Sarga 7

Verse 1

. तस्यामात्या गुणैरासन्निक्ष्वाकोस्तु महात्मनः ।मन्त्रज्ञाश्चेङ्गितज्ञाश्च नित्यं प्रियहिते रताः ॥१॥

Ang dakilang haring mula sa angkan ni Ikṣvāku ay may mga ministro na hitik sa kabutihang-asal—dalubhasa sa payo, bihasa sa pagbasa ng kalooban sa mga palatandaan, at laging nakatuon sa ikalulugod at ikabubuti ng kanilang panginoon.

Verse 2

अष्टौ बभूवुर्वीरस्य तस्यामात्या यशस्विनः ।शुचयश्चानुरक्ताश्च राजकृत्येषु नित्यशः ॥२॥

Ang makapangyarihan at bantog na haring iyon (Daśaratha) ay nagkaroon ng walong ministro—malinis ang asal at tapat ang paglingap—na laging abala sa mga tungkulin ng paghahari.

Verse 3

धृष्टिर्जयन्तो विजयस्सिद्धार्थो ह्यर्थसाधकः ।अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चाष्टमोऽभवत् ॥३॥

Sila ay sina Dhṛṣṭi, Jayanta, Vijaya, Siddhārtha, Arthasādhaka, Aśoka, Mantrapāla—at bilang ikawalo, si Sumantra.

Verse 4

ऋत्विजौ द्वावभिमतौ तस्याऽऽस्तामृषिसत्तमौ ।वसिष्ठो वामदेवश्च मन्त्रिणश्च तथापरे ॥४॥

Mayroon siyang dalawang lubhang iginagalang na punong pari ng angkan—ang pinakadakila sa mga ṛṣi, sina Vasiṣṭha at Vāmadeva—at mayroon pa ring ibang mga tagapayo bukod sa kanila.

Verses 5-6

विद्याविनीता ह्रीमन्तः कुशला नियतेन्द्रियाः ।श्रीमन्तश्च महात्मानश्शास्त्रज्ञा दृढविक्रमाः ॥५॥कीर्तिमन्तः प्रणिहिताः यथावचनकारिणः ।तेजः क्षमायशःप्राप्ता स्मितपूर्वाभिभाषिणः ॥६॥

Sa paghahating ito ng mga taludtod, iisa rin ang paglalarawan: ang mga tauhan ng hari ay marunong at disiplinado, may hiya sa masama, bihasa at may pagpipigil sa sarili; may kasaganaan at marangal, batid ang mga śāstra at matatag sa tapang; bantog at mapagmatyag, tumutupad sa salita sa gawa; maningning, matiisin, pinararangalan, at mahinahon magsalita—nagsasalita nang may ngiti.

Verse 7

क्रोधात्कामार्थहेतोर्वा न ब्रूयुरनृतं वचः ।तेषामविदितं किञ्चित्स्वेषु नास्ति परेषु वा ।क्रियमाणं कृतं वापि चारेणापि चिकीर्षितम् ॥७॥

Mula man sa galit, sa pagnanasa, o sa hangaring pakinabang, hindi sila magsasalita ng kasinungalingan. Walang anumang bagay—sa kanilang panig man o sa panig ng kalaban—na hindi nila nalalaman: ang ginagawa, ang nagawa, at ang binabalak, maging sa pamamagitan ng mga espiya.

Verse 8

कुशला व्यवहारेषु सौहृदेषु परीक्षिताः ।प्राप्तकालं तु ते दण्डं धारयेयुस्सुतेष्वपि ॥८॥

Bihasa sila sa mga gawaing pang-araw-araw at subok sa pagkakaibigan; at kapag dumating ang wastong panahon, ipatutupad nila ang parusa—kahit sa mga usaping may kinalaman sa sarili nilang mga anak.

Verse 9

कोशसङ्ग्रहणे युक्ता बलस्य च परिग्रहे ।अहितं चापि पुरुषं न विहिंस्युरदूषकम् ॥९॥

Sanay sila sa pag-iipon ng yaman ng kaharian at sa pagpapanatili ng hukbo; gayunman, hindi nila sasaktan kahit ang taong may masamang kalooban, kung siya’y walang pagkakasala.

Verse 10

वीराश्च नियतोत्साहा राजशास्त्रमनुष्ठिताः ।शुचीनां रक्षितारश्च नित्यं विषयवासिनाम् ॥१०॥

Sila’y mga bayani at matatag ang loob, tapat na nagsasagawa ng mga alituntunin ng pamamahala; at palagi nilang pinangangalagaan ang mga matutuwid na naninirahan sa buong kaharian.

Verse 11

ब्रह्म क्षत्रमहिंसन्तस्ते कोशं समपूरयन् ।सुतीक्ष्णदण्डास्संप्रेक्ष्य पुरुषस्य बलाबलम् ॥११॥

Nang hindi sinasaktan ang mga brāhmaṇa at mga kṣatriya, pinuno nila ang kabang-yaman; at matapos timbangin ang lakas at kahinaan ng tao, nagpatupad sila ng parusang mahigpit at mabisa.

Verse 12

शुचीनामेकबुद्धीनां सर्वेषां सम्प्रजानताम् ।नासीत्पुरे वा राष्ट्रे वा मृषावादी नरः क्वचित् ॥१२॥

Dahil ang mga tagapangasiwa ay malinis ang asal at iisa ang diwa, wala saanman—sa lungsod man o sa kanayunan—ang taong namumuhay sa kasinungalingan.

Verse 13

कश्चिन्न दुष्टस्तत्रासीत्परदाररतो नरः ।प्रशान्तं सर्वमेवासीद्राष्ट्रं पुरवरं च तत् ॥१३॥

Sa kahariang iyon ay wala ni isang masamang tao, ni sinumang nag-iimbot sa asawa ng iba; ang buong bansa, pati ang marangal na kabisera, ay nanatiling payapa at maayos.

Verse 14

सुवाससस्सुवेषाश्च ते च सर्वे सुशीलिनः ।हितार्थं च नरेन्द्रस्य जाग्रतो नयचक्षुषा ॥१४॥

Lahat sila’y may marangal na kasuotan at palamuti, at may dakilang asal; taglay ang mata ng wastong pamamahala, sila’y laging gising at mapagmatyag para sa kapakanan ng hari.

Verse 15

गुरोर्गुणगृहीताश्च प्रख्याताश्च पराक्रमे ।विदेशेष्वपि विज्ञातास्सर्वतो बुद्धिनिश्चयात् ॥१५॥

Tinanggap nila ang mga kabutihang-asal mula sa mga nakatatanda at bantog sa kagitingan; sa matibay na paghatol sa lahat ng bagay, sila’y nakilala maging sa mga banyagang lupain.

Verses 16-17

सन्धिविग्रहतत्त्वज्ञाः प्रकृत्या सम्पदान्विताः ॥१६॥मन्त्रसंवरणे शक्ताश्श्लक्ष्णास्सूक्ष्मासु बुद्धिषु ।नीतिशास्त्रविशेषज्ञास्सततं प्रियवादिनः ॥१७॥

Batid nila ang tunay na diwa ng pakikipag-alyansa at pakikidigma; likás na may kasaganaan, mahusay mag-ingat ng lihim na payo, pino at masusi ang talino—dalubhasa sa agham ng pamamahala—at laging magiliw ang pananalita.

Verse 18

ईदृशैस्तैरमात्यैस्तु राजा दशरथोऽनघः ।उपपन्नो गुणोपेतैरन्वशासद्वसुन्धराम् ॥१८॥

Sa gayong mga ministro na puspos ng mga katangian, ang walang dungis na haring Daśaratha ay napaliligiran; at sa wastong kaayusan ay pinamahalaan niya ang daigdig.

Verses 19-20

अवेक्षमाणश्चारेण प्रजा धर्मेण रञ्जयन् ।प्रजानां पालनं कुर्वन्नधर्मान्परिवर्जयन् ॥१९॥विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु वदान्यस्सत्यसङ्गरः ।स तत्र पुरुषव्याघ्रश्शशास पृथिवीमिमाम् ॥२०॥

Sa pamamagitan ng kanyang mga tiktik ay nagbabantay siya; pinangangalagaan ang mga mamamayan, pinasasaya sila sa pamamagitan ng dharma, at iniiwasan ang adharma. Bantog sa tatlong daigdig bilang mapagbigay at di-natitinag sa katotohanan, yaong tigre sa mga tao ay namahala sa daigdig na ito roon sa Ayodhyā ayon sa dharma.

Verse 21

नाध्यगच्छद्विशिष्टं वा तुल्यं वा शत्रुमात्मनः ।मित्रवान्नतसामन्तः प्रतापहतकण्टकः ॥२१॥स शशास जगद्राजा दिवं देवपतिर्यथा ।

Wala siyang natagpuang kaaway na hihigit o kapantay man sa kanya. Sagana sa mga kapanalig, napasuko ang mga karatig-hari, at ang mga tinik na kaaway ay napuksa ng kanyang tapang; kaya ang haring iyon ng daigdig ay namahala na gaya ng Panginoon ng mga diyos na naghahari sa langit.

Verse 22

तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहिते नियुक्तै र्वृतोऽनुरक्तैः कुशलैस्समर्थैः ।स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्त स्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्कः ॥२२॥

Napapaligiran siya ng mga ministrong itinalaga para sa payong ikabubuti niya—tapat, bihasa, at may kakayahan—kaya ang hari ay nagkamit ng ningning, na gaya ng sumisikat na araw na puspos ng maningning na sinag.