignettes—one gazing (darśana), one touching reverently (sparśa), one offering bilva and water (pūjā), one listening to a reciter (śravaṇa), and one prostrating (nati). The liṅga radiates calm power, granting iṣṭa-siddhi.

Characters & Entities

• Vṛddhakāleśa
• Vṛddhakāleśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Multiple modes of devotion—seeing, touching, worshiping, listening, and bowing—are all spiritually efficacious in a great tirtha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Vṛddhakāleśa/Vṛddhakāleśvara Liṅga in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana (viewing), sparśa (touching), pūjā (worship), śravaṇa (hearing its māhātmya), and namaskāra (prostration).