Kāmākṣā-māhātmya (Glory of Kāmākṣā) with Siddhanātha Account

Verse 1

अथ सिद्धनाथचरित्रसहितं कामाक्षा माहात्म्यं प्रारभ्यते । मोहिन्युवाच । श्रुतं कामोदकाख्यानं पापघ्नं पुण्यदं नृणाम् । सांप्रतं श्रोतुमिच्छामि कामाक्षायाः फलं द्विज ॥ १ ॥

Ngayon ay sinisimulan ang Māhātmya ni Kāmākṣā, kasama ang salaysay ni Siddhanātha. Sinabi ni Mohinī: “Narinig ko na ang salaysay ng Kāmōdaka, na pumupuksa ng kasalanan at nagbibigay ng kabutihang-loob sa mga tao. Ngayon ay nais kong marinig, O dvija (dalawang-ulit na isinilang), ang bunga ng Kāmākṣā.”

Verse 2

वसुरुवाच । कामाक्षा परमा देवी पूर्वस्यां दिशि संस्थिता । सागरानूपतटगा कलौ सिद्धिप्रदा नृणाम् ॥ २ ॥

Sinabi ni Vasu: “Si Kāmākṣā ang Kataas-taasang Diyosa, na nakaluklok sa silangang dako. Nasa pampang ng karagatan at sa latian ng baybayin, at sa panahon ng Kali-yuga ay nagkakaloob siya ng siddhi (kaganapan) sa mga tao.”

Verse 3

यस्तत्र गत्वा कामाक्षां संपूज्य नियताशनः । तिष्ठेदेकां निशां भद्रे स पश्येत्तां दृढासनः ॥ ३ ॥

Sinumang pumunta roon at marapat na sumamba kay Kāmākṣī, na may disiplin sa pagkain, at manatili roon sa loob ng isang gabi lamang, O mapalad—na matatag ang loob—ay magkakamit ng darśana, ang banal na pagtanaw sa Kanya.

Verse 4

सा देवी भीमरूपेण याति संदर्शनं नृणाम् । तां दृष्ट्वा न चलेद्यो वै स सिद्धिं वांछितां लभेत् ॥ ४ ॥

Ang Diyosang iyon ay nagpapakita sa mga tao sa anyong nakapanghihilakbot. Ang sinumang makakita sa Kanya at hindi manginig o umurong—siya nga ay makakamit ang ninanais na siddhi, ang ganap na katuparan.

Verse 5

यस्तु दृष्ट्वा सुरेशानीं कामाक्षां भीमरूपिणीम् । आसनाच्चलितः सद्यः स विक्षिप्तो भवेद्ध्रुवम् ॥ ५ ॥

Sinumang makakita kay Sureśānī—si Kāmākṣī sa anyong nakapanghihilakbot—at agad tumindig mula sa upuan, siya’y tiyak na magugulo at magiging di-matatag ang isip.

Verse 6

तत्रास्ते पार्वतीपुत्रः सिद्धनाथो वरानने । उग्रे तपसि लोकैः स प्रेक्ष्यते न कदाचन ॥ ६ ॥

Doon nananahan si Siddhanātha, ang anak ni Pārvatī; O marikit ang mukha. Nalulubog siya sa matinding tapasya, kaya’t hindi kailanman nakikita ng karaniwang tao.

Verse 7

कृतत्रेताद्वापरेषु प्रत्यक्षं दृश्यतेऽखिलैः । कलावंतर्हितस्तिष्ठेद्यावत्पादः कलेर्व्रजेत् ॥ ७ ॥

Sa mga yugto ng Kṛta, Tretā, at Dvāpara, ito’y tuwirang nakikita ng lahat. Ngunit sa yugto ng Kali, ito’y nananatiling nakatago—hanggang lumipas ang huling bahagi ng Kali-yuga.

Verse 8

कलेः पादे गते चैकस्मिन्घोरे च धरातले । स वै प्रत्यक्षतां प्राप्य साधयेदखिलं जनम् ॥ ८ ॥

Kapag pumasok na ang isang bahagi ng Panahong Kali—at naging kakila-kilabot ang daigdig—siya ay mahahayag sa harap ng lahat at pasasailalimin ang buong sambayanan upang maisakatuparan ang kanyang layon.

Verse 9

मोहिनाद्यैरुपायैस्तु म्लेच्छप्रायाञ्जनांस्तदा । कृत्वा वशे महाभागे गमयेत्त्रिपदं कलेः ॥ ९ ॥

Pagkaraan, O lubhang mapalad, sa pamamagitan ng mga paraang gaya ng panlilinlang at iba pang pakana, kaniyang pasusukuin ang mga taong halos naging tulad ng mleccha, at aakayin sila sa tatluhang landas ng Panahong Kali.

Verse 10

यस्तत्र गत्वा सिद्धेशं भक्तिभावसमन्वितः । चिंतयेद्वर्षमात्रं तु कामाक्षां नित्यदार्चयन् ॥ १० ॥

Sinumang pumaroon doon at puspos ng bhakti, magnilay kay Siddheśa at sa loob ng isang buong taon ay walang patid na sumamba kay Kāmākṣā, ay makakamit ang ipinangakong bungang espirituwal ng banal na pagsasanay na iyon.

Verse 11

स लभेद्दर्शनं स्वप्ने दर्शनांते समाहितः । सूचितां तेन सिद्धिं स लब्ध्वा सिद्धो भवेद्भुवि ॥ ११ ॥

Makakamtan niya ang darśana sa panaginip; at sa pagtatapos ng pangitain, sa pusong nakatuon at payapa, matatamo niya ang siddhi na ipinahiwatig nito—kaya siya’y nagiging ganap na natupad dito sa lupa.

Verse 12

विचरेत्सर्वलोकानां कामनाः पूरयञ्शुभे । त्रिलोक्यां यानि वस्तूनि तानि संकर्षयेद्वरात् ॥ १२ ॥

O mapalad, makalilibot siya sa lahat ng mga daigdig at tutuparin ang mga ninanais; at anumang bagay sa tatlong daigdig ay maaari niyang hilahin papalapit sa sarili sa bisa ng ipinagkaloob na biyaya.

Verse 13

स मत्स्यनाथः किल तत्र संस्थो विज्ञानपारंगम एव भद्रे । चचार लोकाभिमतं वितन्वंस्तपोऽतिघोरं न च याति दृष्टिम् ॥ १३ ॥

Doon, si Matsyanātha ay tunay na nanatiling matatag—O mapalad na ginang—ganap sa mataas na kaalaman. Siya’y lumibot, tinutupad ang ninanais ng mga tao, habang nagsasagawa ng napakahigpit na tapasya, at gayunma’y hindi nasasaklaw ng karaniwang paningin.

Verse 14

युगान्यनेकानि पुरा भ्रमित्वा लोकान्समग्रानहतेष्टगत्या । तपस्थितोऽद्यास्ति महानुभावो न कालवेगेन शुभेऽभिभूतः ॥ १४ ॥

Noong unang panahon, siya’y gumala sa maraming yuga at sa lahat ng daigdig, lumalakad sa landas na ninanais at di napipigil. Ngayon, ang dakilang kaluluwang iyon ay matatag sa tapasya; ni ang rumaragasang lakas ng Panahon ay hindi siya nadadaig, sapagkat nananatili siya sa kabanalan at pagpapala.

Verse 15

गंडांतजातस्तु पुराभवेऽभूद्द्विजस्य कस्यापि सुतः सुभद्रे । स जातमात्रः किल पुष्कराख्ये द्वीपेऽस्य पित्रा ह्युदधौ विसृष्टः ॥ १५ ॥

O mapalad na ginang, noong unang panahon ay may isang anak na lalaki ng isang brāhmaṇa na isinilang sa sandaling gaṇḍānta. Pagkapanganak na pagkapanganak, ayon sa salaysay, itinapon siya ng ama sa dagat sa isang pulo na tinatawag na Puṣkara.

Verse 16

प्रक्षिप्तमात्रं किल तत्र बालं मत्स्योऽग्रसीत्कोऽपि विधेर्नियोगात् । तत्र स्थितोऽनेकयुगानि सोऽभूत्कालस्य गत्या ह्यजरामरांगः ॥ १६ ॥

Pagkaibato pa lamang ng bata sa tubig, isang isda—ayon sa utos ng tadhana—ang lumamon sa kanya. Nanatili siya sa loob nito sa maraming yuga, at sa pagdaloy ng panahon ay nagkamit ng katawang walang pagtanda at walang kamatayan.

Verse 17

ततः कदाचित्प्रियया प्रदिष्टो महेश्वरः सार्द्धमगप्रसूत्या । तत्त्वोपदेशाय जगाम भद्रे स लोकलोकाच लमप्रमेयः ॥ १७ ॥

Pagkaraan, minsan, sa pag-uudyok ng kanyang minamahal, si Mahādeva—kasama ang anak na babae ng Bundok—ay naglakbay, O mapalad na ginang, upang magturo ng katotohanan. Ang Panginoong di-masusukat na iyon ay dumating sa Bundok Lokāloka.

Verse 18

तत्सौम्यश्रृंगे मणिभिः प्रदीप्ते स्थित्वा क्षणार्द्धं हरिमग्नचेताः । देवीमुमां संप्रतिबोध्य शक्त्या तालत्रयेणाप्यभिभूय सत्त्वान् ॥ १८ ॥

Tumindig siya nang kalahating sandali sa kaibig-ibig na tuktok na nagliliwanag sa mga hiyas; ang isip niya’y lubos na nakalubog kay Hari. Sa sariling kapangyarihan ay ginising niya ang Diyosa Umā, at sa pagdaig sa mga nilalang kahit hanggang sukat na tatlong tāla, siya’y nanaig sa kanila.

Verse 19

उवाच तत्त्वं सुरहस्यभूतं यद्द्वादशार्णार्थनिजस्वरूपम् । ततस्तु सा शैलसुता महेशं मारांतक यावदभिप्रणम्य ॥ १९ ॥

Pagkaraan, ipinahayag niya ang pinakamataas na katotohanan—isang lihim maging sa mga diyos—ang tunay na likas na nasa kahulugan ng labindalawang-pantig na mantra. Noon, ang Anak ng Bundok (Pārvatī) ay lubos na nagpatirapa kay Maheśa, ang pumatay kay Māra (Kāma), at nagpatuloy sa pakikinig.

Verse 20

अज्ञाय तत्त्वं समवस्थिताऽभूत्तावत्स मत्स्यस्तु महार्णवस्थः । द्रुतं समुत्प्लुत्य जगाम श्रृंगं यो विप्रबालो ह्युदरे स्थितोऽस्य स तत्त्वसिद्धोऽखिलबंधमुक्तः ॥ २० ॥

Nang maunawaan ang katotohanan, siya’y naging matatag sa wastong kaalaman. Pagkaraan, ang isdang yaon na nananahan sa dakilang karagatan ay mabilis na lumundag at nagtungo sa tuktok ng bundok. Ang batang brahmana sa loob ng tiyan nito ay naging ganap sa pagsasakatuparan ng Katotohanan at napalaya sa lahat ng gapos.

Verse 21

निर्गम्य मत्स्योदरतः शुभास्ये नमः प्रचक्रे भवयोः पुरस्तात् । विज्ञाततत्त्वोऽपि महेश्वरस्तं पप्रच्छ तद्गर्भगतेर्निदानम् ॥ २१ ॥

Lumabas mula sa tiyan ng isda ang may mapalad na mukha at nag-alay ng pagyukod sa harap ng dalawang Bhava. At si Maheśvara (Mahādeva), bagaman batid na ang katotohanan, ay nagtanong sa kanya tungkol sa sanhi ng kanyang pagpasok sa sinapupunan (sa loob ng isda).

Verse 22

स वर्णयामास यथार्थमेव तयोः पुरः सर्वमपि प्रवृत्तम् । आकर्ण्य तद्वृत्तमनुप्रसन्ना सोमा महेशानुमतिं च कृत्वा ॥ २२ ॥

Isinalaysay niya sa harap nilang dalawa ang lahat ng naganap, ayon sa tunay na pangyayari. Nang marinig ang salaysay na iyon, si Somā ay lubos na nalugod; at matapos ding makamit ang pagsang-ayon ni Maheśa, siya’y kumilos nang nararapat.

Verse 23

तं कल्पयामास सुतं शुभांगे सोत्संग आस्थाप्य चुचुंब वक्त्रम् । सुतो ममायं किल मत्स्यनाथो विज्ञाततत्त्वोऽखिलसिद्धनाथः ॥ २३ ॥

Inari niya siya bilang anak; ang babaeng may mapalad na anyo ay iniluklok siya sa kandungan at hinalikan ang kanyang mukha, na nagsasabi: “Ito nga ang aking anak—si Matsyanātha—ang nakakabatid ng katotohanan, ang Panginoon ng lahat ng Siddha.”

Verse 24

निजेच्छया संप्रति यातु लोकान्कीर्तिं वितन्वन्सुखमावयोश्च । ततः प्रभृत्येष सुतोंऽबिकाया लोकान्समग्रान्प्रविहृत्य कामम् ॥ २४ ॥

“Ngayon, ayon sa sariling kalooban niya, hayaang magtungo siya sa mga daigdig, palaganapin ang kanyang katanyagan at maghatid ng ligaya sa ating dalawa. Mula noon, ang anak ni Ambikā ay malayang naglibot at naglaro sa lahat ng mga mundo upang tuparin ang kanyang ninanais.”

Verse 25

तत्सिद्धपीठं समवाप्य तत्र तपस्युपादिष्ट इवास्थितोऽस्ति । तं सिद्धनाथं मनसा विचिंत्य नरो भवेत्सिद्धसमस्तकामः ॥ २५ ॥

Pagdating sa Siddhapīṭha, nananatili roon ang tao na waring tinuruan ng pag-aayuno at pagninilay. Sa pagninilay sa isip sa Panginoon ng mga Siddha, si Siddhanātha, nagiging ganap ang tao sa pagtamo ng lahat ng ninanais.

Verse 26

संप्राप्य विद्यां निजवाक्यवाहे निमज्जयेत्पंडितवर्गजातम् । एतां कथां तस्य जगत्पवित्रां श्रृणोति यः कर्णपथप्रयाताम् ॥ २६ ॥

Pagkamit ng tunay na kaalaman, dapat ilubog ng tao ang buong kapulungan ng mga pantas sa agos ng kanyang sariling pananalita. Sinumang makinig sa salaysay na ito—na nagpapadalisay sa sanlibutan—habang pumapasok sa landas ng tainga, ay napapadalisay dahil dito.

Verse 27

स चाभिकामं समवाप्य भूमौ स्वर्गं प्रयात्येव सुरार्चितांघ्रिः । एतन्मया ते कथितं सुनेत्रे श्रीसिद्धनाथस्य चरित्रयुक्तम् । कामाक्षमाहात्म्यमघघ्नमाद्यं भूयोऽपि किं ते प्रवदामि भद्रे ॥ २७ ॥

At siya—na ang mga paa ay sinasamba ng mga diyos—pagkatamo ng ninanais dito sa lupa, tunay na nagtutungo sa langit. Kaya, O may magagandang mata, isinalaysay ko na sa iyo ang sinaunang kadakilaan ni Kāmākṣī na pumupuksa ng kasalanan, kalakip ang banal na kasaysayan ni Śrī Siddhanātha. O mapalad na ginang, ano pa ang maidaragdag kong sasabihin sa iyo?

Verse 28

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे बृहदुपाख्याने उत्तरभागे वसुमोहिनीसंवादे सिद्धनाथचरित्रयुक्तं कामाक्षामाहात्म्यं । नामैकोनसप्ततितमोऽध्यायः ॥ ६९ ॥

Sa ganito nagtatapos ang ika-animnapu’t siyam na kabanata, na tinatawag na “Kaluwalhatian ni Kāmākṣā,” kalakip ang salaysay ni Siddhanātha, sa pag-uusap nina Vasu at Mohinī, sa Uttara-bhāga ng Dakilang Salaysay ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.