The Greatness of Offering Piṇḍas at Viṣṇvādipada (Viṣṇupada) — Gayā Śrāddha Procedure and Fruits

Verse 1

वसुरुवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि भुक्तिमुक्तिप्रदायकम् । तृतीयदिवसे कृत्यं गयासंगफलप्रदम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Vasu: Ngayon ay malinaw kong ipapahayag sa iyo ang ritwal na dapat gawin sa ikatlong araw—yaong nagbibigay kapwa ng ginhawang makamundo at ng paglaya, at nagbubunga ng bisa ng pakikipag-ugnay sa Gayā.

Verse 2

स्नात्वा तु ब्रह्मसरसि श्राद्धं कुर्यात्सपिंडकम् । स्नानं करोमि तीर्थेऽस्मिन्नृणत्रयविमुक्तये ॥ २ ॥

Pagkatapos maligo sa Lawa ni Brahmā (Brahma-saras), dapat isagawa ang śrāddha na may mga handog para sa mga sapinda, ang mga kamag-anak na kapantay ng lahi. Sa pagbigkas, “Naliligo ako sa banal na tawiran na ito upang mapalaya sa tatlong utang,” isagawa ang pagligo sa tīrtha na ito.

Verse 3

श्राद्धाय पिंडदानाय तर्पणायार्थसिद्धये । तत्कूपयूपयोर्मध्ये कुर्वंस्तारयते पितॄन् ॥ ३ ॥

Upang isagawa ang śrāddha, maghandog ng piṇḍa-dāna (mga bolang kanin) at magsagawa ng tarpaṇa (pagbuhos ng tubig-alay) upang magbunga ang ritwal—ang sinumang gumawa nito sa pagitan ng balon at ng haliging yūpa ay nag-aangat sa mga Pitṛ (ninuno).

Verse 4

स्नानं कृत्वच्छ्रितो यूपो ब्रह्मणो यूप इत्युत । कृत्वा ब्रह्मसरः श्राद्धं ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ॥ ४ ॥

Pagkatapos maligo, manalig sa haliging yūpa na tinatawag na “Yūpa ni Brahmā.” At sa pagsasagawa ng śrāddha sa Brahma-saras (banal na lawa ni Brahmā), inaakay niya ang mga Pitṛ tungo sa Brahma-loka, daigdig ni Brahmā.

Verse 5

गोप्रचार समीपस्था आम्रा ब्रह्मप्रकल्पिताः । तेषां सेचनमात्रेण पितरो मोक्षगामिनः ॥ ५ ॥

Malapit sa pastulan ng mga baka ay may mga punong mangga na itinatag ni Brahmā. Sa pagdidilig lamang sa mga ito, ang mga ninuno ay tumutungo sa mokṣa, ang paglaya.

Verse 6

आम्रं ब्रह्मसरोद्भूतं सर्वदेवमयं विभुम् । विष्णुरूपं प्रसिंचामि पितॄणां चैव मुक्तये ॥ ६ ॥

Iwinawisik ko ang tubig-alay sa punong manggang ito—isinilang mula sa Brahma-saras, puspos ng kabanalan ng lahat ng mga deva, makapangyarihan sa lahat, at nasa anyo ni Viṣṇu—para sa paglaya ng mga Pitṛ (ninuno).

Verse 7

एको मुनिः कुम्भकुशाग्रहस्त आम्रस्य मूले सलिलं ददाति । आम्राश्च सिक्ताः पितरश्च तृप्ता एका क्रिया व्द्यर्थकरीप्रसिद्धा । आचम्य मूले सलिलं ददानो नोपेक्षणीयो विबुधैर्मनुष्यः ॥ ७ ॥

Isang nag-iisang muni, tangan ang banga ng tubig at ang dulo ng damong kuśa, ay nagbubuhos ng tubig sa ugat ng punong mangga. Nadidiligan ang mangga at nasisiyahan ang mga Pitṛ—isang gawain na bantog sa pagganap ng dalawang layon. Ang taong nagsasagawa ng ācamana at saka nag-aalay ng tubig sa ugat ay hindi dapat hamakin ng marurunong.

Verse 8

यूपं प्रदक्षिणीकृत्य वाजपेयफलं लभेत् । ब्रह्माणं च नमस्कृत्य पितॄन् ब्रह्मपुरं नयेत् ॥ ८ ॥

Sa pag-ikot nang may paggalang sa haliging handog (yūpa), nakakamit ang gantimpala na tulad ng pagsasagawa ng Vājapeya. At sa pagyukod kay Brahmā, naihahatid ang mga ninuno (pitṛ) sa makalangit na lungsod na Brahmapura.

Verse 9

ॐ नमो ब्रह्मणेऽजाय जगज्जन्मादिकारिणे । भक्तानां च पितॄणां च तरकाय नमोनमः ॥ ९ ॥

Om—pagpupugay kay Brahman, sa Hindi-Ipinanganak (Ajā), na siyang sanhi ng pagsilang at ng lahat ng pag-iral ng sansinukob. Muli’t muli, pagpupugay sa Kanya, Tagapagligtas ng mga deboto at ng mga Pitṛ (ninuno).

Verse 10

ततो यमबलिं क्षिप्त्वा मन्त्रेणानेन संयतः । यमराजधर्मराजौ निश्चलार्था इति स्थितौ ॥ १० ॥

Pagkaraan, ihagis ang handog para kay Yama (yama-bali) at, habang binibigkas ang mantrang ito, magpigil sa sarili; tumindig nang matatag sa layon at sabihin: “Yamarāja at Dharmarāja—nawa’y manatiling di-natitinag sa kanilang adhikain.”

Verse 11

ताभ्यां बलिं प्रयच्छामि पितॄणां मुक्तिहेतवे । ततः श्वानबलिं कृत्वा पूर्वमन्त्रेण मोहिनि ॥ ११ ॥

“Sa pamamagitan ng mga handog na iyon, inihahandog ko ang bali para sa paglaya ng mga Pitṛ. Pagkaraan, O Mohinī, matapos gawin ang handog para sa mga aso, gawin ito ayon sa naunang mantra.”

Verse 12

ततः काकबलिं कुर्यान्मन्त्रेणानेन संयतः । ऐंद्रवारुणवायव्या याम्या वैनैऋतास्तथा ॥ १२ ॥

Pagkatapos, sa pagpipigil sa sarili, maghandog ng ‘bali para sa uwak’ (kāka-bali) sa mismong mantrang ito, at ilagay ayon sa mga dako: kay Indra (silangan), Varuṇa (kanluran), Vāyu (hilagang-kanluran), Yama (timog), at Nirṛti (timog-kanluran) din.

Verse 13

वायसाः प्रतिगृह्णन्तु भूमौ पिंडं मयार्पितम् । ततः स्नानं प्रकुर्वीत ब्रह्मतीर्थे कुशान्वितः ॥ १३ ॥

Nawa’y tanggapin ng mga uwak ang piṇḍa, ang bolang kanin na inialay ko sa lupa. Pagkaraan nito, dapat maligo nang banal sa Brahmatīrtha habang may hawak na sagradong damong kuśa.

Verse 14

एवं तृतीयदिवसे समाप्य नियमं सुधीः । नत्वा गदाधरं देवं ब्रह्मचर्यपरो भवेत् ॥ १४ ॥

Kaya nito, sa ikatlong araw, ang marunong—matapos ganapin ang itinakdang pagtalima—ay dapat yumukod sa Panginoong Gadādhara, at mula noon ay manatiling tapat sa brahmacarya, ang malinis na pagpipigil-sa-sarili.

Verse 15

फल्गुतीर्थे चतुर्थे च स्नानादिकमथाचरेत् । गयाशिरस्यथो श्राद्धं पदे कुर्यात्सपिंडकम् ॥ १५ ॥

Pagkatapos, sa Phalgu-tīrtha at sa ikaapat na banal na pook, isagawa ang paliligo at mga kaugnay na ritwal. Pagkaraan nito, sa Gayāśiras ay gawin ang śrāddha; at sa Yapak (ni Viṣṇu) ay isagawa ang sapiṇḍīkaraṇa.

Verse 16

साक्षाद्गयाशिरस्तत्र फल्गुतीर्थाश्रयं कृतम् । क्रौंचपादात्फल्गुतीर्थँ यावत्साक्षाद्गयाशिरः ॥ १६ ॥

Doon, ang Gayāśiras mismo ay tuwirang itinatag bilang kanlungan ng banal na tawiran na Phalgu-tīrtha. Mula Kraunca-pāda hanggang Phalgu-tīrtha ay umaabot yaong hayag na Gayāśiras.

Verse 17

गयाशिरे नगाद्याश्च साक्षात्तत्फलगुतीर्थकम् । मुखं गयासुरस्यैतत्स्नात्वा श्राद्धं समाचरेत् ॥ १७ ॥

Sa Gayāśira at sa mga kalapit na banal na pook, ito mismo ang hayag na Phalgu-tīrtha; sinasabi ring ito ang mukha ng asurang Gayāsura. Pagkaligo rito, dapat isagawa nang wasto ang mga ritwal ng śrāddha.

Verse 18

आद्यो गदाधरो देवो व्यक्ताव्यक्तार्थमास्थितः । विष्ण्वादिपदरूपेण पितॄणां मुक्तिहेतवे ॥ १८ ॥

Ang Pangunang Panginoon, ang banal na Tagapagdala ng gada, ay nananahan bilang kahulugan ng kapwa nahahayag at di-nahahayag; sa pag-aangkin ng anyo ng mga banal na pangalan gaya ng “Viṣṇu,” Siya ang nagiging sanhi ng paglaya ng mga Pitṛ (mga ninuno).

Verse 19

तत्र विष्णुपदं दिव्यं दर्शनात्पापनाशनम् । स्पर्शनात्पूजनाच्चापि पितॄणां मोक्षदायकम् ॥ १९ ॥

Doon, ang banal na “Viṣṇupada”—sa pagtanaw pa lamang—ay pumupuksa ng kasalanan; at sa paghipo at pagsamba, ito’y nagiging tagapagkaloob ng mokṣa para sa mga Pitṛ (ninuno).

Verse 20

श्राद्धं सपिंडकं कृत्वा सहस्रकुलमात्मनः । विष्णुलोकं समुद्धृत्य नयेद्विष्णुपदे नरः ॥ २० ॥

Matapos isagawa ang śrāddha na nagtatapos sa ritong sapiṇḍīkaraṇa, inaangat ng isang tao ang sanlibong salinlahi ng kanyang angkan tungo sa daigdig ni Viṣṇu at inaakay sila sa tahanan ni Viṣṇu, ang Viṣṇupada.

Verse 21

श्राद्धं कृत्वा रुद्रपदे नयेत्कुलशतं नरः । सहात्मना शिवपुरं तथा ब्रह्मपदे शुभे ॥ २१ ॥

Sa pagsasagawa ng śrāddha sa Rudra-pada, inaakay ng isang tao ang sandaang salinlahi ng kanyang angkan tungo sa kaligtasan; at kasama ang kanyang sarili, nararating niya ang lungsod ni Śiva (Śivapura)—gayundin ang biyayang natatamo sa mapalad na Brahma-pada.

Verse 22

दक्षिणाग्निपदे श्राद्धी वाजपेयफलं लभेत् । गार्हपत्यपदे श्राद्धी राजसूयफलं लभेत् ॥ २२ ॥

Ang nagsasagawa ng śrāddha sa pook ng apoy na Dakṣiṇāgni ay tumatamo ng bunga na gaya ng handog na Vājapeya; at ang nagsasagawa ng śrāddha sa pook ng apoy na Gārhapatya ay tumatamo ng bunga na gaya ng handog na Rājasūya.

Verse 23

श्राद्धँ कृत्वा चंद्रपदे वाजिमेधफलं लभेत् । श्राद्धं कृत्वा सत्यपदे ज्योतिष्टोमफलं लभेत् ॥ २३ ॥

Sa pagsasagawa ng śrāddha sa Candrapada, matatamo ang gantimpalang kasinghalaga ng dakilang handog na Vājapeya/Aśvamedha; at sa pagsasagawa ng śrāddha sa Satyapada, matatamo ang gantimpalang kasinghalaga ng handog na Jyotiṣṭoma.

Verse 24

आवसथ्यपदे श्राद्धी सोमलोकपवाप्नुयात् । श्राद्ध कृत्वा चंद्रपदे शक्रलोकं नयेत्पितॄन् ॥ २४ ॥

Sa pagsasagawa ng śrāddha sa Āvasathya-pada, ang nagsasagawa ay makaaabot sa Soma-loka. At sa pagsasagawa ng śrāddha sa Candrapada, kanyang inaakay ang mga Pitṛ (mga ninuno) tungo sa daigdig ni Śakra (Indra).

Verse 25

अन्येषां च पदे श्राद्धी पितॄन्ब्रह्मपदे नयेत् । श्राद्धी सूर्यपदे यश्च पापिनोऽर्कपुरं नयेत् ॥ २५ ॥

Sa pagsasagawa ng śrāddha sa ‘pada ng Iba’ (Anyēṣām pada), inaakay ng nagsasagawa ang mga Pitṛ tungo sa kaharian ni Brahmā. At ang nagsasagawa ng śrāddha sa Sūrya-pada ay inaakay ang mga makasalanan tungo sa Arka-pura, ang lungsod ng Araw.

Verse 26

कार्तिकेयपदे श्राद्धी शिवलोके नयेत्पितॄन् । श्राद्धँ कृत्वागस्त्यपदे ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ॥ २६ ॥

Sa pagsasagawa ng śrāddha sa Kārtikeya-pada, inaakay ang mga Pitṛ tungo sa Śiva-loka; at sa pagsasagawa ng śrāddha sa Agastya-pada, inaakay ang mga Pitṛ tungo sa Brahma-loka.

Verse 27

सर्वेषां काश्यपं श्रेष्ठं विष्णो रुद्रस्य वै पदम् । ब्रह्मणश्च पदं तत्र सर्वश्रेष्ठमुदाहृतम् ॥ २७ ॥

Sa lahat ng banal na pook, ang pook ni Kāśyapa ang ipinahahayag na pinakadakila. Sa mismong lugar na iyon, ang tahanan ni Rudra na nauukol kay Viṣṇu, at gayundin ang tahanan ni Brahmā, ay itinatanyag na lubhang kataas-taasan.

Verse 28

प्रारंभे च समाप्तौ च तेषामन्यतमं स्मृतम् । श्रेयस्करं भवेत्तत्र श्राद्धकर्तुश्च मोहिनि ॥ २८ ॥

Sa pasimula at sa pagtatapos, isa sa mga ritong iyon ang itinakda. Sa gayon, O Mohinī, ito’y nagiging lalong mapagpala para sa nagsasagawa ng śrāddha.

Verse 29

कश्यपस्य पदे दिव्यो भारद्वाजो मुनिः पुरा । श्राद्धं हि चोद्यतो दातुं पित्रादिभ्यश्च पिंडकम् ॥ २९ ॥

Noong unang panahon, sa banal na pook na tinatawag na “Yapak ni Kaśyapa,” ang maningning na pantas na si Bhāradvāja ay naghandang magsagawa ng Śrāddha, upang ihandog ang piṇḍa sa mga Pitṛ at iba pang mga ninunong banal.

Verse 30

शुक्लकृष्णौ तदा हस्तौ पदमुद्भिद्य निष्कृतौ । दृष्ट्वा हस्तद्वयं तत्र पितृसंशयमागतः ॥ ३० ॥

Pagkaraan, dalawang kamay—isa’y puti at isa’y itim—ang bumulwak mula sa bakas ng yapak at lumitaw. Nang makita niya ang dalawang kamay na iyon, siya’y sinaklot ng pag-aalinlangan tungkol sa pagkakakilanlan ng kanyang ama.

Verse 31

ततः स्वमातरं शांतां भारद्वाजस्तु पृष्टवान् । कश्यपस्य पदे कस्मिञ्छुक्ले कृष्णे पदे पुनः ॥ ३१ ॥

Pagkatapos, tinanong ni Bhāradvāja ang sarili niyang ina, ang mapayapang si Śāntā: “Sa ‘pada’ ni Kaśyapa, alin ang bahaging maliwanag (śukla), at alin naman ang bahaging madilim (kṛṣṇa)?”

Verse 32

पिंडो देयो मया मातर्जानासि पितरं वद । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य भारद्वाजस्य धीमतः ॥ ३२ ॥

“Ina, kailangan kong maghandog ng piṇḍa. Alam mo kung sino ang aking ama—sabihin mo sa akin.” Nang marinig ang mga salitang ito ng marunong na si Bhāradvāja, …

Verse 33

शांतोवाच प्रसन्नास्या पुत्रं श्राद्धप्रदायिनम् । भारद्वाज महाप्राज्ञ पिंडं कृष्णाय देहि भोः ॥ ३३ ॥

Wika ni Śāntā: “O Bhāradvāja, dakilang pantas at matalas ang isip—siya, na may payapang mukha, ay nagkamit ng anak na mag-aalay nang wasto ng śrāddha. Kaya, ipagkaloob mo ang piṇḍa (handog sa yumao) kay Śrī Kṛṣṇa.”

Verse 34

भारद्वाजस्ततः पिंडं दातुं कृष्णाय चोद्यतः । श्वेतो दृश्योऽब्रवीत्पुत्र देहि पुत्रो ममौरसः ॥ ३४ ॥

Pagkaraan, si Bhāradvāja, na naudyukan, ay handa nang ihandog ang piṇḍa kay Śrī Kṛṣṇa. Noon din, ang espiritung nakikitang si Śveta ay nagsabi: “Anak, ibigay mo—siya ang aking sariling anak na isinilang.”

Verse 35

कृष्णोऽब्रवीत् क्षेत्रजस्त्वं ततो मे देहि पिंडकम् । शुक्लोऽब्रवीत्स्वौरिणीयं यतोऽतस्त्वं ममौरसः ॥ ३५ ॥

Sinabi ni Śrī Kṛṣṇa: “Ikaw ay kṣetrajā, anak na isinilang sa ‘bukirin’ ng iba; kaya ihandog mo sa Akin ang piṇḍa.” Sumagot si Śukla: “(Ako’y) mula sa angkang Svauriṇī; kaya Ikaw ang aking sariling anak (aurasa).”

Verse 36

स्वैरिणीजो ददौ चादौ क्षेत्रिणे बीजिने ततः । ततो भक्त्या महाभागे दत्वापिंडान्महामतिः ॥ ३६ ॥

Una, ang anak na isinilang sa babaeng svairiṇī ay ibinigay sa kṣetrin, ang asawang “may-ari ng bukirin”; at pagkaraan ay ibinigay sa bījī, ang nagbigay ng binhi. Pagkatapos nito, O mapalad na ginang, ang marunong na iyon—sa diwang bhakti—ay naghandog ng piṇḍa nang may debosyon.

Verse 37

कृतकृत्यं निजात्मानं मेने प्रत्यक्षभाषणात् । भीष्मो विष्णुपदे श्राद्ध आहूय तु पितॄन्स्वकान् ॥ ३७ ॥

Dahil sa tuwirang pananalita sa banal na sandaling iyon, inakala ni Bhīṣma na natupad na niya ang kanyang tungkulin. Pagkaraan, sa Viṣṇupada, isinagawa niya ang śrāddha, at ayon sa ritwal ay tinawag ang sarili niyang mga pitṛ (mga ninuno).

Verse 38

श्राद्धं कृत्वा विधानेन पिंडदानाय चोद्यतः । पितुर्विनिर्गतौ हस्तौ गयाशिरसि शंतनोः ॥ ३८ ॥

Matapos isagawa ang śrāddha ayon sa itinakdang paraan at taimtim na nagnanais maghandog ng piṇḍa, nakita ni Śaṃtanu ang dalawang kamay ng kanyang ama na lumitaw sa Gayāśiras.

Verse 39

भीष्मः पिंडं ददौ भूमौ नाधिकरः करे यतः । शंतनुः प्राह संतुष्टः शास्त्रार्थे निश्चलो भवान् ॥ ३९ ॥

Inihandog ni Bhīṣma ang piṇḍa sa lupa, sapagkat wala siyang karapatang hawakan iyon sa kamay. Pagkaraan, si Śaṃtanu na nalugod ay nagsabi: “Matatag ka sa tunay na diwa ng mga śāstra.”

Verse 40

त्रिकालदर्शी भव च विष्णुश्चांते गतिस्तव । स्वेच्छया मरणं चास्तु इत्युक्त्वा मुक्तिमागतः ॥ ४० ॥

“Maging tagakita ng tatlong panahon; at nawa’y si Viṣṇu ang iyong huling kanlungan. At nawa’y ang kamatayan ay dumating ayon sa iyong sariling kalooban.” Pagkasabi nito, siya’y nagtamo ng kalayaan (mokṣa).

Verse 41

रामो रुद्रपदे रम्ये पिंडार्पणकृतोद्यमः । पिता दशरथः स्वर्गात्प्रसार्य करमागतः ॥ ४१ ॥

Sa kaaya-ayang banal na pook na tinatawag na Rudrapada, sinimulan ni Rāma ang pag-aalay ng piṇḍa para sa mga ninuno. Noon, si Daśaratha na kanyang ama ay nag-abot ng kamay mula sa langit upang tumanggap.

Verse 42

नादात्पिंडं करे रामो ददौ रुद्रपदे ततः । शास्त्रार्थातिक्रमाद्भीतो रामं दशरथोऽब्रवीत् ॥ ४२ ॥

Pagkaraan, sa Rudrapada, inilagay ni Rāma ang piṇḍa sa kamay na iyon. Nangamba si Daśaratha na baka ito lumabag sa diwa ng mga śāstra, kaya nagsalita siya kay Rāma.

Verse 43

तारितोऽहं त्वया पुत्र रुद्रलोको ह्यभून्मम । पदे पिंडप्रदानेन हस्ते तु स्वर्गतिर्नहि ॥ ४३ ॥

O anak, dahil sa iyo ako’y nailigtas; tunay na ang daigdig ni Rudra (Rudra-loka) ang naging tahanan ko. Sa pag-aalay ng piṇḍa sa paanan (ng banal na pook) natamo ang bungang ito—ngunit sa pag-aalay nito sa kamay, walang pag-abot sa langit.

Verse 44

त्वं च राज्यं चिरं कृत्वा पालयित्वा निजाः प्रजाः । यज्ञान्सदक्षिणान्कृत्वा विष्णुलोकं गमिष्यसि ॥ ४४ ॥

Ikaw man, matapos maghari sa kaharian nang matagal at pangalagaan ang sarili mong mga nasasakupan, at magsagawa ng mga yajña na may nararapat na dakṣiṇā, ay tutungo sa daigdig ni Viṣṇu (Viṣṇu-loka).

Verse 45

सहायोध्याजनैः सर्वैः कृमिकीटादिभिः सह । इत्युक्त्वा स नृपो रामं रुद्रलोकं परं ययौ ॥ ४५ ॥

Pagkasabi nito kay Rāma, ang haring iyon ay lumisan patungo sa kataas-taasang daigdig ni Rudra (Rudra-loka), kasama ang lahat ng taga-Ayodhyā, maging ang mga uod, insekto, at iba pang nilalang na nakaugnay sa kanya.

Verse 46

कनकेशं च केदारं नारसिंहं च वामनम् । रथमार्गे समभ्यर्च्य पितॄन्सर्वांश्च तारयेत् ॥ ४६ ॥

Sa wastong pagsamba kina Kanakeśa, Kedāra, Nārasiṃha, at Vāmana sa kahabaan ng daan ng karwahe (ratha-mārga), maililigtas ng tao ang lahat ng kanyang mga ninuno (pitṛs).

Verse 47

गयाशिरसि यः पिंडं येषां नाम्ना तु निर्वपेत् । नरकस्था दिवं यांति स्वर्गस्था मोक्षगामिनः ॥ ४७ ॥

Sinumang maghandog ng piṇḍa sa Gayāśiras, na binibigkas ang pangalan ng yumao na pinag-aalayan—ang mga nasa impiyerno ay aakyat sa langit; at ang mga nasa langit na ay magpapatuloy tungo sa mokṣa, ang kalayaan.

Verse 48

गयाशिरसि यः पिंडं शमीपत्रप्रमाणतः । कंदमूलफलाद्यैर्वा दद्यात्स्वर्गं नयेत्पितॄन् ॥ ४८ ॥

Sinumang sa Gayā-śiras ay maghandog ng piṇḍa (bilog na kanin para sa śrāddha) na kasinlaki ng dahon ng śamī—o kahit maghandog gamit ang mga bumbong, ugat, prutas at iba pa—ay nag-aakay sa mga ninuno tungo sa langit.

Verse 49

पदानि यत्र दृश्यंते विष्ण्वादीनां तदग्रतः । श्राद्धं कृत्वा पदे येषां तेषां लोकान्नेयात्पितॄन् ॥ ४९ ॥

Kung saan nakikita ang mga banal na bakas ng paa ni Viṣṇu at ng iba pang mga diyos, doon mismo sa harap nito dapat isagawa ang śrāddha; sa paggawa ng śrāddha sa pook ng bakas na maka-diyos, naihahatid ang mga ninuno sa mga dakilang daigdig na iyon.

Verse 50

सर्वत्र मुंडपृष्ठाद्रिः पदैरेभिः स लक्षितः । प्रयांति पितरस्तत्र पूजिता ब्रह्मणः पदम् ॥ ५० ॥

Sa lahat ng dako, ang Muṇḍa-pṛṣṭhādri ay nakikilala sa pamamagitan ng mga bakas na ito. Doon, kapag ang mga Pitṛ (ninuno) ay pinararangalan nang wasto, sila’y nakaaabot sa kataas-taasang kalagayan—sa tahanan ni Brahmā.

Verse 51

गयासुरस्य तु शिरो गदया यद्द्विधा कृतम् । यतः प्रक्षालिता तीर्थे गदालोलस्तदा स्मृतः ॥ ५१ ॥

Nang ang ulo ni Gayāsura ay mahati sa dalawa dahil sa gadā (pamalo), at ang gadā ay hinugasan sa banal na tawiran (tīrtha) na iyon, ang tīrtha ay naalaala sa pangalang “Gadālolā”.

Verse 52

क्रौंचरूपेण हि मुनिर्मुंडपृष्ठे तपोऽकरोत् । तस्य पादांकको यस्मात्क्रौंचपादः स्मृतस्ततः ॥ ५२ ॥

Ang pantas na muni, sa anyong ibong krauñca, ay nagsagawa ng matinding tapa sa Muṇḍa-pṛṣṭha. Sapagkat naroon ang bakas ng kanyang paa (pādāṅkaka), ang pook na iyon ay naalaala bilang “Krauñca-pāda”.

Verse 53

विष्ण्वादीना पदान्यत्र लिंगरूपस्थितानि च । देवादितर्पणं कृत्वा श्राद्धं रुद्रपदादितः ॥ ५३ ॥

Dito naroroon ang mga banal na “bakás ng paa” (pāda) ni Viṣṇu at ng iba pa, na nakatindig sa anyong sagisag (tila liṅga). Pagkatapos isagawa ang tarpaṇa—ang pagbubuhos ng handog na tubig para sa mga deva at mga kaugnay na nilalang—dapat gawin ang ritong śrāddha, na magsisimula sa Rudra-pāda (banal na bakás ni Rudra).

Verse 54

चतुर्थदिवसे कृत्यमेतत्कृत्वा तु मोहिनि । पूतः कर्माधिकारी स्याच्छ्राद्धकृद्ब्रह्मलोकभाक् ॥ ५४ ॥

O Mohinī, mapang-akit ng diwa! Kapag naisagawa ang itinakdang tungkuling ito sa ikaapat na araw, ang tao’y nagiging dalisay at karapat-dapat sa mga gawaing ritwal; at ang nagsasagawa ng śrāddha ay makakamtan ang Brahmaloka, ang daigdig ni Brahmā.

Verse 55

शिलास्थितेषु तीर्थेषु स्नात्वा कृत्वाथ तर्पणम् । श्राद्धं सपिंडकं येषां ब्रह्मलोकं प्रयांति ते ॥ ५५ ॥

Yaong mga naliligo sa mga banal na tīrtha kung saan itinatag ang mga sagradong bato (śilā), saka nagsasagawa ng tarpaṇa at naghahandog ng sapiṇḍa śrāddha—sila’y makararating sa Brahmaloka.

Verse 56

स्थास्यंति च रमिष्यंति यावदाभूतसंप्लवम् । देहं त्यक्त्वा शिलापृष्ठे स्वदेजांडजरायुजाः ॥ ५६ ॥

Mananatili sila roon at magagalak hanggang sa dumating ang kosmikong pagkalusaw ng lahat ng nilalang. Pagkatalikod sa katawan sa ibabaw ng bato, ang kanilang mga supling—yaong isinilang mula sa itlog at mula sa sinapupunan—ay makakamtan din ang gayong kalagayan.

Verse 57

गच्छंति विष्णुसायुज्यं कुलैः सप्तशतैः सह ॥ ५७ ॥

Makakamtan nila ang Viṣṇu-sāyujya, ang pakikipag-isa kay Viṣṇu, kasama ang pitong daang salinlahi ng kanilang angkan.

Verse 58

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे गयामाहात्म्ये विष्ण्वादिपदे पिंडदानमाहात्म्यकथनं नाम । षट्चत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ४६ ॥

Sa ganito nagtatapos, sa Uttara-bhāga ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, sa pag-uusap nina Mohinī at ng mga Vasu, sa loob ng Gayā-māhātmya, ang kabanatang pinamagatang “Paglalahad ng Kadakilaan ng Pag-aalay ng Piṇḍa sa Viṣṇvādipada.” Ito ang ika-apatnapu’t anim na kabanata.