The Greatness of Viṣṇu (Viṣṇor Māhātmya)

Verse 1

सनक उवाच । भूयः शृणुष्व विप्रेन्द्र माहात्म्यं परमेष्ठिनः । सर्वपापहरं पुण्यं भुक्तिमुक्तिप्रदं नृणाम् 1. ॥ १ ॥

Sinabi ni Sanaka: O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, makinig kang muli sa kadakilaan ni Parameṣṭhin; ito’y banal, pumapawi ng lahat ng kasalanan, at nagbibigay sa tao ng kapwa pagtamasa sa daigdig at moksha.

Verse 2

अहो हरिकथालोके पापघ्न पुण्यदायिनी । शृण्वतां वदतां चैव तद्भक्तानां विशेषतः ॥ २ ॥

Ah! Sa mundong ito, ang Harikathā—mga banal na salaysay ni Hari—sumisira ng kasalanan at nagbibigay ng kabutihang-loob; lalo na sa Kanyang mga bhakta na nakikinig at nagsasalita nito.

Verse 3

हरिभक्तिरसास्वादमुदिता ये नरोत्तमाः । नमस्करोम्यहं तेभ्यो यत्सङ्गान्मुक्तिभाग्नरः ॥ ३ ॥

Ako’y yumuyuko sa pinakamahuhusay na tao na nagagalak sa pagtikim ng parang amritang rasa ng bhakti kay Hari; sapagkat sa kanilang pakikisama, ang tao’y nagkakabahagi sa mukti, ang paglaya.

Verse 4

हरिभक्तिपरा ये तु हरिनामपरायणाः । दुर्वृत्ता वा सुवृत्ता वा तेभ्यो नित्यं नमो नमः ॥ ४ ॥

Ngunit yaong mga nakatuon sa bhakti kay Hari at lubos na kumakapit sa Kanyang Pangalan—masama man o mabuti ang asal—sa kanila ako’y laging yumuyuko, paulit-ulit magpakailanman.

Verse 5

संसारसागरं तर्तुं य इच्छेन्मुनिपुङ्गव । स भजेद्धरिभक्तानां भक्तान्वै पापहारिणः ॥ ५ ॥

O pinakamahusay na muni! Ang sinumang nagnanais tumawid sa dagat ng saṃsāra ay dapat gumalang at maglingkod sa mga bhakta ni Hari—mga bhaktang tunay na nag-aalis ng kasalanan.

Verse 6

दृष्टः स्मृतः पूजितो वा ध्यातः प्रणमितोऽपि वा । समुद्धरति गोविन्दो दुस्तराद्भवसागरात् ॥ ६ ॥

Kahit Siya’y makita lamang, maalala, sambahin, pagnilayan sa dhyāna, o kahit yumuko lamang—iniiaangat ni Govinda ang tao at inililigtas mula sa dagat ng bhava/saṃsāra na mahirap tawirin.

Verse 7

स्वपन् भुञ्जन् व्रजंस्तिष्ठन्नतिष्ठंश्च वदंस्तथा । चिन्तयेद्यो हरेर्नाम तस्मै नित्यं नमो नमः ॥ ७ ॥

Maging natutulog o kumakain, naglalakad o nakatayo, nagpapahinga o nagsasalita—sinumang laging nagmumuni-muni sa Banal na Pangalan ni Hari, sa kanya ako’y yumuyuk at nagpupugay, paulit-ulit at magpakailanman.

Verse 8

अहो भाग्यमहो भाग्यं विष्णुभक्तिरतात्मनाम् । येषां मुक्तिः करस्थैव योगिनामपि दुर्लभा ॥ ८ ॥

O, kay mapalad—tunay na mapalad—ang mga taong ang buong sarili’y nalulugod sa bhakti kay Viṣṇu; sapagkat ang kalayaan (moksha) ay wari’y nasa palad na nila, bagaman mahirap makamtan kahit ng mga yogin.

Verse 9

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । वदतां शृण्वतां चैव सर्वपापप्रणाशनम् ॥ ९ ॥

Dito rin ay binabanggit nila ang sinaunang banal na kasaysayang ito; para sa mga bumibigkas at sa mga nakikinig, ito’y nagwawasak ng lahat ng kasalanan.

Verse 10

आसीत् पुरा महीपालः सोमवंशसमुद्भवः । जयध्वज इति ख्यातो नारायणपरायणः ॥ १० ॥

Noong unang panahon ay may tagapangalaga ng daigdig, nagmula sa Somavaṃśa, ang angkan ng Buwan; siya’y tanyag sa pangalang Jayadhvaja, na lubos na nakatuon kay Nārāyaṇa.

Verse 11

विष्णोर्देवालये नित्यं सम्मार्जनपरायणः । दीपदानरतश्चैव सर्वभूतदयापरः ॥ ११ ॥

Siya’y laging masigasig sa paglilinis ng templo ni Viṣṇu, nalulugod sa pag-aalay ng mga ilawan, at puspos ng habag sa lahat ng nilalang—ganyan ang taong matatag sa matuwid na bhakti.

Verse 12

स कदाचिन्महीपालो रेवातीरे मनोरमे । विचित्रकुसुमोपेतं कृतवान्विष्णुमन्दिरम् ॥ १२ ॥

Minsan, itinayo ng haring iyon ang isang templo ni Panginoong Viṣṇu sa kaibig-ibig na pampang ng Revā, at pinalamutian ito ng sari-saring bulaklak.

Verse 13

स तत्र नृपशार्दूलः सदा सम्मार्जने रतः । दीपदानपरश्चैव विशेषेण हरिप्रियः ॥ १३ ॥

Doon, ang haring iyon—tigre sa mga hari—ay laging masikap sa paglilinis ng banal na pook, at taimtim sa pag-aalay ng mga ilawan; at sa natatanging paraan ay naging minamahal ni Hari (Viṣṇu).

Verse 14

हरिनामपरो नित्यं हरिसंसक्तमानसः । हरिप्रणामनिरतो हरिभक्तजनप्रियः ॥ १४ ॥

Laging nakatuon sa Banal na Pangalan ni Hari, ang isip ay palaging nakalubog kay Hari; walang tigil sa pagyukod at pagpupugay kay Hari, at minamahal ng kapulungan ng mga deboto ni Hari.

Verse 15

वीतिहोत्र इति ख्यातो ह्यासीत्तस्य पुरोहितः । जयध्वजस्य चरितं दृष्ट्वा विस्मयमागतः ॥ १५ ॥

Ang kanyang punong pari ng angkan ay tanyag sa pangalang Vītihotra. Nang makita ang mga gawa ni Jayadhvaja, siya’y napuno ng pagkamangha.

Verse 16

कदाचिदुपविष्टं तं राजानं विष्णुतत्परम् । अपृच्छद्वीतिहोत्रस्तु वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १६ ॥

Minsan, habang nakaupo ang haring matatag ang pagtalima kay Panginoong Viṣṇu, si Vītihotra—na dalubhasa sa mga Veda at Vedāṅga—ay nagtanong sa kanya.

Verse 17

वीतिहोत्र उवाच । राजन्परमधर्मज्ञ हरिभक्तिपरायण । विष्णुभक्तिमतां पुंसां श्रेष्ठोऽसि भरतर्षभ ॥ १७ ॥

Sinabi ni Vītihotra: O Hari, O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari!

Verse 18

सम्मार्जनपरो नित्यं दीपदानरतस्तथा । तन्मे वद महाभाग किं त्वया विदितं फलम् ॥ १८ ॥

Lagi kang masikap sa paglilinis ng banal na dako at masigasig din sa pag-aalay ng mga ilawan—sabihin mo sa akin, O mapalad na dakila, anong bunga ang iyong natanto mula rito?

Verse 19

संपादनेन वर्त्तीनां तैल संपादनेन च । संयुक्तोऽसि सदा भद्र यद्विष्णोर्गृहमार्जने ॥ १९ ॥

O mabuting tao, lagi kang abala sa paghahanda ng mitsa at sa pagkuha ng langis, at sa paglilinis ng tahanan ni Panginoong Viṣṇu.

Verse 20

कर्माण्यन्यानि सन्त्येव विष्णोः प्रीतिकराणि च । तथापि किं महाभाग एतयोः सततोद्यतः ॥ २० ॥

May iba pang mga gawain na nakalulugod kay Viṣṇu. Gayunman, O mapalad na dakila, bakit sa dalawang pagsasanay na ito ka lamang laging masigasig?

Verse 21

सर्वात्मना महापुण्यं नरेश विदितं च यत् । तद् ब्रूहि मे गुह्यतमं प्रीतिर्मयि तवास्ति चेत् ॥ २१ ॥

O hari, O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari! O Hari!

Verse 22

पुरोधसैवमुक्तस्तु प्रहसन्स जयध्वजः । विनयावनतो भूत्वा प्रोवाचेदं कृताञ्जलि ॥ २२ ॥

Nang siya’y masabihan ng maharlikang pari, ngumiti si Jayadhvaja; saka siya’y yumukong mapagpakumbaba at nag-añjali (magkabilang palad na magkadikit) sa paggalang, at nagsalita ng mga salitang ito.

Verse 23

जयध्वज उवाच । शृणुष्व विप्रशार्दूल मयैवाचरितं पुरा । जातिस्मरत्वाज्जानामि श्रोतॄणां विस्मयप्रदम् ॥ २३ ॥

Wika ni Jayadhvaja: “Makinig ka, O tigre sa mga Brahmana, sa aking ginawa noong unang panahon. Sapagkat taglay ko ang pag-alaala sa mga dating kapanganakan, nalalaman ko ito—isang bagay na ikamamangha ng mga makikinig.”

Verse 24

आसीत्पुरा कृतयुगे ब्रह्मन्स्वारोचिषेऽन्तरे । रैवतो नाम विप्रेन्द्रो वेदवेदाङ्गपारगः ॥ २४ ॥

O Brahmana, noong unang panahon—sa Kṛta Yuga, sa Svārociṣa Manvantara—may isang pinakadakilang Brahmana na nagngangalang Raivata, na ganap na bihasa sa mga Veda at sa lahat ng Vedāṅga.

Verse 25

अयाज्ययाजकश्चैव सदैव ग्रामयाजकः । पिशुनो निष्ठुरश्चैव ह्यपण्यानां च विक्रयी ॥ २५ ॥

Kapintasan din ng sisi ang gumagawa ng yajña para sa mga hindi karapat-dapat paghandugan, ang palagiang nagiging paring-baryo kapalit ng upa, ang mapanirang-dila at malupit, at ang nagtitinda ng mga bagay na hindi nararapat ipagbili.

Verse 26

निषिद्धकर्माचरणात्परित्यक्तः स बन्धुभिः । दरिद्रो दुःखितश्चैव शीर्णाङ्गो व्याधितोऽभवत् ॥ २६ ॥

Dahil sa pagsasagawa ng mga ipinagbabawal na gawain, siya’y iniwan ng kanyang mga kamag-anak; siya’y naging dukha at lugmok sa dalamhati, at ang kanyang katawan ay nangayayat at nagkasakit.

Verse 27

स कदाचिद्धनार्थं तु पृथिव्यां पर्यटन् द्विजः । ममार नर्मदातीरे श्वासकासप्रपीडितः ॥ २७ ॥

Minsan, ang taong dalawang-ulit na isinilang ay naglakbay sa daigdig upang maghanap ng yaman; at sa pampang ng Narmadā siya namatay, pinahihirapan ng hingal at ubo.

Verse 28

तस्मिन्मृते तस्य भार्या नाम्ना बन्धुमती मुने । कामचारपरा सा तु परित्यक्ता च बन्धुभिः ॥ २८ ॥

Nang siya’y mamatay, O pantas, ang kanyang asawa na nagngangalang Bandhumatī ay naging sunod sa sariling nais; at itinakwil siya ng kanyang mga kamag-anak.

Verse 29

तस्यां जातोऽस्मि चण्डालो दण्डकेतुरिति श्रुतः । महापापरतो नित्यं ब्रह्मद्वेषपरायणः ॥ २९ ॥

Sa sinapupunang iyon ako’y isinilang na isang caṇḍāla, na kilala sa pangalang Daṇḍaketu. Lagi akong nakatuon sa mabibigat na kasalanan, at walang tigil sa poot laban sa mga Brāhmaṇa at sa banal na kaayusan nila.

Verse 30

परदारपरद्र व्यलोलुपो जन्तुहिंसकः । गावश्च विप्रा बहवो निहता मृगपक्षिणः ॥ ३० ॥

Sakim sa asawa ng iba at sa yaman ng iba, siya’y naging mamamatay ng mga nilalang; maraming baka at maraming Brāhmaṇa ang pinaslang, gayundin ang di-mabilang na usa at mga ibon.

Verse 31

मेरुतुल्यसुवर्णानि बहून्यपहृतानि च । मद्यपानरतो नित्यं बहुशो मार्गरोधकृत् ॥ ३१ ॥

Marami rin siyang ninakaw na ginto—gintong kasinglaki ng Bundok Meru—at lagi siyang lulong sa pag-inom ng alak; paulit-ulit niyang hinaharangan ang mga lansangang bayan.

Verse 32

पशुपक्षिमृगादीनां जन्तूनामन्तकोपमः । कदाचित्कामसन्तप्तो गन्तुकामो रतिं स्त्रियः ॥ ३२ ॥

Siya’y parang Kamatayan mismo sa mga nilalang—baka, ibon, usa, at iba pa. Ngunit minsan, sa tindi ng pagnanasa, siya’y umalis, sabik na hanapin ang kaligayahang makamundo kasama ng mga babae.

Verse 33

शून्यं विष्णुगृहं दृष्ट्वा प्रविष्टश्च स्त्रिया सह । निशि रामोपभोगार्थं शयितं तत्र कामिना ॥ ३३ ॥

Nang makita niyang walang tao ang templo ni Viṣṇu, pumasok ang lalaking alipin ng pita kasama ang isang babae. Sa gabi, upang magpakasasa sa pita, siya’y nahiga roon.

Verse 34

ब्रह्मन्स्ववस्त्रप्रान्तेन कियद्देशः प्रमार्जितः । यावन्त्यः पांशुकणिकास्तत्र सम्मार्जिता द्विज ॥ ३४ ॥

O Brāhmaṇa, sa laylayan ng sarili mong kasuotan, gaano kalawak na lupa ang iyong napunasan? At ilang munting butil ng alikabok ang iyong naipon doon, O dalawang-ulit na isinilang?

Verse 35

तावज्जन्मकृतं पापं तदैव क्षयमागतम् । प्रदीपः स्थापितस्तत्र सुरतार्थं द्विजोत्तम ॥ ३५ ॥

Ang lahat ng kasalanang naipon mula pa sa kapanganakan ay napawi sa mismong sandaling iyon, O pinakadakila sa mga dalawang-ulit na isinilang, nang maitindig doon ang isang ilawan para sa pagsamba sa Diyos.

Verse 36

तेनापि मम दुष्कर्म निःशेषं क्षयमागतम् । एवं स्थिते विष्णुगृहे ह्यागताः पुरपालकाः ॥ ३६ ॥

Dahil din sa gawaing iyon, ang aking masamang karma ay lubusang napawi. Habang gayon ang nangyayari sa tahanan ni Viṣṇu, dumating ang mga bantay ng lungsod.

Verse 37

जारोऽयमिति मां तां च हतवन्तः प्रसह्य वै । आवां निहत्य ते सर्वे निवृत्ताः पुररक्षकाः ॥ ३७ ॥

Sumigaw sila, “Siya’y isang kalaguyo sa lihim!” at marahas na pinatay ng mga bantay-lungsod ang babae at ako. Pagkapatay sa amin, ang lahat ng tagapagtanggol ng lungsod ay umurong.

Verse 38

यदा तदैव सम्प्राप्ता विष्णुदूताश्चतुर्भुजाः । किरीटकुण्डलधरा वनमालाविभूषिताः ॥ ३८ ॥

Sa mismong sandaling iyon, dumating ang mga sugo ni Viṣṇu—may apat na bisig, may korona at hikaw, at pinalamutian ng kuwintas na bulaklak ng gubat.

Verse 39

तैस्तु स्रंपेरितावावां विष्णुदूतैरकल्मषैः । दिव्यं विमानमारुह्य सर्वभोगसमन्वितम् ॥ ३९ ॥

Sa pag-udyok ng mga dalisay na sugo ni Viṣṇu, kaming dalawa ay sumakay sa banal na vimāna, na taglay ang lahat ng kaligayahang makalangit.

Verse 40

दिव्यदेहधरौ भूत्वा विष्णुलोकमुपागतौ । तत्र स्थित्वा ब्रह्मकल्पशतं साग्रं द्विजोत्तम ॥ ४० ॥

Nang magtaglay kami ng mga katawang dibino, narating naming dalawa ang daigdig ni Viṣṇu. Doon, O pinakadakila sa mga dvija, nanatili kami nang bahagyang higit sa sandaang Brahmā-kalpa.

Verse 41

दिव्यभोगसमायुक्तौ तावत्कालं दिवि स्थितौ । ततश्च भूभिभागेषु देवयोगेषु वै क्रमात् ॥ ४१ ॥

Taglay ang mga kaligayahang makalangit, nanatili kami sa langit sa gayong haba ng panahon; pagkaraan, ayon sa wastong kaayusan, napasaamin ang mga bahagi ng daigdig sa pamamagitan ng mga itinakdang ugnayan (yoga) sa mga deva.

Verse 42

तेन पुण्यप्रभावेण यदूनां वंशसंभवः । तेनैव मेऽच्युता संपत्तथा राज्यमकण्टकम् ॥ ४२ ॥

Sa bisa ng kabanalan ng gayong merito, sumibol ang angkan ng mga Yadu; at sa merito ring iyon, O Acyuta, nakamtan ko ang di-nauubos na kasaganaan at isang kahariang walang tinik—walang hadlang at kaaway.

Verse 43

ब्रह्मन्कृत्वोपभोगार्थमेवं श्रेयो ह्यवाप्तवान् । भक्त्या कुर्वन्ति ये सन्तस्तेषां पुण्यं न वेद्म्यहम् ॥ ४३ ॥

O Brahmin, sa paggawa nang ganito alang-alang sa makamundong pag-enjoy, tunay na nakakamit ang isang antas ng kabutihan. Ngunit para sa mga banal na kumikilos sa bhakti, hindi ko nalalaman ang hangganan ng kanilang merito.

Verse 44

तस्मात्संमार्जने नित्यं दीपदाने च सत्तम । यतिष्ये परया भक्त्या ह्यहं जातिस्मरो यतः ॥ ४४ ॥

Kaya nga, O pinakamainam sa mga banal, lagi akong magsisikap—sa sukdulang bhakti—sa palagiang paglilinis ng banal na pook at sa pag-aalay ng mga ilawan; sapagkat sa mga gawaing ito ako’y naging nakaaalaala ng mga dating kapanganakan.

Verse 45

यः पूजयेज्जगन्नाथमेकाकी विगतस्पृहः । सर्वपापविनिर्मुक्तः प्रयाति परमं पदम् ॥ ४५ ॥

Sinumang sumamba kay Jagannātha nang mag-isa, na walang pagnanasa, ay napapalaya sa lahat ng kasalanan at nakararating sa kataas-taasang tahanan.

Verse 46

अवशेनापि यत्कर्म कृत्वेमां श्रियमागतः । भक्तिमद्भिः प्रशान्तैश्च किं पुनः सम्यगर्चनात् ॥ ४६ ॥

Kung kahit sa di-sinasadyang paggawa ng isang gawain ay nakakamit ang ganitong kasaganaan, ano pa kaya ang bunga ng wastong pagsamba na isinasagawa nang tama ng mga debotong payapa at puspos ng pananampalataya?

Verse 47

इति भूपवचः श्रुत्वा वीतिहोत्रो द्विजोत्तमः । अनन्ततुष्टिमापन्नो हरिपूजापरोऽभवत् ॥ ४७ ॥

Nang marinig ang mga salita ng hari, si Vītihotra—ang pinakadakila sa mga dwija—napuspos ng walang-hanggang kagalakan at naging lubos na nakatuon sa pagsamba kay Hari (Vishnu).

Verse 48

तस्माच्छृणुष्व विप्रेन्द्र देवो नारायणोऽव्ययः । ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि पूजकानां विमुक्तिदः ॥ ४८ ॥

Kaya nga, O pinakadakila sa mga Brahmin, makinig: ang di-nasisirang Panginoong Nārāyaṇa ay nagkakaloob ng kalayaan sa mga sumasamba sa Kanya—maging may ganap na pagkaunawa o kahit walang pagkaunawa.

Verse 49

अनित्या बान्धवाः सर्वे विभवो नैव शाश्वतः । नित्यं सन्निहितो मृत्युः कर्तव्यो धर्मसङ्ग्रहः ॥ ४९ ॥

Ang lahat ng kamag-anak ay di-mananatili, at ang kasaganaan ay hindi rin pangwalang-hanggan. Laging malapit ang kamatayan; kaya dapat patuloy na tipunin at isabuhay ang Dharma.

Verse 50

अज्ञो लोको वृथा गर्वं करिष्यति महोद्धतः । कायः सन्निहितापायो धनादीनां किमुच्यते ॥ ५० ॥

Ang mundong mangmang, palalo at mapagmataas, ay naglulubog sa walang saysay na pagmamataas. Kung ang katawan mismo ay laging nasa bingit ng pagkapuksa, ano pa ang saysay ng pagbanggit sa yaman at iba pa?

Verse 51

जन्मकोटिसहस्रेषु पुण्यं यैः समुपार्जितम् । तेषां भक्तिर्भवेच्छुद्धा देवदेवे जनार्दने ॥ ५१ ॥

Sa mga nagtipon ng kabutihang-loob sa loob ng libu-libong koti ng mga kapanganakan, sumisibol ang dalisay na bhakti para kay Janārdana—ang Diyos ng mga diyos.

Verse 52

सुलभं जाह्नवीस्नानं तथैवातिथिपूजनम् । सुलभाः सर्वयज्ञाश्च विष्णुभक्तिः सुदुर्लभा ॥ ५२ ॥

Madaling makamtan ang pagligo sa Jāhnavī (Gaṅgā), at gayundin ang paggalang at pag-aalay sa panauhin. Maging ang pagsasagawa ng lahat ng yajña ay maaabot; ngunit ang bhakti sa Panginoong Viṣṇu ay lubhang bihira.

Verse 53

दुर्लभा तुलसीसेवा दुर्लभः सङ्गमः सताम् । सर्वभूतदया वापि सुलभा यस्य कस्यचित् ॥ ५३ ॥

Bihira ang paglilingkod kay Tulasī; bihira rin ang pakikisama sa mga banal. Ngunit ang habag sa lahat ng nilalang ay, para sa sinuman, mas madali-daling isagawa.

Verse 54

सत्सङ्गस्तुलसीसेवा हरिभक्तिश्च दुर्लभा ॥ ५४ ॥

Ang satsaṅga, ang paglilingkod kay Tulasī, at ang bhakti sa Panginoong Hari—lahat ng ito ay bihirang makamtan.

Verse 55

दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं न तथा गमयेद् बुधः । अर्चयेद्धि जगन्नाथं सारमेतद् द्विजोत्तम ॥ ५५ ॥

Pagkatamo sa bihirang pagsilang bilang tao, hindi dapat hayaang lumipas nang walang saysay ng marunong. Sa halip, sambahin niya si Jagannātha, ang Panginoon ng sansinukob. Ito ang pinakadiwa, O pinakamainam sa mga dvija.

Verse 56

तर्त्तुं यदीच्छति जनो दुस्तरं भवसागरम् । हरिभक्तिपरो भूयादेतदेव रसायनम् ॥ ५६ ॥

Kung ibig ng tao na tawirin ang dagat ng saṃsāra na mahirap tawirin, maging ganap siyang nakatuon sa bhakti kay Hari; ito lamang ang tunay na rasāyana, ang banal na eliksir.

Verse 57

भ्रातराश्रय गोविन्दं मा विलम्बं कुरु प्रिय । आसन्नमेव नगरं कृतान्तस्य हि दृश्यते ॥ ५७ ॥

Kapatid, kumupkop ka kay Govinda—huwag magpaliban, minamahal. Sapagkat ang lungsod ni Kṛtānta (Kamatayan) ay tunay na nakikitang napakalapit.

Verse 58

नारायणं जगद्योनिं सर्वकारणकारणम् । समर्चयस्व विप्रेन्द्र यदि मुक्तिमभीप्ससि ॥ ५८ ॥

O pinakamainam sa mga Brahmin, kung minimithi mo ang kalayaan, sambahin mo si Nārāyaṇa—sinapupunan ng sansinukob, sanhi ng lahat ng sanhi.

Verse 59

सर्वाधारं सर्वयोनिं सर्वान्तर्यामिणं विभुम् । ये प्रपन्ना महात्मानस्ते कृतार्था न संशयः ॥ ५९ ॥

Ang mga dakilang kaluluwang sumuko at kumupkop sa Panginoon—ang sumasandig sa lahat, pinagmulan ng lahat, ang Panloob na Tagapamahala sa bawat nilalang, ang Lubos na Lumalaganap—ay tunay na natupad ang layon ng buhay; walang pag-aalinlangan.

Verse 60

ते वन्द्यास्ते प्रपूज्याश्च नमस्कार्या विशेषतः । येऽचयन्ति महाविष्णुं प्रणतार्तिप्रणाशनम् ॥ ६० ॥

Sila’y karapat-dapat igalang, parangalan at sambahin, at lalo nang dapat pagpugayan—yaong sumasamba kay Mahāviṣṇu, ang pumapawi ng dalamhati ng mga yumuyuk sa Kanya.

Verse 61

ये विष्णुभक्ता निष्कामा यजन्ति परमेश्वरम् । त्रिःसप्तकुलसंयुक्तास्ते यान्ति हरिमन्दिरम् ॥ ६१ ॥

Ang mga deboto ni Viṣṇu na walang makasariling hangarin at sumasamba sa Kataas-taasang Panginoon—kasama ang tatlong ulit na pito (dalawampu’t isang) salinlahi ng kanilang angkan—ay makaaabot sa tahanan ni Hari.

Verse 62

विष्णुभक्ताय यो दद्यान्निष्कामाय महात्मने । पानीयं वा फलं वापि स एव भगवत्प्रियः ॥ ६२ ॥

Sinumang maghandog—kahit tubig o isang prutas—sa isang dakilang kaluluwang deboto ni Viṣṇu at walang pagnanasa sa sariling pakinabang, siya lamang ang tunay na minamahal ng Panginoon.

Verse 63

विष्णुभक्तिपराणां तु शुश्रूषां कुर्वते तु ये । ते यान्ति विष्णुभुवनं यावदाभूतसंप्लवम् ॥ ६३ ॥

Ngunit yaong naglilingkod nang may debosyon (śuśrūṣā) sa mga taong lubos na nakatuon sa bhakti kay Viṣṇu—sila’y nakararating sa tahanan ni Viṣṇu at nananatili roon hanggang sa pagkalusaw ng mga sangkap sa dakilang pralaya.

Verse 64

ये यजन्ति स्पृहाशून्या हरिभक्तान् हरिं तथा । त एव भुवनं सर्वं पुनन्ति स्वाङिघ्रपांशुना ॥ ६४ ॥

Yaong walang pagnanasa at sumasamba sa mga deboto ni Hari gayundin kay Hari Mismo—sila lamang ang nagpapadalisay sa buong daigdig sa pamamagitan ng alikabok ng sarili nilang mga paa.

Verse 65

देवपूजापरो यस्य गृहे वसति सर्वदा । तत्रैव सर्वदेवाश्च तिष्ठन्ति श्रीहरिस्तथा ॥ ६५ ॥

Sa tahanan ng taong laging nakatuon sa pagsamba sa Diyos sa anyong Arca, doon mismo nananahan ang lahat ng mga deva, at doon din nananatili si Śrī Hari.

Verse 66

पूज्यमाना च तुलसी यस्य तिष्ठति वेश्मनि । तत्र सर्वाणि श्रेयांसि वर्द्धन्त्यहरहर्द्विज ॥ ६६ ॥

O dalawang-ulit-na-ipinanganak, sa tahanang kinaroroonan ni Tulasī at sinasamba nang wasto, lahat ng pagpapala at tunay na kagalingan ay lumalago araw-araw.

Verse 67

शालग्रामशिलारूपी यत्र तिष्ठति केशवः । न बाधन्ते ग्रहास्तत्र भूतवेतालकादयः ॥ ६७ ॥

Kung saan nananahan si Keśava sa anyo ng banal na batong Śālagrāma, doon hindi makapananakit ang masasamang impluwensiya ng mga planeta; ni ang mga espiritu, vetāla, at mga katulad nila ay hindi makapipinsala.

Verse 68

शालग्रामशिला यत्र तत्तीर्थं तत्तपोवनम् । यतः सन्निहितस्तत्र भगवान्मधुसूदनः ॥ ६८ ॥

Saanman naroroon ang banal na batong Śālagrāma, ang lugar na iyon ay tunay na tīrtha at tapovana, sapagkat naroon sa malapit na presensya ang Mapalad na Panginoong Madhusūdana (Viṣṇu).

Verse 69

यद् गृहे नास्ति देवर्षे शालग्रामशिलार्चनम् । श्मशानसदृशं विद्यात्तद् गृहं शुभवर्जितम् ॥ ६९ ॥

O banal na rishi, ang bahay na walang pagsamba sa Śālagrāma-śilā ay dapat ituring na tulad ng pook ng pagsusunog ng bangkay; ang tahanang iyon ay salat sa pagpapala at kabutihang-palad.

Verse 70

पुराणन्यायमीमांसाधर्मशास्राणि च द्विज । साङ्गा वेदास्तथा सर्वे विष्णो रूपं प्रकीर्तितम् ॥ ७० ॥

O dalawang-ulit na isinilang, ang mga Purāṇa, Nyāya, Mīmāṃsā at mga Dharmaśāstra; gayundin ang lahat ng Veda kasama ang kanilang mga sangay—ay ipinahahayag na mga anyo ng Viṣṇu.

Verse 71

भक्त्या कुर्वन्ति ये विष्णोः प्रदक्षिणचतुष्टयम् । तेऽपि यान्ति परं स्थानं सर्वकर्मनिबर्हणम् ॥ ७१ ॥

Yaong mga may debosyon na nagsasagawa ng apat na pradakṣiṇā sa paligid ng Panginoong Viṣṇu, sila man ay nakararating sa kataas-taasang tahanan na pumupuksa sa lahat ng nalalabing karma.

Verse 72

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे प्रथमपादे विष्णुमाहात्म्यंनामैकोनचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ ३९ ॥

Sa gayon nagtatapos ang ika-39 na kabanata, na tinatawag na “Kadakilaan ni Viṣṇu,” sa Unang Pāda ng Pūrva-bhāga ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa.