
Binubuksan ng kabanata ang papuring pang-aral kay Śiva bilang guru, diyos, kaanak, sariling-ako, at mismong prinsipyo ng buhay. Ipinapahayag na ang mga handog, japa (pagbigkas ng mantra), at homa (handog sa apoy) na iniaalay na si Śiva ang tuwirang layon ay nagbubunga ng di-mauubos na gantimpala, ayon sa patotoo ng mga Āgama. Ipinapaliwanag din na kahit munting alay na may taimtim na bhakti ay lumalawak ang bisa, at ang tanging pagtalima kay Śiva ay nagliligtas mula sa pagkakagapos. Pagkaraan, lumipat ang salaysay sa Ujjayinī: sinasamba ni Haring Candrasena si Mahākāla. Ipinagkaloob ni Maṇibhadra ang cintāmaṇi, batong tumutupad ng hiling, kaya nainggit ang ibang mga hari at kinubkob ang kaharian. Sa di-natitinag na pagsamba, sumilong si Candrasena kay Mahākāla. Kasabay nito, isang batang pastol ng baka, na naantig sa pūjā ng palasyo, ay gumawa ng payak na liṅga at nagsagawa ng sariling pagsamba; bagaman ginambala ng ina ang ritwal, nahayag ang biyaya ni Śiva—ang kanilang kampo ay biglang naging maringal na templo ni Śiva at ang kanilang tahanan ay napuno ng kasaganaan. Napayapa ang mga kaaway; iniwan nila ang karahasan, pinarangalan si Mahākāla, at ginantimpalaan ang bata. Nagpakita si Hanumān, itinuro na walang kanlungang hihigit sa Śiva-pūjā, pinangalanan ang bata na Śrīkara, at nagbigay ng hula tungkol sa magiging lahi sa hinaharap. Nagtatapos ang kabanata sa phala: ang salaysay ay lihim, nakapaglilinis, nagdudulot ng katanyagan, at nagpapalago ng debosyon.
Verse 1
सूत उवाच । शिवो गुरुः शिवो देवः शिवो बंधुः शरीरिणाम् । शिव आत्मा शिवो जीवःशिवादन्यन्न किञ्चन
Sinabi ni Sūta: Si Śiva ang guro; si Śiva ang Diyos; si Śiva ang kaanak ng mga may katawan. Si Śiva ang Sarili; si Śiva ang buhay na kaluluwa—bukod kay Śiva, wala nang anuman.
Verse 2
शिवमुद्दिश्य यत्किंचिद्दत्तं जप्तं हुतं कृतम् । तदनंतफलं प्रोक्तं सर्वागमविनिश्चितम्
Anumang ibinigay, inusal, inihandog sa apoy, o ginawa na si Śiva ang layon—yaon ay sinasabing may walang-hanggang bunga, ayon sa tiyak na pasya ng lahat ng Āgama.
Verse 3
भक्त्या निवेदितं शंभोः पत्रं पुष्पं फलं जलम् । अल्पादल्पतरं वापि तदानंत्याय कल्पते
Ang dahon, bulaklak, bunga, o tubig na inihahandog kay Śambhu nang may bhakti—kahit higit pang maliit sa pinakamaliit—nagiging sanhi ng walang-hanggang bunga ng espiritu.
Verse 4
विहाय सकलान्धर्मान्सकलागमनिश्चितान् । शिवमेकं भजेद्यस्तु मुच्यते सर्वबन्धनात्
Tinalikuran ang lahat ng (ibang) dharma, bagama’t pinagtitibay ng lahat ng Āgama, ang sinumang sumasamba kay Śiva lamang ay napapalaya sa bawat pagkagapos.
Verse 5
या प्रीतिरात्मनः पुत्रे या कलत्रे धनेपि सा । कृता चेच्छिवपूजायां त्रायतीति किमद्भुतम्
Ang pag-ibig ng tao sa sariling anak, sa asawa, at maging sa yaman—kung yaon ding pag-ibig ay ilaan sa pagsamba kay Śiva, ano pa ang kataka-takang ito’y nagliligtas?
Verse 6
तस्मात्केचिन्महात्मानः सकलान्विषयासवान् । त्यजंति शिवपूजार्थे स्वदेहमपि दुस्त्यजम्
Kaya nga, may ilang dakilang kaluluwa ang tumatalikod sa lahat ng nakalalasing na bagay ng pandama; alang-alang sa pagsamba kay Śiva, isinusuko pa nila ang sariling katawan—na napakahirap bitawan.
Verse 7
सा जिह्वा या शिवं स्तौति तन्मनो ध्यायते शिवम् । तौ कर्णौ तत्कथालोलौ तौ हस्तौ तस्य पूजकौ
Iyan ang dila na pumupuri kay Śiva; iyan ang isip na nagmumuni kay Śiva. Iyan ang mga taingang nalulugod sa Kanyang mga salaysay; iyan ang mga kamay na sumasamba sa Kanya.
Verse 8
ते नेत्रे पश्यतः पूजां तच्छिरः प्रणतं शिवे । तौ पादौ यौ शिवक्षेत्रं भक्त्या पर्यटतः सदा
Mapalad ang mga matang nakakakita ng pagsamba; mapalad ang ulong yumuyuko kay Śiva; at mapalad ang mga paang, sa debosyon, laging naglalakbay sa mga banal na lupain ni Śiva.
Verse 9
यस्येन्द्रियाणि सर्वाणि वर्तंते शिवकर्मसु । स निस्तरति संसारं भुक्तिं मुक्तिं च विंदति
Ang taong ang lahat ng pandama ay nakatuon sa mga gawain ni Śiva, ay tumatawid lampas sa saṃsāra at nakakamtan kapwa ang kaganapan sa daigdig at ang kalayaan.
Verse 10
शिवभक्तियुतो मर्त्यश्चांडालः पुल्कसोपि च । नारी नरो वा षंढो वा सद्यो मुच्येत संसृतेः
Sinumang mortal na may debosyon kay Śiva—maging caṇḍāla o pulkasa man; babae, lalaki, o yaong may di-tiyak na kasarian—ay maaaring mapalaya agad sa pag-ikot ng muling pagsilang.
Verse 11
किं कुलेन किमाचारैः किंशीलेन गुणेन वा । भक्तिलेशयुतः शंभोः स वंद्यः सर्वदेहिनाम्
Ano ang halaga ng angkan, ano ang halaga ng asal sa labas, ano ang halaga ng likas na ugali o galing? Ang may kahit munting butil ng debosyon kay Śambhu ay karapat-dapat sambahin ng lahat ng may katawan.
Verse 12
उज्जयिन्यामभूद्राजा चन्द्रसेनसमाह्वयः । जातो मानवरूपेण द्वितीय इव वासवः
Sa Ujjayinī ay may haring nagngangalang Candrasena; isinilang siya sa anyong tao na wari’y ikalawang Vāsava (Indra).
Verse 13
तस्मिन्पुरे महाकालं वसंतं परमेश्वरम् । संपूजयत्यसौ भक्त्या चन्द्रसेनो नृपोत्तमः
Sa lungsod na yaon, ang haring si Candrasena—pinakamainam sa mga pinuno—ay taimtim na sumasamba kay Mahākāla, ang Kataas-taasang Panginoon na nananahan doon.
Verse 14
तस्याभवत्सखा राज्ञः शिवपारिषदाग्रणीः । मणिभद्रो जिताभद्रः सर्वलोकनमस्कृतः
Ang haring iyon ay may kaibigang si Maṇibhadra—pinunong pangunahin sa mga tagapaglingkod ni Śiva—si Jitābhadra, na iginagalang ng lahat ng daigdig.
Verse 15
तस्यै कदा महीभर्तुः प्रसन्नः शंकरानुगः । चिन्तामणिं ददौ दिव्यं मणिभद्रो महामतिः
Minsan, nang siya’y masiyahan sa panginoon ng lupa, si Maṇibhadra—dakilang-isip na tagasunod ni Śaṅkara—ay nagkaloob sa kanya ng banal na hiyas na Cintāmaṇi.
Verse 16
स मणिः कौस्तुभ इव द्योतमानोर्कसन्निभः । दृष्टः श्रुतो वा ध्यातो वा नृणां यच्छति चिंतितम्
Ang hiyas na iyon, na kumikislap na gaya ng Kaustubha at nagniningning na parang araw—makita man, marinig lamang, o pagnilayan—ay nagbibigay sa tao ng ninanais niya.
Verse 17
तस्य कांतिलवस्पृष्टं कांस्यं ताम्रमयस्त्रपु । पाषाणादिकमन्यद्वा सद्यो भवति कांचनम्
Sa pagdampi lamang ng munting bahagi ng ningning nito, ang bronse, tanso, bakal, lata—maging bato at iba pa—ay agad na nagiging ginto.
Verse 18
स तं चिन्तामणिं कंठे बिभ्रद्राजासनं गतः । रराज राजा देवानां मध्ये भानुरिव स्वयम्
Isinuot niya sa leeg ang Cintāmaṇi, ang hiyas na tumutupad ng nasa, at umakyat sa maharlikang trono; sa gitna ng nagkakatipong mga hari siya’y nagningning mag-isa—gaya ng araw sa piling ng mga deva.
Verse 19
सदा चिन्तामणिग्रीवं तं श्रुत्वा राजसत्तमम् । प्रवृद्धतर्षा राजानः सर्वे क्षुब्धहृदोऽभवन्
Nang mabalitaan ang pinakadakilang hari na ang leeg ay laging may Cintāmaṇi, ang lahat ng ibang mga pinuno—nilamon ng tumitinding pagnanasa—ay nabagabag ang kalooban.
Verse 20
स्नेहात्केचिदयाचंत धार्ष्ट्यात्केचन दुर्मदाः । दैवलब्धमजानंतो मणिं मत्सरिणो नृपाः
May ilan na humingi dahil sa kunwaring pagkamagiliw, at may ilan namang palalo at lasing sa pagmamataas na buong tapang na umangkin; ang mga mainggitin na haring iyon ay di nakaunawa na ang hiyas ay nakamtan ayon sa pasya ng tadhana.
Verse 21
सर्वेषां भूभृतां याञ्चा यदा व्यर्थीकृतामुना । राजानः सर्वदेशानां संरंभं चक्रिरे तदा
Nang gawing walang saysay niya ang paghingi ng lahat ng mga haring tagapasan ng lupa, ang mga pinuno mula sa bawat lupain ay noon ay nag-alab sa galit at nagkaisa sa marahas na pasya.
Verse 22
सौराष्ट्राः कैकयाः शाल्वाः कलिंगशकमद्रकाः । पांचालावंतिसौवीरा मागधा मत्स्यसृंजयाः
Ang mga Saurāṣṭra, Kaikaya, Śālva, at ang Kaliṅga, Śaka, at Madraka; ang mga Pāñcāla, Avanti, at Sauvīra; ang mga Māgadha, Matsya, at Sṛñjaya—
Verse 23
एते चान्ये च राजानः सहाश्वरथकुमजराः । चन्द्रसेनं मृधे जेतुमुद्यमं चक्रुरोजसा
Ang mga haring ito at marami pang iba, kasama ang mga kabayo, mga karwahe, at hukbong elepante, ay buong lakas na nagsikap na daigin si Candrasena sa digmaan.
Verse 24
ते तु सर्वे सुसंरब्धाः कंपयंतो वसुन्धराम् । उज्जयिन्याश्चतुर्द्वारं रुरुधुर्बहुसैनिकाः
Silang lahat, nagngangalit at pinanginginig ang lupa, ay pinaligiran ng napakaraming kawal ang apat na tarangkahan ng Ujjayinī.
Verse 25
संरुध्यमानो स्वपुरीं दृष्ट्वा राजभिरुद्धतैः । चंद्रसेनो महाकालं तमेव शरणं ययौ
Nang makita ni Candrasena na ang sarili niyang lungsod ay kinubkob ng mapagmataas na mga hari, siya’y nagtungo kay Mahākāla—siya lamang—bilang tanging kanlungan.
Verse 26
निर्विकल्पो निराहारः स राजा दृढनिश्चयः । अर्चयामास गौरीशं दिवा नक्त मनन्यधीः
Walang pag-aalinlangan, nag-aayuno, at matibay ang pasiya, ang haring yaon—ang isip ay di lumilihis—ay sumamba kay Gaurīśa, ang Panginoon ni Gaurī, araw at gabi.
Verse 27
एतस्मिन्नंतरे गोपी काचित्तत्पुरवासिनी । एकपुत्रा भर्तृहीना तत्रैवासीच्चिरंतना
Samantala, sa mismong lungsod na iyon ay may isang babaing pastol ng baka, matagal nang naninirahan doon; balo siya at may iisang anak na lalaki.
Verse 28
सा पंचहायनं बालं वहंती गत भर्तृका । राज्ञा कृतां महापूजां ददर्श गिरिजापतेः
Ang balong babae, pasan ang kaniyang limang-taóng gulang na anak, ay nasilayan ang dakilang pagsamba kay Girijā-pati (Śiva) na isinagawa ng hari.
Verse 29
सा दृष्ट्वा सर्वमाश्चर्यं शिवपूजामहोदयम् । प्रणिपत्य स्वशिबिरं पुनरेवाभ्यपद्यत
Nang makita niya ang lahat ng kababalaghan—ang dakilang kadakilaan ng pagsamba kay Śiva—siya’y nagpatirapa at muling nagbalik sa sarili niyang kampo.
Verse 30
एतत्सर्वमशेषेण स दृष्ट्वा बल्लवीसुतः । कुतूहलेन विदधे शिवपूजां विरक्तिदाम्
Nang makita niyang lubos ang lahat ng ito, ang anak ng pastol na babae, dahil sa pananabik at pag-uusisa, ay nagsagawa ng pagsamba kay Śiva, ang nagbibigay ng paglayo sa pagnanasa.
Verse 31
आनीय हृद्यं पाषाणं शून्ये तु शिबिरोत्तमे । नातिदूरे स्वशिबिराच्छिवलिंगमकल्पयत्
Nagdala siya ng isang kaaya-ayang bato at, sa isang bukás na lugar sa pinakamainam na bahagi ng kampo, hindi kalayuan sa kaniyang sariling silungan, ay hinubog niya ang isang Śiva-liṅga.
Verse 32
यानि कानि च पुष्पाणि हस्तलभ्यानि चात्मनः । आनीय स्नाप्य तल्लिंगं पूजयामास भक्तितः
Tinipon niya ang anumang mga bulaklak na maaabot ng kaniyang kamay; dinala niya ang mga iyon, pinaliguan ang liṅga, at sinamba niya ito nang may debosyon.
Verse 33
गंधालंकारवासांसि धूपदीपाक्षतादिकम् । विधाय कृत्रिमैर्दिव्यैर्नैवेद्यं चाप्यकल्पयत्
Inihanda rin niya ang mga pabango, palamuti at kasuotan, insenso, mga ilawan, akṣata at iba pa; at sa mga gawang-kamay na maringal, inihain din niya ang naivedya, ang handog na pagkain.
Verse 34
भूयोभूयः समभ्यर्च्य पत्रैः पुष्पैर्मनोरमैः । नृत्यं च विविधं कृत्वा प्रणनाम पुनःपुनः
Muli’t muli siyang sumamba, nag-aalay ng kaaya-ayang mga dahon at bulaklak; at matapos magsagawa ng sari-saring sayaw, siya’y yumukod nang paulit-ulit.
Verse 35
एवं पूजां प्रकुर्वाणं शिवस्यानन्यमानसम् । सा पुत्रं प्रणयाद्गोपी भोजनाय समा ह्वयत्
Sa gayong paraan, habang isinasagawa niya ang pagsamba, ang kanyang isip ay tanging kay Śiva lamang nakatuon; kaya ang inang gopī, sa pag-ibig, ay tinawag ang kanyang anak upang kumain.
Verse 36
मात्राहूतोपि बहुशः स पूजासक्तमानसः । बालोपि भोजनं नच्छत्तदा माता स्वयं ययौ
Kahit paulit-ulit siyang tinatawag ng ina, ang kanyang isip ay nakalubog sa pagsamba; bagaman bata pa, hindi siya lumapit sa pagkain—kaya ang ina mismo ang nagtungo roon.
Verse 37
तं विलोक्य शिवस्याग्रे निषण्णं मी लितेक्षणम् । चकर्ष पाणिं संगृह्य कोपेन समताडयत्
Nang makita siyang nakaupo sa harap ni Śiva, nakapikit ang mga mata, hinawakan niya ang kamay at hinila siya; at sa galit, siya’y hinampas.
Verse 38
आकृष्टस्ताडितो वापि नागच्छत्स्वसुतो यदा । तां पूजां नाशयामास क्षिप्त्वा लिंगं विदूरतः
Nang ayaw lumapit ng sariling anak, kahit hinila at hinampas, winasak niya ang pagsamba at inihagis nang malayo ang liṅga.
Verse 39
हाहेति रुदमानं तं निर्भर्त्स्य स्वसुतं तदा । पुनर्विवेश स्वगृहं गोपी रोषसमन्विता
Pagkaraan, pinagalitan niya ang sariling anak na umiiyak ng “Hā! Hā!”; ang gopī, nag-aalab sa galit, ay muling pumasok sa kanilang bahay.
Verse 40
मात्रा विनाशितां पूजां दृष्ट्वा देवस्य शूलिनः । देवदेवेति चुक्रोश निपपात स बालकः
Nang makita niyang winasak ng ina ang pagsamba sa Panginoong may trident, sumigaw ang bata, “O Diyos ng mga diyos!” at bumagsak sa lupa.
Verse 41
प्रनष्टसंज्ञः सहसा बाष्पपूरपरिप्लुतः । लब्धसंज्ञो मुहूर्तेन चक्षुषी उदमीलयत्
Bigla siyang nawalan ng malay, nalulunod sa agos ng luha; at makalipas ang sandali, nagbalik ang ulirat at idinilat niya ang mga mata.
Verse 42
ततो मणिस्तंभविराजमानं हिरण्मयद्वारकपाटतोरणम् । महार्हनीलामलवज्रवेदिकं तदेव जातं शिबिरं शिवालयम्
Pagkaraan, ang dating silungan ay nag-anyong tunay na Śivālaya: kumikislap sa mga haliging may hiyas, may ginintuang mga pinto, tablang-panara at mga arko, at may dambanang platapormang inukitan ng mahalagang bughaw na batong walang dungis at mga diyamante.
Verse 43
संतप्तहेम कलशैर्बहुभिर्विचित्रैः प्रोद्भासितस्फटिकसौधतलाभिरामम् । रम्यं च तच्छिवपुरं वरपीठमध्ये लिंगं च रत्नसहितं स ददर्श बालः
Natanaw ng bata ang marikit na lungsod ni Śiva—pinalamutian ng maraming kagila-gilalas na tuktok na gintong nagliliyab sa kinang, at pinasaya ng maningning na mga palasyong kristal—at sa gitna ng marangal na pedestal ay ang liṅga na may mga hiyas.
Verse 44
स दृष्ट्वा सहसोत्थाय भीतविस्मितमानसः । निमग्न इव संतोषात्परमानंदसागरे
Pagkakita niya roon, bigla siyang tumindig; ang kanyang isip ay napuno ng takot at pagkamangha, na wari’y lumubog sa dagat ng sukdulang kaligayahan dahil sa lubos na kasiyahan.
Verse 45
विज्ञाय शिवपूजाया माहात्म्यं तत्प्रभावतः । ननाम दंडवद्भूमौ स्वमातुरघशांतये
Nabatid niya, sa mismong kababalaghang iyon, ang kadakilaan ng pagsamba kay Śiva; kaya siya’y nagpatirapa sa lupa na parang tuwid na pamalo, upang mapawi ang kasalanan ng kanyang ina.
Verse 46
देव क्षमस्व दुरितं मम मातुरुमापते । मूढायास्त्वामजानंत्याः प्रसन्नो भव शंकर
O Diyos, O Panginoon ni Umā, patawarin Mo ang kasalanan ng aking ina; siya’y nalinlang at hindi Ka nakikilala. Maging mahabagin Ka, O Śaṅkara.
Verse 47
यद्यस्ति मयि यत्किंचित्पुण्यं त्वद्भक्तिसंभवम् । तेनापि शिव मे माता तव कारुण्यमाप्नुयात्
Kung may anumang kabutihan man sa akin na nagmula sa aking debosyon sa Iyo, sa pamamagitan niyon din, O Śiva, nawa’y makamtan ng aking ina ang Iyong habag.
Verse 48
इति प्रसाद्य गिरिशं भूयोभूयः प्रणम्य च । सूर्ये चास्तं गते बालो निर्जगाम शिवालयात्
Sa gayon, matapos makamtan ang biyaya ni Girīśa (Śiva) at muling-muling magpatirapa, nang lumubog na ang araw, ang bata ay lumabas mula sa tahanan ni Śiva.
Verse 49
अथापश्यत्स्वशिबिरं पुरंदरपुरोपमम् । सद्यो हिरण्मयीभूतं विचित्रविभवोज्ज्वलम्
Pagkatapos ay nasilayan niya ang sarili niyang kampo, na wari’y lungsod ni Purandara (Indra): agad na naging ginto, nagliliwanag sa kamangha-manghang karangyaan at kasaganaan.
Verse 50
सोंतः प्रविश्य भवनं मोदमानो निशामुखे । महामणिगणाकीर्णं हेमराशिसमुज्ज्वलम्
Pumasok siya sa loob ng bahay, nagagalak sa pagsapit ng gabi; at nakita niyang punô ng napakaraming mahahalagang hiyas, nagniningas na parang bunton ng ginto.
Verse 51
तत्रापश्यत्स्वजननीं स्मरंतीमकुतोभयाम् । महार्हरत्न पर्यंके सितशय्यामधिश्रिताम्
Doon ay nakita niya ang sarili niyang ina, na siya’y inaalala, walang anumang takot; nakaupo sa puting higaan na nakapatong sa di-matatawarang hiyas na sopa.
Verse 52
रत्नालंकारदीप्तांगीं दिव्यांबरविराजिनीम् । दिव्यलक्षणसंपन्नां साक्षात्सुरवधूमिव
Nagniningning ang kanyang katawan sa mga palamuting hiyas; nagliliwanag siya sa banal na kasuotan—taglay ang mga tanda ng kalangitan, na wari’y isang diyosang hayag sa paningin.
Verse 53
जवेनोत्थापयामास संभ्रमोत्फुल्ललोचनः । अंब जागृहि भद्रं ते पश्येदं महदद्भुतम्
Dali-dali niya siyang ginising, nanlalaki sa pananabik ang mga mata: “Ina, magising ka—pagpalain ka nawa! Masdan mo ang dakilang kababalaghan!”
Verse 54
इति प्रबोधिता गोपी स्वपुत्रेण महात्मना । ततोऽपश्यत्स्वजननी स्मयन्ती मुकुटोज्ज्वला
Sa gayon, ginising ng marangal niyang anak ang gopī; at nakita niya—na wari’y ang sarili niyang ina—na nakangiti, nagniningning sa koronang suot.
Verse 55
ससंभ्रमं समुत्थाय तत्सर्वं प्रत्यवेक्षत । अपूर्वमिव चात्मानमपूर्वमिव बालकम्
Sa pagkamangha’y biglang tumindig siya at minasdan ang lahat; nakita niyang wari’y bago ang kanyang sarili, at bago rin ang batang lalaki.
Verse 56
अपूर्वं च स्वसदनं दृष्ट्वा सीत्सुखविह्वला । श्रुत्वा पुत्रमुखात्सर्वं प्रसादं गिरिजापतेः
Nang makita niyang ang sariling tahanan ay tila di pa kailanman nakita, siya’y napuno ng ligaya; at mula sa bibig ng anak ay narinig niya ang buong salaysay ng biyaya ni Girijā-pati (Śiva).
Verse 57
राज्ञे विज्ञापयामास यो भजत्यनिशं शिवम् । स राजा सहसागत्य समाप्त नियमो निशि
Ipinaalam niya ito sa hari: “Sinumang walang patid na sumasamba kay Śiva—”; at ang hari, pagdating agad, ay natapos ang kanyang panata sa gabi.
Verse 58
ददर्श गोपिकासूनोः प्रभावं शिवतोषजम् । हिरण्मयं शिवस्थानं लिंगं मणिमयं तथा
Nasdan niya ang kaluwalhatian ng anak ng babaeng pastol—isinilang sa pagkalugod ni Śiva: isang ginintuang tahanan ni Śiva, at gayundin isang Liṅga na hitik sa mga hiyas.
Verse 59
गोपवध्वाश्च सदनं माणि क्यवरकोज्ज्वलम् । दृष्ट्वा महीपतिः सर्वं सामात्यः सपुरोहितः
Nang makita ng hari—kasama ang mga ministro at ang pari—ang tahanan ng babaeng pastol na nagniningning sa piling ng mahuhusay na rubi, namalas niya ang lahat ng iyon.
Verse 60
मुहूर्तं विस्मितधृतिः परमानंदनिर्भरः । प्रेम्णा वाष्पजलं मुंचन्परिरेभे तम र्भकम्
Sandaling natigilan, ngunit may pagpipigil sa sarili at umaapaw sa sukdulang ligaya, nagbuhos siya ng luha ng pag-ibig at niyakap ang batang iyon.
Verse 61
एवमत्यद्भुताकाराच्छिवमाहात्म्यकीर्त्तनात् । पौराणां संभ्रमाच्चैव सा रात्रिः क्षणतामगात्
Sa gayon, dahil sa lubhang kahanga-hangang tanawin, sa pag-awit ng kadakilaan ni Śiva, at sa pagkamangha ng mga taga-lungsod, lumipas ang gabi na wari’y isang kisap-mata.
Verse 62
अथ प्रभाते युद्धाय पुरं संरुध्य संस्थिताः । राजानश्चारवक्त्रेभ्यः शुश्रुवुः परमाद्भुतम्
Pagdating ng bukang-liwayway, pinaligiran nila ang lungsod at tumindig na handa sa digmaan; at ang mga hari ay nakarinig ng isang lubhang kababalaghan mula sa mga tagapagbalita at sugo.
Verse 63
ते त्यक्तवैराः सहसा राजानश्चकिता भृशम् । न्यस्तशस्त्रा निविविशुश्चंद्रसेनानुमोदिताः
Agad nilang tinalikdan ang poot; lubhang namangha ang mga hari. Ibinaba nila ang mga sandata at pumasok, na may pagsang-ayon ni Candraseṇa.
Verse 64
तां प्रविश्य पुरीं रम्यां महाकालं प्रणम्य च । तद्गोपवनितागेहमाजग्मुः सर्वभूभृतः
Pagpasok sa marikit na lungsod na iyon at pagyukod kay Mahākāla, ang lahat ng mga hari ay nagtungo sa bahay ng babaeng pastol ng baka.
Verse 65
ते तत्र चंद्रसेनेन प्रत्युद्गम्याभि पूजिताः । महार्हविष्टरगताः प्रीत्यानंदन्सुविस्मिताः
Doon sila’y sinalubong ni Candraseṇa at pinarangalan. Naupo sa mahahalagang upuan, sila’y nagalak nang may pag-ibig, punô ng pagkamangha.
Verse 66
गोपसूनोः प्रसादाय प्रादुर्भूतं शिवालयम् । लिंगं च वीक्ष्य सुमहच्छिवे चक्रुः परां मतिम्
Nang makita nila ang templong Śiva na nahayag sa biyaya para sa anak ng pastol, at ang dakilang Liṅga, itinuon nila ang pinakamataas na panata kay Śiva.
Verse 67
तस्मै गोपकुमाराय प्रीतास्ते सर्वभूभुजः । वासोहिरण्यरत्नानि गोमहिष्यादिकं धनम्
Nalugod ang lahat ng mga hari sa batang pastol; ibinigay nila sa kanya ang mga kasuotan, ginto, hiyas, at yaman—mga baka, kalabaw, at iba pa.
Verse 68
गजानश्वान्रथान्रौक्माञ्छत्र यानपरिच्छदान् । दासान्दासीरनेकाश्च ददुः शिवकृपार्थिनः
Naghahangad ng biyaya ni Śiva, nagkaloob sila bilang dāna ng mga elepante, kabayo, ginintuang mga karwahe, mga payong, mga sasakyan at mga kasangkapan nito, pati maraming aliping lalaki at babae.
Verse 69
येये सर्वेषु देशेषु गोपास्तिष्ठंति भूरिशः । तेषां तमेव राजानं चक्रिरे सर्व पार्थिवाः
Sa lahat ng mga lupain na tinitirhan ng napakaraming mga pastol ng baka, itinanghal ng lahat ng mga hari roon ang yaong iisa ring iyon bilang kanilang hari.
Verse 70
अथास्मिन्नंतरे सर्वैस्त्रिदशैरभिपूजितः । प्रादुर्बभूव तेजस्वी हनूमान्वानरेश्वरः
At sa sandaling iyon, pinarangalan ng lahat ng mga diyos, nagpakita ang maningning na si Hanūmān—ang panginoon ng mga unggoy.
Verse 71
तस्याभिगमनादेव राजानो जातसंभ्रमाः । प्रत्युत्थाय नमश्चक्रुर्भक्तिनम्रात्ममूर्त्तयः
Sa paglapit pa lamang niya, ang mga hari, napuspos ng banal na paggalang, ay tumindig at yumukod—mga anyo ng kababaang-loob na isinilang sa debosyon.
Verse 72
तेषां मध्ये समासीनः पूजितः प्लवगेश्वरः । गोपात्मजं समाश्लिष्य राज्ञो वीक्ष्येदमववीत्
Naupo sa gitna nila at marapat na pinarangalan, niyakap ng panginoon ng mga unggoy ang anak ng pastol ng baka; saka, paglingon sa mga hari, sinabi niya ang mga salitang ito.
Verse 73
सर्वे शृणुत भद्रं वो राजानो ये च देहिनः । शिवपूजामृते नान्या गतिरस्ति शरीरिणाम
Makinig kayong lahat—nawa’y mapasa-inyo ang kabutihan—O mga hari at lahat ng may katawan: maliban sa pagsamba kay Śiva, wala nang ibang tunay na kanlungan at landas para sa mga nilalang na may katawan.
Verse 74
एष गोपसुतो दिष्ट्या प्रदोषे मंदवा सरे । अमंत्रेणापि संपूज्य शिवं शिवमवाप्तवान्
Sa biyaya ng kapalaran, ang anak ng pastol na ito, sa oras ng Pradoṣa sa lawa ng Maṇḍavā, ay sumamba kay Śiva kahit walang mantra—at nakamtan ang mapalad na biyaya at kalagayan ni Śiva.
Verse 75
मंदवारे प्रदोषोऽयं दुर्लभः सर्वदेहिनाम् । तत्रापि दुर्लभतरः कृष्णपक्षे समागते
Ang Pradoṣa na ito na dumarating sa Maṇḍavāra (Lunes) ay bihira para sa lahat ng may katawan; at lalo pang bihira kapag ang gayong Pradoṣa ay sumapit sa madilim na kalahating buwan.
Verse 76
एष पुण्यतमो लोके गोपानां कीर्तिवर्धनः । अस्य वंशेऽष्टमो भावी नंदोनाम महायशाः । प्राप्स्यते तस्य पुत्रत्वं कृष्णो नारा यणः स्वयम्
Ang isang ito’y pinakapunyal sa daigdig, tagapagpalago ng dangal ng mga pastol. Sa kanyang angkan, ang ikawalong salin ay magiging si Nanda, bantog sa dakilang karangalan; at si Nārāyaṇa Mismo—si Kṛṣṇa—ay isisilang bilang kanyang anak.
Verse 77
अद्यप्रभृति लोकेस्मिन्नेष गोपालनंदनः । नाम्ना श्रीकर इत्युच्चैर्लोके ख्यातिं गमिष्यति
Mula sa araw na ito sa mundong ito, ang batang pastol na ito ay kikilalanin nang malawakan sa pangalang “Śrīkara,” at ang kanyang katanyagan ay lalaganap sa mga tao.
Verse 78
सूत उवाच । एवमुक्त्वांजनीसूनुस्तस्मै गोपकसूनवे । उपदिश्य शिवाचारं तत्रैवांतरधीयत
Sabi ni Sūta: Pagkasabi nito, si Hanūmān, anak ni Añjanī, ay nagturo sa anak ng pastol ng mga banal na gawi ni Śiva, at doon din siya naglaho.
Verse 79
ते च सर्वे महीपालाः संहृष्टाः प्रतिपूजिताः । चन्द्रसेनं समामंत्र्य प्रतिजग्मुर्यथागतम्
At ang lahat ng mga haring iyon, nagalak at marangal na pinarangalan, ay nagpaalam kay Candrasena at umalis, bumalik gaya ng kanilang pagdating.
Verse 80
श्रीकरोऽपि महातेजा उपदिष्टो हनूमता । ब्राह्मणैः सह धर्मज्ञैश्चक्रे शम्भोः समर्हणम्
Si Śrīkara rin, na may dakilang ningning, matapos turuan ni Hanūmān, ay nagsagawa ng nararapat na pagsamba kay Śambhu kasama ang mga Brahmin na batid ang dharma.
Verse 81
कालेन श्रीकरः सोऽपि चंद्रसेनश्च भूपतिः । समाराध्य शिवं भक्त्या प्रापतुः परमं पदम्
Sa paglipas ng panahon, kapwa si Śrīkara at si Haring Candrasena, matapos sambahin si Śiva nang may debosyon, ay nakamit ang kataas-taasang kalagayan.
Verse 82
इदं रहस्यं परमं पवित्रं यशस्करं पुण्यमहर्द्धिवर्धनम् । आख्यानमाख्यातमघौघनाशनं गौरीशपादांबुजभक्तिवर्धनम्
Ito ang kataas-taasang lihim—lubhang nagpapadalisay, nagbibigay ng dangal, at nagpapalago ng kabanalan at kasaganaan. Ang salaysay na ito’y isinalaysay: winawasak nito ang mga agos ng kasalanan at pinalalago ang debosyon sa mga talampakang-lotus ni Gaurīśa (Śiva).