Adhyaya 21

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । श्रुतं मे विविधाश्चर्यं त्वत्प्रसादाद्द्विजोत्तम । भूयश्च श्रोतुमिच्छामि तन्मे कथय सुव्रत

Si Yudhiṣṭhira ay nagsabi: “Sa iyong biyaya, O pinakadakila sa mga Brahmin, marami akong kahanga-hangang bagay na narinig. Nais ko pang makinig—kaya isalaysay mo sa akin, O may dakilang panata.”

Verse 2

कथमेषा नदी पुण्या सर्वनदीषु चोत्तमा । नर्मदा नाम विख्याता भूयो मे कथयानघ

“Paano naging napakabanal ng ilog na ito, at siyang pinakadakila sa lahat ng mga ilog—yaong tanyag sa pangalang ‘Narmadā’? O walang kasalanan, isalaysay mo muli nang mas ganap.”

Verse 3

श्रीमार्कण्डेय उवाच । नर्मदा सरितां श्रेष्ठा सर्वपापप्रणाशिनी । तारयेत्सर्वभूतानि स्थावराणि चराणि च

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: “Ang Narmadā ang pinakadakila sa mga ilog, tagapuksa ng lahat ng kasalanan. Tinatawid niya ang lahat ng nilalang—maging ang di-gumagalaw at ang gumagalaw.”

Verse 4

नर्मदायास्तु माहात्म्यं यत्पूर्वेण मया श्रुतम् । तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकमना नृप

“Ang kadakilaan ng Narmadā na aking narinig noong unang panahon—iyan ang aking ipahahayag sa iyo ngayon. Makinig kang may iisang diwa, O hari.”

Verse 5

गङ्गा कनखले पुण्या कुरुक्षेत्रे सरस्वती । ग्रामे वा यदि वारण्ये पुण्या सर्वत्र नर्मदा

Ang Gaṅgā ay banal sa Kanakhala; ang Sarasvatī ay banal sa Kurukṣetra. Ngunit maging sa nayon o sa gubat, ang Narmadā ay banal sa lahat ng dako.

Verse 6

त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्ताहेन तु यामुनम् । सद्यः पुनाति गाङ्गेयं दर्शनादेव नार्मदम्

Sa loob ng tatlong araw, ang tubig ng Sarasvatī ay nagpapadalisay; sa pitong araw naman ang sa Yamunā. Ang sa Gaṅgā ay dumadalisay agad; ngunit ang Narmadā ay dumadalisay sa pagtanaw pa lamang.

Verse 7

कलिङ्गदेशात्पश्चार्धे पर्वतेऽमरकण्टके । पुण्या च त्रिषु लोकेषु रमणीया पदे पदे

Sa kanlurang panig ng lupain ng Kaliṅga ay naroon ang bundok na tinatawag na Amarakantaka. Doon siya’y banal sa tatlong daigdig, at kaaya-aya sa bawat hakbang.

Verse 8

तत्र देवाश्च गन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । तपस्तप्त्वा महाराज सिद्धिं परमिकां गताः

Doon, ang mga deva at mga gandharva, at ang mga rishi na may yaman ng tapas, ay nagsagawa ng mahigpit na pagninilay; at matapos iyon, O dakilang hari, narating nila ang sukdulang kasakdalan.

Verse 9

तत्र स्नात्वा नरो राजन्नियमस्थो जितेन्द्रियः । उपोष्य रजनीमेकां कुलानां तारयेच्छतम्

Pagkaligo roon, ang isang tao—O hari—na matatag sa mga panata at napasuko ang mga pandama, at nag-ayuno sa loob ng isang gabi, ay makapagliligtas ng sandaang salinlahi ng kanyang angkan.

Verse 10

सिद्धिक्षेत्रं परं तात पर्वतो ह्यमरंकटः । सर्वदेवाश्रितो यस्मादृषिभिः परिसेवितः

Ang bundok na Amarakantaka, mahal na anak, ay isang kataas-taasang kṣetra ng siddhi; sapagkat dito sumisilong ang lahat ng mga deva at masigasig na pinaglilingkuran ng mga rishi.

Verse 11

सिद्धविद्याधरा भूतगन्धर्वाः स्थानमुत्तमम् । दृश्यादृश्याश्च राजेन्द्र सेवन्ते सिद्धिकाङ्क्षिणः

Ang mga Siddha, Vidyādhara, Bhūta, at Gandharva ay itinuturing itong pinakamainam na tahanan. Maging ang nakikita at di-nakikitang mga nilalang, O hari ng mga hari, ay dumadayo rito—nagnanais ng siddhi.

Verse 12

अहं च परमं स्थानं ततः प्रभृति संश्रितः । अत्र प्रणवरूपो वै स्थाने तिष्ठत्युमापतिः

At ako man, mula noon, ay sumilong sa kataas-taasang tahanang ito. Dito mismo, sa pook na ito, nananatiling nakatatag si Umāpati (Śiva) sa anyo ng banal na Praṇava, ang Oṃ.

Verse 13

श्रीकण्ठः सगणः सर्वभूतसङ्घैर्निषेवितः । अस्माद्गिरिवराद्भूप वक्ष्ये तीर्थस्य विस्तरम्

Si Śrīkaṇṭha (Śiva), kasama ang kaniyang mga gana, ay pinaglilingkuran ng napakaraming pangkat ng mga nilalang. O Hari, mula sa dakilang bundok na ito ay ipaliliwanag ko ang buong lawak ng banal na tīrtha.

Verse 14

यानि सन्तीह तीर्थानि पुण्यानि नृपसत्तम । यानि यानीह तीर्थानि नर्मदायास्तटद्वये

Anumang mga tīrtha na naririto—mga banal at nagkakaloob ng puṇya, O pinakamainam sa mga hari—anumang tīrtha na naririto sa magkabilang pampang ng Narmadā…

Verse 15

न तेषां विस्तरं वक्तुं शक्तो ब्रह्मापि भूपते । योजनानां शतं साग्रं श्रूयते सरिदुत्तमा

O Hari, kahit si Brahmā man ay hindi kayang ilarawan nang ganap ang kanilang kalawakan. Ang pinakadakilang ilog ay sinasabing umaabot nang mahigit sa sandaang yojana.

Verse 16

विस्तरेण तु राजेन्द्र अर्धयोजनमायता । षष्टितीर्थसहस्राणि षष्टिकोट्यस्तथैव च

Ngunit sa lapad, O panginoon ng mga hari, ito’y umaabot sa kalahating yojana. May animnapung libong tīrtha—at gayundin ay animnapung koṭi rin.

Verse 17

पर्वतादुदधिं यावदुभे कूले न संशयः

Mula sa mga bundok hanggang sa karagatan—sa magkabilang pampang, walang alinlangan.

Verse 18

सप्तषष्टिसहस्राणि सप्तषष्टिशतानि च । सप्तषष्टिस्तथा कोट्यो वायुस्तीर्थानि चाब्रवीत्

Animnapu’t pitong libo, at animnapu’t pitong daan din; at gayundin ay animnapu’t pitong koṭi—ganito ipinahayag ni Vāyu ang mga tīrtha.

Verse 19

परं कृतयुगे तानि यान्ति प्रत्यक्षतां नृप । पश्यन्ति मानवाः सर्वे सततं धर्मबुद्धयः

Ngunit sa Kṛta Yuga, O Hari, ang mga iyon (mga tīrtha) ay nahahayag nang lantaran. Lahat ng tao—laging may isip na nakatuon sa dharma—ay patuloy na nakikita ang mga ito.

Verse 20

यथायथा कलिर्घोरो वर्तते दारुणो नृप । तथातथाल्पतां यान्ति हीनसत्त्वा यतो नराः

Habang ang kakila-kilabot na Kali-yuga ay sumusulong sa tindi ng kalupitan, O Hari, gayon din ang mga tao—sapagkat humihina ang lakas ng kanilang kalooban—ay lumulubog sa lalong kaliitan ng kakayahan at kabutihan.

Verse 21

अध्याय

Kabanata (Adhyāya).

Verse 22

श्रेष्ठं दारुवनं तत्र चरुकासंगमः शुभः । उत्तरे नर्मदायास्तु चरुकेश्वरमुत्तमम्

Doon matatagpuan ang pinakadakilang Daruvana, at ang mapalad na tagpuan ng mga ilog na tinatawag na Carukā-saṅgama. Sa hilagang pampang ng Narmadā naroon ang pinakadakilang dambana ni Carukeśvara.

Verse 23

दारुकेश्वरतीर्थं च व्यतीपातेश्वरं तथा । पातालेश्वरतीर्थं च कोटियज्ञं तथैव च

Naroon din ang tīrtha ni Dārukeśvara, gayundin si Vyatīpāteśvara; ang tīrtha ni Pātāleśvara, at gayon din ang banal na pook na tinatawag na Koṭiyajña.

Verse 24

इति चैवोत्तरे कूले रेवाया नृपसत्तम । अमरेश्वरपार्श्वे च लिङ्गान्यष्टोत्तरं शतम्

Kaya nga, sa hilagang pampang ng Revā, O pinakadakila sa mga hari, malapit kay Amareśvara ay may isang daan at walo (108) na Śiva-liṅga.

Verse 25

वरुणेश्वरमुख्यानि सर्वपापहराणि च

Sa mga ito, ang pinakadakila ay si Varuṇeśvara; at ang lahat ng dambanang ito’y pumupuksa sa bawat kasalanan.

Verse 26

मान्धातृपुरपार्श्वे च सिद्धेश्वरयमेश्वरौ । ओङ्कारात्पूर्वभागे च केदारं तीर्थमुत्तमम्

Malapit sa lungsod ng Māndhātṛ naroon ang (mga dambana nina) Siddheśvara at Yameśvara. At sa silangan ng Oṅkāra ay naroroon ang dakilang tīrtha na tinatawag na Kedāra.

Verse 27

तत्समीपे महाराज स्वर्गद्वारमघापहम् । नाम्ना ब्रह्मेश्वरं पुण्यं सप्तसारस्वतं पुरः

Malapit doon, O dakilang hari, naroon ang Svargadvāra, ang tagapag-alis ng kasalanan; at ang banal na dambanang tinatawag na Brahmeśvara; at sa unahan (malapit) ay ang Saptasārasvata.

Verse 28

रुद्राष्टकं च सावित्रं सोमतीर्थं तथैव च । एतानि दक्षिणे तीरे रेवाया भरतर्षभ

Ang Rudrāṣṭaka, ang Sāvitra, at gayundin ang Soma-tīrtha—ang mga ito’y nasa timog na pampang ng Revā, O toro sa mga Bharata.

Verse 29

अस्मिंस्तु पर्वते तात रुद्राणां कोटयः स्थिताः । स्नानैस्तुष्टिर्भवेत्तेषां गन्धमाल्यानुलेपनैः

Sa bundok na ito, mahal na anak, nananahan ang di-mabilang na Rudra, mga krore ang bilang. Nalulugod sila sa paliligo (dito), at sa pag-aalay ng pabango, mga kuwintas ng bulaklak, at mga pamahid.

Verse 30

प्रीतास्तेऽपि भवन्त्यत्र रुद्रा राजन्न संशयः । जपेन पापसंशुद्धिर्ध्यानेनानन्त्यमश्नुते

Dito, maging ang mga Rudra ay nalulugod, O hari—walang alinlangan. Sa japa, nalilinis sa kasalanan; sa pagninilay, nakakamtan ang Walang-hanggan.

Verse 31

दानेन भोगानाप्नोति इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत् । पर्वतात्पश्चिमे देशे स्वयं देवो महेश्वरः । स्थितः प्रणवरूपोऽसौ जगदादिः सनातनः

“Sa pagbibigay-dāna, nakakamtan ang mga kaluguran”—ganito ang sinabi ni Śaṅkara. At sa kanluran ng bundok, nananahan ang Panginoong Maheśvara mismo—nakatatag sa anyo ng Praṇava (Oṃ), ang sinauna at walang-hanggang pinagmulan ng daigdig.

Verse 32

तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा ब्रह्मचारी जितेन्द्रियः । पितृकार्यं प्रकुर्वीत विधिदृष्टेन कर्मणा

Pagkaligo roon at maging dalisay, manatiling brahmacārī at may pagpipigil sa mga pandama; isagawa ang mga ritwal para sa mga ninuno ayon sa paraang itinakda ng banal na kautusan.

Verse 33

तिलोदकेन तत्रैव तर्पयेत्पितृदेवताः । आ सप्तमं कुलं तस्य स्वर्गे मोदति पाण्डव

Doon din, sa tubig na hinaluan ng linga (sesame), dapat niyang bigyang-kasiyahan ang mga diyos ng mga ninuno sa pamamagitan ng mga handog na pagbubuhos. Hanggang ikapitong salinlahi ng kanyang angkan ay nagagalak sa langit, O Pāṇḍava.

Verse 34

आत्मना सह भोगांश्च विविधान् लभते सुखी । षष्टिवर्षसहस्राणि क्रीडते सुरपूजितः

Masaya niyang nakakamtan ang sari-saring kalugurang ayon sa sariling kabutihang-kapal. At pinararangalan ng mga deva, naglalaro siya sa langit sa loob ng animnapung libong taon.

Verse 35

मोदते सुचिरं कालं पितृपूजाफलधितः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो जायते विमले कुले

Taglay ang bunga ng pagsamba sa mga ninuno, siya’y nagagalak sa mahabang panahon. Pagkaraan, kapag naubos ang gantimpalang makalangit at siya’y bumagsak mula sa langit, siya’y isinisilang sa isang dalisay at marangal na angkan.

Verse 36

धनवान्दानशीलश्च नीरोगो लोकपूजितः । पुनः स्मरति तत्तीर्थं गमनं कुरुते पुनः

Siya’y nagiging mayaman, mapagkawanggawa, walang karamdaman, at pinararangalan ng mga tao. Muli niyang naaalala ang banal na tīrtha, at muli niyang tinatahak ang paglalakbay patungo roon.

Verse 37

द्वितीये जन्मनि भवेद्ध्रदस्यानुचरोत्कटः । तथैव ब्रह्मचर्येण सोपवासो जितेन्द्रियः

Sa ikalawang kapanganakan, siya’y nagiging mabagsik at matatag na tagapaglingkod ng lawa (tīrtha). Gayundin, namumuhay siya sa brahmacarya—may pag-aayuno at pagpipigil sa mga pandama.

Verse 38

सर्वहिंसानिवृत्तस्तु लभते फलमुत्तमम् । एवं धर्मसमाचारो यस्तु प्राणान्परित्यजेत्

Ngunit ang tumalikod sa lahat ng pananakit ay nakakamit ang pinakamataas na bunga. At sinumang namumuhay ayon sa gayong dharma at pagkatapos ay iniiwan ang kanyang buhay—

Verse 39

तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्निबोध नराधिप । शतं वर्षसहस्राणि स्वर्गे मोदति पाण्डव

Ngayon ay unawain mo ang bunga ng kanyang kabutihan, O hari: sa isang daang libong taon siya’y nagagalak sa langit, O Pāṇḍava.

Verse 40

अप्सरोगणसंकीर्णे दिव्यशब्दानुनादिते । दिव्यगन्धानुलिप्ताङ्गो दिव्यालङ्कारभूषितः

Sa langit na siksik sa mga pangkat ng Apsarā at umaalingawngaw sa mga tunog na makalangit, ang kaniyang katawan ay pinapahiran ng banal na halimuyak at pinalalamutian ng mga palamuting makalangit.

Verse 41

क्रीडते दैवतैः सार्द्धं सिद्धगन्धर्वसंस्तुतः । ततः स्वर्गात्परिभ्रष्टो राजा भवति वीर्यवान्

Nakikipaglaro siya kasama ng mga diyos, pinupuri ng mga Siddha at Gandharva. Pagkaraan, kapag nalaglag siya mula sa langit matapos maubos ang kaniyang kabutihang-gawa, siya’y nagiging isang makapangyarihan at magiting na hari.

Verse 42

हस्त्यश्वरथयानैश्च धर्मज्ञः शास्त्रतत्परः । गृहे स्तम्भशताकीर्णे सौवर्णे रजतान्विते

Siya’y nagiging nakaaalam ng dharma, tapat sa mga śāstra; may mga sasakyang elepante, kabayo, at karwahe. Naninirahan siya sa isang palasyong hitik sa sandaang haligi, pinalamutian ng ginto at sinisingitan ng pilak.

Verse 43

सप्ताष्टभूमिसुद्वारे दासीदाससमाकुले । मत्तमातङ्गनिःश्वासैर्वाजिहेषितनादितैः

May maningning na mga tarangkahang umaabot sa pito o walong palapag, siksik sa mga aliping babae at mga tagapaglingkod; umaalingawngaw ito sa paghinga ng mga lasing na elepante at sa hiyaw ng pag-ungol ng mga kabayo.

Verse 44

क्षुभ्यते तस्य तद्द्वारमिन्द्रस्य भुवनं यथा । राजराजेश्वरः श्रीमान्सर्वस्त्रीजनवल्लभः

Ang kaniyang tarangkahan ay nag-uumapaw sa pagkilos at ingay, na wari’y kaharian ni Indra. Siya’y nagiging maringal na panginoon sa mga hari, minamahal ng lahat ng kababaihan.

Verse 45

तस्मिन्गृहे वसित्वा तु क्रीडाभोगसमन्वितः । जीवेद्वर्षशतं साग्रं सर्वव्याधिविवर्जितः

Sa bahay na yaon tumira, na may laro at mga kaluguran; mabubuhay siya nang isang daang taon at higit pa, malaya sa lahat ng karamdaman.

Verse 46

एवं तेषां भवेत्सर्वं ये मृता ह्यमरेश्वरे । अग्निप्रवेशं यः कुर्याद्भक्त्या ह्यमरकण्टके

Gayon ang lahat na mangyayari sa mga namamatay sa Amareśvara. At sinumang, may debosyon, pumasok sa apoy sa Amarakantaka—

Verse 47

स मृतः स्वर्गमाप्नोति यास्यते परमां गतिम् । स्नानं दानं जपो होमः शुभं वा यदि वाशुभम्

Sa gayong pagkamatay, mararating niya ang langit at tutungo sa kataas-taasang kalagayan. Ang paliligo, pagkakawanggawa, japa at homa—maging sa mabuting layon o kahit sa iba pa—

Verse 48

पुराणे श्रूयते राजन्सर्वं कोटिगुणं भवेत् । तस्यास्तीरे तु ये वृक्षाः पतिताः कालपर्यये

Naririnig sa mga Purāṇa, O Hari, na ang lahat ay nagiging pinarami nang isang krore. Maging ang mga punongkahoy sa kanyang pampang na bumabagsak kapag sumapit ang takdang panahon—

Verse 49

नर्मदातोयसंस्पृष्टास्ते यान्ति परमां गतिम् । अनिवृत्तिका गतिस्तस्य पवनस्याम्बरे यथा

Kapag nahaplos ng tubig ng Narmadā, sila’y tutungo sa kataas-taasang hantungan. Ang kanilang paglalakbay ay di na bumabalik—gaya ng hanging dumaraan sa kalangitan.

Verse 50

पतनं कुरुते यस्तु तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । कन्यास्त्रीणि सहस्राणि पाताले भोगभागिनः

Ngunit, O hari ng mga tao, sinumang mahulog sa kasalanan sa banal na tawiran na yaon—libu-libong dalagang babae sa ilalim na daigdig ang nagiging kabahagi ng kaniyang mga kaluguran.

Verse 51

तिष्ठन्ति भवने तस्य प्रेषणे प्रार्थयन्ति च । दिव्यभोगैः सुसम्पन्नः क्रीडते कालम्

Nanatili sila sa kaniyang palasyo, naghihintay sa kaniyang utos at nagsusumamo rin. Taglay ang makalangit na mga kaluguran, ginugugol niya ang panahon sa ligaya.

Verse 52

पृथिव्यां ह्यासमुद्रायां तादृशो नैव जायते । यादृशोऽयं नरश्रेष्ठ पर्वतोऽमरकण्टकः

O pinakamainam sa mga tao, sa daigdig na ito—kasama ang mga karagatan—walang bundok na isinisilang na gaya nito: ang kahanga-hangang Amarakanṭaka.

Verse 53

तत्र तीर्थं तु विज्ञेयं पर्वतस्यानु पश्चिमे । ह्रदो जालेश्वरो नाम त्रिषु लोकेषु विश्रुतः

Doon, sa kanluran ng bundok, dapat makilala ang isang banal na tīrtha: isang lawa na tinatawag na Jāleśvara, bantog sa tatlong daigdig.

Verse 54

तत्र पिण्डप्रदानेन सन्ध्योपासनकेन तु । पितरो द्वादशाब्दानि तर्पितास्तु भवन्ति वै

Doon, sa pag-aalay ng piṇḍa at sa pagsasagawa ng pagsamba sa banal na sandhyā, ang mga ninuno ay tunay na nasisiyahan sa loob ng labindalawang taon.

Verse 55

दक्षिणे नर्मदातीरे कपिला तु महानदी । सरलार्जुनसंछन्ना खदिरैरुपशोभिता

Sa timog na pampang ng Narmadā ay naroon ang dakilang ilog na Kapilā, nalililiman ng mga punong sarala at arjuna, at lalo pang pinapaganda ng mga punong khadira.

Verse 56

माधवीसल्लकीभिश्च वल्लीभिश्चाप्यलंकृता । श्वापदैर्गर्जमानैश्च गोमायुवानरादिभिः

Ito’y pinalalamutian ng mga baging na mādhavī at sallakī at sari-saring luntiang baging; at umaalingawngaw sa mga sigaw ng mababangis na hayop—mga asong-gubat, mga unggoy, at iba pa.

Verse 57

पक्षिजातिविशेषैश्च नित्यं प्रमुदिता नृप । साग्रं कोटिशतं तत्र ऋषीणामिति शुश्रुम

O hari, laging nagagalak ito sa sari-saring uri ng mga ibon; at aming narinig na roon ay may mahigit isang daang koṭi ng mga ṛṣi.

Verse 58

तपस्तप्त्वा गतं मोक्षं येषां जन्म न चागमः । येन तत्र तपस्तप्तं कपिलेन महात्मना

Sa pagganap ng mahigpit na tapas, nakamtan nila ang mokṣa, at hindi na sila muling bumalik sa pagsilang. Doon din nagsagawa ng tapas ang dakilang-loob na Kapila.

Verse 59

तत्र तच्चाभवत्तीर्थं पुण्यं सिद्धनिषेवितम् । येन सा कापिलैस्तात सेविता ऋषिभिः पुरा

Doon, yaon ay naging isang banal na tīrtha—mapalad at dinadalaw ng mga siddha—sapagkat noong unang panahon ito’y pinuntahan at sinamba ng mga Kapila-ṛṣi, mahal kong anak, at ng iba pang mga ṛṣi.

Verse 60

तेन सा कपिला नाम गीता पापक्षयंकरी । तत्र कोटिशतं साग्रं तीर्थानाममरेश्वरे

Kaya siya’y inaawit bilang “Kapilā,” ang tagapuksa ng mga kasalanan. Doon sa Amareśvara, may mahigit isang daang koṭi ng mga tīrtha.

Verse 61

अहोरात्रोषितो भूत्वा मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । दानं च विधिवद्दत्त्वा यथाशक्त्या द्विजोत्तमे

Ang sinumang manahan doon sa loob ng isang araw at isang gabi ay napapalaya sa lahat ng kasalanan. At kapag nagkaloob ng dāna nang ayon sa ritwal, ayon sa sariling kaya, sa isang dakilang brāhmaṇa—

Verse 62

ईश्वरानुग्रहात्सर्वं तत्र कोटिगुणं भवेत् । यस्मादनक्षरं रूपं प्रणवस्येह भारत

Sa biyaya ng Panginoon, ang lahat ng ginagawa roon ay nagiging koṭi-ulit ang bunga, O Bhārata; sapagkat sa pook na iyon ay naroroon ang di-nasisirang anyo ng Praṇava, ang Oṃ.

Verse 63

शिवस्वरूपस्य ततः कृतमात्राक्षरं भवेत् । तिर्यञ्चः पशवश्चैव वृक्षा गुल्मलतादयः

Kaya kahit ang pagbigkas lamang ng iisang pantig (ng Praṇava) ay nagiging pakikiisa sa sariling anyo ni Śiva. Maging ang mga ibon at hayop, at maging ang mga punò, palumpong, baging at iba pa, ay naiaangat doon.

Verse 64

तेऽपि तत्र क्षयं याताः स्वर्गं यान्ति न संशयः । विशल्या तत्र या प्रोक्ता तत्रैव तु महानदी

Sila man, kapag doon inabot ng kamatayan, ay napupunta sa langit—walang pag-aalinlangan. At naroon din ang pook na tinatawag na Viśalyā, sa tabi ng dakilang ilog na yaon.

Verse 65

स्नात्वा दत्त्वा यथान्यायं तत्रापि सुकृती भवेत् । तत्र देवगणाः सर्वे सकिन्नरमहोरगाः

Pagkaligo at pag-aalay ng mga kaloob doon ayon sa wastong tuntunin, nagkakamit ang tao ng banal na kabutihan. Doon naroroon ang lahat ng pangkat ng mga deva, kasama ang mga Kinnara at ang dakilang mga ahas.

Verse 66

यक्षराक्षसगन्धर्वा ऋषयश्च तपोधनाः । सर्वे समागतास्तां वै पश्यन्ति ह्यमरेश्वरे

Ang mga Yakṣa, Rākṣasa, Gandharva, at ang mga ṛṣi na may yaman ng tapas—lahat sila’y nagtitipon at minamasdan yaong banal na pook sa Amareśvara.

Verse 67

तैश्च सर्वैः समागम्य वन्दितौ तौ शुभौ कटौ । पुरा युगे महाघोरे सर्वलोकभयंकरे

At nang sila’y magkatipon-tipon, yaong dalawang mapalad na pampang ay pinarangalan at sinamba. Noong unang yugto, sa panahong lubhang kakila-kilabot at nakapangingilabot sa lahat ng daigdig, (naipahayag ang kadakilaan nito).

Verse 68

नर्मदायाः सुतस्तत्र सशल्यो विशलीकृतः । सर्वदेवैश्च ऋषिभिर्विशल्या तेन सा स्मृता

Doon, ang anak ni Narmadā na may nakabaong palaso ay ginawang ‘walang palaso’—pinagaling at inalis ang sugat. Kaya’t ng lahat ng mga deva at mga ṛṣi, siya/yaong pook ay inaalala bilang Viśalyā.

Verse 69

युधिष्ठिर उवाच । उत्पन्ना तु कथं तात विशल्या कपिला कथम् । कथं वा नर्मदापुत्रः शल्ययुक्तोऽभवन्मुने

Sinabi ni Yudhiṣṭhira: Paano, mahal na ginoo, nagmula si Viśalyā? At paano naman nagkaroon ng (baka) Kapilā? At paano, O muni, ang anak ni Narmadā ay nagkaroon ng nakabaong palaso?

Verse 70

आश्चर्यभूतं लोकस्य श्रोतुमिच्छामि सुव्रत

Nais kong pakinggan ang salaysay na ito, na isang kababalaghan sa sanlibutan, O ikaw na may dakilang panata.

Verse 71

श्रीमार्कण्डेय उवाच । पुरा दाक्षायणी नाम सहिता शूलपाणिना । क्रीडित्वा नर्मदातोये परया च मुदा नृप

Sinabi ni Śrī Mārkaṇḍeya: Noong unang panahon, si Dākṣāyaṇī, kasama si Śūlapāṇi (Śiva), ay naglaro sa mga tubig ng Narmadā nang may sukdulang galak, O hari.

Verse 72

जलादुत्तीर्य सहसा वस्त्रमन्यत्समाहरत् । देव्यास्तु स्नानवस्त्रं तत्पीडितं लीलया नृप

O hari, pag-ahon niya mula sa tubig nang biglaan, agad siyang kumuha ng ibang kasuotan; at ang telang panligo ng Diyosa ay mapaglarong piniga.

Verse 73

सहितानुचरीभिस्तु इन्द्रायुधनिभं भृशम् । तस्मिन्निष्पीड्यमाने तु वारि यन्निःसृतं तदा

At kasama ang kaniyang mga aliping kasama, mariin niyang piniga iyon, nagniningning na tila bahaghari ni Indra; at noon, ang tubig na lumabas mula roon ay nakita.

Verse 74

तस्मादियं सरिज्जज्ञे कपिलाख्या महानदी । संयोगादङ्गरागस्य वस्त्रोद्यत्कपिलं जलम्

Mula roon isinilang ang ilog na ito—ang dakilang ilog na tinatawag na Kapilā. Sa pagsasanib ng pahid sa katawan at ng tela, ang tubig ay naging kulay-kayumanggi.

Verse 75

गलितं तेन कपिला वर्णतो नामतोऽभवत् । तथा गन्धरसैर्युक्तं नानापुष्पैस्तु वासितम्

Kaya nang ito’y umagos, naging “Kapilā” ito—sa kulay at sa pangalan. Taglay rin nito ang bango at katas, pinabanguhan ng sari-saring bulaklak.

Verse 76

नानावर्णारुणं शुभ्रं वस्त्राद्यद्वारि निःसृतम् । पीड्यमानं करैः शुभ्रैस्तैस्तु पल्लवकोमलैः

Ang tubig na lumabas mula sa tela ay nagpakita ng maraming kulay—mapula at maningning. Pinipiga ito ng mapuputing kamay, malambot na gaya ng sariwang usbong.

Verse 77

कपिलं जलमिश्रैस्तु तस्मादेषा सरिद्वरा । कपिला चोच्यते तज्ज्ञैः पुराणार्थविशारदैः

Kaya dahil ang tubig nito’y nahalo sa kulay na kayumanggi, ang dakilang ilog na ito’y tinatawag na “Kapilā” ng mga nakaaalam, bihasa sa diwa ng mga Purāṇa.

Verse 78

एषा वै वस्त्रसम्भूता नर्मदातोयसम्भवा । महापुण्यतमा ज्ञेया कपिला सरिदुत्तमा

Ang Kapilā na ito’y tunay na nagmula sa isang tela, at isinilang mula sa mga tubig ng Narmadā. Kilalanin siya bilang pinakadakila sa kabanalan—Kapilā, ang pinakamainam sa mga ilog.