
विश्वामित्रस्य यज्ञरक्षा-याचना (Visvamitra Requests Rama for Yajna-Protection)
बालकाण्ड
Sa Sarga 19 ay isang masinsing pag-uusap sa korte kung saan tumugon si Viśvāmitra sa magalang na pananalita ni Daśaratha at inihayag ang mabigat na suliranin: dalawang nag-aanyong-bagong rākṣasa, sina Mārīca at Subāhu, ang sumisira sa kanyang yajña sa pamamagitan ng pag-ulan ng laman at dugo sa dambana habang papalapit sa ganap na pagtatapos ang banal na pagdiriwang. Dahil nakatali sa disiplina ng sakripisyo, tumanggi ang rishi na ilabas ang galit sa pamamagitan ng sumpa; sa halip, pinili niya ang lunas na ayon sa dharma—ang tulong ng hari. Hiniling niya kay Daśaratha na ipagkatiwala si Rāma, ang panganay na anak na matapang at tapat sa sariling lakas, sa loob ng sampung gabi upang bantayan ang yajña nang hindi naaantala ang itinakdang oras. Pinatibay ni Viśvāmitra ang pakiusap sa mga katiyakan: sa ilalim ng kanyang pag-aaruga at sa banal na tejas ni Rāma, hindi makatatagal ang mga demonyo; at ipinangako niya ang mga pagpapalang magpapalaganap ng katanyagan ni Rāma sa tatlong daigdig. Itinakda rin niya ang wastong pamamaraan—palayain si Rāma lamang sa pagsang-ayon ng mga tagapayo at ng mga pantas na pinangungunahan ni Vasiṣṭha. Nagtatapos ang sarga sa takot na dalamhati at pagkabalisa ni Daśaratha, na nagpapakita ng tensiyon sa pagitan ng pag-ibig ng ama at ng dharma ng kaharian.
Verse 1
तच्छ्रुत्वा राजसिंहस्य वाक्यमद्भुतविस्तरम्।हृष्टरोमा महातेजा विश्वामित्रोऽभ्यभाषत।।।।
Nang marinig ang mga salita ng haring tulad ng leon—kamangha-mangha at ganap ang pagsasalaysay—ang makapangyarihang si Viśvāmitra, kinilabutan sa tuwa, ay nagsalita bilang tugon.
Verse 2
सदृशं राजशार्दूल तवैतद्भुवि नान्यथा।महावंशप्रसूतस्य वसिष्ठव्यपदेशिन:।।।।
O tigre sa mga hari, ang ganitong asal ay angkop sa iyo sa lupaing ito—isinilang sa dakilang angkan at hinubog sa disiplina ni Vasiṣṭha; hindi ito maaaring maging iba.
Verse 3
यत्तु मे हृद्गतं वाक्यं तस्य कार्यस्य निश्चयम्।कुरूष्व राजशार्दूल भव सत्यप्रतिश्रव:।।।।
O tigre sa mga hari, sasabihin ko ang salitang nasa aking puso; pagpasiyahan mo ang dapat gawin, at manatiling tapat sa iyong pangako.
Verse 4
अहंनियममातिष्ठे सिध्यर्थं पुरुषर्षभ।तस्य विघ्नकरौ द्वौ तु राक्षसौ कामरूपिणौ।।।।
O pinakamainam sa mga tao, ako’y nagsasagawa ng mahigpit na panata upang magtagumpay ang aking banal na ritwal; ngunit dalawang rākṣasa na nag-iiba-iba ng anyo ang humahadlang dito.
Verse 5
व्रते मे बहुशश्चीर्णे समाप्त्यां राक्षसाविमौ।मारीचश्च सुबाहुश्च वीर्यवन्तौ सुशिक्षितौ।।।।समांसरुधिरौघेण वेदिं तामभ्यवर्षताम्।
Nang ang aking panata, na maraming ulit kong isinagawa, ay malapit nang matapos, yaong dalawang rākṣasa—sina Mārīca at Subāhu, malalakas at bihasa—ay nagpaulan sa dambana ng rumaragasang dugo na may halong laman.
Verse 6
अवधूते तथाभूते तस्मिन्नियमनिश्चये।।।।कृतश्रमो निरुत्साहस्तस्माद्देशादपाक्रमे।
Nang ang matatag na panatang pagtalima ay winasak at napawi, ako—pagod sa pagsisikap at nawalan ng sigla—ay umurong mula sa lupaing yaon.
Verse 7
न च मे क्रोधमुत्स्रष्टुं बुद्धिर्भवति पार्थिव।।।।तथा भूता हि सा चर्या न शापस्तत्र मुच्यते।
O hari, hindi ako pinahihintulutan ng aking isip na pakawalan ang galit; ganyan ang disiplina ng ritong yaon—sa sandaling iyon, walang sumpang dapat bitawan.
Verse 8
स्वपुत्रं राजशार्दूल रामं सत्यपराक्रमम्।।।।काकपक्षधरं शूरं ज्येष्ठं मे दातुमर्हसि।
O tigre sa mga hari, marapat mong ipagkatiwala sa akin ang iyong sariling anak—si Rama, ang panganay—matapang, may kabataang hibla sa gilid ng buhok, at tapat sa tunay na lakas.
Verse 9
शक्तो ह्येष मया गुप्तो दिव्येन स्वेन तेजसा।।।।राक्षसा ये विकर्तारस्तेषामपि विनाशने।
Sapagkat siya’y may kakayahan—iniingatan ko at ng sarili niyang banal na ningning—maging sa paglipol sa mga raksasang gumagawa ng gayong panggugulo.
Verse 10
श्रेयश्चास्मै प्रदास्यामि बहुरूपं न संशय:।।।।त्रयाणामपि लोकानां येन ख्यातिं गमिष्यति।
Ipagkakaloob ko sa kanya ang sari-saring pagpapala para sa kanyang ikabubuti—walang alinlangan—na sa pamamagitan nito’y magkakamit siya ng katanyagan sa tatlong daigdig.
Verse 11
न च तौ राममासाद्य शक्तौ स्थातुं कथञ्चन।।।।न च तौ राघवादन्यो हन्तुमुत्सहते पुमान्।
Pagkatagpo nila kay Rāma, ang dalawang iyon ay hindi makatatayo ni sa anong paraan; at maliban kay Rāghava, wala nang ibang taong may lakas na pumatay sa kanila.
Verse 12
वीर्योत्सिक्तौ हि तौ पापौ कालपाशवशं गतौ।।।।रामस्य राजशार्दूल न पर्याप्तौ महात्मन:।
Ang dalawang masamang iyon, nalalasing sa kanilang lakas, ay napasailalim na sa tali ni Kamatayan. O tigre sa mga hari, hindi sila katapat ng dakilang-loob na si Rāma.
Verse 13
न च पुत्रकृतस्नेहं कर्तुमर्हसि पार्थिव।।।।अहं ते प्रतिजानामि हतौ तौ विद्धि राक्षसौ।
O hari, hindi mo nararapat hayaang manaig ang pag-ibig ng ama. Ipinangangako ko sa iyo—tiyakin mong mapapatay ang dalawang rākṣasa na iyon.
Verse 14
अहं वेद्मि महात्मानं रामं सत्यपराक्रमम्।।।।वसिष्ठोऽपि महातेजा ये चेमे तपसि स्थिता:।
Nalalaman ko si Rāma, ang dakilang may banal na loob, na ang tapang ay tapat sa katotohanan; at si Vasiṣṭha na maningning sa tejas, gayundin ang mga rishi na nakatatag sa tapas—kilala rin nila Siya.
Verse 15
यदि ते धर्मलाभं च यशश्च परमं भुवि।।।।स्थितमिच्छसि राजेन्द्र रामं मे दातुमर्हसि।
O hari ng mga hari, kung ninanais mo ang pakinabang ng dharma at ang pinakamataas at nananatiling dangal sa daigdig, nararapat na ipagkatiwala mo sa akin si Rāma.
Verse 16
यदिह्यनुज्ञां काकुत्स्थ ददते तव मन्त्रिण:।।।।वसिष्ठप्रमुखा: सर्वे ततो रामं विसर्जय।
O Kakutstha, kung ang iyong mga tagapayo—na pinangungunahan ni Vasiṣṭha—ay magbigay ng pahintulot, saka mo ipadala si Rāma.
Verse 17
अभिप्रेतमसंसक्तमात्मजं दातुमर्हसि।।।।दशरात्रं हि यज्ञस्य रामं राजीवलोचनम्।
Nararapat mong ipagkatiwala ang iyong minamahal na anak, ang lotus-eyed na si Rāma, nang walang kapit na pagdikit; sapagkat sa sampung gabi ng yajña ay kailangan siya.
Verse 18
नात्येति कालो यज्ञस्य यथाऽयं मम राघव।।।।तथा कुरुष्व भद्रं ते मा च शोके मन: कृथा:।
O Rāghava, gawin mo ito upang hindi maantala ang panahon ng aking yajña. Nawa’y mapasa iyo ang kabutihan; huwag mong hayaang lumubog sa dalamhati ang iyong isipan.
Verse 19
इत्येवमुक्त्वा धर्मात्मा धर्मार्थसहितं वच:।।।।विरराम महातेजा विश्वामित्रो महामुनि:।
Pagkasabi ng gayong mga salitang puspos ng dharma at wastong layon, ang dakilang muni na si Viśvāmitra—maningning sa kapangyarihan—ay tumahimik.
Verse 20
स तन्निशम्य राजेन्द्रो विश्वामित्रवचश्शुभम्।।।।शोकमभ्यगमत्तीव्रं व्यषीदत भयान्वित:।
Nang marinig ng hari ang mapalad na mga salita ni Viśvāmitra, siya’y sinakmal ng matinding dalamhati; sa takot, siya’y nanlumo.
Verse 21
इति हृदयमनोविदारणंमुनिवचनं तदतीव शुश्रुवान्।नरपतिरभवन्महांस्तदाव्यथितमना: प्रचचाल चासनात्।।।।
Nang marinig ng hari ang salita ng muni—salitang sumasaksak sa puso at isip—siya, ang dakilang narapati, ay lubhang nabagabag, at tila nayanig na mahuhulog sa trono.
Verse 22
O pinakamainam sa mga tao, ako’y nagsasagawa ng mahigpit na panata upang magtagumpay ang aking banal na ritwal; ngunit dalawang rākṣasa na nag-iiba-iba ng anyo ang humahadlang dito.
The pivotal action is Viśvāmitra’s demand that Daśaratha entrust Rāma for yajña-protection. The ethical dilemma is Daśaratha’s conflict between putrakṛta-sneha (paternal attachment) and the king’s obligation to support ascetic rites and uphold public dharma through timely, consent-backed decision-making.
Dharma is portrayed as disciplined action within constraints: Viśvāmitra does not curse because the sacrificial context requires restraint, so he seeks a lawful remedy through royal cooperation. The sarga teaches that righteous ends (protecting yajña) should be pursued through procedurally legitimate means (counsel and sage consent) and with detachment from private emotion.
The key cultural landmark is the yajña-vedi (altar), symbolizing ritual order and social stability. The imagery of trailokya (three worlds) frames fame as a cosmological measure of merit, while the courtly setting—ministers and sages led by Vasiṣṭha—highlights the governance tradition where royal decisions are validated by spiritual authority.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.